Đánh giá công chức hành chính nhà nước ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay

I H C QU C GIA HÀ N I

KHOA LU T

I H C QU C GIA HÀ N I

KHOA LU T

TR N TH NGA

VI T NAM TRONG GIAI O N HI N NAY

LU N V N TH C S LU T H C

Hà N i ậ 2008

I H C QU C GIA HÀ N I

KHOA LU T

TR N TH NGA

VI T NAM TRONG GIAI O N HI N NAY

LU N V N TH C S LU T H C

Hà N i ậ 2008

I H C QU C GIA HÀ N I

KHOA LU T

TR N TH NGA

VI T NAM TRONG GIAI O N HI N NAY

CHUYÊN NGÀNH: Lý lu n và l ch s Nhà n c và pháp lu t

MÃ S : 60.38.01

LU N V N TH C S LU T H C

NG I H NG D N KHOA H C: PGS.TS Ph m H ng Thái

Hà N i ậ 2008

L i c m n

Hoàn thành lu n v n này, tr c h t tôi xin chân thành c m n nhà tr ng, các c quan, t ch c đã t o m i đi u ki n thu n l i cho tôi trong quá trình thu th p tài li u, c ng nh th c hi n đ tài c bi t, tôi xin chân thành c m n Giáo s

Ti n s Ph m H ng Thái ậ Tr ng khoa Nhà n c và pháp lu t ậ H c vi n Chính

tr ậ Hành chính Qu c gia, ng i đã giúp đ tôi t n tình trong quá trình nghiên c u

và th c hi n đ tài

Hà N i, ngày 18 tháng 2 n m 2008

Tác gi lu n v n

Tr n Th Nga

L i cam đoan

Tôi xin cam đoan đơy là công trình nghiên c u khoa h c c a riêng tôi, đ c hoàn thành d i s h ng d n khoa h c c a GS.TS Ph m H ng Thái Các s li u,

