Bài Giảng Môn Học Hệ Thống Thông Tin Địa Lý Trong Lâm Nghiệp GIS

Menu Objects⇒ Đặt thuộc tính quan tâm cho đối tượng ⇒ Clear Target: xoá thuộc tính quan tâm cho đối tượng ⇒ Ghép, nối các đối tượng với nhau ⇒ Split: tách/ cắt các đối tượng ⇒ Erase: xo

BÀI GIẢNG MÔN HỌC

HỆ THỐNG THÔNG TIN ĐỊA LÝ

TRONG LÂM NGHIỆP

( Phần thực hành)

GIÁO VIÊN PHỤ TRÁCH NGUYỄN QUỐC BÌNH

SỬ DỤNG MAPINFO ĐỂ:

1 Biết các chức năng và công cụ trong MapInfo

2 Xây dựng bản đồ trên máy tính

3 Xây dựng CSDL cho bản đồ số hoá

4 Tính toán, phân tích và tìm kiếm trong CSDL

5 Kết xuất bản đồ ra giấy/màn hình

Good luck!

Bài 1 Các chức năng trên thanh

công cụ của MapInfo

Giao diện MapInfo 6.0

Các chức năng khởi động nhanh

⇒ Khởi động lại các tập tin đang sử dụng trước đó

⇒ Khởi động lại file *.wor sau cùng

⇒ Mở một file *.wor đã lưu

⇒ Mở một lớp bản đồ đã lưu

Menu File

⇒ Tạo lớp bản đồ mới

⇒ Mở một lớp đã đồ đã lưu

⇒ Mở một file *.wor đã lưu

⇒ Đóng 1 hoặc nhiều lớp bản đồ hiện hành

Menu Edit

⇒ Phục hồi lệnh vừa thực hiện (1 lần)

⇒ Cắt (dán) đối tượng

⇒ Sao chép đối tượng

⇒ Dán đối tuợng (được cắt/copy)

⇒ Xoá đối tượng

Menu Objects

⇒ Đặt thuộc tính quan tâm cho đối tượng

⇒ Clear Target: xoá thuộc tính quan

tâm cho đối tượng

⇒ Ghép, nối các đối tượng với nhau

⇒ Split: tách/ cắt các đối tượng

⇒ Erase: xoá phần đối tượng chồng lên nhau

⇒ Erase Outside: Xóa phần đối

tượng không chồng lên nhau

⇒ Check Region: Kiểm tra lỗi

⇒ Chuyển đường cong thành vùng

⇒ Chuyển vùng thành đường cong

⇒ Không chọn bất kỳ đối

tượng nào

⇒ Tìm kiếm để hiển thị đối tượng được chọn trên màn hình MapInfo

⇒ Các số liệu tổng hợp của lớp bản đồ

⇒ Kết xuất dữ liệu từ MapInfo

Xem trang sau

⇒ Hiển thị lớp bản đồ theo lựa chọn

⇒ Thay đổi đơn vị hiển thị, tỷ lệ hiển thị…

Các chức năng trên thanh công cụ

11 Set Target district

12 Clip Region on/off

Các chức năng trên thanh công cụ

Bài 2 Xây dựng bản đồ trên máy tính

1 Từ dạng dữ liệu số,

2 Từ dạng bản đồ giấy

1 Tạo lớp dữ liệu bản đồ mới

từ MapInfo

• Menu File > New Table

• Thường thì nên để mặc định và chọn Create

• Đặt tên cho trường dữ

liệu Name > add field

Bài tập: 01 Tạo tập tin trong MapInfo

Hãy tạo ra các tập tin trong MapInfo theo các yêu

cầu sau:

1 Tập tin có các trường dữ liệu: MASO, TEN và

lưu với tên file THDIEM.tab

2 Tập tin có các trường dữ liệu: MA_SO, TEN,

CHIEU_DAI và lưu với tên file THDUONG.*

3 Tập tin có các trường dữ liệu: MA_SO,

HIEN_TRANG, DIEN_TICH và lưu với tên file THVUNG.*

Nét vẽ dạng đường và điểm

Nét dạng kiểu chữ

Một số chú ý khi vẽ các đối tượng trên máy tính:

• Mỗi đối tượng là một và chỉ một điểm hoặc

đường hoặc vùng

• Tương ứng với các đối tượng có các “hàng” dữ liệu được tạo ra

• Các định dạng cho nét vẽ ban đầu sẽ lưu lại

cho các lần vẽ sau (nếu có)

