Đề cương chi tiết học phần Tiếng việt thực hành (Đại học thể dục thể thao Đà Nẵng)

Mục tiêu chung học phần  Kiến thức + Nắm được các kỹ năng xây dựng văn bản như cách xây dựng đề cương văn bản, cách phân tích văn bản, tổng thuật và lược thuật các tài liệu khoa học.. +

ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN

1 Thông tin về giảng viên

1.1 Giảng viên 1:

Họ và tên giảng viên phụ trách học phần: Phan Thị Bích Ngọc

Chức danh, học hàm, học vị: Thạc sỹ Ngữ văn

Thời gian, địa điểm làm việc: Trường Đại học TDTT Đà Nẵng

Địa chỉ liên hệ: 498/1 Nguyễn Tri Phuơng – TP Đà Nẵng

Điện thoại: 0965.615.777 Email: bichngoctdtt@gmail.com

2 Thông tin chung về học phần

- Tên học phần: TIẾNG VIỆT THỰC HÀNH

Tên tiếng Anh:Vietnamese in Practice

- Mã học phần:

- Số tín chỉ: 2

- Thuộc chương trình đào tạo trình độ: Cử nhân Quản lý Thể dục thể thao Hình thức đào tạo: Tín chỉ

- Loại học phần : Bắt buộc

- Các học phần tiên quyết : Không

- Các học phần kế tiếp : Văn bản lưu trữ

- Giờ tín chỉ đối với các hoạt động:

 Nghe giảng lý thuyết, PPGD&TH chuyên ngành: 9 tiết

 Làm bài tập trên lớp : 9 tiết

 Hoạt động theo nhóm : 3 tiết

- Khoa phụ trách học phần: Khoa Quản lý Thể dục thể thao

3 Mục tiêu của học phần

3.1 Mục tiêu chung học phần

 Kiến thức

+ Nắm được các kỹ năng xây dựng văn bản như cách xây dựng đề cương văn bản, cách phân tích văn bản, tổng thuật và lược thuật các tài liệu khoa học

+ Hiểu cấu tạo, đặc điểm và cách xây dựng đoạn văn

+ Hiểu được cấu tạo câu, các kiểu câu cơ bản và xác định được đúng và sai trong việc đặt câu tiếng Việt

+ Nắm được yêu cầu dùng từ và các thao tác lựa chọn, sử dụng từ

 Kĩ năng

+ Trang bị kỹ năng tự học, tự nghiên cứu các nguồn tài liệu phong phú liên quan đến môn học

+ Trang bị kỹ năng tạo lập, phân tích, đánh giá các loại hình văn bản thường dùng trong đời sống

+ Trang bị kỹ năng phân tích và tạo lập đoạn văn

+ Trang bị khả năng viết câu, biết dùng từ đúng chuẩn

+ Có khả năng làm việc độc lập, làm việc nhóm, khả năng diễn đạt trước đám đông

 Thái độ, chuyên cần

+ Trân trọng ngôn ngữ dân tộc, yêu hơn tiếng mẹ đẻ của mình

+ Góp phần xây dựng thái độ nghiêm túc trong học tập, rèn luyện của sinh viên + Có tư duy phê phán, tự chịu trách nhiệm về các việc làm của mình

3.2 Mục tiêu nhận thức chi tiết

Mục tiêu

Chương 1: Rèn

luyện kĩ năng xây

dựng văn bản

IA1 Trình bày được khái niệm văn bản, các quan hệ của văn bản và phân loại các loại văn bản

