Mục tiêu chung học phần : Học xong môn này, sinh viên có được: Kiến thức Nắm được những kiến thức cơ bản về hình thái, cấu tạo cơ thể người và những biến đổi của chúng dưới tác dụng củ
Trang 1BỘ VĂN HOÁ, THỂ THAO VÀ DU LỊCH
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TDTT ĐÀ NẴNG
Bộ môn: Y sinh
Chủ biên: Bs Tôn Nữ HuyềnThu
ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN
MÔN: GIẢI PHẪU NGƯỜI
DÙNG CHO SINH VIÊN NGÀNH GIÁO DỤC THỂ CHẤT
Mã số học phần: DHTTK0612
Số tín chỉ: 03 tín chỉ
Lý thuyết: 21 tiết
Bài tập: 04 tiết
Thảo luận: 07 tiết Thực hành: 10 tiết
Kiểm tra,thi: 03 tiết
Tự học: 90 tiết
Đà Nẵng, 2014
Trang 2TRƯỜNG ĐẠI HỌC TDTT ĐÀ NẴNG
ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN MÔN: GIẢI PHẪU NGƯỜI
1 Thông tin về giảng viên
Giảng viên 1:
- Họ và tên giảng viên phụ trách học phần: Tôn Nữ HuyềnThu
- Chức danh, học hàm, học vị: Giảng viên, Bác sỹ
- Điện thoại: 0905010616
- Email: tonuhuyenthu2007@gmail.com
Giảng viên 2:
- Họ và tên giảng viên phụ trách học phần: Lê Văn Xanh
- Chức danh, học hàm, học vị: Giảng viên, Bác sỹ
- Điện thoại: 0903527299
- Email: lvxanh@yahoo.com
2 Thông tin chung về học phần
- Tên học phần: GIẢI PHẨU NGƯỜI Tên tiếng Anh: Human Anatomy
- Mã học phần: DHTTK0612
- Số tín chỉ: 03
- Thuộc chương trình đào tạo trình độ: Đại học ; Hình thức đào tạo: Chính quy
- Loại học phần: Bắt buộc
- Các học phần tiên quyết: Không
- Các học phần kế tiếp: Không
- Giờ tín chỉ đối với các hoạt động:
Nghe giảng lý thuyết: : 21 tiết
Làm bài tập trên lớp : 04 tiết
Thảo luận nhóm : 07 tiết
Thực hành : 10 tiết
Kiểm tra, thi : 03 tiết
Tự học : 90 tiết
- Khoa, Bộ môn phụ trách học phần: Bộ môn Y sinh
3 Mục tiêu của học phần
Trang 33.1 Mục tiêu chung học phần :
Học xong môn này, sinh viên có được:
Kiến thức
Nắm được những kiến thức cơ bản về hình thái, cấu tạo cơ thể người và những biến đổi của chúng dưới tác dụng của hoạt động thể lực
Kĩ năng
Biết vận dụng một cách linh hoạt những kiến thức ấy vào các môn học cơ sở, chuyên ngành và trong thực tiễn cuộc sống hàng ngày
Thái độ, chuyên cần
- Say mê, hứng thú, tự giác trong học tập Tích cực tham gia làm bài tập và thảo luận nhóm
3.2 Mục tiêu nhận thức chi tiết
Mục tiêu
Mức độ cần đạt
I Đại cương về giải
phẫu học
I.A.1 Trình bày
được khái niệm về môn giải phẫu học người
I.A.2 Trình bày
được tư thế giải phẫu và định hướng
vị trí giải phẫu
I.B.1 Hiểu được các
động tác giải phẫu học
I.B.2 Hiểu và áp
dụng vào cách gọi tên các chi tiết GP theo chiều hướng