ví d và trích d n trong lu n v n đ m b o đ tin c y, chính xác và trung th c

Hà N i, ngày 18 tháng 2 n m 2008

Tác gi lu n v n

Tr n Th Nga

N I DUNG S

TRANG

CH NG 1: QUAN NI M V CÔNG CH C HÀNH

CHÍNH NHÀ N C VÀ ÁNH GIÁ CÔNG CH C

8

1.1 CÔNG CH C HÀNH CHÍNH NHÀ N C VÀ CÁC

YÊU C U I V I CÔNG CH C HÀNH CHÍNH

NHÀ N C

8

1.1.1 Khái ni m và đ c đi m c a công ch c hành chính

nhà n c

8

1.1.2 Yêu c u đ i v i công ch c hành chính nhà n c 12 1.2 KINH NGHI M ÁNH GIÁ CÔNG CH C NHÀ

N C TRONG L CH S VI T NAM VÀ M T S

N C TRÊN TH GI I

16

1.2.1 Kinh nghi m đánh giá công ch c nhà n c trong

l ch s phong ki n Vi t Nam

16

1.2.2 Kinh nghi m đánh giá công ch c c a m t s n c

trên th gi i

19

1.3 QUAN NI M V ÁNH GIÁ CÔNG CH C HÀNH

CHÍNH NHÀ N C TRONG TH I K Y M NH

CÔNG NGHI P HOÁ, HI N I HOÁ T N C

26

1.3.1 Khái ni m v đánh giá công ch c hành chính nhà

n c

26

1.3.2 M c đích c a đánh giá công ch c hành chính nhà

n c

29

1.3.3 Tiêu chí đánh giá công ch c hành chính nhà n c 31

1.3.4 Ph ng pháp đánh giá công ch c hành chính nhà

n c

40

1.3.5 Quy trỡnh đỏnh giỏ cụng ch c hành chớnh nhà n c 43

CH NG 2: TH C TR NG ÁNH GIÁ CễNG CH C

HÀNH CHÍNH NHÀ N C VI T NAM TRONG

GIAI O N HI N NAY

47

2.1 TH C TR NG S I U CH NH C A PHÁP LU T

VI T NAM V ÁNH GIÁ CễNG CH C HÀNH CHÍNH

47

2.2 VI C ÁNH GIÁ CễNG CH C HÀNH CHÍNH NHÀ

N C C A CÁC C QUAN NHÀ N C N C

TA HI N NAY

65

CH NG 3: M T S GI I PHÁP HOÀN THI N VÀ

NÂNG CAO HI U QU ÁNH GIÁ CễNG CH C

HÀNH CHÍNH NHÀ N C

78

3.1 Sự cần thiết phải nâng cao chất l-ợng

đánh giá công chức hành chính nhà n-ớc 78

3.2 GI I PHÁP C TH NH M NÂNG CAO HI U QU

ÁNH GIÁ CễNG CH C HÀNH CHÍNH NHÀ N C

79

3.2.1 Hoàn thi n s đi u ch nh c a phỏp lu t 79

3.2.2 Hoàn thi n h th ng ch c danh và tiờu chu n nghi p

v c a cụng ch c hành chớnh nhà n c

91

3.3.3 M r ng dõn ch , cụng khai, minh b ch trong đỏnh

giỏ cụng ch c hành chớnh nhà n c

93

3.3.4 ỏnh giỏ cụng ch c hành chớnh nhà n c thụng qua

mụi tr ng m i

94

3.3.5 Xõy d ng đ i ng lónh đ o qu n ‎lý‎, đội ngũ làm

công tác tổ chức cán bộ có tâm, có tài

95

3.3.6 i v i cỏc c quan s d ng và qu n lý cụng ch c

hành chớnh nhà n c

96

Lêi nãi ®Çu

1.Tính c p thi t c a đ tài

T x a đ n nay, v n đ cán b luôn là m t trong nh ng v n đ quan tr ng b c

nh t c a m t qu c gia Ngay t nh ng n m đ u thành l p n c, Ch t ch H Chí Minh đã có ý t ng xây d ng m t n n hành chính hi n đ i, có hi u l c, hi u qu

và m t đ i ng công ch c tinh thông nghi p v , c n m n, là công b c c a dân, c n

ki m liêm chính, chí công vô t Sinh th i, Ng i luôn đánh giá r t cao vai trò c a cán b trong công vi c cách m ng, Ng i nói: ắCán b là cái g c c a m i công

vi cẰ, ắHu n luy n cán b là công vi c g c c a ngẰ[50 ,tr 230], ắCông vi c thành công ho c th t b i đ u do cán b t t hay kémẰ[50, tr 195], ắV n đ cán b

là m t v n đ r t tr ng y u, r t c n kípẰ[50, tr 236] Vì v y, đi u đ u tiên ng

ph i làm là ph i bi t rõ cán b Bác vi t: ắKinh nghi m cho ta bi t: m i l n xem xét l i nhân tài, m t m t thì tìm th y nh ng nhân tài m i, m t m t khác thì nh ng

ng i h hoá c ng lòi ra.Ằ[50, tr 236]

Ngày nay, đ th c hi n thành công s nghi p công nghi p hoá, hi n đ i hoá

đ t n c, d i tác đ ng c a xu h ng toàn c u hoá và h i nh p, cùng v i nh ng thành t u phát tri n v t b c c a công ngh thông tin, ng và Nhà n c ta đã và đang t p trung xây d ng m t n n hành chính trong s ch, v ng m nh có đ ph m

ch t và n ng l c đ qu n lý, đi u hành có hi u l c, hi u qu m i công vi c c a

qu c gia Trong ba b ph n c u thành c a n n hành chính, vi c xây d ng đ i ng công ch c hành chính nhà n c gi vai trò quy t đ nh B i vì, suy cho cùng thì th

ch hành chính, t ch c b máy hành chính và c ch v n hành đ u là s n ph m

c a đ i ng công ch c hành chính nhà n c H có vai trò quy t đ nh s thành b i

c a cách m ng và hi u l c, hi u qu ho t đ ng c a b máy hành chính nhà n c

H là nh ng ng i tr c ti p tham gia xây d ng đ ng l i, ch tr ng, chính sách, pháp lu t, c ng chính h là ng i t ch c th c hi n, đánh giá t ng k t và đi u

ch nh, s a đ i, b sung đ ng l i, chính sách pháp lu t y

Tuy nhiên, th c tr ng đ i ng công ch c hành chính nhà n c n c ta hi n nay b c l không ít nh ng y u kém, b t c p nh ng ta đã nh n đ nh: ắđ i ng

cán b hi n nay xét v ch t l ng, s l ng, c c u nhi u m t ch a ngang t m v i

th i k đ y m nh công nghi p hoá, hi n đ i hoáẰ[4], ắN ng l c và ph m ch t c a

nhi u cán b công ch c còn y u, m t b ph n không nh thoái hoá bi n ch tẰ[6, tr 175] Trình đ chuyên môn nghi p v c a cán b , công ch c nói chung, công ch c hành chính nhà n c nói riêng ch a t ng x ng, ch a đáp ng đ c yêu c u công

