Hoạt động giám sát của HĐND được quy định rõ trong nhiệm vụ quyền hạn của HĐND là giám sát việc tuân theo Hiến pháp và pháp luật ở địa phương, việc thực hiện nghị quyết HĐND; giám sát ho
Trang 1Nội dung chuyên đề 4:
KỸ NĂNG GIÁM SÁT NGÂN SÁCH CỦA ĐẠI BIỂU HỘI ĐỒNG NHÂN DÂN CÁC CẤP
Trình bày: Đ/c Nguyễn Đức,
UVTT, Trưởng Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND tỉnh
PHẦN THỨ NHẤT NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ GIÁM SÁT THEO LUẬT HIỆN HÀNH
I Hoạt động giám sát của HĐND
Luật hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND năm 2015, đã quy định thẩm quyền giám sát của HĐND, Thường trực HĐND, các Ban HĐND, Tổ đại biểu HĐND khá cụ thể và khi xét thấy cần thiết, HĐND, Thường trực HĐND, các Ban HĐND tiến hành giám sát các hoạt động của cơ quan, tổ chức, cá nhân khác ở địa phương
1 Khái niệm giám sát:
Giám sát là một hình thức thực hiện quyền lực Nhà nước, mà trong bộ máy Nhà nước chỉ có Quốc hội và HĐND mới có chức năng giám sát việc thực hiện pháp luật Chức năng giám sát của HĐND được cụ thể hóa qua các hoạt động giám sát của cơ quan dân cử và đại biểu dân cử
Hoạt động giám sát của HĐND được quy định rõ trong nhiệm vụ quyền hạn của HĐND là giám sát việc tuân theo Hiến pháp và pháp luật ở địa phương, việc thực hiện nghị quyết HĐND; giám sát hoạt động của Thường trực HĐND, UBND, Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân cùng cấp, Ban HĐND cấp mình; giám sát văn bản QPPL của UBND cùng cấp và văn bản của HĐND cấp huyện
2 Phân biệt hoạt động giám sát với hoạt động thanh tra, kiểm tra
- Hoạt động giám sát của HĐND:
Là một chức năng cơ bản của HĐND nên hoạt động giám sát đòi hỏi cao
về tính chất thường xuyên, có kế hoạch, không có giám sát đột xuất Phạm vi rộng, có tính toàn diện, bao trùm mọi lĩnh vực kinh tế - xã hội – văn hóa, an ninh – quốc phòng…Hướng tới đối tượng giám sát là các cơ quan do HĐND bầu ra
và mọi tổ chức, cá nhân tại địa phương Giám sát tiến hành cả nơi làm tốt và nơi làm chưa tốt để nắm vững tình hình, phục vụ cho quyết sách hoặc điều chỉnh những điểm không phù hợp Kết quả giám sát không trực tiếp dẫn đến các trách nhiệm pháp lý (trách nhiệm hành chính, trách nhiệm hình sự, dân sự), nhưng dẫn đến trách nhiệm chính trị và sự tín nhiệm đối với năng lực của đối tượng bị giám sát
- Hoạt động thanh tra, kiểm tra
Trang 2Hoạt động kiểm tra có thể tiến hành theo kế hoạch, chương trình định kỳ hoặc đột xuất, nhưng kiểm tra có tính thường xuyên hơn;
Hoạt động thanh tra chỉ phát sinh khi phát hiện có dấu hiệu vi phạm
Quá trình kiểm tra, thanh tra không có tính công khai như giám sát, chỉ tập trung vào một vấn đề hoặc một lĩnh vực nhất định Hoạt động kiểm tra, thanh tra hướng tới đối tượng bị quản lý trong quan hệ hành chính Kiểm tra, thanh tra chỉ tập trung tới nơi nào có vấn đề, có đơn thư khiếu nại, có khả năng trở thành vấn
đề vi phạm Kết quả kiểm tra, thanh tra có thể là tiền đề dẫn tới trách nhiệm pháp
lý cụ thể về dân sự, hành chính hoặc hình sự đối với đối tượng bị kiểm tra, thanh tra