• Trên một lớp bản đồ/tập tin chỉ chứa một trong các dạng nét vẽ điểm, đường, vùng và chữ

• Các đối tượng có thể kết nối, cắt rời nhau,

chồng lên nhau

Menu Object được

sử dụng thường

xuyên trong suốt

quá trình vẽ bản đồ

Vẽ các đối tượng…

có nhiều cách vẽ

• Chọn đối tượng được xử lý Object>Setarget

• Chọn đối tượng chuẩn: Click chuột

• Xoá: Object>Erease

• Trong hộp thoại này cần

phải xác định bản chất của các trường/field dữ liệu

+ Area Proportion: cập nhật diện tích theo vùng mới cắt xén

Thực hiện các kết nối, cắt

đối tượng:

• Vẽ 5 đối tượng là đoạn đường thẳng cắt

nhau hoặc không cắt nhau với màu và các nét vẽ khác nhau

• Vẽ 5 vùng khác nhau, liền kề nhau với các

màu nét vẽ khác nhau Các vùng không chồng lên nhau hoặc cắt nhau

Các lỗi thường gặp khi vẽ

• Các lỗi chồng điểm nhưng không phải là điểm

Trong đó:

• Detect

Self-Intersections – xác định những điểm

Những chú ý khi sửa lỗi

• Nên sửa lỗi theo từng kiểu lỗi: điểm không

trùng nhau, vùng chồng lên nhau và vùng

không chồng lên nhau

• Sau khi phát hiện các điểm, vùng lỗi thì bấm

delete để xoá hết các điểm notes chỉ vùng bị lỗi rồi mới tiến hành sửa lỗi

• Sau khi sửa lỗi xong phải tiến hành làm sạch

dữ liệu thừa (table>maitenance>pack table)

2 XÂY DỰNG BẢN ĐỒ TỪ BẢN

ĐỒ GIẤY

Các thông tin cần quan tâm:

• Thông tin tổng quát về bản đồ: góc trên bên

trái cho biết tên của khu vực mà bản đồ thể

hiện; Góc trên bên trái cho biết số hiệu bản đồ, tên mảnh cắt,

• Thông tin chi tiết: tỷ lệ, nguồn thông tin, ghi

chú, phép chiếu,… mảnh ghép

Tên khu vực và Số hiệu bản đồ

Các ghi chú và chú thích

Các ghi chú và chú thích

CÁCH NHẬP BẢN ĐỒ GIẤY

VÀO MÁY TÍNH

Scan bản đồ giấy bằng máy Scaner

• Chuẩn bị bản đồ

• Máy Scan, máy tính

• Tổ chức file lưu ảnh theo logic, dễ nhớ, dễ

Đăng nhập/khai báo ảnh vào

MapInfo

Các bước thực hiện

• Open>file>file of type chọn Raster Image

• Chọn register > xuất hiện hộp thoại và khai báo

theo tài liệu

Bài tập 03 Đăng nhập bản đồ

• Cho một ảnh bản đồ giấy đã được scan dưới dạng file ảnh *.jpg Trong /ngay 2

• Hãy đăng nhập mảnh bản đồ giấy vào

MapInfo với các yêu cầu sau:

• Vẽ các hiện trạng theo bản đồ đã cho.

• Vẽ xong kiểm tra lại các lỗi đã vẽ

Bài 3 Xây dựng CSDL cho bản đồ

1 Tạo và chỉnh sữa CSDL,

2 Nhập dữ liệu trực tiếp vào CSDL,

3 Nhập dữ liệu thông qua Excel

2 Nhập trực tiếp dữ liệu thông qua cửa sổ Info Tool

• Click chuột vào

biểu tưỡng “i”

trên thanh công

2 Nhập trực tiếp dữ liệu thông qua cửa sổ Browser

Bài tập 05 Nhập dữ liệu trực tiếp vào CSDL

Mở tập tin THVUNG.* trong bài tập 01 sau đó

• Thêm vào một trường DL có tên: MAT_DO.

• Nhập DL AA, BB, CC, DD và EE vào trường

dữ liệu MA_SO từ cửa sổ Info Tool (Nhập theo các đối tượng tuỳ ý).

• Nhập vào trường DL HIEN_TRANG với các

hiện trạng (tự chọn) thông qua cửa sổ

Browser.

• Lưu lại với tên file THBT05.tab trong ngày 4

– Thời gian: 20 phút

3 Nhập dữ liệu thông qua Excel

• Tạo như file dữ liệu thông thường trong Excel

• Nhập các cột/hàng dữ liệu theo yêu cầu.

• Lưu lại dưới hai dạng: *.xls và *.dbf.