GP học
I.C.1 Xác định
được phương pháp học môn GP
I.C.2.Phân tích
được tầm quan trọng của môn GP đối với TDTT
I.A.2 I.B.2 I.C.1
II Xương chi trên
II.A.1 Trình bày
được định nghĩa -chức năng, phân loại ,số lượng của bộ xương người
II.A.2 Liệt kê được
các xương chi trên
II.A.3.Trình bày
được hình thể ngoài của xương chi trên
II.B.1 Hiểu và giải
thích được mối liên quan giữa hình thể , cấu tạo của xương chi trên với chức năng của chúng
II.B.2 Định hướng
được các xương vai, xương đòn, xương cánh tay, xương cẳng tay
II.B.3 Định vị được
các xương chi trên trên tranh vẽ, mô hình
II.C.1 Đánh giá
được vai trò xương chi trên
II.C.2 Phân tích
được mối tương quan về cấu tạo giữa các xương chi trên
II.C.3 Tổng hợp
các điểm yếu của xương chi trên.Ứng dụng trong tập luyên
II.A.3 II.B.3 II.C.1
Trang 4III Khớp chi trên
III.A.1.Mô tả sự
hoạt động và cấu tạo của các loại khớp trong cơ thể
III.A.2.Mô tả được
cấu tạo và hoạt động của khớp chi trên
III.B.1 Hiểu được
mối tương quan giữa hoạt động và cấu tạo của khớp chi trên
III.B.2.Tổng hợp
các điểm yếu của khớp chi trên
III.C.1.Đánh giá
vai trò của khớp chi trên
III.C.2.Ứng dụng
trong tập luyện
III.A.2 III.B.2 III.C.2
IV Cơ chi trên
IV.A.1.Trình bày và
phân biệt được 3 loại cơ trong cơ thể
IV.A.2 Mô tả được
cấu tạo và hoạt động của cơ vân, cơ trơn , cơ tim
IV.B.1.Xác định vị
trí, hình dáng , nguyên ủy, bám tận, động tác của các cơ chi trên
IV.B.2 Định vị
được các cơ chi trên trên tranh vẽ, mô hình và trên chính
cơ thể người học
IV.C.1 So sánh
và rút ra nhận xét
về mối liên quan giữa vị trí , hình dáng , nguyên ủy, bám tận, động tác của các cơ trong
hệ thống cơ chi trên
IV.C.2.Tổng hợp
động tác chung của từng nhóm cơ thuộc cơ chi trên
IV.A.2 IV.B.2 IV.C.1
V Xương chi dưới
V.A.1 Liệt kê được
các xương chi dưới
V.A.2 Mô tả hình
thể và cấu tạo của xương chậu, xương đùi, xương bánh chè, xương chày, xương mác, xương cổ chân, xương bàn chân và xương đốt bàn chân
V.B.1 Giải thích
được vai trò xương chi dưới
V.B.2 Định hướng
được các xương chậu, xương đùi, xương bánh chè, xương chày, xương mác
V.B.3 Định vị được
các xương chi dưới trên tranh vẽ, mô hình và trên chính
cơ thể người học
V.C.1 Phân tích
chức năng của xương chi dưới
V.C.2.So sánh
với xương chi trên
V.C.3.Tổng hợp
được các điểm yếu của xương chi trên và chi dưới
V.C.4 Ứng dụng
trong tập luyện
V.A.2 V.B.3 V.C.1 V.C.4
VI Khớp chi dưới VI.A.1 Mô tả được
hoạt động và cấu tạo
VI.B.1 Hiểu được
mối tương quan giữa
VI.C.1 Đánh giá