Như vây, giám sát khác với kiểm tra vì giám sát là hành vi độc lập từ bên ngoài, còn kiểm tra là hoạt động thường xuyên từ bên trong tổ chức hành pháp
Giám sát khác với “thanh tra Nhà nước”, “thanh tra chuyên ngành” vì thanh tra là một công cụ của kiểm tra, tức là từ bên trong
Giám sát khác với kiểm sát, vì kiểm sát mặc dù cũng là hành vi giám sát bên ngoài của một cơ quan độc lập nhưng kiểm sát gắn với thẩm quyền tố tụng
Những sự khác biệt trên, gợi ý về mối quan hệ làm việc, phối hợp và giảm được sự chồng chéo giữa các hành vi như đã nêu
3 Chủ thể, đối tượng và các hoạt động giám sát
- Chủ thể giám sát:
Chủ thể giám sát gồm: giám sát của HĐND, của Thường trực HĐND, của các Ban HĐND, của Tổ đại biểu HĐND và giám sát của đại biểu HĐND
Các chủ thể giám sát chịu trách nhiệm về báo cáo, nghị quyết, kết luận,
yêu cầu, kiến nghị giám sát của mình (K11,Điều 6, Luật hoạt động giám sát của
QH và HĐND)
- Đối tượng giám sát:
Bao gồm Thường trực HĐND, UBND và các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cùng cấp, Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân nhân cùng cấp
- Hoạt động giám sát:
Bao gồm việc chấp hành pháp luật của Nhà nước (Hiến pháp, luật, pháp lệnh, các văn bản pháp luật của cơ quan nhà nước cấp trên) và nghị quyết HĐND cùng cấp
- Hình thức giám sát:
Tại cuộc họp, gồm xem xét báo cáo công tác của Thường trực HĐND, UBND, Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân cùng cấp, báo cáo của UBND cùng cấp về tình hình thi hành Hiến pháp, các văn bản pháp luật của các cơ quan nhà nước cấp trên và nghị quyết của HĐND cùng cấp; các văn bản của UBND cùng cấp có dấu hiệu trái với Hiến pháp, các văn bản quy phạm pháp luật của cơ
Trang 3quan nhà nước cấp trên và nghị quyết của HĐND cùng cấp; đồng thời xem xét trả lời chất vấn của Chủ tịch UBND, phó chủ tịch UBND, Ủy viên UBND, Chánh án TAND, Viện trưởng VKSND cùng cấp…;
Ngoài kỳ họp, gồm lập Đoàn giám sát, khảo sát thực địa, tiến hành phiên điều trần (nghe các bên giải trình, cung cấp thông tin)
Nguyên tắc giám sát là đúng Hiến pháp, pháp luật, bảo đảm công khai, minh bạch, khách quan, đúng thẩm quyền; bảo đảm trình tự, thủ tục theo luật định và không làm cản trở hoạt động bình thường của cơ quan, tổ chức, cá nhân chịu sự giám sát Chịu trách nhiệm về báo cáo, quyết định, yêu cầu, kiến nghị giám sát của mình
- Điều kiện giám sát có hiệu quả:
Để giám sát của HĐND đạt được hiệu quả, cần phải quan tâm đến các yếu
tố cần và đủ khi tiến hành giám sát như sau:
+ Xác định ưu tiên, lựa chọn đúng vấn đề cần giám sát và thời gian tiến
hành giám sát cụ thể (Ví dụ không thể tiến hành giám sát tình hình thực hiện
nghị quyết HĐND về thu chi ngân sách vào quý I của năm)
+ Xây dựng kế hoạch giám sát cụ thể, chi tiết; trong đó lưu ý lựa chọn hình thức giám sát thích hợp với từng nội dung
+ Tập hợp lực lượng giám sát đủ năng lực, trình độ (có thể chuyên gia các
Sở, ngành liên quan hỗ trợ nếu thấy cần thiết); có thái độ giám sát thực sự công tâm, trách nhiệm;