vi c; tính ch đ ng, ý th c trách nhi m v i công vi c đ c giao còn th p; kh

n ng qu n lý, đi u hành còn nhi u h n ch M t b ph n công ch c thoái hoá, bi n

ch t, tham ô, buôn l u, nh ng nhi u phi n hà, thi u công tâm, khách quan khi gi i quy t công vi c; k lu t hành chính l ng l o, thi u trách nhi m v i công vi c đ c giao, b n l nh thi u v ng vàng Có r t nhi u nguyên nhân d n đ n tình tr ng này, trong đó nguyên nhân c b n là vi c đánh giá công ch c ch a đ c coi tr ng đúng

m c ng ta đã nh n đ nh: ắ ánh giá và qu n lý cán b là khâu y u nh t nh ng

ch m đ c kh c ph cẰ[4] đ n nay v n đúng i u đó đ c ch ng minh b i m t

lo t các v n đ nh : Chúng ta ch a th c s có m t v n b n pháp lu t th ng nh t,

c th có hi u l c, hi u qu cao v đánh giá công ch c nói chung, đánh giá công

ch c hành chính nhà n c nói riêng Ngay trong pháp l nh cán b , công ch c n m

1998, đ c s a đ i, b sung n m 2000, 2003 c ng không có m t đi u kho n nào quyđ nh v vi c đánh giá cán b , công ch c Ngh nh s 117/2003/N -CP ngày 10/10/2003 c a chính ph v vi c tuy n d ng, s d ng và qu n lý cán b công

ch c trong các c quan nhà n c, có quy đ nh riêng m t m c v đánh giá công

ch c g m 03 đi u (t đi u 37 đ n đi u 39) nh ng trên th c t còn mang tính hình

th c Quy ch đánh giá công ch c hàng n m (Ban hành kèm theo Quy t đ nh s 11/1998/Q -TCCP-CCVC ngày 5/12/1998 c a B tr ng, Tr ng ban T ch c ậ Cán b Chính ph ) g m 3 ch ng, 9 đi u quy đ nh chung v đánh giá công ch c

nh ng còn thi u, s sài và có nhi u b t c p ch a đáp ng đ c yêu c u đ t ra M t

khác, ch a có s th ng nh t v nh n th c đ i v i nh ng đi m ch y u v tiêu chu n đánh giá công ch c Ph ng th c đánh giá còn mang tính hình th c, chung chung, máy móc, thi u c n c c th , khách quan, khoa h c i u này d n đ n k t

qu đánh giá không có đ chính xác, trung th c cao, th m chí có tr ng h p cá nhân có th m quy n c tình đánh giá sai nh m vùi d p nh ng công ch c trung

th c, m n cán có tinh th n đ u tranh th ng th n làm l n l n tr ng đen ó c ng là nguyên nhân chính d n đ n vi c b trí, s d ng công ch c hành chính nhà n c không h p lý, nhân tài không đ c tr ng d ng đ nh ng k c h i l t vào b máy hành chính làm m t lòng tin c a nhân dân i u đó x y ra đang là rào c n l n đ n

ti n trình công nghi p hoá, hi n đ i hoá đ t n c, gây tác h i đ n thành qu c a công cu c đ i m i, là m t v n đ h t s c b c xúc c n s m đ c gi i quy t Chính

vì v y, tôi đã ch n đ tài ắ ánh giá công ch c hành chính nhà n c Vi t Nam trong giai đo n hi n nayẰ làm lu n v n t t nghi p th c s lu t h c c a mình

2 Tình hình nghiên c u đ tài

ánh giá, ki m tra ph m ch t, n ng l c c a công ch c hành chính nhà n c

đ ng nhi m xem có còn đáp ng đ c tiêu chu n c a công v hay không là hình

th c mang tính khách quan V n đ này tuy đã đ c đ c p t lâu nh ng ch a đ y

đ và trên th c t ch a đ c th c hi n m t cách nghiêm túc nâng cao ch t

l ng c a công tác này c n ph i nghiên c u làm rõ m t s v n đ nh : m c đích,

n i dung, tiêu chu n đánh giá, ph ng th c đánh giá, quy trình đánh giá ầ

ánh giá công ch c hành chính nhà n c là m t trong nh ng n i dung quan tr ng

c a công tác qu n lý và s d ng công ch c nói chung, công ch c hành chính nhà

n c nói riêng V n đ này c ng đã đ c quy đ nh trong các

DANH M C TÀI LI U THAM KH O

* Các v n b n, ngh quy t c a ng:

