Đề cương chi tiết học phần Sinh cơ học học (Đại học thể dục thể thao Đà Nẵng)

Mục tiêu chung học phần Học xong môn này, sinh viên có được • Kiến thức Cung cấp cho sinh viên những kiến thức có giá trị nền tảng và hệ thống về: các chuyển động, cân bằng và vấn đề an

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TDTT ĐÀ NẴNG

ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN

MÔN: SINH CƠ TDTT

-1 Thông tin về giảng viên

- Họ và tên: Phan Anh Tuấn

- Chức danh, học hàm, học vị: Thạc sĩ

- Điện thoại: 0987876872 Email:

phananhtuan1982@gmail.com

2 Thông tin chung về học phần

- Tên học phần: SINH CƠ TDTT Tên tiếng Anh: Sports biomechanics

- Mã học phần: DHSCT0622

- Số tín chỉ: 02

- Thuộc chương trình đào tạo trình độ: Đại học, hình thức đào tạo: Chính qui

- Loại học phần: Tự chọn

- Các học phần tiên quyết: Giải phẫu, các môn chuyên sâu

- Các học phần kế tiếp:

- Giờ tín chỉ đối với các hoạt động:

 Nghe giảng lý thuyết: 22 tiết

 Làm bài tập trên lớp: … tiết

 Thảo luận: 04 tiết

 Thực hành, thực tập: … tiết

 Hoạt động theo nhóm: … tiết

 Thi, kiểm tra: 04 tiết

 Tự học: 60 giờ

- Khoa, Bộ môn phụ trách học phần: Khoa Y sinh TDTT

- Khóa/Năm học:…

3 Mục tiêu của học phần

3.1 Mục tiêu chung học phần

Học xong môn này, sinh viên có được

• Kiến thức

Cung cấp cho sinh viên những kiến thức có giá trị nền tảng và hệ thống về: các chuyển động, cân bằng và vấn đề an toàn cho bộ máy vận động trong thể thao, khả năng chịu lực và cách thức tạo ra chuyển động của bộ máy vận động, ảnh hưởng của các ngoại lực lên các chuyển động trong thể thao, ứng dụng các quy luật cơ học trên cơ bắp của người trong vận động thể thao, đo lường và kiểm tra sinh cơ, phân tích và hoàn thiện kĩ năng ở các môn thể thao khác nhau, các phương tiện hỗ trợ cho việc học, thực hành và luyện tập

• Kĩ năng

- Có các kỹ năng phân tích và vận dụng các kiến thức đã học vào thực tiễn

về nghề nghiệp trong tương lai

- Có kỹ năng tìm kiếm và lựa chọn kiến thức phục vụ cho học tập

- Có kỹ năng làm việc nhóm, với người khác.

- Đánh giá được cách dạy và học

• Thái độ, chuyên cần

- Có thái độ học tập tích cực và nhu cầu tiếp thu kiến thức cho bản thân và nghề nghiệp tương lai

- Nhận định và đánh giá được vị trí, vai trò của môn học và ngành học trong xã hội hiện nay