IA2 Trình bày được khái niệm lập luận và các cách thức tổ chức lập luận

IA3 Trình bày được cấu trúc các dạng đề cương của các loại văn bản

IA4 Trình bày được cách thức thực hành phân tích các loại văn bản

IA5 Trình bày được cách tóm tắt và tổng thuật các tài liệu khoa học

IB1 Hiểu rõ và phân biệt được từng chức năng cụ thể các loại văn bản

IB2 Phân biệt được các phương pháp sử dụng lập luận Vận dụng thực hành

kỹ năng xây dựng lạp luận

IB3 Vận dụng để xây dựng đề cương các loại văn bản

IB4 Vận dụng thực hành phân tích các loại văn bản

cụ thể

IB5 Vận dụng thực hành tóm tắt và tổng thuật các tài liệu khoa học

IC1 Phân tích được bản chất của từng loại văn bản cụ thể

Chương 2: Rèn IIA1 Trình bày được IIB1 Phân biệt một số IIIC1 Phân

luyện kĩ năng dựng

đoạn văn

khái niệm đoạn văn và các đoạn văn thường gặp

IIA2 Trình bày được các thao tác viết đoạn văn

IIA3 Phát hiện và sữa chữa lỗi đoạn văn

kiểu đoạn văn thông thường

IIB2 Vận dụng viết các kiểu đoạn văn thường gặp

IIB3 Vận dụng phát hiện lỗi trong các đoạn văn

tích được sự khác nhau giữu các kiểu đoạn văn

Chương 3: Rèn

luyện kỹ năng đặt

câu

IIIA1 Trình bày được khái niệm câu, cấu tạo câu và phân loại câu

IIIA2 Hiểu và phát hiện được câu đúng, câu sai

IIIB1 Vận dụng phân tích cấu tạo câu

IIIB2 Vận dụng thực hành tìm câu đúng, câu sai

IIIC1 Phân tích được vai trò và tầm quan trọng của câu trong toàn văn bản

Chương 4 : Rèn

luyện kỹ năng

dung từ

IVA1 Trình bày được các thao tác lựa chọn và

sử dụng từ ngữ

IVA2 Trình bày được một số lỗi về từ cần tránh

IVB1 Vận dụng thực hành

kỹ năng dùng từ

IVC1 Phân tích, đánh giá

và sử dụng từ chính xác

Chú giải:

- Bậc 1: Nhớ (A)

- Bậc 2: Hiểu, áp dụng (B)

- Bậc 3: Phân tích, tổng hợp, đánh giá (C)

3.3 Tổng hợp mục tiêu chi tiết

Mục tiêu

Nội dung

Các mục tiêu khác

4 Tóm tắt nội dung học phần

Tiếng Việt thực hành là học phần cung cấp cho người học kiến thức lý thuyết sơ giản về tiếng Việt ( từ, câu, đoạn văn, văn bản); làm cho SV nhận thức rõ những yêu cầu chung của việc sử dụng tiếng Việt Qua học phần này, người học được rèn luyện kĩ năng

sử dụng tiếng Việt Các kĩ năng mà người học được rèn luyện thông qua bộ môn này là: kĩ năng nói, viết đúng chính âm, chính tả; kĩ năng dùng từ; kĩ năng đặt câu; kĩ năng viết đoạn văn và kĩ năng xây dựng các loại văn bản Từ chỗ biết sử dụng tiếng Việt như thế nào là đạt yêu cầu đến biết phát hiện lỗi sai, phân tích lỗi và sửa sai thành đúng sẽ dần hình thành trong người học ý thức sử dụng tiếng Việt đúng chuẩn - một yêu cầu rất quan trọng đối với những người làm việc trong ngành Giáo dục Việc rèn luyện kĩ năng sử dụng tiếng Việt cũng góp phần làm cho người học thêm yêu ngôn ngữ của dân tộc, có ý thức rèn luyện việc sử dụng ngôn ngữ, lời nói phục vụ cho việc học tập, giao tiếp, công tác trong hiện tại

