Tiết 19: Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng năm 40

Tiết 19: CuộC KhởI NGHĩA HAI Bà TRƯNG NĂM 40 A/Mục tiêu: I/ Kiến thức: -Sau thất bại của An Dơng Vơng ,đất nớc ta bị phong kiến phơng bắc thống trị Thời kỳ bắc thuộc.Sự thống trị tàn

Ngày soạn: / /200 Ngày giảng: / /200

Ch

ơng 3 ThờI Kỳ BắC THUộC & ĐấU TRANH

GIàNH ĐộC LÂP.

Tiết 19: CuộC KhởI NGHĩA HAI Bà TRƯNG NĂM 40

A/Mục tiêu:

I/ Kiến thức:

-Sau thất bại của An Dơng Vơng ,đất nớc ta bị phong kiến phơng bắc thống trị ( Thời kỳ bắc thuộc).Sự thống trị tàn bạo của phong kiến phơng bắc là nguyên nhân chính dẫn đến cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trng

-Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trng đợc toàn dân ủng hộ , thắng lợi nhanh chóng, đát

n-ớc dành đợc độc lập

II/ T t ởng:

-Giáo dục cho Hs ý thức căm thù quân xâm lợc ,ý thức tự hào ,tự tôn dân tộc -Giáo dục cho Hs lòng biết ơn Hai Bà Trng & tự hào về truyền thống phụ nữ Việt Nam

III/ Kĩ năng:

-Rèn luyện cho hs biết tìm nguyên nhân & mục đích của sự kiện LS

-bớc đầu rèn luyện kĩ năng biết vẽ & đọc lợc đồ LS

B

/ Ph ơng pháp: Kích thích t duy, đồ dùng :tranh ảnh, bản đồ.

C/ Chuẩn bị của GV &HS:

I / Chuẩn bị của GV: Bản đồ cuộc kháng chiến, tranh ảnh về Hai Bà Trng, ảnh

đền thờ Hai Bà, bài soạn

II/ Chuẩn bị của HS: học bài cũ , làm bài tập, tìm hiểu & soạn bài mới

D/ Tiến trình lên lớp:

I/ ổn địnhlớp:

II/ Kiểm tra bài cũ: Không kiểm tra hs, gv nhắc lại nét chính nguyên nhân thất bại của An Dơng Vơng , dẫn dắt bài mới

III/ Bài mới;

1/Giới thiệu bài mới: Sau khi nớc ta rơi vào ách đô hộ của nhà Hán, nhà Hán đẩy

nhân dân ta đến trớc những thử thách nghiêm trọng: đất nớc bị mất tên, dân tộc có nguy cơ bị đồng hoá Nhng nhân dân ta quyết không chịu sống trong cảnh nô lệ đã liên tục nổi dậy đấu tranh, mở đầu cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trng (năm 40) Để biết

đợc điều đó hôm nay chúng ta tìm hiểu

2/ Triển khai các hoạt động:

Hoạt động của GV &HS Nội dung bài học

Hoạt động 1

-Gv: Gọi Hs đọc mục 1 Sgk& hỏi:

Sau cuộc k/c của An Dơng Vơng

chống Triệu Đà thất bại , nớc ta bớc

vào tình trạng gì?

-Hs: Dân tộc ta bớc vào tình trạng

hơn 1000 năm bắc thuộc

-Gv: Sau khi nhà Hán đánh bại nhà

1/ N ớc Âu Lạc từ thế kỷIITCN đến thế kỷI có gì thay đổi:

-Năm 179 Tcn, Triệu Đà sát nhập Âu lạc vào Nam Việt, biến Âu Lạc thành

2 quận của TQ là Giao Chỉ & Cửu Chân

Triệu, chúng đã thực hiện c/s gì ở

n-ớc ta?

-Hs:Năm 111 TCN nhà Hán thay

nhà Triệu thống trị Âu Lạc

-Gv: Nhà Hán gộp Âu lạc với 6 quận

của TQ nhằm mục đích gì?

-Hs: Nhằm xoá bỏ hẳn Âu lạc cũ,

xem Âu Lạc là 1 vùng đất của TQ ở

phía Nam

-Gv: Em có nhận xét gì về cách đặt

quan lại cai trị của nhà Hán?