- Có lối sống lành mạnh, tinh thần cầu tiến Kính trọng và yêu quý giảng viên

3.2 Mục tiêu nhận thức chi tiết

Mục tiêu

Mức độ đạt tối thiểu

Mở đầu

I.A.1 Nêu được

định nghĩa môn học

I.A.2 Kể tên các

phương pháp nghiên cứu môn học

I.A.3 Tóm tắt

được các giai đoạn phát triển của môn sinh cơ

Mức 1 Mức 1

Mức 1

Nền tảng cơ

học

I.A.1 Kể tên các

bộ phận của hệ qui chiếu

I.A.2 Trình bày

được định nghĩa

về quĩ đạo

I.A.3 Kể tên

được các loại vận tốc trong các chuyển động thể thao

I.A.4 Liệt kê

được các loại gia tốc trong các chuyển động thể thao

I.A.5 Nêu được

định nghĩa lực và các phép toán về lực

I.B.1.Giải thích

cách sử dụng hệ qui chiếu trong khoa học thể thao

I.B.2 Giải thích

vai trò của quĩ đạo trong phân tích động tác, kỹ thuật

I.B.3 Phân biệt

được các loại vận tốc trong các loại chuyển động

I.B.4 Giải thích

được vai trò của gia tốc trong chuyển động

I.B.5 Minh họa, giải thích được

việc sử dụng lực trong các hoạt động thể thao

I.C.1 Phân tích

cách sử dụng qui chiếu trong các trường hợp cụ thể

I.C.3 Phân tích được vai trò của

gia tốc trong các hoạt động ném, đẩy, đập, vụt…

I.C.4 Đánh giá

được vai trò lực trong các hoạt động thể thao

I.C.5 Phân tích

được ứng dụng của ba định luật Niu – tơn trong hoạt động thể

Mức 2

Mức 2

Mức 3

Mức 2

I.A.6 Trình bày

được nội dung ba định luật Niu – tơn

I.A.7 Trình bày

được định nghĩa động lượng và định luật bảo toàn động lượng

I.A.8 Liệt kê

được các điều kiện cân bằng

I.A.9 Trình bày

được khái niệm mômen quán tính, mômen lực, định luật bảo toàn mômen động lượng

I.B.6 Giải thích

được nội dung

ba định luật Niu – tơn

I.B.7 Giải thích

được ứng dụng của động lượng

và định luật bảo toàn động lượng trong thể thao

Nêu được ví dụ

I.B.8 Phân biệt

các loại cân bằng trong thể thao

I.B.9 Giải thích

được vai trò của mômen quán tính trong các chuyển động quay, sự phụ

mômen vào hình dạng hoặc tư thế

cơ thể

thao, phòng

thương, biến đổi chi tiết kỹ thuật động tác

I.C.6 Phân tích, đánh giá

được vai trò của định luật bảo toàn động lượng trong các hoạt động

I.C.7 Phân tích

các yếu tố ảnh hưởng đến trạng thái cân bằng

I.C.8 Phân tích

được ứng dụng của định luật bảo toàn mômen động lượng trong các hoạt động, đặc biệt trong biến đổi kỹ thuật động tác

Mức 3

Mức 2

Mức 3

Mức 2

Đặc tính sinh

cơ của bộ

máy vận động

I.A.1 Liệt kê

được các hình thức chịu lực, thành phần hóa học chính của hệ xương

I.A.2 Kể tên

được các loại khớp theo quan điểm sinh cơ học

Nêu được các bộ

phận của cấu tạo khớp hoạt dịch

I.A.3 Nêu được

cấu tạo của cơ, các kiểu co cơ

I.A.4 Nêu được

I.B.1 Giải thích

cơ chế, vai trò của hệ xương, hiện tượng phì đại xương

I.B.2 Phân biệt

được các loại khớp

I.B.3 Giải thích

được các xác định đơn vị co duỗi của cơ, khả năng đàn hồi của cơ

I.C.1 Phân tích, xác định vai trò

của các bộ phận cấu tạo nên khớp hoạt dịch

I.C.2 Đánh giá

được các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng sản sinh ra lực cơ

