Đề cương chi tiết môn học Tâm lý lứa tuổi (Đại học thể dục thể thao Đà Nẵng)

Mục tiêu nhận thức chi tiết Nội dung 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG CỦA TÂM LÝ HỌC LỨA TUỔI Nội dung 2: TÂM LÝ HỌC LỨA TUỔI HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ Nội dung 3: TÂM LÝ HỌC LỨA TUỔI HỌC SINH TRUNG

BỘ VĂN HOÁ, THỂ THAO VÀ DU LỊCH CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TRƯỜNG ĐẠI HỌC TDTT ĐÀ NẴNG Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN

-1 Thông tin về giảng viên

1.1 Giảng viên 1:

- Họ và tên: PHÙNG THỊ CÚC

- Chức danh, học hàm, học vị : Giảng viên

- Thời gian, địa điểm làm việc: Bộ môn Lý luận chuyên ngành

- Địa chỉ liên hệ:

- Điện thoại: 0906445278 Email: cucllcn@gmail.com

1.2 Giảng viên 2:

- Họ và tên: ĐỖ THỊ THU HIỀN

- Chức danh, học hàm, học vị: Giảng viên

- Thời gian, địa điểm làm việc: Bộ môn Lý luận chuyên ngành

- Địa chỉ liên hệ:………

- Điện thoại: 0906541149 Email: ………

Thông tin về trợ giảng (nếu có):

2 Thông tin chung về học phần

- Tên học phần (Chữ in):TÂM LÝ HỌC LỨA TUỔI

Tên tiếng Anh: (PSYCHOLOGY FOR EAGS)

- Mã học phần:

- Số tín chỉ: 02

- Thuộc chương trình đào tạo trình độ: Đại học, hình thức đào tạo:Chính quy

- Loại học phần :bắt buộc

- Các học phần tiên quyết: Tâm lý học đại cương.

- Các học phần kế tiếp (những học phần học sau học phần này):

- Giờ tín chỉ đối với các hoạt động:

 Nghe giảng lý thuyết: 10 tiết

 Làm bài tập trên lớp: 02 tiết

 Thảo luận: 04 tiết

 Hoạt động theo nhóm : 08 tiết

- Khoa, Bộ môn phụ trách học phần: Bộ môn Lý luận chuyên ngành

3 Mục tiêu của học phần

3.1 Mục tiêu chung học phần

Học xong môn này, sinh viên có được

 Kiến thức

Môn học nhằm trang bị cho sinh viên những kiến thức tâm lý học lứa tuổi cơ bản nhất, giúp họ vận dụng trong chính quá trình học tập hiện tại, trong cuộc sống

và trong nghề nghiệp tương lai.

 Kĩ năng

Trang bị những kỹ năng cơ bản giúp người học vận dụng được các kiến thức

đã học vào thực tiễn

 Thái độ, chuyên cần

Giáo dục thái độ học tập tích cực và nhu cầu vận dụng kiến thức, kỹ năng đã học cho bản thân và nghề nghiệp tương lai.

3.2 Mục tiêu nhận thức chi tiết

Nội dung 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG CỦA TÂM LÝ HỌC LỨA TUỔI

Nội dung 2: TÂM LÝ HỌC LỨA TUỔI HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ

Nội dung 3: TÂM LÝ HỌC LỨA TUỔI HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ

THÔNG

Nội dung 4: NHỮNG ĐẶC ĐIỂM PHÁT TRIỂN TÂM LÝ CƠ BẢN CỦA

THANH NIÊN SINH VIÊN

Nội dung 5: NHỮNG NÉT TÂM LÝ ĐẶC TRƯNG CỦA NGƯỜI TRƯỞNG

THÀNH VÀ NGƯỜI GIÀ

Mục

tiêu

Nội dung

Nội dung 1 I.A.1 Trình bày được đối tượng,

nhiệm vụ, ý nghĩa của tâm lý học lứa tuổi đối với bản thân và nghề nghiệp tương lai

I.A.2 Trình bày được khái niệm

về sự phát triển tâm lý trẻ em

I.B.1 Giải tích

được quy luật chung về sự phát triển tâm

lý trẻ em

I.B.2 Hiểu được nguyên nhân của sự phân chia các giai đoạn trong sự phát

I.C.1. Phân tích mối quan hệ giữa dạy học, giáo dục và sự phát triển tâm lý

I.C.2 Phân tích được mối quan hệ giữa tâm

lý học lứa tuổi và tâm

lý học sư phạm

triển tâm lý trẻ.

