Tảo nở hoa là hiện tượng tăng độ biến số lượng tảo trong hệ thống thủy sinh. Mặt dù bắt nguồn từ những nguyên nhân khác nhau, hiện tượng này thường do sự mất cân bằng dinh dưỡng, đặc biệt là sự gia tăng hàm lượng phốtpho và nitơ. Tảo (là những tổ chức quang hợp) sẽ hấp thụ các chất dinh dưỡng và sinh sôi nhanh chóng. Đây là hiện tượng tự nhiên xảy ra do mật độ tế bào vi tảo gia tăng lên đến hàng triệu tế bàolít (thông thường đến hàng triệu tế bàolít, có khoảng 10 100 tế bào vi tảoml, nhưng trong trường hợp “nở hoa” mật độ có thể lên trên 10.000 tế bàoml) làm biến đổi màu của nước biển từ làm biến đổi màu của nước biển
Trang 1Hiện tượng tảo nở hoa và các hậu quả đối với môi trường và hoạt động kinh tế, du lịch của con
người
Trang 31.Hiện tượng tảo nở hoa là gì?
Tảo nở hoa là hiện tượng tăng độ biến số lượng tảo trong hệ
thống thủy sinh Mặt dù bắt nguồn từ những nguyên nhân khác nhau, hiện tượng này thường do sự mất cân bằng dinh dưỡng, đặc biệt là sự gia tăng hàm lượng phốt-pho và ni-tơ Tảo (là những tổ chức quang hợp) sẽ hấp thụ các chất dinh dưỡng và sinh sôi
nhanh chóng
Đây là hiện tượng tự nhiên xảy ra do mật độ tế bào vi tảo gia
tăng lên đến hàng triệu tế bào/lít (thông thường đến hàng triệu tế bào/lít, có khoảng 10 - 100 tế bào vi tảo/ml, nhưng trong trường hợp “nở hoa” mật độ có thể lên trên 10.000 tế bào/ml) làm biến đổi màu của nước biển từ làm biến đổi màu của nước biển
Trang 4Tảo nở hoa hay còn gọi là thủy triều đỏ là một hiện tượng xảy ra ở
ven biển và trong các ao hồ, tảo tích lũy nhanh chóng chủ yếu là vào
mùa hè Nguyên nhân là bởi nhiệt độ ấm lên và số giờ có ánh nắng mặt trời trở nên dài hơn (ngày dài ra) Tảo nở hoa thường có màu xanh lá, nhưng cũng có thể là những màu sắc khác như vàng nâu hoặc đỏ tùy theo từng loại tảo Vì nguyên nhân gây ra tảo nở hoa thường không cố định, nên việc kiểm soát tảo trở nên khó khăn, và thậm chí rất nhiều người
không nhận thực căn nguyên của vấn đề cũng như cách thức
để xử lý hiện tượng tảo nở hoa
Trang 6Thủy triều đỏ, hay còn gọi là tảo nở hoa, là hiện tượng quá
nhiều tảo sinh sản với số lượng nhanh trong nước.
Trang 7Màu sắc:
Đối với vùng ôn đới: nước có màu đỏ ‘‘thuỷ triều đỏ’’
Trang 8Đối với vùng nhiệt đới: nước có màu xanh do một số loại tảo lục
gây ra
Trang 9Nước sông San Diego, California, Mỹ chuyển màu đỏ rực do tác
động của hiện tượng thủy triều đỏ
Trang 10Thủy triều đỏ xuất hiện trên vùng biển thành phố Hạ Môn, tỉnh Phúc Kiến,
đông nam Trung Quốc
•
Trang 11Hiện tượng thủy triều đỏ do tảo nở hoa gây hại, khi mật độ cao
có thể khiến nước biển chuyển màu vàng sậm
Trang 122.Nguyên nhân và hệ quả:
Hiện tượng tảo nở hoa trên vùng nước ngọt là hệ quả của việc dư thừa dinh dưỡng, cụ thể là thừa phốt-pho Vấn đề thừa dinh dưỡng
có thể bắt nguồn từ loại phân bón được đưa vào trong đất cho mục đích nông nghiệp hoặc tạo cảnh Cũng có thể bắt nguồn từ các sản phẩm tẩy rửa gia dụng có chứa phốt-pho Những chất dinh dưỡng này sẽ đi vào những đường nước Dư thừa các-bon và ni-tơ cũng có thể là nguyên nhân của hiện tượng này