I.C.3 Đánh giá

hiệu quả sử dụng lực cơ trong các loại đòn bẫy xương

Mức 2

Mức 3

Mức 3

cấu tạo của đòn bẫy xương trong

cơ thể người

I.B.4 Phân biệt

được các loại

Ngoại lực

trong các

chuyển động

thể thao

I.A.1 Trình bày

được định nghĩa, các tính chất của trọng lực

I.A.2 Trình bày

được định nghĩa lực ma sát

I.A.3 Trình bày

khái niệm lực cản của môi trường, khái niệm đường dòng

I.A.4 Mô tả được

sự hình thành của lực nâng, lực hút

I.B.1 Giải thích

các phương của hoạt động chịu

sự ảnh hưởng của trọng lực

I.B.2 Phân biệt

các loại lực ma sát Xác định được yếu tố ảnh hưởng đến lực

ma sát

I.B.3 Giải thích

các yếu tố ảnh hưởng đến lực cản

I.B.4 Giải thích

được vai trò của lực nâng đối với

độ bay xa của các dụng cụ thể thao

I.C.1 Phân tích

được sự ảnh hưởng của trọng lực, môi trường trọng lực trong hoạt động thể dục thể thao

I.C.2 Phân tích

được ảnh hưởng của lực ma sát đến hiệu suất hoạt động trong thể dục thể thao thông qua phân tích ví dụ cụ thể

Từ đó hình thành khái niệm lực ma sát tối ưu

I.C.3 Phân tích

được ảnh hưởng của lực cản, lực nâng, lực hút trong các chuyển động thể thao và đưa ra các giải pháp giảm sự ảnh hưởng của các lực trong thể thao

Mức 3

Mức 3

Mức 3

Mức 2

Các nguyên lý

sinh cơ

I.A.1 Nêu được

cơ sở lý thuyết của nguyên lý đường tăng tốc tối ưu

I.A.2 Nêu được

I.B.1 Suy luận, giải thích được

mục đích của nguyên lý đường tăng tốc tối ưu

I.B.2 Suy luận,

I.C.1 Phân tích, đánh giá được

các biện pháp sử dụng để đạt được mục đích, từ đó rút ra được các môn thể thao sử dụng nguyên lý đường tăng tốc tối ưu

I.C.2 Phân tích,

Mức 3

Mức 3

cơ sở lý thuyết của nguyên lý lực ban đầu

I.A.3 Nêu được

cơ sở lý thuyết của nguyên lý tổng hợp các động lượng thành phần

I.A.4 Nêu được

cơ sở lý thuyết của nguyên lý tác

chiều

I.A.5 Nêu được

cơ sở lý thuyết của nguyên lý bảo toàn mômen động lượng

I.A.6 Nêu được

cơ sở lý thuyết của nguyên lý xu hướng tối ưu

giải thích được

mục đích của nguyên lý lực ban đầu

I.B.3 Suy luận, giải thích được

mục đích của nguyên lý tổng hợp các động lượng thành phần

I.B.4 Suy luận, giải thích được

mục đích của nguyên lý tác dụng ngược chiều

I.B.5 Suy luận, giải thích được

mục đích của nguyên lý bảo toàn mômen động lượng

I.B.6 Suy luận, giải thích được

mục đích của nguyên lý xu hướng tối ưu

đánh giá được

các biện pháp sử dụng để đạt được mục đích, từ đó rút ra được các môn thể thao sử dụng nguyên lý lực ban đầu

I.C.3 Phân tích, đánh giá được

các biện pháp sử dụng để đạt được mục đích, từ đó rút ra được các môn thể thao sử dụng nguyên lý tổng hợp các động lượng thành phần

I.C.4 Phân tích, đánh giá được

các biện pháp sử dụng để đạt được mục đích trong các các môn thể thao sử dụng nguyên lý tác dụng ngược chiều

I.C.5 Phân tích, đánh giá được

các biện pháp sử dụng từng môn thể thao sử dụng nguyên lý bảo toàn mômen động lượng