và tương lai

5 Nội dung chi tiết học phần

1 Giao tiếp và hoạt động giao tiếp

1.1 Định nghĩa

1.2 Các nhân tố giao tiếp

1.3 Mục đích và hiệu quả của giao tiếp

2 Văn bản

2.1 Khái niệm

2.2 Nội dung và hình thức của văn bản

2.3 Các quan hệ của văn bản

2.4 Các loại văn bản

1 Khái niệm

2 Cách thức tổ chức lập luận

2.1 Cách xây dựng luận cứ

2.2 Cách xây dựng kết luận

2.3 Cách sử dụng các chỉ dẫn lập luận

3 Cách sử dụng các phương pháp lập luận

3.1 Quy nạp

3.2 Diễn dịch

3.3 Phối hợp diễn dịch với quy nạp

1 Tác dụng và yêu cầu của một đề cương

1.1 Lợi ích của việc làm đề cương

1.2 Yêu cầu của một đề cương

2 Lập đề cương cho văn bản hành chính thông thường

3 Lập đề cương cho văn bản chính luận

4 Lập đề cương cho văn bản khoa học

IV THỰC HÀNH PHÂN TÍCH VĂN BẢN 1

1 Tìm hiểu khái quát về văn bản

1.1 Tìm hiểu một số nhân tố có liên quan đến nội dung văn bản

1.2 Đề tài của văn bản

1.3 Chủ đề của văn bản

2 Phân tích đoạn văn

2.1 Tìm ý chính của đoạn văn

2.2 Tìm hiểu cách lập luận trong đoạn văn

1 Tóm tắt một tài liệu khoa học

1.1 Mục đích và yêu cầu của việc tóm tắt

1.2 Những cách tóm tắt thường sử dụng

1.2.1 Tóm tắt thành đề cương

1.2.2 Tóm tắt thành văn bản hoàn chỉnh

2 Tổng thuật các tài liệu khoa học

2.1 Mục đích và yêu cầu của việc tổng thuật

2.2 Các tổng thuật các tài liệu khoa học

3 Trình bày lịch sử vấn đề

3.1 Mục đích yêu cầu của việc trình bày lịch sử vấn đề

3.2 Cách trình bày phần lịch sử vấn đề

1 Quan niệm về đoạn văn

2 Cấu tạo đoạn văn

2.1 Câu chủ đề của đoạn văn

2.2 Đoạn văn không có câu chủ đề

2.3 Đoạn văn có câu chủ đề

3 Một số kiểu đoạn văn thường gặp

3.1 Đoạn triển khai và đoạn nối

3.2 Đoạn tự nghĩa và đoạn hợp nghĩa

3.3 Đoạn văn có kết cấu chuỗi và đoạn văn có kết cấu song song

1 Yêu cầu của việc viết đoạn văn

2 Các bước viết đoạn văn

2.1 Xác định vị trí, nội dung và mô hình cấu tạo đoạn văn

2.2 Viết câu mở đoạn

2.3 Viết các câu triển khai (câu giữa đoạn)

2.4 Viết câu kết thúc đoạn văn

2.5 Đánh dấu kết thúc đoạn văn, tách đoạn và chuyển sang đoạn khác để diễn

đạt ý khác

1 Lỗi chủ đề

1.1 Triển khai lạc chủ đề

1.2 Triển khai thiếu hụt chủ đề

1.3 Triển khai loãng chủ đề

2 Lỗi logic

2.1 Mâu thuẫn

2.2 Đứt mạch

2.3 Quan hệ các câu mơ hồ

3 Lỗi tách đoạn văn

3.1 Dung lượng đoạn quá lớn hoặc quá bé

3.2 Tách đoạn sai quy tắc

4 Lỗi về các phương tiện liên kết

4.1 Lỗi dùng sai các phương tiện liên kết

4.2 Lỗi dùng thiếu các phương tiện liên kết

4.3 Lỗi thừa các phương tiện liên kết

1 Câu là gì?

1.1 Yếu tố nội dung

1.2 Yếu tố hình thức

2 Cấu tạo của câu