Nội dung 2 I.A.1 Trình bày vị trí, ý nghĩa

của giai đoạn phát triển tâm lý lứa tuổi học sinh trung học cơ sở.

I.A.2 Trình bày những điều kiện phát triển tâm lý ở lứa tuổi học sinh trung học cơ sở

- Sự biến đổi về mặt giải phẫu sinh lý

- Sự phát triển về mặt cơ thể

- Đặc điểm riêng về hoạt động thần kinh cấp cao

- Hiện tượng dậy thì

I.B.1 Giải thích được sự thay đổi điều kiện sống ảnh hưởng đến quá trình phát triển tâm lý và học tập của trẻ I.B.2 Phân tích được mối tương quan của sự tự ý thức và sự phát triển tâm, sinh lý của bản thân

I.C.1 Phân tích những đặc điểm nổi bật trong hoạt động học tập và sự phát triển trí tuệ của trẻ I.C.2 Đánh giá được những thay đổi trong hoạt động giao tiếp của trẻ và đánh giá được sự khác nhau trong quan hệ giao tiếp của trẻ với người lớn và với bạn bè

Nội dung 3 I.A.1 Khái niệm tuổi thanh niên,

những yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển tâm lý của học sinh THPT

I.A.2 Trình bày đặc điểm của hoạt động học tập và điều kiện phát triển trí tuệ của trẻ

I.B.1 Giải thích điều kiện xã hội ảnh hưởng đến sự phát triển tâm lý của trẻ I.B.2 Phân tích sự phát triển của tự ý thức, sự hình thành thế giới quan

I.C.1 Đánh giá mối quan hệ giao tiếp và đời sống tình cảm của trẻ trong mối tương quan với người lớn I.C.2 Định hướng được một số vấn đề giáo trẻ trong giai đoạn hiện nay

Nội dung 4 I.A.1 Trình bày những điều kiện

phát triển của thanh niên sinh viên như

- Sự phát triển về thể chất

- Vai trò xã hội của sinh viên

- Các hoạt động cơ bản của thanh niên sinh viên

I.B.1 Giải thích được ảnh hưởng của động cơ đến kết quả học tập và nghề nghiệp tương lai

I.B.2 Phân tích được một số nét chính trong đời sống xúc cảm ,tình cảm của sinh viên, những biểu hiện nhân cách của lứa tuổi này

I.C.1 Phân tích được ảnh hưởng của đặc điểm lứa tuổi và sự thích nghi trong điều kiện sống và hoạt động mới

I.C.2 Đánh giá được

sự thay đổi về đời sống xúc cảm, tình cảm, hệ thống định hướng giá trị và nhân cách của bản thân

Nội dung 5 I.A.1 Trình bày một số đặc

điểm của người trưởng thành trẻ tuổi( từ 20 đến 40)

- Một vài đặc điểm tâm lý ở độ tuổi từ 40 đến 60

- Một vài đặc điểm tâm lý ở tuổi già ( từ 60 trở lên)

I.B.1 Giải thích được sự thay đổi tâm lý và hoạt động sống của giai đoạn tuổi này

I.B.2 Phân tích được sự thay đổi điều kiện xã hội ảnh hưởng ngược lại tâm lý con người

I.C.1 Phân tích được giai đoạn khủng hoảng tuổi già và có những đình hướng trong mối quan hệ giao tiếp với con người ở giai đoạn lứa tuổi này

Chú giải:

- Bậc 1: Nhớ (A)

- Bậc 2: Hiểu, áp dụng (B)

- Bậc 3: Phân tích, tổng hợp, đánh giá (C)

3.3 Tổng hợp mục tiêu chi tiết

Mục tiêu

Nội dung

Các mục tiêu khác

năng vận dụng những hiểu biết về tâm lý học lứa tuổi trong việc định hướng, phân tích , xác định mối quan

hệ với từng lứa tuổi

và có thái độ ứng xử phù hợp hơn trong cuộc sống cũng như hoạt động nghề nghiệp của mình

4 Tóm tắt nội dung học phần Học phần Tâm lý học lứa tuổi bàn đến một số vấn đề

chung như nghiên cứu đặc điểm của các quá trình và các phẩm chất tâm lý riêng lẻ của cá nhân ở các lứa tuổi khác nhau và sự khác biệt của chúng ở mỗi cá nhân trong phạm vi

cùng một lứa tuổi, nghiên cứu những khả năng lứa tuổi của việc lĩnh hội tri thức, phương thức hành động, nghiên cứu các dạng hoạt động khác nhau của các cá nhân đang được phát triển như vui chơi, học tập, lao động và hoạt động xã hội… Mỗi một giai đoạn phát triển có một dạng hoạt động vừa sức và đặc trưng của nó

