Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga

Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga Trích tác phẩm “Truyện Lục Vân Tiên”- Nguyễn Đình Chiểu I, Tìm hiểu về tác giả, tác phẩm Tác giả Nguyễn Đình Chiểu là một nhân cách lớn... Ngay từ năm 18

Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga (Trích tác phẩm “Truyện Lục Vân Tiên”- Nguyễn Đình Chiểu)

I, Tìm hiểu về tác giả, tác phẩm

Tác giả Nguyễn Đình Chiểu là một nhân cách

lớn Nhắc đến ông là ng ời ta nghĩ đến một

con ng ời có:

• Nghị lực sống và cống hiến cho đời

• Lòng yêu n ớc và tinh thần bất khuất chống

giặc ngoại xâm

(1822-1888)

Em biết gì về vị trí, giá

trị, đặc điểm thể loại, kết cấu của tác phẩm ?

Hãy kể lại tóm tắt nội dung chính của tác phẩm? Em

có suy nghĩ gì về tuyến nhân vật thiện trong tác

phẩm?

Kết cấu của tác phẩm theo kiểu truyền

thống của loại truyện ph ơng Đông,

nghĩa là theo từng ch ơng hồi, xoay

quanh diễn biến và cuộc đời các nhân

vật chính:

Chuyện nàng sau hãy còn lâu

Chuyện chàng xin nối thứ đầu chép ra

… Đoạn này đến thứ Nguyệt Nga…

Truyện đ ợc viết ra nhằm mục đích trực tiếp là truyền dạy đạo lí làm ng ời:

Hỡi ai lẳng lặng mà nghe Dữ răn việc tr ớc lành dè thân sau Trai thời trung hiếu làm đầu Gái thời tiết hạnh làm câu sửa mình

Truyện Lục Vân Tiên cũng nh các truyện truyền thống

trong văn học Việt Nam th ờng có kết cấu ớc lệ, gần

nh đã trở thành khuôn mẫu Ng ời tốt th ờng gặp gian

truân, trắc trở trên đ ờng đời, bị kẻ xấu hãm hại, lừa lọc

nh ng họ vẫn đ ợc phù trợ, c u mang (khi thì nhờ con

ng ời, khi thì nhờ các thế lực thần linh) để rồi cuối cùng

đều nạn khỏi tai qua, đ ợc đền trả xứng đáng, kẻ xấu

phải bị trừng trị Đối với kiểu văn ch ơng tuyên truyền

đạo đức, kiểu kết cấu đó vừa phản ánh chân thực cuộc

đời vốn đầy rẫy bất công, vô lí, vừa nói lên khát vọng

ngàn đời của nhân dân ta: chính nghĩa

thắng gian tà

Đạo lí của tác phẩm có thể thâu tóm ở mấy điểm:

• Xem trọng tình nghĩa giữa con ng ời với con

ng ời trong xã hội: tình cha con, mẹ con, nghĩa

vợ chồng, tình bè bạn, tình yêu th ơng c u mang những ng ời gặp cơn hoạn nạn

• Đề cao tinh thần nghĩa hiệp, sẵn sàng cứu khốn phò nguy (Vân Tiên đánh c ớp, Hớn Minh “bẻ giò” cậu công tử con quan)

• Thể hiện khát vọng của nhân dân h ớng tới lẽ công bằng và những điều tốt đẹp trong cuộc đời

ở thời đại đó, chế độ phong kiến khủng hoảng nghiêm

trọng, kỉ c ơng trật tự xã hội lỏng lẻo, đạo đức suy vi,

một tác phẩm nh thế đã đáp ứng nguyện vọng của nhân

dân Tác phẩm vì lẽ đó đã đ ợc nhân dân Nam Bộ tiếp nhận nồng nhiệt hơn bất kì một tác phẩm nghệ thuật nào

Truyện Lục Vân Tiên của Nguyễn Đình Chiểu là một tác

phẩm có sức sống mạnh mẽ và lâu bền trong lòng nhân dân, đặc biệt là nhân dân Nam Bộ Ngay từ năm 1864, tức

là chỉ 50 năm sau ngày tác phẩm ra đời, một ng ời Pháp

đã dịch tác phẩm này ra tiếng Pháp, mà điều thôi thúc

ông ta chính là hiện t ợng đặc biệt “ở Nam Kì Lục Tỉnh,

có lẽ không một ng ời chài l ới hay ng ời lái đò nào lại

không ngâm nga vài ba câu (Lục Vân Tiên) trong khi đ a

đẩy mái chèo” Ông xem tác phẩm này nh là một trong những sản phẩm hiếm có của trí tuệ con ng ời có cái u

điểm lớn là diễn tả đ ợc trung thực những tình

cảm của cả một dân tộc

II, Tìm hiểu văn bản đoạn trích

Tr ớc đoạn trích

Vân Tiên trên đ ờng về

nhà thăm mẹ đã chứng

kiến cảnh nhân dân khốn

khổ “Đều đem nhau chạy

vào rừng, lên non” Mọi

ng ời khuyên chàng hãy

tránh xa bọn c ớp Phong

Lai hung hãn

Vân Tiên nổi trận lôi đình Hỏi thăm: lũ nó còn đình nơi nao?