2.1 Nòng cốt câu

2.2 Các thành phần phụ ngoài nồng cốt câu

3 Phân loại câu

3.1 Phân loại câu theo mục đích nói

3.2 Phân loại câu theo cấu tạo

1 Liên kết đề thuyết giữa các câu trong văn bản

1.1 Sự phân tích câu theo đề thuyết

1.2 Tạo sự liên kết đề thuyết giữa các câu

2 Liên kết lôgic giữa các câu

2.1 Quan hệ giải thích

2.2 Quan hệ chứng minh

2.3 Quan hệ bình luận

2.4 Quan hệ liệt kê

2.5 Quan hệ tương phản

2.6 Quan hệ nhân quả

3 Các phương pháp liên kết giữa các câu

3.1 Lặp từ vựng

3.2 Dùng đại từ để thay thế

3.3 Dùng các từ đồng nghĩa, gần nghĩa để thay thế

3.4 Dùng các quan hệ từ và các từ ngữ khác có tác dụng nối giữa các câu

3.5 Các từ ngữ nằm trong một trường liên tưởng nào đấy

3.6 Câu hỏi cũng có thể là phương tiện liên kết các câu với nhau

3.7 Trật tự sắp xếp giữa các câu cũng có thể trở thành phương tiện liên kết

câu

III ĐÚNG VÀ SAI TRONG VIỆC ĐẶT CÂU 2

1 Câu đúng

1.1 Nội dung câu phải hợp lý về mặt logic và ngữ nghĩa

1.2 Cấu trúc cú pháp của câu phải phù hợp với quy tắc cấu tạo câu của tiếng

Việt

2 Câu sai

2.1 Lỗi về cấu tạo ngữ pháp của câu

2.2 Lỗi về quan hệ ngữ nghĩa trong câu

2.3 Lỗi về câu thiếu thông tin

2.4 Lỗi về dấu câu

2.5 Lỗi về phong cách

1 Yêu cầu của việc sử dụng từ ngữ trong văn bản

1.1 Dùng từ phải đúng với âm thanh

1.2 Dùng từ đúng ý nghĩa

1.3 Dùng từ đúng đặc điểm ngữ pháp của chúng

1.4 Dùng từ phải phù hợp với phong cách chức năng

2 Các bước lựa chọn và sử dụng từ ngữ

2.1 Xác định nội dung biểu đạt

2.2 Xác định phong cách lời nói

2.3 Huy động một số từ gần nghĩa, đồng nghĩa

2.4 Cân nhắc, lựa chọn từ ngữ cần thiết

2.5 Kiểm tra lại sự phù hợp với phong cách, với tính thời đại, với sắc thái biểu

cảm và đặc điểm ngữ pháp của từ

1 Dùng từ thừa, lặp

1.1 Dùng từ thừa

1.2 Dùng từ lặp

2 Dùng từ không đúng âm, sai nghĩa

2.1 Dùng từ không đúng âm

2.2 Dùng từ không đúng nghĩa

3 Dùng từ không đúng với khả năng kết hợp của chúng.

4 Dùng từ sai phong cách

6 Tài liệu

6.1 Tài liệu chính

[1] Bùi Minh Toán, Lê A, Đỗ Việt Hùng (2003) Tiếng Việt thực hành, NXB Giáo dục –

Hà Nội

6.2 Tài liệu tham khảo

[1] Lê A, Giáo trình Tiếng Việt thực hành B, (2001), NXB Giáo dục.

[2] Vương Hữu Lễ và Đinh Xuân Quỳnh (2003 ) Tiếng Việt thực hành, NXB Thuận Hóa

Huế

[3] Bùi Minh Toán và Nguyễn Quang Ninh (2004) Tiếng Việt thực hành, NXB ĐHSP [4] Trần Ngọc Thêm, Hệ thống liên kết văn bản tiếng Việt, (2000), NXBGD.

7 Hình thức tổ chức dạy - học: Phương án dạy - học theo tín chỉ

7.1 Lịch trình chung

Hình thức tổ chức dạy học học phần

Tổng

thí nghiệm, thực tập

SV tự nghiên cứu, tự học.