Nhiệm vụ chung của tâm lý học lứa tuổi là rút ra những quy luật chung của sự phát triển nhân cách theo lứa tuổi, những nhân tố chỉ đạo sự phát triển nhân cách theo lứa tuổi, rút ra những quy luật lĩnh hội tri thức, kỹ năng, kỹ xảo trong quá trình giáo dục và dạy học, những biến đổi tâm lý do ảnh hưởng của giảng dạy và giáo dục nhằm mục đích thực tiễn

là góp phần nâng cao hiệu quả của hoạt động giảng dạy và giáo dục

5 Nội dung chi tiết học phần

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TÂM LÝ HỌC LỨA TUỔI

I KHÁI QUÁT VỀ TÂM LÝ HỌC LỨA TUỔI

1 Đối tượng, nhiệm vụ, ý nghĩa của tâm lý học lứa tuổi

a Đối tượng

b Nhiệm vụ

c Ý nghĩa

2 Quan hệ giữa tâm lý học lứa tuổi và tâm lý học sư phạm

II LÝ LUẬN VỀ SỰ PHÁT TRIỂN TÂM LÝ TRẺ EM

1 Khái niệm về sự phát triển tâm lý trẻ em

a Quan niệm về trẻ em

b Quan niệm sai lầm về sự phát triển tâm lý trẻ em

c Quan điểm duy vật biện chứng về sự phát triển tâm lý trẻ em

2 Quy luật chung về sự phát triển tâm lý trẻ em

a Tính không đồng đều về sự phát triển tâm lý

b Tính toàn vẹn của tâm lý

c Tính mềm dẻo và khả năng bù trừ

3 Dạy học, giáo dục và sự phát triển tâm lý

III SỰ PHÂN CHIA CÁC GIAI ĐOẠN PHÁT TRIỂN TÂM LÝ TRẺ EM

1 Quan niệm về giai đoạn phát triển tâm lý

2 Phân chia giai đoạn phát triển tâm lý trẻ em

Chương 2 TÂM LÝ HỌC LỨA TUỔI HỌC SINH TRUNG HỌCCƠ SỞ

I Vị trí, ý nghĩa của giai đoạn phát triển tâm lý lứa tuổi học sinh trung

học cơ sở.

II Những điều kiện phát triển tâm lý ở lứa tuổi học sinh trung học cơ sở

1 Sự biến đổi về mặt giải phẫu sinh lý

a Sự phát triển về mặt cơ thể

b Đặc điểm riêng về hoạt động thần kinh cấp cao

c Hiện tượng dậy thì

2 Sự thay đổi điều kiện sống

III Hoạt động học tập và sự phát triển trí tuệ của học sinh trung học cơ sở

1 Đặc điểm của hoạt động học tập trong trường trung học cơ sở

2 Đặc điểm của sự phát triển trí tuệ ở lứa tuổi học sinh trung học cơ sở

a Tri giác

b Trí nhớ của thiếu niên

c Sự phát triển chú ý của thiếu niên

d Hoạt động tư duy của thiếu niên

IV Hoạt động giao tiếp của học sinh trung học cơ sở

1 Giao tiếp của thiếu niên với người lớn

2 Giao tiếp của thiếu niên với bạn bè

V Sơ lược sự phát triển nhân cách ở tuổi học sinh trung học cơ sở

1 Sự hình thành tự ý thức của học sinh trung học cơ sở

2 Sự hình thành đạo đức của học sinh trung học cơ sở

Chương 3 TÂM LÝ HỌC LỨA TUỔI HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

I Những yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển tâm lý của lứa tuổi học

sinh trung học phổ thông

1 Khái niệm tuổi thanh niên

2 Đặc điểm cơ thể

3 Điều kiện xã hội của sự phát triển

II Hoạt động học tập và sự phát triển trí tuệ của học sinh trung học phổ

thông

1 Đặc điểm của hoạt động học tập

2 Đặc điểm của sự phát triển trí tuệ

III Những đặc điểm nhân cách chủ yếu

1 Sự phát triển của tự ý thức

2 Sự hình thành thế giới quan

3 Giao tiếp và đời sống tình cảm

IV Một số vấn đề về giáo dục đối với học sinh trung học phổ thông.

