Nêu được vai tròcủa vật chất đốivới ý thức - Vai trò của ýthức đối với vậtchất II.C.3.. Lý luận nhận thức duy vật biện chứng V.A.1 Nêu và phân tích được khái niệm thực tiễn?. Phần I có
Trang 1ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN
1 Thông tin về giảng viên
- Họ và tên giảng viên phụ trách học phần: Nguyễn Thị Thảo
- Chức danh, học hàm, học vị: Thạc sỹ
- Thời gian, địa điểm làm việc: Bộ môn Lý luận chính trị
- Địa chỉ liên hệ: Bộ môn Lý luận chính trị
- Điện thoại: 0905 027 797 email: nguyenthaollct@gmail.com
- Thông tin về trợ giảng (nếu có) (họ và tên, địa chỉ liên hệ, điện thoại, mail):
e-2 Thông tin chung về học phần
- Tên học phần: Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin
- Tên tiếng Anh: The basic principles of Marxism - Leninism
- Mã học phần: DHNLM0612
Số tín chỉ (lên lớp/thực hành/tự nghiên cứu): 02 (20/10/60)
- Áp dụng cho ngành đào tạo: DGTC và QLTT Bậc đào tạo: Đại học Hình thức đào tạo: Chính quy
- Yêu cầu của học phần: Bắt buộc
- Các học phần tiên quyết: Không
- Các học phần học trước: Không
- Các học phần học song hành: Không
- Các yêu cầu khác đối với học phần (nếu có):
- Phân bổ giờ tín chỉ đối với các hoạt động:
+ Nghe giảng lý thuyết: 20 + Làm bài tập trên lớp: 10 + Thảo luận:
+ Thực hành, thực tập (ở phòng thực hành, thực tế ở hiện trường…):
Trang 2- Kiến thức: Trang bị cho sinh viên những vấn đề cơ bản nhất của họcthuyết Mác – Lênin làm cơ sở cho nhận thức và vận dụng vào thực tiễn học tập,công tác.
- Kỹ năng: Giúp sinh viên có kỹ năng tự học, khả năng tư duy sáng tạo, kỹnăng làm việc theo nhóm và làm việc độc lập
- Thái độ: Nâng cao phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống lành mạnh trongsinh viên
3.2 Mục tiêu đào tạo cụ thể về kiến thức của học phần:
Môn học Những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác-Lênin nhằm giúpcho sinh viên:
- Xác lập cơ sở lý luận cơ bản nhất để từ đó có thể tiếp cận được nội dungmôn học Tư tưởng Hồ Chí Minh và Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản ViệtNam, hiểu biết nền tảng tư tưởng của Đảng
- Xây dựng niềm tin, lý tưởng cách mạng cho sinh viên
- Từng bước xác lập thế giới quan, nhân sinh quan và phương pháp luậnchung nhất để tiếp cận các khoa học chuyên ngành được đào tạo
3.2 Mục tiêu nhận thức chi tiết
Chương mở đầu: Nhập môn những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin
Mục tiêu
Nội dung
Bậc I Bậc II Bậc III mục Các
tiêu khác
I Khái lược về chủ
nghĩa Mác - Lênin
I.A.1 Nêuđược chủ nghĩaMác – Lênin là
gì và nêu đượcnhững bộ phậncấu thành chủnghĩa Mác –Lênin
I.B.1 Phân biệt
ba bộ phận cấuthành chủ nghĩaMác - Lênin
I.C.1
I.A.2 Nêu
khái lược sự
ra đời và pháttriển của chủnghĩa Mác -Lênin
I.B.2 Phân tích
được những điềukiện, tiền đề của
sự ra đời của chủnghĩa Mác
Phân tích nhữnggiai đoạn hìnhthành và pháttriển chủ nghĩaMác và Lênin
I.C.2 Liên hệ
quá trình vậndụng chủ nghĩaMác – Lêninvào quá trìnhphát triển củacách mạngViệt Nam
II Đối tượng, mục
đích và yêu cầu về
phương pháp học
II.A.1 Nêu
được mục đích, đối
II.B.1 Nhận biết
được mục đích,đối tượng của
II.C.1 vận
dụng trong renluyện, tu
Trang 3tập, nghiên cứu
môn học
tượng của môn học là gì?
việc học mônnguyên lý có ýnghĩa như thê nàođối với sinh viên?
dưỡng đạo đứccủa sinh viên?