I.C.6 Phân tích, đánh giá được

các biện pháp sử dụng từng môn thể thao sử dụng nguyên lý xu hướng tối ưu

Mức 3

Mức 3

Mức 3

Mức 3

Cơ sở của việc

kiểm tra sinh

cơ

I.A.1 Liệt kê

được các thang đo lường

I.B.1 Giải thích

được cách sử dụng các thang

I.C.1 Xác định

được cách sử dụng các thang

Mức 3

I.A.2 Liệt kê

được các mức độ

đánh giá kỹ thuật,

chiến thuật

I.A.3 Kể tên

được nguyên

nhân và các loại

sai số trong đo

lường thể thao

I.A.4 Nêu được

các trường hợp

cần sử dụng thử

nghiệm

I.A.5 Trình bày

được độ định

nghĩa độ tin cậy

và khả năng thông

tin của test

I.A.6 Kể được

tên của các loại

thang đo trong

đánh giá sư phạm

I.A.7 Liệt kê

được các tố chất

vận động

I.A.8 Liệt kê

được các phương

tiện sử dụng trong

kiểm tra sinh cơ

I.A.9 Kể tên các

loại cảm biến sử

dụng trong kiểm

tra sinh cơ

I.A.10 Nêu tên

được các loại viễn

đo lường

I.B.2 Phân biệt

được các mức đánh giá kỹ thuật, chiến thuật

I.B.3 Phân biệt

các loại sai số

I.B.4 Phân biệt

được chất lượng của thử nghiệm với độ chính xác của đo lường

I.B.5 Xây dựng

các thang đo trong đánh giá sư phạm của thử nghiệm

I.B.6 Phân biệt

và giải thích được các test sử dụng để đánh giá các tố chất vận động

I.B.7 Giải thích

sự cần thiết phải

sử dụng phương tiện hiện đại trong kiểm tra sinh cơ

I.B.89 Giải thích được cách

sử dụng các loại cảm biến

I.B.10 Giải thích được cách

sử dụng các loại viễn trắc khác nhau

đo lường trong từng môn thể thao cụ thể

I.C.2 Xác định, đánh giá được

mức độ đánh giá

kỹ - chiến thuật trong từng môn thể thao cụ thể

I.C.3 Đánh giá

được vai trò, ý nghĩa của từng loại sai số trong

đo lường thể thao

I.C.4 Đánh giá

được vai trò của

hệ số khả năng thông tin và hệ

số tin cậy

I.C.5 Đánh giá

và so sánh được

chức năng, giá trị của các thang đo

I.C.6 Đánh giá

được vai trò và hiệu quả của bộ cảm biến trong kiểm tra sinh cơ

Mức 3

Mức 3

Mức 3

Mức 3

Mức 2

Mức 2

Mức 3

Mức 2

trắc dùng trong kiểm tra sinh cơ

I.C.11 Đánh giá

được vai trò của máy tính đối với việc kiểm tra sinh cơ

Mức 2

Cơ sở sinh cơ

học các tố

chất vận động

I.A.1 Nêu được

định nghĩa về sức nhanh, sức mạnh, sức bền, sự mền dẻo và khéo léo

I.A.2 Kể tên

được các thiết bị

sử dụng để tập luyện sinh cơ phát triển các tố chất vận động

I.A.3 Nắm được

được mối liên hệ giữa công suất co

cơ và tốc tộ co cơ

I.B.1 Phân biệt

được các tố chất vận động

I.B.2 Xác định

được vai trò, ứng dụng của từng thiết bị trong luyện tập

I.C.1 Phân tích

được cơ sở đánh giá các tố chất vận động

I.C.2 Đánh giá

được mối liên hệ giữa nguyên tắc xây dựng dụng

cụ và phát triển các tố chất vận động

Mức 3

Mức 3

Mức 1

4 Tóm tắt nội dung học phần

Môn học này cung cấp cho sinh viên những kiến thức có giá trị nền tảng lâu dài

về cơ chế của kỹ thuật, chiến thuật thể thao

Những vẫn đề chính môn học đề cập đến là: Mô tả chuyển động thể thao, giải thích các lực tác dụng, khảo sát các thông số sinh cơ về điều kiện cũng như về vấn