-Hs:Nhà Hán mới bố trí ngời cai

quản đến cấp quận,cònở huyện xã

nhà Hán cha nắm đợc

-Gv: H/dẫn hs thảo luận c/sthống trị

của nhà Hán đối với nhân dân ta?

- Gv: Em biết gì về thái thú Tô

Định?

-Gv: Nhà Hán đa ngời Hán

sangChâu Giao sinh sống lâu dài

nhằm mục đích gì?

-Hs:Nhằm bắt ngời Việt phải theo

phong tục ,tập quán của ngời Hán để

thực hiện mu đồ biến ngời Việt

thành ngời Hán

Gv: Em có nhận xét gì về c/s cai trị

của nhà Hán?

-Gv: Trong hoàn cảnh đó nhân dân

Giao chỉ phải làm gì?

Gv chuyển mục

Hoạt động2:

-Gv: Yêu cầu Hs đọc mục 2 Sgk &

hỏi:Vì sao cuộc khởi nghĩa Hai Bà

TRng bùng nổ?

-Hs : Dựa vào Sgk trả lời ,Gv bổ

sung

-Gv: Em biết gì về Hai Bà Trng?

-Gv: Cuộc khởi nghĩa diễn ra nh thế

nào?

-Hs: Dựa vào bản đồ tờng thuật

-Gv: bốn câu thơ trong Thiên Nam

Ngữ Lục nói lên mục đích của K/n

là gì?

-Gv: Việc khắp nơi kéo quân về tụ

nghĩa nói lên đIều gì?(Liên hệ câu

-Năm 111TCN, nhà Hán thống trị Âu Lạc ,chia Âu Lạc thành 3 quận:Giao Chỉ, Cửu Chân & Nhật Nam

- Nhà Hán hợp nhất 3 quận của ta với

6 quận của TQ thành Châu giao.Đặt các chức quan Thứ sử, Thái thú, Đô uý,để cai trị ở huyện vẫn các Lạc t-ớng cai quản nh cũ

-Nhà Hán bóc lột nhân dân ta:

+Hàng năm phải nộp thuế, các vật quý hiếm: sừng tê, ngà voi

+ Bắt dân ta theo phong tục Hán

2/ Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Tr ng bùng nổ:

a/ Nguyên nhân:

- Do chính sách áp bức bóc lột tàn bạo của nhà Hán

-Thi Sách chồng của Trng Trắc bị Thái thú Tô Định giết hại

b./Diễn biến:

-Mùa xuân năm 40 (Tháng 3 dơng lịch) hai Bà Trng đã dựng cờ khởi nghĩa ở Hát Môn (Hà Tây)

nói của Lê Văn Hu)

-Hs: ách thống trị tàn bạo của nhà

Hán khiến nhân dân ta căm giận &

nổi dậy khởi nghĩa

-Gv: Kết quả cuộc k/n ra sao?

-Gv:H/d hs thảo luận nguyên nhân

thắng lợi & ý nghĩa của cuộc k/n?

-Nghĩa quân làm chủ Mê Linh, nhanh chóng tiến xuống Cổ Loa & Luy Lâu

c/ Kết quả:

-Cuộc khởi nghĩa thắng lợi hoàn toàn

IV/ Củng cố bài học:

-Em hãy điền những ký hiệu thích hợp lên lợc đồ để thể hiện diễn biến k/n? -Em có suy nghĩ gì về nhận xét của Lê Văn Hu?

V/ Dặn dò:

-Học bài theo câu hỏi cuối bài.Tìm đọc LSVN bằng tranh tập 6

-Làm bài tập (SBT) & 1số bài tập nâng cao gv h/dẫn

-Tìm hiểu bài mới, suy nghĩ & trả lời những câu hỏi SGK.Su tầm tranh ảnh về Hai Bà Trng

Ngày soạn: / /200 Ngày giảng: / /200

Tiết 21 : TRƯNG VƯƠNG & CuộC KHáNG cHIếN CHốNG

QUÂN XÂM LƯợC HáN.