+ Tập hợp đủ các thông tin cần thiết; nghiên cứu nắm vững các quy định của pháp luật liên quan đến hoạt động và chủ đề dự kiến tập trung giám sát; thu thập, nghiên cứu, đối sách thông tin về tình hình thực tiễn tại địa phương (từ các nguồn khác nhau);
+ Ra văn bản thông báo kết luận giám sát kịp thời; kết luận giám sát phải đánh giá ưu điểm, chỉ rõ những yếu kém, tồn tại, đề xuất các giải pháp cụ thể yêu cầu đối tượng giám sát thực hiện;
+ Kiểm tra, theo dõi và đôn đốc thực hiện các kết luận và kiến nghị giám sát
4 Những vấn đề cần quan tâm trong hoạt động giám sát
- Xây dựng chương trình, kế hoạch giám sát
Để hoạt động giám sát có chất lượng và hiệu quả, Thường trực HĐND báo cáo kết quả thực hiện chương trình giám sát hàng năm của HĐND tại kỳ họp giữa năm sau của HĐND Căn cứ vào chương trình Thường trực HĐND và Ban Kinh tế - Ngân sách (giám sát thuộc lĩnh vực tài chính ngân sách) sẽ chủ động xây dựng kế hoạch giám sát và tổ chức thực hiện trong từng thời gian cụ thể đối với vấn đề có liên quan về lĩnh vực tài chính ngân sách
Trang 4+ Chọn nội dung giám sát: Liên quan đến việc xây dựng chương trình, kế
hoạch giám sát, lựa chọn chủ đề nội dung giám sát là rất quan trọng Chọn cho
“trúng” và cho “đúng” những vấn đề điểm “nóng”, những vấn đề “bức xúc” ở
địa phương, ở cơ sở, cần phải tháo gỡ, trong từng thời điểm nhất định, được nhiều cử tri, nhiều người, nhiều cấp, nhiều ngành quan tâm, để sau khi giám sát, HĐND có đưa ra kết luận, kiến nghị sẽ dễ đồng thuận, đồng tình hơn Ví dụ: bội chi ngân sách địa phương; việc sử dụng để đầu tư các dự án thuộc kế hoạch đầu
tư trung hạn HĐND các cấp định thông qua?, bội chi ngân sách được bù đắp từ nguồn nào?
Nếu cùng một lúc giám sát nhiều nội dung dẫn đến nắm vấn đề không sâu, hoặc có nắm được nhưng kiến nghị quá nhiều việc thì các cơ quan chức năng không giải quyết nổi dẫn đến hiệu quả, hiệu lực không cao Vì vậy, cần chọn nội dung giám sát theo chuyên đề, vấn đề nào đó có tính bức xúc, cấp thiết, Ban tổ chức giám sát trước để đánh giá đúng thực trạng và kiến nghị kịp thời các biện pháp giải quyết, sau đó đến các chuyên đề khác
+ Chọn đối tượng giám sát: phải mang tính đại diện và bao quát đối với
các vấn đề cần giám sát Qua đó, có thể vừa nhìn nhận sự việc từ một đơn vị cụ thể, đồng thời có thể đánh giá một cách khái quát vấn đề đang giám sát trên diện rộng, nhất là những yếu kém, khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thực hiện, từ
đó có những kiến nghị sát đúng, phù hợp và có tính khả thi cao
+ Chọn thời điểm giám sát thích hợp để có thể thu được khối lượng
thông tin nhiều nhất, chính xác nhất; đồng thời không làm ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của đơn vị chịu sự giám sát; cần tính toán để không bỏ lỡ thời điểm “nóng”, hiệu lực, hiệu quả của đợt giám sát sẽ bị hạn chế Ví dụ: muốn nắm thực trạng về quỹ dự trữ tài chính từ các nguồn tăng thu, kết dư ngân sách, bố trí trong dự toán chi ngân sách hằng năm và các nguồn tài chính khác…thì nên tổ chức giám sát vào tháng 8, 9