đề phối hợp chuyển động, phân tích hoàn thiện kỹ năng ở các môn thể thao khác nhau, các phương tiện sinh cơ hỗ trợ cho việc học, thực hành và tập luyện, những yêu cầu đối với bộ máy vận động, các thủ tục đo lường, các nguyên lý sinh cơ trong thể thao

5 Nội dung chi tiết học phần

Chương 1: MỞ ĐẦU

1.1 Định nghĩa, nhiệm vụ và yêu cầu của môn học

1.1 Định nghĩa

1.2 Nhiệm vụ và yêu cầu của môn học

1.2 Phương pháp nghiên cứu sinh cơ học TDTT

1.2.1 Phương pháp thực nghiệm

1.2.2 Phương pháp thống kê toán học

1.2.3 Phương pháp phân tích

1.2.4 Phương pháp so sánh

1.2.5 Phương pháp triểm tra tổng hợp

1.3 Giới thiệu về sinh cơ học thể thao

1.3.1 Sự phát triển của sinh cơ học TDTT

1.3.2 Sinh cơ học thể thao trong thời kỳ mới

Chương 2: NỀN TẢNG CƠ HỌC

2.1 Động học

2.1.1 Hệ qui chiếu

2.1.2 Quỹ đạo

2.1.3 Vận tốc

2.1.4 Gia tốc

2.2 Động lực học

2.2.1 Lực

2.2.2 Các định luật Niu – tơn

2.2.3 Định luật bảo toàn động lượng

2.2.4 Cân bằng trong thể thao

2.2.5 Chuyển động quay quanh trục

Chương 3: ĐẶC TÍNH SINH CƠ CỦA BỘ MÁY VẬN ĐỘNG

3.1 Hệ xương

3.1.1 Cơ chế hoạt động của hệ xương

3.1.2 Vai trò của hệ xương

3.1.3 Các hình thức chịu lực của hệ xương

3.1.4 Thành phần hoá học của xương

3.2 Hệ khớp

3.2.1 Phân loại khớp

3.2.2 Cấu tạo khớp hoạt dịch

3.3 Hệ cơ xương

3.3.1 Cấu tạo của cơ

3.3.2 Đơn vị co duỗi của cơ

3.3.3 Các kiểu hoạt động của cơ

3.3.4 Khả năng đàn hồi của cơ

3.3.5 Khả năng sản ra lực cơ

3.4 Đòn bẫy xương

3.4.1 Cấu tạo đòn bẫy xương

3.4.2 Phân loại đòn bẫy xương

3.4.3 An toàn trong nâng vật nặng

3.4.4 Những điều cần tuân thủ để giảm khả năng bị chấn thương trong khi nâng

vật nặng

Chương 4: NGOẠI LỰC TRONG CÁC CHUYỂN ĐỘNG THỂ THAO

4.1 Trọng lực

4.2 Lực ma sát

4.3 Lực cản của môi trường

Chương 5: CÁC NGUYÊN LÝ SINH CƠ

5.1 Nguyên lý đường tăng tốc tối ưu

5.2 Nguyên lý lực ban đầu

5.3 Nguyên lý tổng hợp các động lượng thành phần

5.4 Nguyên lý tác dụng ngược chiều

5.5 Nguyên lý bảo toàn mômen động lượng

5.6 Nguyên lý xu hướng tối ưu

Chương 6: CƠ SỞ CỦA VIỆC KIỂM TRA SINH CƠ

6.1 Thang đo lường và các đơn vị đo lường

6.1.1 Thang đo danh mục

6.1.2 Thang đo cấp bậc

6.1.3 Thang đo tương quang

6.2 Đánh giá số lượng tài nghệ kỹ - chiến thuật

6.2.1 Khối lượng kỹ thuật và chiến thuật

6.2.2 Sự đa dạng của kỹ thuật và chiến thuật

6.2.3 Hiệu quả và sự hợp lý của kỹ thuật và chiến thuật

6.2.4 Sự tinh thông của kỹ thuật và chiến thuật