A / Mục tiêu:

I/ kiến thức:

-Giúp Hs nắm đợc : Sau khi cuộc K/n thắng lợi ,Hai bà Trng đã tiến hành công cuộc xây dựng đất nớc ,giữ gìn độc lập dân tộc vừa mới giành đợc, đó là những việc làm thiết thực đa lại quyền lợi cho nhân dân, tạo nên sức mạnh để tiến hành cuộc K/c chống quân xâm lợc Hán

-Hs cần thấy rõ ý chí kiên cờng, bất khuất của nhân dân ta chống quân xâm lợc Hán(42- 43)

II/ T t ởng:

-Hs cần hiểu rõ tinh thần bất khuất của dân tộc ta

-Mãi ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc thời Hai Bà Trng

III/ Kĩ năng:

-Rèn luyện kĩ năng đọc lợc đồ lịch sử

-Hs bớc đầu làm quen với kể chuyện lịch sử

B/ Ph ơng pháp:

- Kích thích t duy, nêu vấn đề, trực quan, kể chuyện,tờng thuật

C/ Chuẩn bị của Gv& Hs:

I/ Chuẩn bị của Gv:

-Bản đồ, tranh ảnh, chuyện kể

-Giáo án ,SGK, SBT,SGV

-Đọc 1 số tài liệu liên quan đến bài học

II/ Chuẩn bị của Hs:

-Học bài cũ , hoàn thành các bài tập của bài (SBT)

-Tìm hiểu bài mới :suy nghĩ trả lời các câu hỏi SGK soạn vào vở ở nhà

- Tìm đọc LSVN bằng tranh

-Su tầm tranh ảnh về Hai Bà Trng

D/ Tiến trình lên lớp:

I / ổn định lớp:

II/ Kiểm tra bài cũ:

- Đất nớc Âu Lạc dới thời thuộc Hán có gì thay đổi?

- Trình bày nguyên nhân , diễn biến, kết quả cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trng?

III/ Bài mới :

1/Giới thiệu bài mới:

Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trng thắng lợi , ngay sau đó nhân dân ta tiến hành cuộc kháng chiến trong điều kiện vừa mới giành độc lập, đất nớc còn nhiều khó khăn, cuộc k/c diễn ra gay go quyết liệt Để biết đợc điều đó tiết hôm nay chúng ta tìm hiểu

2/ Triển khai các hoạt động:

Hoạt động của GV&HS Nội dung bài học:

Hoạt động 1:

-Gv: Gọi hs đọc mục 1 Sgk,sau đó đặt

câu hỏi hs trả lời:Sau khi đánh đuổi

quân Đông Hán , Hai Bà Trng đã làm

để giữ vững nền độc lập?

-Hs: dựa vào sgk trả lời

-Gv: Việc suy tôn Trng Trắc lên làm

vua có ý nghiã gì?

-Hs:Suy nghĩ trả lời

-GvNhững việc làm của Trng Trắc có ý

nghĩa & tác dụng nh thế nào?

(Thảo luận)

-Hs: Đem lại quyền lợi thiết thực cho

nhân dân,nâng cao ý chí đấu tranh bảo

vệ độc lập

-Gv: Vua Hán đã làm gì khi đợc tin Hai

Bà Trng khởi nghĩa?

-Hs: Đợc tin Hai Bà Trng k/n & giành

lại độc lập ,Vua Hán rất tức giận,đã hạ

lệnh cho các quận Miền Nam chuẩn bị

lực lực lợng tiến sang đàn áp

-Gv:Giải thích thêm&chuyển mục:

Hoạt động2:

-Gv: Dùng lợc đồ k/c chống quân xâm

lợc Hán hình 44 Sgk phóng to để trình

bày

-Gv: Yêu cầu hs đọc mục 2 sgk & hỏi:

Năm 42 quân Đông Hán đã tấn công

vào nớc ta nh thế nào?

-Hs:Trả lời ,gv chỉ lợc đồ minh hoạ

-Gv: Giải thích thêm :Hợp Phố (Quảng

Châu-TQ ngày nay) Hợp Phố nằm trong

Châu Giao

-Gv:Tại sao Mã Viện lại đợc chọn làm

chỉ huy đạo quân xâm lợc?