• Đóng hoàn toàn Excel.

• Sau đó khởi động MapInfo để mở file cần thiết

• Lưu với tên files: *.xls và *.dbf trong /ngày 4

• Chuyển hai file nói trên sang MapInfo

• Nhận xét sự khác nhau giữa chúng

Bài 4

Tính toán, phân tích &

tìm kiếm trong CSDL.

1 Cập nhật, tính toán trên cùng 1 CSDL

2 Cập nhật dữ liệu từ hai CSDL khác nhau –

có đối tượng và không có đối tượng

3 Tìm kiếm trong CSDL

Các cập nhật/tính toán thường gặp

1 Trên cùng một layer

- Từ các field dữ liệu để cho ra field mới

- Từ các field dữ liệu + số hạng/hàm cho ra field mới

- Tình diện tích theo tiểu khu/phân trường

2 Tính toán từan1layer + CSDL

3 Tính toán từ 2 layer khác nhau:

- Gán giá trị các cột

- Dùng Intersect

Các dạng file cập nhật

được với MapInfo

• Cập nhật dữ liệu không làm thay đổi vị trí của

các đối tượng trong trường dữ liệu

• Số liệu cập nhật có thể từ hơn một trường dữ

liệu cập nhật vào trong 1 trường dữ liệu

1 Cập nhật/tính toán trên cùng 1 CSDL

• Mở lớp dữ liệu cần cập nhật,

Họp thoại Expression khi chọn Assist

• Column: cột cần cập nhật

• Operators: Giá trị logic

• Functions: Các hàm chức năng

Bài tập 07 Cập nhật DL trên cùng Layer

• Mở file THBT05.tab ở bài tập 04

• Cập nhật vào cột MAT_DO một mật độ rừng trồng là 2200 cây/ha

• Tạo thêm một trường DL có tên CAY_SONG (như bài tập 05)

• Cập nhật vào một CAY_SONG vừa tạo số

cây bằng với giá trị ở cột MAT_DO trừ đi 200 cây nhân với cột DIEN_TICH

• Lưu lại với file THBT07.tab trong /ngay 5

Họp thoại này chỉ xuất hiện khi tên của Table to Update và Get Value From Table khác nhau Khi tên giống nhau họp thoại sẽ giống như cập nhật trên cùng một CSDL

1 Cập nhật/tính toán trên cùng 1 CSDLTrong đó:

Table to Update: chọn lớp cần cập nhật

Column to Udate: chọn cột cần cập nhật

Get value from table: Chọn lớp có DL để cập nhật

Calculate: Có hai giá trị Value và Count

Of: Có thể tùy chọn hoặc nhập một biểu thức toán học

Bài tập 08 Cập nhật DL giữa hai Layer

• Mở file THBT07.tab ở bài tập 07 trong /ngay 5

• Tạo thêm cột TRU_LUONG.

• Mở file THBT06.tab trong /ngay 4

• Cập nhật giá trị từ cột DIEN_TICH của file THBT06.tab sang cột DIEN_TICH của file THBT07.tab.

• Tính giá trị của cột TRU_LUONG của file THBT07.tab dựa trên số cây sống của cột CAY_SONG của file

THBT06.tab Giả định tất cả các cây rừng đều có 0.25

m 3

• Lưu file THBT04 với tên file THBT07.tab trong /ngay 6

3 Tìm kiếm trong CSDL

• Tìm kiếm một/nhiều giá trị thông quan sự kết hợp của

nhiều trường dữ liệu

– Kết hợp giữa các toán tử để cho ra kết quả là 1 hay nhiều giá trị

• Tìm kiếm trong cơ sở dữ liệu để cho ra bảng số liệu

theo yêu cầu

– Kết hợp giữa các toán tử và việc chọn cột

nhưng không có trong CSDL

– Dùng các hàm để kết xuất ra thông số liên quan

* Tìm kiếm kết hợp giữa hai layer

3 Tìm kiếm trong CSDL

• Vào menu Query/SQL Select>

Bài tập 09 Tìm kiếm trong CSDL

• Mở file THBT08.tab trong /ngay 5

• Tìm kiếm những khu vực có giá trị <10 và sắp xếp chúng theo MA_SO

• Lưu với tên file THBT09.tab và THBT09.dbf trong /ngay 6

• Thoát khỏi MapInfo và khởi động Excel để

xem kết quả của file THBT09.dbf

Bài 5 Kết xuất bản đồ

Tham khảo sách Hướng dẫn trên máy

ngquocbinh@yahoo.com