Khi phốt-phát được đưa vào hệ thống nước, tại nồng độ cao chúng làm cho tảo và thực vật phát triển mạnh mẽ Tảo có khuynh hướng phát triển rất nhanh chóng khi được cung cấp nguồn dinh dưỡng cao, nhưng mỗi cá thể tảo chỉ tồn tại trong thời gian ngắn, và do đó một lượng lớn các chất hữu cơ chết (tảo chết) bắt đầu phân hủy Quá trình phân hủy này tiêu thụ lượng ô-xy hòa tan trong nước,
gây ra tình trạng sụt giảm ô-xy trong nước và do đó hàng loạt động vật và thực vật thủy sinh có thể bị chết
Trang 13Nhờ chất hữu cơ mà các hoạt động của con người thải ra, tảo biển mặc sức sinh sôi và phát triển Chúng thường xuất hiện gần bờ, nơi nước thải của con người trực tiếp đổ xuống Hiện tượng nóng lên toàn cầu và El Nino liên tục đạt đỉnh khiến nước biển nóng hơn, tạo điều kiện thuận lợi cho tảo phát triển và nở hoa
Trang 14 Hậu quả
Hiện tượng tảo nở hoa có thể gây ra rất nhiều vấn đề cho hệ
thống thủy sinh, chẳng hạn như:
Làm biến đổi màu của nước, gây mất mỹ quan ao/hồ
Làm bẩn nước, gây mùi hôi hoặc vị khó chịu
Gây chết hoặc đầu độc các tổ chức sống khác trong hệ thống thủy sinh, bao gồm cả cá
Trang 15Tảo nở hoa có thể tác động xấu tới hệ sinh thái biển
Trang 16Loại tảo có tên noctiluca scintillans phát triển quá nhanh đã khiến nước vùng biển Thâm Quyến (Quảng Đông, Trung Quốc) chuyển sang màu đỏ gạch Ảnh do phóng viên của AP chụp ngày
10/4/2012.
Trang 17Tảo nở hoa là lượng nitơ trong nước biển nhiều, kết hợp với kali, oxy, tảo sinh trưởng mạnh và lấy nhiều oxy trong nước biển; khiến cá không thể hô hấp
Trang 18Thủy triều đỏ khiến ngao chết hàng loạt
Trang 192.2
2.3
Trang 202.1.Tảo nở hoa gây nhiều tác hại lớn đến môi trường và điều đó đã làm ảnh hưởng đến du lịch.
+ thủy triều đỏ làm giảm nhanh chóng lượng oxi trong nước làm chết nhiều loài động thực vật
Độc tố tảo sinh ra gồm nhiều nhóm khác nhau, tích lũy thành
động vật thủy sinh
+ hiện tượng khiến không ít người dân, du khách đau đầu, tảo nở hoa tao ra chất độc, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người +gần đây nhất thảm họa thủy triều đỏ ở bình thuận trung tuần
tháng 7 /2013 tạo thành vùng thủy triều rộng khoản 40km vuông làm 90% sinh vật và động vật chết ô nhiễm môi trượng nặng nề
và mất cân bằng sinh thái gây ảnh hưởng đến môi trường du lịch
Trang 212.2 Hậu quả của thủy triều đỏ đối với hệ sinh thái
Thủy triều đỏ được biết đến dưới các đợt nở hoa bùng phát của tảo biển, tấn công và làm tổn thương hàng loạt đối với động vật biển giáp xác và thân mềm như: cua, tôm, trai, sò,vẹm Sự tác
động của tảo độc, hại tới các loài động vật như chim, thú chủ yếu bằng cách gián tiếp thông qua chuỗi thức ăn tức là những động vật bậc cao sẽ bị tác động khi tiêu thụ các loại tôm, cua , đã bị nhiễm độc tố cao
Ngoài ra một số loại tảo độc hại có thể trực tiếp gây hại cho các loài thủy sinh vật như làm tắc nghẽn mang hoặc khi phân hủy
giải phóng độc tố ra môi trường Gây ra cái chết hàng loạt cho các loài cá có lẽ là tác động lớn nhất thường quan sát được
Trang 22Trường hợp tảo nở hoa làm hàm lượng oxy tăng cao đến mức bão hòa thì 100% Hb chuyển thành HbO¬2 lúc này áp suất riêng