vai trò của khớp
VI.A.1 VI.B.1
Trang 5khớp chi dưới hoạt động và cấu tạo
của khớp chi dưới
VI.B.2.Tổng hợp
các điểm yếu, dễ bị chấn thương của khớp chi dưới
chi dưới
VI.C.2 So sánh
khớp chi trên với khớp chi dưới
VI.C.3. Ứng dụng trong tập luyện
VI.C.3
VII Cơ chi dưới
VII.A.1 Mô tả được
vị trí, hình dáng, nguyên ủy, bám tận, động tác của cơ chi dưới
VII.B.1 Hiểu được
cách suy luận động tác, chức năng của
cơ dựa vào vị trí, nguyên ủy ,bám tận
VII.B.3 Định vị
được các cơ chi dưới trên tranh vẽ, mô hình và trên chính
cơ thể người học
VII.C.1 Nhận xét về mối liên quan giữa vị trí , hình dáng , nguyên ủy, bám tận, động tác của các cơ trong hệ thống cơ chi dưới
VII.C.2.Hệ thống
lại cơ chi trên và
cơ chi dưới So sánh
VII.A.1 VII.B.2 VII.C.1
VIII Xương khớp
cơ đầu mặt
VII.A.1 Trình bày
được đại cương về xương, khớp, cơ đầu mặt
VIII.A.2 Liệt kê
được số lượng, tên gọi các xương đầu mặt
VIII.B.1 So sánh sọ
người và sọ động vật.Nhận xét
VIII.B.2 Định vị
được các xương đầu mặt trên trên tranh
vẽ, mô hình và trên chính cơ thể người học
VIII.C.1 Đánh
giá vai trò của xương, khớp ,cơ đầu mặt VIII.A.2
VIII.B.2 VIII.C.1
IX Xương khớp
thân người - Cơ
thân người
IX.A.1 Mô tả , phân
đoạn, cách gọi tên xương cột sống và xương ngực
IX.A.2 Liệt kê các
khớp thân người
Mô tả khớp giữa các thân đốt sống
IX.A.3 Trình bày
được vị trí, nguyên
IX.B.1 Phân tích
được đặc điểm hình thể chung , riêng của các đoạn đốt sống
IX.B.2 Giải thích
được hoạt động của cột sống dựa vào đặc điểm cấu tạo
IX.B.3 Định vị
được các xương, khớp thân người trên
IX.C.1 So sánh
các đoạn đốt sống Nhận xét chức năng của chúng
IX.C.2 Đánh giá
chức năng khớp thân người Ứng dụng trong tập luyện
IX.A.1 IX.A.3 IX.B.3 IX.C.2
Trang 6ủy, bám tận ,động tác của cơ vùng lưng, các cơ thành ngực và các cơ thành bụng
tranh vẽ, mô hình
và trên chính cơ thể người học
IX.B.4.Giải thích
mối tương quan giữa các cơ thành ngực
và các cơ thành bụng
IX.C.3 Đánh giá
chức năng cơ thân người
X Ảnh hưởng của
rèn luyện TDTT
lên hệ cơ, xương,
khớp
X.A.1 Trình bày
được những yếu tố ảnh hưởng đến sự hình thành và phát triển hệ thống cơ , xương , khớp của một cá thể
X.B.1 Phân tích và
giải thích được những tác động có lợi của việc tập luyện thể thao lên hệ thống cơ , xương , khớp
X.C.1 Đánh giá
vai trò của tập luyện thể thao lên
hệ thống cơ, xương , khớp
X.C.2 Ứng dụng
trong tập luyện
X.A.1 X.B.1 X.C.1
XI Hệ thần kinh
XI.A.1 Trình bày
được khái niệm, phân loại hệ thần kinh
XI.A.2 Mô tả cấu
tạo neuron thần kinh