6.3 Độ chuẩn xác của đo lường

6.3.1 Sai số tuyệt đối

6.3.2 Sai số tương đối

6.4 Thử nghiệm và đánh giá sư phạm trong sinh cơ học

6.5 Chất lượng của thử nghiệm

6.5.1 Độ chuẩn chất lượng thử nghiệm

6.5.2 Nội dung chất lượng thử nghiệm

6.6 Đánh giá sư phạm

6.7 Thử nghiệm các tố chất vận động

6.8 Tự động hoá quá trình kiểm tra sinh cơ

6.9 Bộ cảm biến của các đặc tính sinh cơ

6.10 Viễn trắc và các phương pháp ghi đặc tính sinh cơ

6.11 Kiểm tra sinh cơ và máy tính điện tử

6 Tài liệu

6.1 Tài liệu chính

[1] Th.s Phan Anh Tuấn, Bài giảng môn Sinh cơ TDTT.

[2] V.L.UTKIN, Sinh cơ học TDTT, NXBTDTT Hà Nội – 1997

6.2 Tài liệu tham khảo

[1] Trịnh Hùng Thanh, Giáo trình Sinh cơ học thể thao, NXB TDTT Hà Nội, (2007) [2] Nguyễn Văn Lực, Sinh cơ thể dục thể thao, Thái Nguyên, (2006)

7 Hình thức tổ chức dạy - học

7.1 Lịch trình chung

Hình thức tổ chức dạy học học phần

Tổng

hành, thí nghiệm, thực tập

SV tự nghiên cứu, tự học.

Lý thuyết

Bài tập

Thảo luận nhóm

3 Đặc tính sinh cơ của bộ máy vận động 05 0 01 0 12 18

4 Ngoại lực trong các chuyển động thể thao 04 0 0 0 08 12

7.2 Lịch trình cụ thể cho từng nội dung

Giáo án 1: Mở đầu

Hình thức tổ

chức dạy học Nội dung chính

Yêu cầu SV chuẩn bị

Thời gian, địa điểm thực hiện Ghi chú

Lý thuyết

1.1 Định nghĩa, nhiệm vụ

và yêu cầu của môn học 1.1 Định nghĩa

1.2 Nhiệm vụ và yêu cầu của môn học

1.2 Phương pháp nghiên cứu sinh cơ học TDTT 1.3 Giới thiệu về sinh cơ học thể thao

- Sinh viên chuẩn bị các mục 1.1, 1.2, 2.3, từ trang 01 đến trang 05, tài liệu [1]

02 tiết Phòng B301

Bài tập

Thảo luận

nhóm

Thực hành thí

nghiệm, thực

tập…

Sinh viên tự

nghiên cứu, tự

học

Sinh viên đọc các tài liệu có liên quan (do giáo viên cung cấp hoặc nguồn từ Internet… )

04 tiết

Ở nhà, ở trường, ở thư viện

Giáo án 2: Nền tảng cơ học (Động học)

Hình thức tổ

chức dạy học Nội dung chính Yêu cầu SV chuẩn bị

Thời gian, địa điểm thực hiện Ghi chú

Lý thuyết

2.1 Hệ qui chiếu 2.2 Quỹ đạo 2.3 Vận tốc 2.4 Gia tốc

- Sinh viên chuẩn bị các mục 2.1, 2.2, 2.3, 2.4 từ trang 6 đến trang 13, tài liệu [1]

- Sinh viên đọc từ trang 57 đến trang

66 tài liệu [2]

02 tiết Phòng B301

Bài tập

Thảo luận

nhóm

Thực hành thí

nghiệm, thực

tập…

Sinh viên tự

nghiên cứu, tự

học

Sinh viên đọc các tài liệu có liên quan (do giáo viên cung cấp hoặc nguồn từ Internet… )

04 tiết

Ở nhà, ở trường, ở thư viện

Giáo án 3: Nền tảng cơ học (Động lực học)