Chương 4 NHỮNG ĐẶC ĐIỂM PHÁT TRIỂN TÂM LÝ CƠ BẢN CỦA THANH

NIÊN SINH VIÊN

I Những điều kiện phát triển của thanh niên sinh viên

1 Sự phát triển về thể chất

2 Vai trò xã hội của sinh viên

3 Các hoạt động cơ bản của thanh niên sinh viên

II Những đặc điểm phát triển tâm lý cơ bản của thanh niên sinh viên

1 Sự thích nghi của sinh viên với cuộc sống và hoạt động mới

2 Sự phát triển về nhận thức, trí tuệ của sinh viên

3 Sự phát triển của động cơ học tập ở sinh viên

4 Đời sống xúc cảm, tình cảm của sinh viên

5 Sự phát triển một số phẩm chất nhân cách ở sinh viên

a Đặc điểm về tự đánh giá, tự ý thức, tự giáo dục ở sinh viên

b Sự phát triển về định hướng giá trị ở thanh niên sinh viên

Chương 5 NHỮNG NÉT TÂM LÝ ĐẶC TRƯNG CỦA NGƯỜI TRƯỞNG THÀNH

VÀ NGƯỜI GIÀ

I Một số đặc điểm của người trưởng thành trẻ tuổi( từ 20 đến 40)

II Một vài đặc điểm tâm lý ở độ tuổi từ 40 đến 60

III Một vài đặc điểm tâm lý ở tuổi già ( từ 60 trở lên)

6 Tài liệu

6.1 Tài liệu chính:

1,Tâm lý học lứa tuổi -Lê Văn Hồng, Lê Ngọc Lan- NXB Giáo dục – 1998

2, Tâm lý học lứa tuổi - A.V Petrovski - NXB Giáo dục – 1982

3,Tâm lý học phát triển - Vũ Thị Nho – NXB Đại học quốc gia Hà Nội- 2003

6.2 Tài liệu tham khảo:

1, Bài tập thực hành tâm lý học -Trần Trọng Thủy- NXB Giáo dục - 1990

2, Tâm lý học thanh niên - I.X Côn- NXB trẻ TP HCM- 1987

7 Hình thức tổ chức dạy - học (Tương ứng với từng nội dung học phần có các hình thức

dạy học chủ yếu như lí thuyết, thực hành, bài tập, thảo luận, hoạt động theo nhóm, tự học,

tự nghiên cứu… cùng số giờ tín chỉ sẽ được thực hiện cho từng hình thức Giảng viên có trách nhiệm cập nhật vấn đề này hằng năm)

Phương án dạy - học theo tín chỉ (thiết kế cho cả tiến trình cho đến hết học phần

Yêu cầu soạn thật chi tiết, hàng năm có bổ sung chỉnh sửa)

7.1 Lịch trình chung

Thời gian

(Từ …

đến…)

Nội dung bài giảng

(Ghi tên các chương theo chương trình môn học)

Hình thức tổ chức dạy học môn học

Tổng

hành, thí nghiệm, thực tập,

Tự học

Lý thuyế t

Bà i tập

Thảo luận, xêmina

1 Chương 1: Những vấn đề chung về tâm lý học lứa tuổi 2 2 4

4

Chương 4: Những đặc điểm phát

triển tâm lý cơ bản của Thanh

niên-Sinh viên

5

Chương 5: Những nét tâm lý đặc

trưng của người trưởng thành và

người già

7.2 Lịch trình cụ thể cho từng nội dung

Tuần 1: (Nội dung 1): Những vấn đề chung về tâm lý học lứa tuổi

Hình thức tổ

Thời gian, địa điểm thực hiện

Ghi chú

Lý thuyết

1 Khái quát tâm lý học lứa tuổi

2 Lý luận về sự phát triển tâm lý trẻ em

3 Sự chia các giai đoạn phát triển tâm lý trẻ em

Chuẩn bị tài liệu tr1 – 25 và theo dõi theo sự hướng dẫn của giáo viên

2 tiết, tại lớp

Bài tập

Anh chị hãy sưu tầm ca dao, tục ngữ phản ánh quan niệm của nhân dân ta về các vấn đề:

- Di truyền và sự phát triển tâm lý trẻ em

- Hoàn cảnh và sự phát triển tâm lý trẻ em

- Giáo dục và sự phát triển tâm lý trẻ em

- Tính tích cực hoạt động của trẻ và sự phát triển tâm lý

Vận dụng quan điểm tâm lý học duy vật biện chứng phân tích ý đúng, sai, chưa đầy đủ của các câu ca dao tục ngữ đó