XI.A.3 Trình bày
cấu tạo và sơ lược chức năng của hệ thần kinh trung ương
XI.A.4 Trình bày
được cấu tạo các đường dẫn truyền thần kinh
XI.B.1.Hiểu được
cách phân loại hệ thần kinh theo cấu tạo và chức năng
XI.B.2 Hiểu được
mối tương quan giữa các bộ phận của hệ thần kinh, cũng như mối quan hệ mật thiết giữa hệ thần kinh với các cơ quan khác trong cơ thể
XI.C.1 Đánh giá
vai trò của hệ thần kinh So sánh hệ thần kinh trung ương với ngoại biên , hệ thần kinh giao cảm với phó giao cảm
XI.C.2. Ứng dụng trong tập luyện và trong cuộc sống hàng ngày
XI.A.3 XI.B.1 XI.C.1
XII Giác quan
XII.A.1 Trình bày
cấu tạo của mắt
XII.A.2 Trình bày
cấu tạo của tai
XII.B.1 Hiểu được
mối liên quan giữa chức năng và cấu tạo của mắt
XII.B.2 Hiểu được
mối liên quan giữa chức năng và cấu tạo của tai
XII.C.1.Đánh giá
vai trò của mắt, tai Ứng dụng trong phòng bệnh
XII.A.1 XII.A.2 XII.B.1 XII.B.2 XII.C.1
Trang 7XIII Hệ tuần hoàn
- Hệ hô hấp
XIII.A.1 Trình bày
được cấu tạo hệ tuần hoàn
XIII.A.2 Trình bày
được cấu tạo hệ hô hấp
XIII.B.1 Giải thích
được chức năng của
hệ hô hấp và tuần hoàn Hiểu được mối liên quan mật thiết giữa 2 hệ cơ quan này
XIII.C.1 Phân tích,tổng hợp được tác động có lợi của tập luyện thể thao
lên hệ hô hấp, hệ tuần hoàn
XIII.A.1 XIII.A.2 XIII.B.1 XIII.C.1
XIV.Hệ tiêu hóa -
Hệ tiết niệu
XIV.A.1 Trình bày
được cấu tạo hệ tiêu hóa
XIV.A.2 Trình bày
được cấu tạo hệ tiết niệu
XIV.B.1 Hiểu sơ
lược chức năng của
hệ tiêu hóa – hệ tiết niệu
XIV.C.1.Phân
tích những tác động có lợi của tập luyện thể thao lên 2 hê cơ quan này
XIV.A.1 XIV.A.2 XIV.B.1 XIV.C.1
Chú giải:
Bậc 1: Nhớ (A) Bậc 2 : Hiểu, áp dụng (B) Bậc 3: Phân tích, tổng hợp, đánh giá ( C)
4 Tóm tắt nội dung học phần
Học phần cung cấp các kiến thức cơ bản về hình thái và cấu tạo cơ thể người, đây là kiến thức nền tảng để giúp sinh viên tiếp thu các môn học giáp ranh và chuyên ngành thể dục thể thao
5 Nội dung chi tiết học phần
Chương 1 ĐẠI CƯƠNG VỀ GIẢI PHẪU HỌC
1.1 Định nghĩa
1.2 Phạm vi nghiên cứu môn giải phẫu
1.2.1 Theo mục đích nghiên cứu
1.2.2 Theo mức độ nghiên cứu
1.2.3 Theo phương pháp nghiên cứu
1.3.Tư thế giải phẫu và định hướng vị trí giải phẫu
1.3.1 Tư thế giải phẫu
1.3.2 Các mặt phẳng giải phẫu
1.3.3 Các vị trí và chiều hướng giải phẫu học
1.4 Động tác giải phẫu học
1.5 Tầm quan trọng của môn giải phẫu đối với thể dục thể thao
1.6 Phương pháp học môn giải phẫu
Trang 8Chương 2 HỆ VẬN ĐỘNG
2.1 Xương chi trên
2.1.1.Đại cương về hệ xương
2.1.2 Xương chi trên
2.2 Khớp chi trên