1 ng c ng s n Vi t Nam (1991), V n ki n đ i h i đ ng toàn qu c l n th VII,

Nxb S th t, Hà N i

2 ng c ng s n Vi t Nam (1994), V n ki n H i ngh Trung ng VII, khoá VII, Nxb Chính tr Qu c gia, Hà N i

3 ng c ng s n Vi t Nam (1996), V n ki n đ i h i đ ng toàn qu c l n th VIII,

Nxb Chính tr Qu c gia, Hà N i

4 ng c ng s n Vi t Nam (2002), V n ki n đ i h i đ ng toàn qu c l n th IX,

Nxb Chính tr Qu c gia, Hà N i

5 ng c ng s n Vi t Nam (2006), V n ki n đ i h i đ ng toàn qu c l n th X,

Nxb Chính tr Qu c gia, Hà N i

6 Ban t t ng V n hoá Trung ng (1997), Tài li u nghiên c u Ngh quy t h i ngh l n th 3, Ban ch p hành trung ng ng khoá VIII, Nxb Chính tr

Qu c gia, Hà N i

7 Tiêu chu n cán b , công ch c c quan đ ng, đoàn th chính tr xã h i ban hành kèm theo Quy t đ nh s 450-Q /TCTW ngày 22/12/1998 c a Ban T ch c Trung ng

8 K t lu n s 15-KL/TW ngày 26/7/2002 c a H i ngh l n th sáu Ban ch p hành Trung ng khoá IX v ti p t c th c hi n Ngh quy t Trung ng ba, khoá VII, Ngh quy t Trung ng ba, khoá VIII và Ngh quy t Trung ng 7, khoá VIII v công tác t ch c và cán b

9 Ngh quy t s 08-NQ/TW ngày 5/2/2007 c a Ban ch p hành Trung ng ng

t i H i ngh l n th 4, Ban ch p hành Trung ng khoá X

10 Quy ch đánh giá cán b (ban hành kèm theo Quy t đ nh s 50-Q /TW ngày 3/5/1999 c a B Chính tr

* Các v n b n pháp lu t c a Nhà n c

11 Hi n pháp n m 1992 đã đ c s a đ i, b sung n m 2001

12 Pháp l nh cán b , công ch c n m 1998, đã đ c s a đ i b sung n m 2000,2003

13 Ngh đ nh s 117/2003/N -CP ngày 10/10/2003 c a Chính ph v vi c tuy n

d ng, s d ng và qu n lý cán b công ch c trong các c quan nhà n c

14 Quy ch đánh giá công ch c hàng n m (Ban hành kèm theo Quy t đ nh s 11/1998/Q -TCCP-CCVC ngày 5/12/1998 c a B tr ng, Tr ng ban

TC-CB chính ph )

15 Quy t đ nh s 414/TCCP-VC ngày 29/5/1993 c a B tr ng ậ Tr ng ban Ban

T ch c ậ Cán b Chính ph v vi c ban hành tiêu chu n nghi p v các ng ch công ch c hành chính

16 Thông t s 444/TCCP ậ VC ngày 5/6/1993 c a Ban T ch c ậ Cán b Chính

ph h ng d n áp d ng tiêu chu n các ng ch công ch c hành chính

17 Quy t đ nh s 03/2007/Q -BNV ngày 26/2/2007 c a B tr ng B N i v v

vi c ban hành quy t c ng x c a cán b , công ch c, viên ch c làm vi c trong

b máy chính quy n đ a ph ng

18 D th o báo cáo t ng k t giai đo n I(2001-2005) và k ho ch giai đo n II(2006-2010) th c hi n ch ng trình t ng th c i cách hành chính giai đo n 2001-2010

* Các sách báo, t p chí và tài li u tham kh o khác

19 GS.TS Hoàng Chí B o(2006) V n hoá và con ng i Vi t Nam trong ti n trình công nghi p hoá, hi n đ i hoá theo t t ng H Chí Minh, Nxb Chính tr

Qu c gia, Hà N i

20 Võ Thanh Bình(2006), ắ i u ki n đ m b o đánh giá đúng cán b Ằ, t p chí T

ch c nhà n c, (s 10), tr 32-34

21 B N i v (2006), ắNghiên c u c s khoa h c hoàn thi n ch đ công v

Vi t NamẰ, tài khoa h c đ c l p c p nhà n c, (Mã s : T L-2004/25)

22 TS Ngô Thành Can(2004), ắ ào t o, b i d ng t ng c ng n ng l c làm vi c cho cán b , công ch cẰ, t p chí Qu n lý nhà n c, (s 3), tr 22-26