-Hs: Hắn là 1 tên hung bạo, xảo quyệt,

có nhiều kinh nghiệm đàn áp các cuộc

k/n & đợc vua Hán phong là phục ba

t-ớng quân

-GV:Em có nhận xét gì về lực lợng của

Nhà Đông Hán?

1/ Hai Bà Tr ng đã làm gì sau khi giành đ ợc độc lập:

-Trng Trắc đợc suy tôn làm vua, lấy hiệu là Trng Vơng, đóng đô ở Mê Linh -Phong tớc cho những ngời có công

- Lập lại chính quyền

-Các lạc tớng đợc quyền cai quản các huyện

-Trơng Vơng xá thuế 2 năm liền cho dân Xoá bỏ chế độ lao dịch & binh pháp cũ

2/ Cuộc kháng chiến chống quân xâm

l ợc Hán (42-43) đã diễn ra nh thế nào?

a.Diễn biến:

-Năm 42, Mã Viện chỉ huy đạo quân xâm lợc gồm: 2 vạn quân tinh nhuệ,

2000 xe, thuyền & nhiều dân phu tấn công ta ở Hợp Phố

-Nhân dân Hợp Phố đã anh dũng chống lại

-Sau khi chiếm Hợp Phố, Mã Viện đã chia quân thành 2 đạo thuỷ & bộ tiến

-Hs:Quân mạnh,tớng hung bạo.

-Gv: Nói về lực lợng của ta (Giao Chỉ)

-Gv: Sau khi chiếm đợc Hợp Phố quân

Mã Viện tiến vào nớc ta nh thế nào?

-Gv: Sử dụng lợc đồ câm để trình bày

-Gv:Trình bày cuộc chiến đấu anh dũng

của nghĩa quân Hai Bà

-Gv:Gọi Hs đọc đoạn viết về Lãng Bac

& hỏi:Vì sao Mã Viện sau này nhớ về

Lãng Bạc lại kinh hoàng?

-Hs:Suy nghĩ trả lời

-Gv:Giải thích thêm về sự hy sinh anh

dũng của Hai Bà.Giới thiệu đền thờ Hai

Bà

-Gv:Cuộc khởi nghĩa của Hai bà Trng

có ý nghĩa nh thế nào?

(Thảo luận)

-Gv: Hiện nay ở địa phơng ta có công

trình văn hoá nào mang tên Hai Bà ,

hàng năm nhà trờng có những hoạt

động gì để kĩ niệm về cuộc khởi nghĩa

Hai Bà Trng?

Hs: Suy nghĩ trả lời

vào Giao chỉ

- Hai bà Trng kéo quân từ Mê Linh về Lãng Bạc nghênh chiến rất quyết liệt, thế của giặc mạnh ta phải lùi về giữ ở

Cổ Loa & Mê Linh

-Mã Viện đuổi theo, ta phải lùi về Cấm Khê (Ba Vì -Hà Tây) n/q kiên quyết chống trả

-Tháng 3 năm 43 ( 6/2 âm lịch) Hai Bà Trng đã hy sinh ở Cấm Khê

- Cuộc k/c vẫn tiếp diễn đến 11/43

b.ý nghĩa:

-Tiêu biểu cho ý chí quật cờng chống quân xâm lợc của nhân dân ta

IV/ Củng cố :

- Yêu cầu hs trình bày diễn biến của cuộc k/c chống quân xâm lợc Hán(42-43)

- Nhân dân ta lập 200 đền thờ Hai bà Trng ở khắp toàn quốc nói đã lên điều gì? V/ Dặn dò:

-Học bài cũ

- Làm bài tập (sbt) & gv h/d 1số bài tập nâng cao

- Tìm hiểu bài mới, suy nghĩ & trả lời những câu hỏi sgk

- Tìm đọc LSVN bằng tranh

Ngày soạn: / /200 Ngày dạy: / /200

Tiết 22:Từ SAU TRƯNG VƯƠNG ĐếN TRƯớC Lý NAM đế

(GIữA THế Kỷ I- GIữA THế Kỷ VI)

A/Mục tiêu:

I/ Kiến thức : Giúp Hs hiểu đợc: Từ sau thất bại của cuộc k/c thời Trng Vơng

phong kién TQ đã thi hành nhiều biện pháp hiểm độc nhằm biến nớc ta thành 1 bộ phận của TQ, bắt dân ta sống theo lối Hán, luật Hán, chính sách đồng hoá của chúng đợc thực hiện triệt để trên mọi phơng diện

-Với chính sách cai trị, bóc lột tàn bạo của các triều đại pk TQ nhằm biến nớc ta thành thuộc địa của TQ xoá bỏ sự tồn tại của dân tộc ta

II/ Kĩ năng:

-Hs biết phân tích , đánh giá những thủ đoận cai trị của phong kiến phơng bắc thời bắc thuộc

- Biết tìm nguyên nhân vì sao nhân dân ta không ngừng đấu tranh chống áp bức của p/k phơng bắc

B/ Ph ơng pháp: Phát vấn, trực qua, kích thích t duy

C/ Chuẩn bị của Gv & Hs:

I/ Chuẩn bị của GV :

- Bài soạn, lợc đồ Âu Lạc TK I- III

-Đọc 1 số tài liệu liên quan đến bài học

II/ Chuẩn bị của HS: Học bài cũ, tìm hiểu bài mới theo câu hỏi sgk , tìm đọc LSVN bằng tranh tập6,7

D/ Tiến trình lên lớp:

I/ ổn định lớp:

II/ Kiểm tra bài cũ:

-Trình bày bằng lợc đồ diễn biến cuộc kháng chiến chống quân xâm lợc Hán của nhân dân ta (42-43)

III/ Bài mới:

1/ Giới thiệu bài mới : Do lực lợng quá chênh lệch, mặc dù nhân dân ta chiến đấu

rất dũng cảm, ngoan cờng, cuối cùng cuộc k/ n Hai Bà Trng thất bại , đất nớc ta lại

bị phong kiến phơng bắc cai trị Chế độ cai trị tàn bạo của chúng đối với nhân dân

ta nh thế nào, tinh hình đất nớc ta ra sao Hôm nay chúng ta tìm hiểu

2/ Tiến hành các hoạt động:

Hoạt động của GV &HS Nội dung bài học

-Gv: Dùng lợc đồ Âu Lạc để trình bày

cho hs rõ những vùng đất của Châu

Giao

-Gv: Gọi Hs đọc mục 1 sgk &

hỏi:Thế kỷ I Châu Giao gồm những

vùng đất nào?

-Hs:Thế kỷ I Châu Giao gồm 9 quận

(6 quận của TQ & 3 quận của Âu

Lạc)

-Gv:Đầu thế kỷ III ,chính sách cai trị

của TQ đối với nớc ta có gì thay đổi?

1/Chế độ cai trị của các triều đại phong kiến ph ơng Bắc đối với n ớc

ta từ thế kỷ I đén thế kỷ VI:

-Thế kỷ I, sau khi đàn áp K/n Hai Bà Trng, nhà Hán vẫn giữ nguyên Châu Giao

- Thế kỷ III,nhà Ngô tách Châu Giao thành Quảng Châu (TQ) & Giao

-Hs: Đầu thế kỷ III ,Đông Hán suy

yếu,TQ bị phân chia thành 3 quốc gia

nhỏ: Nguỵ, Thục, Ngô

-Gv: Miền đất Âu Lạc cũ bao gồm

những quận nào?

-Hs: Thời hán , miền đất Âu Lạc cũ

gồm 3 quận: Giao Chỉ, Cửu Chân &

Nhật Nam

-Gv: Từ sau cuộc k/n Hai Bà TRng,

nhà Hán có sự thay đổi gì trong c/s

cai trị?

-Hs: Nhà Hán trực tiếp nắm quyền tới

cấp huyện, huyện lệnh là ngời Hán

-Gv: em có nhận xét gì về sự thay đổi

này?

-Hs: Muốn thắt chặt hơn bộ máy cai

trị đối với nhân dân ta?

-Gv: Tại sao ngời Hán đặc biệt chú

trọng đánh vào thuế muối & thuế sắt?