Lý thuyết

Bài tập

Thảo luận nhóm

7.2 Lịch trình cụ thể cho từng nội dung

Tuần 1&2 Chương 1 Rèn luyện kĩ năng xây dựng văn bản

Hình

thức tổ

chức

dạy học

chuẩn bị

Thời gian, địa điểm thực hiện

Ghi chú

Lý

thuyết

I GIAO TIẾP VÀ VĂN BẢN

1 Giao tiếp và hoạt động giao tiếp

2 Văn bản

II XÂY DỰNG LẬP LUẬN

1 Khái niệm

2 Cách thức tổ chức lập luận

3 Cách sử dụng các phương pháp lập luận

III XÂY DỰNG ĐỀ CƯƠNG VĂN BẢN

1 Tác dụng và yêu cầu của một đề cương

2 Lập đề cương cho văn bản hành chính

thông thường

3 Lập đề cương cho văn bản chính luận

4 Lập đề cương cho văn bản khoa học

IV THỰC HÀNH PHÂN TÍCH VĂN BẢN

1 Tìm hiểu khái quát về văn bản

2 Phân tích đoạn văn

V THUẬT LẠI NỘI DUNG TÀI LIỆU

KHOA HỌC

1 Tóm tắt một tài liệu khoa học

- Đọc tài liệu chính tr 22 – 133

- Đọc Q.1 tài liệu tham khảo, tr 1 – 35

- Chuẩn bị câu hỏi về nhà

Theo thời khoá biểu

2 Tổng thuật các tài liệu khoa học

3 Trình bày lịch sử vấn đề

Bài tập Làm bài tập ở cuối mỗi chuơng trong tài

liệu tham khảo chính

Thảo

luận

nhóm

1 Xây dựng đề cương các loại văn bản

2 Thực hành phân tích văn bản và tổng

thuật các tài liệu khoa học

- Theo phân công của nhóm : 10 Sv/nhóm

Sinh

viên tự

nghiên

cứu, tự

học

Phân tích được sự khác nhau của các loại

văn bản

Có hướng dẫn riêng hoặc tìm hiểu thông tin qua các tài liệu có liên quan

Tuần 2&3: Chương 2 Rèn luyện kỹ năng viết đoạn văn.