II.A.2 Xác
định được phương pháp học tập và nghiên cứu môn học này
II.B.2 Giải thích
được các phươngpháp?
II.C.2 Liên hệ
sinh viên nóichung và vậndụng vào sinhviên thể thaonói riêng
Chương I: CHỦ NGHĨA DUY VẬT BIỆN CHỨNG
Mục tiêu
Nội dung Bậc I Bậc II Bậc III
Các mục tiêu khác
I.B.1 vấn đề
cơ bản của triếthọc có mấymặt?
I.C.1 Phân
biệt sự khácnhau giữaCNDV vàCNDT trongviệc giải quyếtvấn đề cơ bảncủa triết học
I.A.2 Nêu được
các hình thức pháttriển cao nhất của CNDV
I.B.2 CNDV
đã hình thành
và phát triểnmấy hình thức
cơ bản?
I.C.2 Trong
các hình thứcphát triển củaCNDV thì hìnhthức nào pháttriển cao nhất?
II Quan điểm của
- Có mấy hình thức vận động?
- Bản chất của thếgiới có phải là vật chất không?
II.B.1 Phân
tích được địnhnghĩa vật chấtcủa Lênin?
- Nêu được cáchình thức vậnđộng của vậtchất?
- Vật chất cótồn tại vĩnhviễn không?
II.C.1 Rút ra
được ý nghĩacủa định nghĩavật chất?
- Ví dụ: sinhviện đang ngồihọc trong lớp
có hình thứcvận động nàokhông? Vìsao?
- Lấy ví dụminh họa
II.A.2 Nêu được
khái niệm của ý thức
- Nêu được nguồn
II.B.2 -Phân
tích được kháiniệm của ýthức?
- Phân tích
II.C.2 - Liên
hệ với sinhviên
- Nếu thiếu
Trang 4gốc hình thành ý thức?
được 2 nguồngốc của ý thức?
một trong hainguồn gốc thì
có hình thành
ý thức không?
II.A.3 Nêu được
mối quan hệ giữa vật chất và ý thức
II.B.3 Nêu
được vai tròcủa vật chất đốivới ý thức
- Vai trò của ýthức đối với vậtchất
II.C.3 Phân
biệt giữa vậtchất và ý thứccái nào cótrước, cái nào
có sau?
- Ý thức tác
động trở lại vậtchất thông quahoạt động nào?
- Sự tác động
đó diễn ra theokhuynh hướngnào?
II.A 4 Trình bày
được ý nghĩa phương pháp luận
II.B.4 phân
tích được ýnghĩa phươngpháp luận đốivới hoạt độngthực tiễn ViệtNam hiện nay
II.C.4 Liên hệ
đối với bảnthân sinh viêntrong hoạtđộng TDTT?
Chương II: PHÉP BIỆN CHỨNG DUY VẬT
Mục
tiêu
Nội dung Bậc I Bậc II Bậc III
Các mục tiêu khác
I.B.1 có mấy
hình thức cơbản của phépbiện chứng?
I.B.2 Phépbiện chứng duyvật có mấy đặctrưng?
I.C.2 Phân
tích các đặctrưng đó?
hệ phổ biến
II.B.1 Lấy ví
dụ chứng minhcác tính chấtcủa mối liên hệ
II.C.1 Trong
quá trình xâydựng CNXHĐảng và Nhànước đã vậndụng quanđiểm toàn diệnnhư thế nào?
II.A.2 Nêu và II.B.2 Phân II.C.2 Rút ra
Trang 5phân tích được khái niệm phát triển.
biệt giữa kháiniệm và vậnđộng?
-Lấy ví dụchứng minh cáctính chất của sựphát triển
được kết luận
về mục đíchcủa CNTBĐQNN là gì?
-Đảng và Nhànước đã vậndụng quanđiểm phát triểntrong giai đoạnhiện nay nhưthế nào?
III Các cặp
phạm trù cơ bản
của phép biện
chứng duy vật
III.A.1 Nêu được
khái niệm cái riêng, cái chung
Lấy được ví dụ chứng minh?
III.B.1 Phân
tích được mốiquan hệ giữacái riêng và cáichung
III.C.1 Rút ra
được ý nghĩa đối với hoạt động thực tiễn nói chung và sinh viên thể thao?
III.A.2 Nêu được
khái niệm nguyên nhân và kết quả
Lấy được ví dụchứng minh?
III.B.2 Phân
tích được mốiquan hệ niệmnguyên nhân vàkết quả
Lấy được ví dụchứng minh?