+ Xây dựng đề cương báo cáo: Từ các chính sách và tình hình thực tế
trong lĩnh vực chuẩn bị giám sát, Ban Kinh tế - Ngân sách cần xây dựng đề cương chi tiết và yêu cầu các cơ quan chịu sự giám sát báo cáo theo đề cương này Việc xây dựng đề cương chi tiết vừa giúp đoàn giám sát chủ động nắm các vấn đề cần giám sát một cách cụ thể, đồng thời cũng giúp cho các đơn vị chịu sự giám sát báo cáo đầy đủ, rõ ràng, tránh được tình trạng báo cáo chung chung, nhìn nhận, đánh giá vấn đề giám sát cũng chung chung Do vậy, hiệu quả giám sát sẽ cao hơn
+ Thành phần đoàn giám sát, phương thức giám sát: Tùy theo tính chất
và quy mô của nội dung giám sát mà Đoàn giám sát của Ban có đại diện Thường trực HĐND, các Ban HĐND, UBMTTQ, tổ đại biểu HĐND, mời một số đơn vị
có liên quan tham dự Những vấn đề có phạm vi hẹp hơn thì Ban chủ động giám sát Những vấn đề cần nắm tình hình chung trên phạm vi cả tỉnh, Ban phối hợp với Thường trực HĐND và các Ban HĐND để tổ chức giám sát Ban có thể làm
Trang 5việc với đơn vị chịu sự giám sát để nghe báo cáo trước, sau đó đến các cơ sở để nắm bắt tình hình cụ thể Quy trình có thể làm ngược lại
- Thực hiện giám sát
+ Thường trực HĐND tỉnh ra quyết định thành lập Đoàn giám sát, Ban ban hành kế hoạch giám sát (xác định rõ yêu cầu, nội dung, thành phần, thời gian, cơ quan được giám sát, yêu cầu báo cáo giám sát) Văn phòng HĐND chuẩn bị đầy đủ phương tiện, điều kiện phục vụ đoàn giám sát
+ Thu thập thông tin liên quan đến nội dung giám sát, Ban chủ động tìm hiểu, nghiên cứu, phân tích và nắm chắc các văn bản của Trung ương, của tỉnh liên quan đến nội dung giám sát Có thể thu thập ý kiến của các ngành, các tổ chức và công dân để phục vụ cho nội dung giám sát Các thành viên trong Đoàn phải được cung cấp đầy đủ các thông tin cũng như các văn bản pháp lý có liên quan đến nội dung giám sát, đồng thời phải nghiên cứu trước các báo cáo để chủ động trong khi làm việc với các đơn vị chịu sự giám sát
+ Phương pháp giám sát cũng rất quan trọng Nhiều HĐND chọn hình
thức giám sát chuyên đề, để có điều kiện “đi sâu hơn”, nhiều đơn vị hơn, thời
gian dài hơn Nên thực hiện từ dưới lên, đi cơ sở trước, nghe cơ sở phản ánh, báo cáo, tìm hiểu thực tiễn rồi về làm việc với huyện, với các sở ngành liên quan như: Sở Tài chính, Sở Kế hoạch đầu tư, Sở Xây dựng, Sở Giáo dục- Đào tạo, Sở
Y tế…Cách làm là: trước mỗi đợt giám sát, lãnh đạo HĐND cử chuyên viên đi khảo sát, trực tiếp xuống cơ sở, tiếp xúc với nhóm người sẽ khảo sát Ví dụ nếu giám sát về việc giải quyết tình hình nợ tiền sử dụng đất, nợ thuế…thì khảo sát
dự án khu dân cư, làm việc với chủ hộ khu dân cư, Ban quản lý dự án, với lãnh đạo địa phương…để nắm thông tin phục vụ cho đợt giám sát, thu thập những bằng chứng sinh động để khi cần có dẫn chứng
*Lưu ý: Trong các buổi làm việc với các sở, ban, ngành cần tạo ra bầu
không khí cởi mở để mọi người hiểu giám sát không phải là truy trách nhiệm, hay truy vấn, mà với phương châm cùng chia sẻ, cùng lắng nghe, gợi mở để cơ