Tôi xin ra sức anh hào Cứu ng ời cho khỏi lao đao buổi nầy

Dân rằng: lũ nó còn đây, Qua xem t ớng bậu thơ ngây đã đành

E khi họa hổ bất thành Khi không mình lại xô mình xuống hang

1 Hình ảnh Lục Vân Tiên

Hình ảnh Lục Vân Tiên đ ợc khắc họa qua một môtip quen thuộc của truyện Nôm truyền thống: một chàng trai tài giỏi cứu một cô gái thoát khỏi tình huống hiểm nghèo, rồi từ ân nghĩa đến tình yêu… nh Thạch Sanh đánh đại bàng, cứu công chúa Quỳnh

Nga (Truyện Thạch Sanh) Môtip kết cấu đó th ờng biểu hiện

niềm mong ớc của tác giả và cũng là của nhân dân Trong thời buổi nhiễu nh ơng hỗn loạn này, ng ời ta trông mong ở những

ng ời tài đức, dám ra tay cứu nạn giúp đời

Lục Vân Tiên là một nhân vật lí t ởng của tác phẩm (thể hiện lí t ởng thẩm mĩ của tác giả về con ng ời trong cuộc sống đ ơng thời… ) Đây là một chàng trai vừa rởi tr ờng học b ớc vào đời, lòng đầy hăm hở, muốn lập công danh, cũng mong thi thố tài năng cứu ng ời, giúp đời Gặp tình huống “bất bằng” này là một thử thách đầu tiên, cũng là

m ột cơ hội hành động dành cho chàng

Hình ảnh Lục Vân Tiên đ ợc thể hiện qua hai tình huống

hành động bộc lộ t cách con ng ời:

• Hành động đánh c ớp tr ớc hết bộc lộ tính cách anh hùng, tấm lòng vị nghĩa của Vân Tiên

Vân Tiên chỉ có một mình, hai tay không trong khi bọn c ớp

đông ng ời, g ơm giáo đủ đầy, thanh thế lẫy lừng Vậy mà

Vân Tiên không hề sợ ,“bẻ cây làm gậy” xông vaò đánh c ớp

Vẻ đẹp của Vân Tiên trong trận đánh đ ợc miêu tả thật đẹp Theo kiểu ng ời anh hùng Triệu Tử Long trong “Tam Quốc”:

Vân Tiên tả đột hữu xông

Khác nào Triệu Tử phá vòng Đ ơng Dang

Hành động của Vân Tiên chứng tỏ cái đức của con ng ời “vị nghĩa vong thân”, cái tài của bậc anh hùng và sức mạnh bênh Vực kẻ yếu, chiến thắng những thế lực bạo tàn

Thái độ c xử với Kiều Nguyệt Nga sau khi đánh c ớp bộc lộ t cách con ng ời Lục Vân Tiên: chính trực, hào hiệp, trọng nghĩa khinh tài, cũng rất từ tâm, nhân hậu

Vì Sao Vân Tiên lại

từ chối Nguyệt Nga

lạy tạ, không cho ra

khỏi kiệu?

Nguyệt Nga đã

muốn trả ơn cho Lục Vân Tiên bằng cách nào?

Vì sao Lục Vân Tiên từ chối?

Khoan khoan ngồi đó chớ ra Nàng là phận gái lại là phận trai

Câu thơ có phần câu nệ của lễ giáo phong kiến (nam nữ thụ thụ bất thân) nh ng chủ yếu là đức tính khiêm nh ờng của Vân Tiên - từ chối cái lạy cảm tạ của Nguyệt Nga vì “làm ơn há dễ trông

ng ời trả ơn” Đối với Vân Tiên, làm việc nghĩa

là một bổn phận, một lẽ tự nhiên Con ng ời trọng nghĩa khinh tài ấy không coi đó là công trạng Đó là cách c xử mang tinh thần nghĩa

hiệp của các bậc anh hùng hảo hán

Hình ảnh Lục Vân Tiên là một hình ảnh đẹp, hình ảnh lí

t ởng mà Nguyễn Đình Chiểu gửi gắm niềm tin và ớc

vọng của mình

2 Hình ảnh Kiều Nguyệt Nga

Qua cách x ng hô, nói chuyện, ng ời đọc nhận thấy

Nguyệt Nga là một cô gái khuê các, thùy mị, nết na,

có học thức

• x ng hô “quân tử”, “tiện thiếp” đầy khiêm nh ờng

• cách nói năng mực th ớc, đầy cảm kích đối với Lục Vân Tiên Nàng rất tỏ ra áy náy, băn khoăn tìm cách trả ơn ân nhân, dù rằng có đền đáp đến mấy cũng

ch a đủ “Lấy chi cho phỉ tấm lòng cùng ng ơi” Bởi

thế, cuối cùng nàng đã tự nguyện gắn bó cuộc đời

với chàng trai khảng khái, hào hiệp đó, và đã dám liều mình để giữ trọn ân tình thuỷ chung với chàng

3 Nghệ thuật đoạn trích

Đoạn trích ngắn nh ng đã thể hiện thành công hình ảnh

của hai nhân vật chính với những nét đẹp trong hành

động và tính cách Tác giả ít chú ý khắc họa chân dung ngoại hình, càng ít đi sâu vào diễn biến nội tâm mà chủ yếu đặt nhân vật trong những mối quan hệ xã hội, những tình huống, những xung đột của đời sống rồi bằng hành

động, cử chỉ, lời nói của mình, nhân vật tự bộc tính cách

và chiếm lĩnh tình cảm yêu ghét của ng ời đọc, ng ời

nghe Ngôn ngữ thơ mộc mạc, bình dị, đậm màu sắc Nam

Bộ Đặc biệt rất đa dạng, phù hợp với diễn biến tình tiết: khi thì nhanh, đầy phẫn nộ, khi thì mềm mỏng, xúc động, chân thành