III.C.2 Rút ra
được ý nghĩa đối với hoạt động thực tiễn nói chung và sinh viên thể thao?
III.A.3 Nêu được
khái niệm tất nhiên và ngẫu nhiên
Lấy được ví dụ tấtnhiên và ngẫunhiên
III.B.3 Phân
tích được mốiquan hệ tấtnhiên và ngẫunhiên
Lấy được ví dụchứng minh?
III.C.3 Rút
ra được ý nghĩa đối với hoạt động thựctiễn nói chung
và sinh viên thể thao?
III.A.4 Nêu được
khái niệm nội dung và hình thức
Lấy được ví dụchứng minh?
III.B.4 Phân
tích được mốiquan hệ nộidung và hìnhthức
Lấy được ví dụchứng minh?
III.C.4 Rút ra
được ý nghĩa đối với hoạt động thực tiễn
III.A.5 Nêu được
khái niệm bản chất và hiện tượng
III.B.5 Phân
tích được mốiquan hệ bảnchất và hiện
III.C.5 Rút ra
được ý nghĩa đối với hoạt động thực tiễn
Trang 6Lấy được ví dụchứng minh?
tượng
Lấy được ví dụchứng minh?
III.A.6 Nêu được
khái niệm khả năng và hiện thực
Lấy được ví dụchứng minh?
III.B.6 Phân
tích được mốiquan hệ
Lấy được ví dụchứng minh?
III.C.6 Rút ra
được ý nghĩa đối với hoạt động thực tiễn
Phân tích được 2 khái niệm đó?
IV.B.1 phân
tích được nộidung quy luậtchuyển hóa từnhững sự thayđổi về lượngthành những sựthay đổi về chất
và ngược lại
Lấy ví dụchứng minh
IV.C.1
- Rút ra được ý
nghĩa đối với hoạt động thựctiễn
-Liên hệ bản thân
-Lấy ví dụ trong hoạt động TDTT
IV.A.2 Nêu được
khái niệm mâu thuẫn, mặt đối lập?
Lấy ví dụ chứng minh?
IV.B Nêu và
phân tích đượccác tính chấtcủa mâu thuẫn?
Phân tích vàchứng minhquá trình vậnđộng của mâuthuẫn?
Quy luật mâuthuẫn làm rõvấn đề gì?
IV.C.1 Rút ra
ý nghĩa và liên
hệ với hoạt động thực tiễn
Liên hệ với sinh viên
IV.A.3 Nêu và
phân tích khái niệm phủ định và phủ định biện chứng?
Phủ định có mấy đặc điểm cơ bản?
Phân tích các đặc điểm đó
IV.B.3 Tính
chất chu kỳ củaphủ định diễn
ra theo hìnhthức nào?
Quy luật phủđịnh của phủđịnh làm rõ vấn
đề gì
IV.C.1 Rút ra được ý nghĩa phương pháp luận và liên hệđối với hoạt động thực tiễn
V Lý luận nhận
thức duy vật biện
chứng
V.A.1 Nêu và phân tích được khái niệm thực tiễn?
V.B.1 Thực tiễn có mấy hình thức cơ bản?
V.C.1 Trong các hình thức
đó hình thức nào quan trọngnhất? Vì sao?
Trang 7Nêu và phân tích khái niệm nhận thức?
Thực tiễn đóng vai trò như thế nào đối với nhận thức?
Phân tích cácquá trình củanhận thức?
Phân tích cácvai trò đó? Lấy
ví dụ chứngminh?
Mối quan hệ của các quá trình nhận thức đó?
Liên hệ bản thân?
V.A.2 Lênin đã quan niệm như thếnào về con đường biện chứng của nhận thức?
Nêu và phân tích khái niệm chân lý?
V.B.2 Nhậnthức có mấyhình thức cơbản?
Chân lý có mấytính chất? Phântích các tínhchất đó?
V.C.2 Trong các hình thức
đó hình thức bào quan trọngnhất? Vì sao?
Chân lý có vai trò như thế nàođối với hoạt động thực tiễn?
Chương VIII: CHỦ NGHĨA DUY VẬT LỊCH SỬ
I.B.1 Xã hội
loài người đãtrãi qua mấyphương thứcsản xuất? Mỗiphương thứcsản xuất có mấyphương diện cơbản?
I.C.1 Nắmđược vai tròcủa sản xuấtvật chất vàphương thứcsản xuất đốivới sự tồn tại,phát triển của
xã hội
I.A.2 Nêu được
khái niệm LLSX,QHSX?
và xây dựngđất nước tronggiai đoạn hiệnnay?