23 ThS Nguy n Kim Di n(2007) ắQuan đi m lý lu n đánh giá cán b lãnh đ o,

qu n lý c a Ch t ch H Chí MinhẰ, t p chí T ch c nhà n c, (s 6), tr

12-14

24 TS V D ng, ắ ào t o, tuy n ch n và đánh giá nh ng ng i qu n lý Nh t

B nẰ, t p chí Qu n lý nhà n c, (s 7), tr 45-48

25 TS Nguy n Tr ng i u(2002), ắ ào t o và b trí ngu n nhân l c ph c v h i

nh p kinh t Qu c t Ằ, t p chí Qu n lý nhà n c, (s 5), tr 8-11

26 GS,TS Nguy n Duy gia(2004), C i cách n n hành chính qu c gia n c ta,

H c vi n Hành chính Qu c gia, Nxb Chính tr Qu c gia, Hà N i

27 Nguy n Hoàng Giáp(2000), ắ ào t o cán b , công ch c m t s n c trong

b i c nh toàn c u hoáẰ, t p chí Qu n lý nhà n c, (s 9), tr 40-42

28 TS Lê Kim H i(2004), ắTìm hi u quan đi m H Chí Minh v giáo d c cán b , công ch cẰ, t p chí Qu n lý nhà n c, (s 5), tr 30-32, 37

29 Nguy n Ti n Hi p(2001), ắCông tác ki m tra, đánh giá quan l i c a Nhà Nguy nẰ, t p chí Qu n lý nhà n c, (s 2), tr 18-19

30 Ph m Qu nh Hoa(2002), Qu n lý ngu n nhân l c trong khu v c nhà n c, Nxb Chính tr Qu c gia, Hà N i

31 Nguy n Thu Huy n(2006), ắKinh nghi m đánh giá công ch c c a m t s n c trên th gi iẰ, t p chí Qu n lý nhà n c, (s 12), tr 48-51

32 ThS Lê V n In(2001), ắ ào t o công ch c Xinh-ga-poẰ, t p chí Qu n lý nhà

n c, (s 7), tr 55-57

33 ThS Chu Xuân Khánh (2007) ắTìm hi u t t ng H Chí Minh trong công tác

s d ng và qu n lý cán b Ằ, t p chí Qu n lý nhà n c, (s 5), tr 2-5

34 L u V n Mao(2002), ắNhìn l i vi c tiêu chu n hoá đ i ng cán b , công ch c

t n m 1993 đ n nayẰ, t p chí Qu n lý nhà n c, (s 5), tr 12-15,63

35.ThS V ng Minh(2000), ắD báo xu h ng phát tri n đ i ng công ch c hành chính nh ng n m đ u th k 21Ằ, t p chí Qu n lý nhà n c, (s 1), tr 21-25

36 ThS V ng Minh(2001), ắM t s suy ngh b c d u v xây d ng c c u công ch c trong c quan hành chính nhà n cẰ, t p chí Qu n lý nhà n c, (s 4), tr 31-33,38

37 Nguy n Thang Phúc, Nguy n Minh Thu Ph ng, Nguy n Thu Huy n(2004),

H th ng công v và xu h ng c i cách c a m t s n c trên th gi i, Nxb Chính tr Qu c gia, Hà N i

38 Hoàng Ph ng(2006), ắSáng ki n nâng cao đ o đ c trong n n công v Thái LanẰ, t p chí T ch c nhà n c, (s 3), tr 41-43

39 TS Nguy n Minh Ph ng(2005), ắTi p t c ki n toàn, xây d ng đ i ng cán b , công ch c c s trong s ch, v ng m nhẰ, t p chí Qu n lý nhà n c, (s 5), tr 18-22

40 Lê Ng c Qu ng(2007), ắ o đ c công v trong c quan hành chính nhà

n cẰ, t p chí T ch c nhà n c, (s 2), tr 32-33

41 S Lao đ ng ậ Th ng binh và xã h i t nh Ninh Bình, Quy t đ nh s 99/Q

-L TBXH, ngày 17/1/2008 c a Giám đ c S Lao đ ng - Th ng binh và xã

h i Ninh Bình, v vi c khen th ng t p th , cá nhân n m 2007

42 S Tài nguyên và Môi tr ng t nh Ninh Bình, B ng t ng h p k t qu đánh giá cán b , công ch c, viên ch c n m 2006, ngày 30/1/2007

43 S Tài nguyên và Môi tr ng t nh Ninh Bình, Quy t đ nh s 01/Q -TNMT, ngày 03/1/2008 c a Giám đ c S Tài nguyên và Môi tr ng Ninh Bình v