phần oxy rất lớn sẽ đẩy một phần HbO2 tồn tại ở dạng bọt khí sẽ làm tắc nghẽn mạch máu gây rối loạn tuần hoàn và làm chết cá Tuy nhiên HABs có thể ảnh hưởng đến nhiều khía cạnh khác của
hệ sinh thái nước ngọt và hệ sinh thái biển Độc tố của tảo đã gây
ra sự tử vong của cá voi, lợn biển, sư tử biển, cá heo,…và các
loài động vật hoang dã khác
Tảo nở hoa gây ra hiện tượng sinh vật biển chết hàng loạt làm
thay đổi chất lượng nước gây ô nhiễm môi trường nước nặng nề
cụ thể như:
Trang 23 Tại Chile:
Trang 24 Tại Hong Kong:
Cuối năm 2015, khoảng 36 tấn
cá chết do hiện tượng thủy triều đỏ
Trang 25 Tại Mỹ:
7/4/2016:Những bãi biển của bang Florida của Mỹ bị nạn thủy triều đỏ xâm lấn gây hiện tượng cá chết hàng đàn tại vịnh
Mexico
80 tấn cá chết trôi dạt vào bờ biển phía nam bang Mississippi, Mỹ
Có thể thấy những cột hoa tảo biển tích tụ ở góc trên bên trái của hình ảnh, đây cũng chính là nguyên nhân gây ra cái chết của 80 tấn
cá nói trên
Trang 26Cá chết do nhiễm độc từ hiện tượng tảo nở hoa ở hồ Erie năm
2011 Khi tảo mọc quá dày, lượng oxi trong nước sẽ giảm đi đáng
kể Cá sẽ không còn oxi để hô hấp, đồng thời không thể loại bỏ
các chất thải trong cơ thể và sẽ chết.
Trang 27 Tại Việt Nam:
Tảo nở hoa gây thảm họa “Thủy triều đỏ” ở Bình Thuận
trung tuần tháng 7/2002 làm khoảng 90% sinh vật trong vùng triều kể cả cá tôm trong các lồng bè bị tiêu diệt, môi trường nước bị ô nhiễm nặng, vài tháng sau mới hồi phục
Trang 282.3 Tác động tới sức khỏe con người
Một số loài vi tảo có khả năng sản sinh ra các chất độc Độc tố tảo có thể được tích lũy trong vài loài động vật thân mềm sò, ốc hay cá…và không bị phá hủy trong quá trình đun nấu và không ảnh hưởng đến mùi vị của thực phẩm Do vậy khó có thể xác định được các loại đồ biển bị nhiễm độc do vi tảo gây ra Đây là nguyên nhân gây ra bệnh tật hoặc thậm chí tử vong cho con
người thông qua việc tiếp xúc hay tiêu thụ các thực phẩm như trai, hến…là mối đe dọa lớn đối với sức khỏe người tiêu dùng vì chúng là loài thức ăn theo cơ chế lọc nước và kết quả là nhanh chóng tích lũy các độc tố trong mô của chúng Các loài cá cũng
có khả năng tích lũy chất độc đến mức nguy hại thông qua việc
ăn trực tiếp các loại tảo độc hoặc do tiếp xúc qua vết thương bị trầy xước Con người cũng có chịu sự tác động khi tiếp xúc trực tiếp với các quần thể tảo độc nở hoa
Trang 29Ngày nay có 6 triệu chứng ngộ độc do tiêu thụ thực phẩm biển
nhiễm độc tố tảo xảy ra đối với con người Sáu hội chứng ngộ độc thực phẩm biển được ghi nhận do sự tích tụ độc tố tảo trong cá, cua, ốc,
Trang 30 Tại Malaysia:
Năm 2013, thủy triều đỏ tại bờ biển đảo Borneo làm 2 người chết sau khi ăn cá
Trang 32IV.Kết luận
Thủy triều đỏ ngày nay nổi cộm như một mối nguy hại đối với môi trường biển nói riêng, môi trường nước nói chung Hiện nay những nguyên nhân gây ra hiện tượng này đã được xác định một phần tuy nhiên việc phòng chánh và dự đoán còn là vấn đề khó khăn đối với các nhà chuyên môn Chúng ta chỉ mới có thể dự đoán chính xác vị trí sẽ bị lây lan, nhưng chưa thể xác định được lúc nào xuất hiện thủy triều đỏ Vì vậy, thủy triều đỏ vẫn còn là hướng nghiên cứu rất mới mẻ và nhiều thú vị đối với các nhà
khoa học