(Thảo luận)

-Hs: Thuế muối chúng sẽ bóc lột

nhiều hơn Sắt là kim loại có giá trị

cao, vừa sx công cụ sx, vừa sx ra vũ

khí chiến đấu

-Gv:Ngoài thuế ra nhân dân ta còn

phải chịu ách bóc lột nào nữa?

-Hs: Trả lời ,gv hỏi tiếp: Em có nhận

xét gì về c/s bóc lột của bọn đô hộ?

-Hs: Bọn đô hộ rất tham lam, độc ác

tìm mọi cách bóc lột & đàn áp nhân

dân ta

-Gv: Ngoài đàn áp bóc lột bằng thuế

má chúng còn thực hiện những c/s

gì?

-Hs: Trả lời Gv tóm tắt & ghi bảng

-Gv: Vì sao Nhà Hán tiếp tục thi hành

chủ trơcg đa ngời Hán sang ở nớc ta?

-Hs: Vì Nhà Hán cha thực hiện đợc

chủ trơng đồng hoá nhân dân ta

Hoạt động 2:

-Gv: gọi hs đọc mục 2 Sgk & hỏi:

Vì sao nhà hán nắm độc quyền về

sắt?

-Hs: Công cụ sắt mang lại hiệu quả

Châu (Âu Lạc cũ)

-Nhà Hán trực tiếp nắm tới các huỵện, Huyện lệnh là ngời Hán

-Nhân dân ta phả đóng nhều thứ thuế , nhất là thuế muối & sắt

-Nhân dân ta phải đi lao dịch ( bắt thợ khéo tay) & cống nộp của ngon vật lạ

-Chúng đa ngời Hán sang Giao Châu sinh sống Đồng hoá dân ta bằng cách: Bắt dân ta học chỡ Hán , theo phong tục Hán

2

/ Tình hình kinh tế n ớc ta từ thế

lao động cao,kinh tế phát triển,vũ khí

sắt có hiệu quả chiến đấu cao->nhà

Hán kìm hãm làm cho nền kinh tế

không phát triển, dể bề thống trị

-Gv:Mặc dù bị hạn chế nhng nghề

sắt ở Giao Châu vẫn phát triển,tại

sao?

-Hs: Nghề sắt phát triển để rèn ra

những công cụ sắc bén phục vụ cho

Sx, rèn đúc vũ khí bảo vệ quốc gia

-Gv: Căn cứ vào đâu , khẳng định

nghề sắt ở Giao Châu vẫn phát triển?

-Hs:Dựa vào SGK trả lời

-Gv:Nền kinh tế nớc ta trong thời kỳ

này phát triển ra sao?

-Hs:Trình bày

-Gv:Vì sao với chế độ thống trị hà

khắc của PK phơng bắc mà nền kinh

tế nớc ta vẫn phát triển về mọi mặt?

-Hs:Suy nghĩ trả lời

-Gv:Khái quát lại

kỷ I- thế kỷ VI có gì thay đổi:

-Nghề sắt phát triển, mặc dù nhà Hán nắm độc quyền về sắt

+Nông nghiệp :

- Dùng lỡi cày sắt, do trâu ,bò kéo

-Biết đắp đê phòng lụt, trồng lúa2 vụ -Biết trồng nhiều loại cây ăn quảvới

kỹ thuật cao, sáng tạo

+ Thủ công nghiệp: Rèn sắt , làm gốm, thêm gốm tráng men, dệt vải lụa

-Th

ơng nghiệp : việc trao đổi, buôn

bán khá phát triển Sự ra đời của chợ làng, các trung tâm lớn: Luy Lâu, Long Biên Có cả sự trao đổi với nớc ngoài

IV.Củng cố bài học:

-Tại sao nói chính sách đàn áp của phong kiến phơng bắc đối với Giao Châu rất hà

khắc & tàn bạo?

-Hs làm bài tập trắc nghiệm (bảng phụ)

V.Hớng dẫn ,dặn dò:

-Học bài cũ, hoàn thành các bài tập

-Tìm hiểu bài mới:Đọc bài suy nghĩ trả lời những câu hỏi SGK, so sánh sơ đồ phân hoá xã hội trong SGK

-Đọc LSVN bằng tranh