2.2.1 Các khớp của đai ngực
2.2.2.Khớp chi trên tự do
2.3.Cơ chi trên
2.3.1.Đại cương về hệ cơ
2.3.2 Cơ chi trên
2.4 Xương chi dưới
2.4.1 Xương chậu
2.4.2 Xương đùi
2.4.3 Xương chày
2.4.4 Xương mác
2.4.5 Xương cổ chân
2.4.6 Xương bàn chân
2.4.7 Xương đốt ngón chân
2.5 Khớp chi dưới
2.5.1 Các khớp của đai chậu
2.5.2 Các khớp của chi dưới tự do
2.6.Cơ chi dưới
2.6.1 Cơ vùng mông
2.6.2 Cơ vùng đùi
2.6.3 Cơ vùng cẳng chân
2.7 Xương, khớp, cơ đầu mặt
2.7.1 Xương đầu mặt
2.7.2 Các khớp sọ não và sọ mặt
2.7.3 Cơ vùng đầu mặt
2.8 Xương khớp thân người
2.8.1 Xương thân người
2.8.2 Khớp thân người
2.9 Cơ thân người
Trang 92.9.1 Cơ vùng lưng
2.9.2 Các cơ thành ngực
2.9.3 Các cơ thành bụng
2.10 Ảnh hưởng của rèn luyện thể dục thể thao lên hệ cơ xương khớp
2.10.1 Ảnh hưởng của rèn luyện thể dục thể thao tới hệ xương
2.10.2 Ảnh hưởng của rèn luyện thể dục thể thao tới hệ khớp
2.10.3 Ảnh hưởng của rèn luyện thể dục thể thao tới hệ cơ
Chương 3 HỆ THẦN KINH, GIÁC QUAN VÀ NỘI TẠNG
3.1 Hệ thần kinh
3.1.1 Đại cương
3.1.2 Hệ thần kinh trung ương
3.1.3 Các đường dẫn truyền thần kinh
3.1.4 Hệ thần kinh ngoại biên - Hệ thần kinh thực vật
3.2 Giác quan
3.2.1 Cơ quan thị giác
3.2 2 Cơ quan thính giác
3.3 Hệ tuần hoàn
3.3.1 Tim
3.3.2 Đại cương tuần hoàn máu
3.3.3 Các mạch máu
3.4 Hệ hô hấp
3.4.1 Mũi
3.4.2 Họng
3.4.3.Thanh quản
3.4.4.Khí quản
3.4.5 Phế quản
3.4.6 Phổi
3.5.Hệ tiêu hóa
3.5.1 Ống tiêu hoá
3.5.2 Các tuyến tiêu hoá
3.6 Hệ tiết niệu
3.6.1.Thận
3.6.2 Niệu quản
Trang 103.6.3 Bàng quang
3.6.4 Niệu đạo
6 Tài liệu
6.1 Tài liệu chính
[1] Tôn Nữ Huyền Thu: Bài giảng Giải phẫu thể dục thể thao dùng cho hệ đại học – Lưu hành nội bộ- 2011
6.2 Tài liệu tham khảo
[1] Đỗ Xuân Hợp: " Giải phẫu người" NXB Y học -1978
[2] Nguyễn Quang Quyền: Hai tập " Giải phẫu người" NXB TP HCM -1986
[3] Nguyễn Thị Hiếu: Chương trình Giải phẫu dùng cho hệ Đại học TDTT - 1996 [4] Frank H.Netter Sharon Colacino : “Atlas of human anatomy”; Người dịch : GS
BS Nguyễn Quang Quyền, NXB Y học - 1994 Thư viện trường ĐHTDTTĐN)
[5] Giải phẫu các cơ quan vận động- Nhà xuất bản thể dục thể thao-2002 (Thư viện trường ĐHTDTTĐN)
[6] Giải phẫu hệ thần kinh và các cơ quan nội tạng- Nhà xuất bản thể dục thể
thao-2002 (Thư viện trường ĐHTDTTĐN)
[7] Giáo trình giải phẫu vận động - Nhà xuất bản thể dục thể thao -2008 (Thư viện trường ĐHTDTTĐN)
7 Hình thức tổ chức dạy - học
7.1 Lịch trình chung
Hình thức tổ chức dạy học học phần
Tổng
Lên lớp
Thực hành
SV tự nghiên cứu, tự học.