II Biện chứng
của cơ sở hạ tầng
và kiến trúc
thượng tầng
II.A.1 Nêu được
khái niệm cơ sở
hạ tầng và kiến trúc thượng tầng?
II.B.1 Trong
sự vận động củaCSHT được tạonên bởi cácquan hệ sảnxuất nào?
II.C.1 Trong
các quan hệsản xuất đóloại hình nàoquan trọngnhất? Vì sao?
Trang 8II.A.2 Nêu
được mối quan
hệ biện chứng giữa CSHT và KTTT
II.B.2 Phân
tích và chứngminh mối quan
hệ biện chứngđó?
II.C.2 Vận
dụng mối quan
hệ này vàothực tiễn ViệtNam hiện nay
III Tồn tại xã hội
III.C.1 Phân
tích vai trò quyết định củatồn tại xã hội đối với ý thức
xã hội
Lấy ví dụ chứng minh
III.A.2 Nêu
được các phươngdiện ý thức xãhội tác động trởlại tồn tại xã hội
III.B.2 Phân
tích để làm rõcác phươngdiện đó?
III.C.1 Phân
tích và chứng minh các cấu trúc của hình thái kinh tế-xã hội
III.A.2 Nêu
được các tínhchất phát triểncủa hình tháikinh tế - xã hội
III.B.2 Phân
tích và chứngminh các nộidung phát triểncủa hình thái
kinh tế - xã hội.
III.C.2 Rút ra
được giá trị khoa học của hình thái kinh tế-xã hội và vận dụng vào Việt Nam
III.C.1 Phân
tích được vai trò của cuộc đấu tranh giai cấp đối với sự vận động, pháttriển của xã hội có đối kháng giai cấp?
VI Quan điểm III.A.1 Nêu và III.B.1 Giải III.C.1 Rút ra
Trang 9thích câu nóicủa Mác: “trongtính hiện thựccủa nó, bản chấtcon người làtổng hòa cácmối quan hệ xãhội”.
phương phápluận đối vớihoạt động thựctiễn và liên hệvới bản thân
III.A.2 Nêuđược khái niệmquần chúng nhândân
Những yếu tố cơbản nào tạothành cộng đồngquần chúng nhândân?
III.B.2 Quần
chúng nhân dân
có vai trò sángtạo lịch sử nhưthế nào?
III.C.2 Rút ra
phương phápluận cho hoạtđộng nhậnthức và thựctiễn
4 Tóm tắt nội dung học phần (khoảng 150 từ)
Chương trình bao gồm 75 tiết, tương ứng với 5 tín chỉ Phần thứ nhất (ở họcphần 1 học kỳ I) 30 tiết, phần thứ 2 và 3 (ở học phần 2 kỳ II) 45 tiết Phần I có 3chương bao quát những nội dung cơ bản về thế giới quan và phương pháp luận củachủ nghĩa Mác-Lênin gồm Chương Mở đầu: Nhập môn những nguyên lý cơ bảncủa chủ nghĩa Mác - Lênin; chương 1: Chủ nghĩa duy vật biện chứng; chương 2phép biện chứng duy vật và chương 3: Chủ nghĩa duy vật lịch sử
5 Nội dung chi tiết học phần
Chương mở đầu NHẬP MÔN NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC –LÊNIN
I KHÁI LƯỢC VỀ CHỦ NGHĨA MÁC – LÊNIN
1 Chủ nghĩa Mác – Lênin và ba bộ phận lý luận cấu thành
a) Chủ nghĩa Mác – Lênin
b) Ba bộ phận lý luận cấu thành chủ nghĩa Mác – Lênin
2 Khái lược quá trình hình thành và phát triển chủ nghĩa Mác – Lênin
Trang 10a) Những điều kiện, tiền đề của sự ra đời chủ nghĩa Mác
- Điều kiện kinh tế - xã hội
- Tiền đề lý luận
-Tiền đề khoa học tự nhiên
b) C Mác, Ph Ăngghen với quá trình hình thành và phát triển chủ nghĩa Mác
- C Mác, Ph Ăngghen với quá trình hình thành chủ nghĩa Mác
- C Mác, Ph Ăngghen với quá trình phát triển chủ nghĩa Mác
c) V.I.Lênin với việc bảo vệ và phát triển chủ nghĩa Mác trong điều kiện lịch sử mới