Hình

thức tổ

chức

dạy

học

Nội dung chính

Yêu cầu

SV chuẩn bị

Thời gian, địa điểm thực hiện

Ghi chú

Lý

thuyết

I GIẢN YẾU VỀ ĐOẠN VĂN

1 Quan niệm về đoạn văn

2 Cấu tạo đoạn văn

2.1 Câu chủ đề của đoạn văn

2.2 Đoạn văn không có câu chủ đề

2.3 Đoạn văn có câu chủ đề

3 Một số kiểu đoạn văn thường gặp

3.1 Đoạn triển khai và đoạn nối

3.2 Đoạn tự nghĩa và đoạn hợp nghĩa

3.3 Đoạn văn có kết cấu chuỗi và đoạn văn có kết

cấu song song

II CÁC THAO TÁC VIẾT ĐOẠN VĂN

1 Yêu cầu của việc viết đoạn văn

2 Các bước viết đoạn văn

2.1 Xác định vị trí, nội dung và mô hình cấu tạo

đoạn văn

- Đọc tài liệu chính tr

41 – 54

- Đọc Q.1 tài liệu tham khảo, tr

35 – 45

- Chuẩn

bị câu hỏi

về nhà

Theo thời khoá biểu

2.2 Viết câu mở đoạn

2.3 Viết các câu triển khai (câu giữa đoạn)

2.4 Viết câu kết thúc đoạn văn

2.5 Đánh dấu kết thúc đoạn văn, tách đoạn và

chuyển sang đoạn

khác để diễn đạt ý khác

III PHÁT HIỆN VÀ SỮA CHỮA LỖI ĐOẠN

VĂN

1 Lỗi chủ đề

1.1 Triển khai lạc chủ đề

1.2 Triển khai thiếu hụt chủ đề

1.3 Triển khai loãng chủ đề

2 Lỗi logic

2.1 Mâu thuẫn

2.2 Đứt mạch

2.3 Quan hệ các câu mơ hồ

3 Lỗi tách đoạn văn

3.1 Dung lượng đoạn quá lớn hoặc quá bé

3.2 Tách đoạn sai quy tắc

4.3 Lỗi thừa các phương tiện liên kết

4.1 Lỗi dùng sai các phương tiện liên kết

4.2 Lỗi dùng thiếu các phương tiện liên kết

4 Lỗi về các phương tiện liên kết

Bài tập

Làm bài tập ở cuối mỗi chuơng trong tài liệu tham

khảo chính

- tài liệu tham khảo, giáo trình

Thời gian lên lớp

Thảo

luận

nhóm

1 Phân biệt được các loại đoạn văn

2 Cách viết đoạn văn và phát hiện lỗi sai trong

mỗi đoạn

- Theo phân công của nhóm : 10

Sv/nhóm

Ở nhà

Sinh

viên tự

Phát hiện lỗi sai của đoạn văn Có hướng

dẫn riêng

Ở nhà

cứu, tự

học

hoặc tìm hiểu thông tin qua các tài liệu liên quan

Tuần 3&4: Chương 3 Rèn luyện kỹ năng viết câu

Hình

thức tổ

chức

dạy

học

bị

Thời gian, địa điểm thực hiện

Ghi chú

Lý

thuyết

I GIẢN YẾU VỀ CÂU

1 Câu là gì?

1.1 Yếu tố nội dung

1.2 Yếu tố hình thức

2 Cấu tạo của câu

2.1 Nòng cốt câu

2.2 Các thành phần phụ ngoài nồng cốt câu

3 Phân loại câu

3.1 Phân loại câu theo mục đích nói

3.2 Phân loại câu theo cấu tạo

II TẠO LIÊN KẾT GIỮA CÁC CÂU TRONG

VĂN BẢN

1 Liên kết đề thuyết giữa các câu trong văn bản

1.1 Sự phân tích câu theo đề thuyết

1.2 Tạo sự liên kết đề thuyết giữa các câu

2 Liên kết lôgic giữa các câu

3 Các phương pháp liên kết giữa các câu

III ĐÚNG VÀ SAI TRONG VIỆC ĐẶT CÂU

1 Câu đúng

2 Câu sai

- Đọc tài liệu chính tr

148 188

Theo thời khoá biểu

Bài tập Làm bài tập ở cuối mỗi chuơng trong tài liệu tham Tài liệu Thời gian

khảo chính tham

khảo ở lớp.

Thảo

luận

nhóm

1 Câu đúng, câu sai

2 Phát hiện câu sai và chữa lại cho đúng

- Theo phân công của nhóm : 10

Sv/nhóm

Thời gian

ở lớp

Sinh

viên tự

nghiên

cứu, tự

học

1 Câu sai và cách chữa câu sai Có hướng

dẫn riêng hoặc tìm hiểu thông tin qua các tài liệu liên quan

Ở nhà

Tuần 4&5: Chương 4 Rèn luyện kỹ năng dùng từ

Hình

thức tổ

chức

dạy

học

bị

Thời gian, địa điểm thực hiện

Ghi chú

Lý

thuyết

I CÁC THAO TÁC LỰA CHỌN SỬ DỤNG TỪ

NGỮ

1 Yêu cầu của việc sử dụng từ ngữ trong văn bản

1.1 Dùng từ phải đúng với âm thanh

1.2 Dùng từ đúng ý nghĩa

1.3 Dùng từ đúng đặc điểm ngữ pháp của chúng

1.4 Dùng từ phải phù hợp với phong cách chức

năng

2 Các bước lựa chọn và sử dụng từ ngữ

2.1 Xác định nội dung biểu đạt

2.2 Xác định phong cách lời nói

2.3 Huy động một số từ gần nghĩa, đồng nghĩa

2.4 Cân nhắc, lựa chọn từ ngữ cần thiết

2.5 Kiểm tra lại sự phù hợp với phong cách, với

tính thời đại, với sắc thái biểu cảm và đặc điểm

ngữ pháp của từ

II MỘT SỐ LỖI VỀ TỪ CẦN TRÁNH

1 Dùng từ thừa, lặp

- Đọc tài liệu chính tr

140-163

- Chuẩn

bị câu hỏi

về nhà

Theo thời khoá biểu