Lý thuyết Bài tập
Thảo luận nhóm
1 Đại cương về giải
3 Hệ thần kinh, giác
TỔNG
Trang 117.2 Lịch trình cụ thể cho từng nội dung
Giáo án 1: Chương 1 ĐẠI CƯƠNG VỀ GIẢI PHẪU HỌC
Hình thức tổ
chức dạy
học
Nội dung chính Yêu cầu sinh viên chuẩn bị Thời gian, địa điểm
thực hiện
Ghi chú
Lý thuyết 11.Định nghĩa Giải phẫu
học Đọc 6.1.[1] trang 1 - 4 1 tiết trên lớp 1.2.Phương pháp nghiên
cứu của môn Giải phẫu 1.3 Tư thế giải phẫu và định hướng vị trí giải phẫu
1.4 Động tác giải phẫu học
1.5 Tầm quan trọng của môn Giải phẫu đối với thể dục thể thao
1.6 Phương pháp học môn giải phẫu
Thực hành Tư thế giải phẫu và định
hướng vị trí giải phẫu Mô hình giải phẫu 1 tiết trên lớp Sinh viên tự
nghiên cứu,
tự học
Tư thế giải phẫu và định
hướng vị trí giải phẫu
Đọc 6.2.[5] trang
5 - 14 hoặc thư viện4 tiết tại nhà
Giáo án 2-13: Chương 2 HỆ VẬN ĐỘNG
Hình thức tổ
chức dạy
học
Nội dung chính Yêu cầu sinh viên
chuẩn bị
Thời gian, địa điểm thực hiện
Ghi chú
Lý thuyết 2.1 Xương chi trên Đọc 6.1.[1] trang 5
- 9 2 tiết trên lớp 2.2 Khớp chi trên Đọc 6.1.[1] trang
10 - 14
1 tiết trên lớp
2.3 Cơ chi trên Đọc 6.1.[1] trang
15 - 22
1 tiết trên lớp
2.4 Xương chi dưới Đọc 6.1.[1] trang
23 - 28 2 tiết trên lớp 2.5 Khớp chi dưới Đọc 6.1.[1] trang
29 - 32
1 tiết trên lớp 2.6 Cơ chi dưới Đọc 6.1.[1] trang
33 - 37 1 tiết trên lớp
Trang 122.7 Xương khớp cơ đầu mặt
Đọc 6.1.[1] trang
38 - 42 1 tiết trên lớp 2.8 Xương khớp thân
người
Đọc 6.1.[1] trang
43 - 47 1 tiết trên lớp 2.9 Cơ thân người Đọc 6.1.[1] trang
48 - 52
1 tiết trên lớp
2.10 Ảnh hưởng của rèn luyện thể dục thể thao lên
hệ cơ xương khớp
Đọc 6.1.[1] trang
53 - 56 1 tiết trên lớp
Bài tập Tập trả lời các câu hỏi
trắc nghiệm
2 tiết trên lớp
Thảo luận
nhóm
- Định hướng các xương chi trên và chi dưới
- So sánh khớp vai và khớp hông
- Đặc điểm chung của từng nhóm cơ thuộc chi trên, chi dưới
Quan sát mô hình, tranh giải phẫu xương, khớp, cơ chi trên và chi dưới; xương đầu mặt, xương thân người
4 tiết trên lớp
Thực hành Xác định vị trí, hình thái ,
cấu tạo của xương , khớp ,cơ chi trên và chi dưới; xương đầu mặt, xương thân người qua mô hình và trên chính cơ thể người học
Quan sát mô hình, tranh giải phẫu xương, khớp, cơ chi trên và chi dưới;xương đầu mặt, xương thân người
6 tiết trên lớp
Sinh viên tự
nghiên cứu,
tự học
- Định hướng các xương chi trên và chi dưới
- So sánh khớp vai và khớp hông
- Đặc điểm chung của từng nhóm cơ thuộc chi trên, chi dưới
- Phân biệt các đoạn đốt sống
- Phân tích các tác dụng
có lợi của tập luyện thể dục thể thao lên hệ cơ , xương , khớp
Đọc 6.2.[5] trang
15 - 97 Đọc 6.2.[5] trang
134 - 190
48 tiết tại nhà hoặc thư viện