1 Tại sao nói giai đoạn phát triển tâm lý chỉ có ý nghĩa tương đối Qua đó, anh chị rút ra kết luận về thái độ của giáo viên đối với sự phát triển tâm lý của trẻ em

2 tiết,

ở thư viện hoặc

ở nhà

Thảo luận nhóm

Thực hành thí

nghiệm, thực

tập…

Sinh viên tự

nghiên cứu, tự

học

Tuần 2: (Nội dung 2): Tâm lý học lứa tuổi học sinh THCS

Hình thức tổ

chức dạy học Nội dung chính

Yêu cầu SV chuẩn bị

Thời gian, địa điểm thực hiện

Ghi chú

Lý thuyết 1. Vị trí, ý nghĩa của giai đoạn phát

triển tâm lý lứa tuổi học sinh trung học cơ sở.

Chuẩn bị tài liệu tr85 –

109 và nghe giảng

2 tiết, tại lớp

2 Những điều kiện phát triển tâm lý

ở lứa tuổi học sinh trung học cơ sở

3 Hoạt động học tập và sự phát triển trí tuệ của học sinh trung học

cơ sở

4 Hoạt động giao tiếp của học sinh trung học cơ sở

Bài tập

Thảo luận

nhóm

1 Anh, chị có nhân xét gì về thái độ của các con trong đoạn văn, người lớn nên có thái độ như thế nào đối với mỗi độ tuổi đó?

2 Anh, chị hãy lập phiếu tìm hiểu những ảnh hưởng của gia đình, bạn bè tới tâm lý học sinh THCS

Ghi lại ( theo dõi) đoạn văn giáo viên đưa

ra và suy nghĩ giải pháp hay nhất

- Tự lập phiếu thăm dò

2 tiết, tại lớp

Thực hành thí

nghiệm, thực

tập…

Sinh viên tự

nghiên cứu, tự

học

Tuần 3: (Nội dung 2+ 3): Tâm lý học lứa tuổi học sinh THCS+ THPT

Hình thức tổ

chức dạy học Nội dung chính

Yêu cầu SV chuẩn bị

Thời gian, địa điểm thực hiện

Ghi chú

Lý thuyết

1 Những yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển tâm lý của lứa tuổi học sinh trung học phổ thông

2 Hoạt động học tập và sự phát triển trí tuệ của học sinh trung học phổ thông

3 Những đặc điểm nhân cách chủ yếu

4 Một số vấn đề về giáo dục đối với học sinh trung học phổ thông

Chuẩn bị tài liệu tr116 - 126

và nghe giảng

2 tiết, tại lớp

Bài tập

1.Lập phiếu tìm hiểu hứng thú đối với môn học của học sinh THCS

2 Lập phiếu tìm hiểu dự định nghề nghiệp của học sinh THPT

Vận dụng kiến thức của bản thân tự làm một phiếu thăm dò

2 tiết tại lớp

Thảo luận

nhóm

Thực hành thí

nghiệm, thực

tập…

Sinh viên tự

nghiên cứu, tự

học

Tuần 4: (Nội dung 3): Tâm lý học lứa tuổi học sinh THPT

Hình thức tổ

Thời gian, địa điểm thực hiện

Ghi chú

Lý thuyết

Bài tập Kiểm tra trình độ nhận thức của sinh viên Vận dụng kiến thức đã học làm

bài tập kiểm tra

2 tiết, tại lớp

Thảo luận

nhóm

Thực hành thí

nghiệm, thực

tập…

Một chủ đề do giáo viên lựa chọn (có thể thay đổi cho phù hợp với đối tượng)

Vận dụng kiến thức đã học làm bài tập theo yêu cầu

2 tiết, tại lớp

Sinh viên tự

nghiên cứu, tự

học

Tuần 5: (Nội dung 4): Những đặc điểm phát triển tâm lý cơ bản của Thanh niên- Sinh viên

Hình thức tổ

Thời gian, địa điểm thực hiện

Ghi chú

Lý thuyết

1 Những điều kiện phát triển của thanh niên sinh viên

2 Những đặc điểm phát triển tâm lý

cơ bản của thanh niên sinh viên

Chuẩn bị tài liệu tr 137 –

154 và nghe giảng

2 tiết tại lớp

Bài tập

Thảo luận

nhóm

Thực hành thí

nghiệm, thực

tập…

Liệt kê những hoạt động của sinh viên và thử tổ chức một trong số những hoạt động đó

Chuẩn bị theo nhóm và thực hành

2 tiết, tại lớp

Sinh viên tự

nghiên cứu,