- Bối cảnh lịch sử mới và nhu cầu bảo vệ, phát triển chủ nghĩa Mác
- Vai trò của V.I.Lênin đối với việc bảo vệ và phát triển chủ nghĩa Mác trong điều kiện lịch sử mới
d Chủ nghĩa Mác – Lênin và thực tiễn phong trào cách mạng thế giới
- Chủ nghĩa Mác – Lênin với phong trào cách mạng vô sản Nga (1917)
- Chủ nghĩa Mác – Lênin với phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựngchủ nghĩa xã hội trên phạm vi thế giới
II ĐỐI TƯỢNG, MỤC ĐÍCH VÀ YÊU CẦU VỀ PHƯƠNG PHÁP HỌC TẬP, NGHIÊN CỨU NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC –
LÊNIN
1 Đối tượng và phạm vi học tập, nghiên cứu
2 Mục đích và yêu cầu về mặt phương pháp học tập, nghiên cứu
a) Mục đích và yêu cầu về mặt phương pháp học tập, nghiên cứu
b) Một số yêu cầu cơ bản về mặt phương pháp học tập, nghiên cứu
Chương 1 CHỦ NGHĨA DUY VẬT BIỆN CHỨNG
I CHỦ NGHĨA DUY VẬT VÀ CHỦ NGHĨA DUY VẬT BIỆN CHỨNG
1 Vấn đề cơ bản của triết học và sự đối lập giữa chủ nghĩa duy vật với chủ nghĩa duy tâmtrong việc giải quyết vấn đề cơ bản của triết học
2 Các hình thức phát triển của chủ nghĩa duy vật trong lịch sử
a) Chủ nghĩa duy vật chất phác
b) Chủ nghĩa duy vật siêu hình
c) Chủ nghĩa duy vật biện chứng
II QUAN ĐIỂM CỦA CHỦ NGHĨA DUY VẬT BIỆN CHỨNG VỀ VẬT CHẤT, Ý THỨC VÀ MỐI QUAN HỆ GIỮA VẬT CHẤT VÀ Ý THỨC
3 Mối quan hệ giữa vật chất và ý thức
a) Vai trò của vật chất đối với ý thức
b) Vai trò của ý thức đối với vật chất
Trang 114 Ý nghĩa phương pháp luận
Chương 2 PHÉP BIỆN CHỨNG DUY VẬT
I PHÉP BIỆN CHỨNG VÀ PHÉP BIỆN CHỨNG DUY VẬT
1 Phép biện chứng và các hình thức cơ bản của phép biện chứng
a) Khái niệm biện chứng, phép biện chứng
b) Các hình thức cơ bản của phép biện chứng
- Phép biện chứng chất phác thời cổ đại
- Phép biện chứng duy tâm cổ điển Đức
- Phép biện chứng duy vật
2 Phép biện chứng duy vật
a) Khái niệm phép biện chứng duy vật
b) Đặc trưng cơ bản và vai trò của phép biện chứng duy vật
II CÁC NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA PHÉP BIỆN CHỨNG DUY VẬT
1 Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến
a) Khái niệm mối liên hệ và mối liên hệ phổ biến
b) Tính chất của các mối liên hệ
c) Ý nghĩa phương pháp luận
2 Nguyên lý về sự phát triển
a) Khái niệm “phát triển”
b) Tính chất cơ bản của sự phát triển
c) Ý nghĩa phương pháp luận
III CÁC CẶP PHẠM TRÙ CƠ BẢN CỦA PHÉP BIỆN CHỨNG DUY VẬT
1 Cái chung và cái riêng
a) Khái niệm
b) Quan hệ biện chứng giữa cái riêng với cái chung
c) Ý nghĩa phương pháp luận
2 Nguyên nhân và kết quả
a) Khái niệm
b) Quan hệ biện chứng giữa nguyên nhân và kết quả
c) Ý nghĩa phương pháp luận
3 Tất nhiên và ngẫu nhiên
a) Khái niệm
b) Quan hệ biện chứng giữa tất nhiên và ngẫu nhiên:
c) Ý nghĩa phương pháp luận
4 Nội dung và hình thức
a) Khái niệm
b) Mối quan hệ biện chứng giữa nội dung và hình thức
c) Ý nghĩa phương pháp luận
5 Bản chất và hiện tượng
a) Khái niệm
b) Quan hệ biện chứng giữa bản chất và hiện tượng:
c) Ý nghĩa phương pháp luận