sở nói hết, nói thật, không giấu giếm, làm thế nào để “phải nghe những điều dân
muốn nói và nói được những điều dân muốn nghe” Qua nghe báo cáo, qua đi
thực tế và phát biểu của các thành viên, trưởng đoàn kết luận phải nêu khái quát được những việc đơn vị đã làm được, chỉ ra những mặt còn yếu kém do nguyên nhân chủ quan cần phải khắc phục, những khó khăn, vướng mắc cần được tháo
gỡ Thái độ phải hết sức ôn hòa nhưng thẳng thắn, rõ ràng, có sự chia sẻ, đồng cảm với những khó khăn của đơn vị và đề xuất hướng khắc phục một cách tích cực Nếu việc tổ chức thực hiện gặp khó khăn do nguyên nhân khách quan nhưng đơn vị đã thực hiện đạt được một số kết quả nhất định, thì Đoàn giám sát cũng phải khen chê đúng mức để khích lệ cơ quan thực thi nhiệm vụ
- Sau giám sát
Trang 6Sau mỗi đợt giám sát, Ban nên họp Đoàn giám sát để thông qua báo cáo giám sát Báo cáo đánh giá cụ thể về những việc đã làm được, chưa làm được những yếu kém, khó khăn, vướng mắc và kiến nghị, đề xuất hướng giải quyết với UBND và các ngành có liên quan Tùy theo nội dung giám sát, Ban tham mưu cho Thường trực HĐND tổ chức cuộc họp với UBND trao đổi, kiến nghị những vấn đề UBND cần tập trung chỉ đạo giải quyết Có thể có một số vấn đề đưa ra chất vấn UBND tỉnh hoặc các sở, ban, ngành trả lời tại kỳ họp HĐND Tại kỳ họp HĐND gần nhất, Thường trực HĐND đề nghị Ban báo cáo kết quả giám sát
Ban cần thường xuyên theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện của các
cơ quan, đơn vị đó cho đến khi có kết quả, không để xảy ra tình trạng nửa vời hoặc “rơi vào im lặng” sẽ làm giảm hoặc mất hiệu lực của công tác giám sát Vì mục đích của giám sát là để cho các chính sách được thực hiện tốt hơn trước
Điều này cũng có nghĩa là căn cứ vào kết quả giám sát, HĐND có các quyền yêu cầu:
+ Yêu cầu UBND, Chủ tịch UBND cùng cấp ban hành văn bản để thi hành Hiến pháp, pháp luật và Nghị quyết của HĐND;
+ Bãi bỏ một phần hoặc toàn bộ văn bản của UBND, Chủ tịch UBND cùng cấp trái với Hiến pháp, văn bản QPPL của cơ quan nhà nước cấp trên và nghị quyết của HĐND;
+ Ra nghị quyết về trả lời chất vấn và trách nhiệm của người trả lời chất vấn khi xét thấy cần thiết;
+ Miễn nhiệm, bãi nhiệm Chủ tịch HĐND, Phó chủ tịch HĐND, Trưởng ban, Phó trưởng ban của HĐND, Chủ tịch, Phó chủ tịch UBND và Ủy viên UBND
Sau các đợt giám sát, cơ quan chủ trì giám sát phải có báo cáo giám sát, trong đó phải đánh giá được những kết quả làm được, những vấn đề tồn tại, hạn chế cần khắc phục, phân tích được những nguyên nhân, tồn tại, chỉ ra những yếu kém, đồng thời có những kiến nghị, đề xuất đối với các cấp, các ngành trong việc khắc phục tồn tại và thực hiện có hiệu quả các nội dung đã được giám sát Báo cáo kết luận giám sát phải đánh giá thực chính xác, khách quan, không bao che,
né tránh
Đối với các chính sách không còn phù hợp với điều kiện thực tế hoặc không có tính khả thi cao trong thực hiện cần đề nghị UBND trình HĐND ban hành nghị quyết sửa đổi, bổ sung và điều chỉnh cho phù hợp Đối với những kiến nghị chưa được giải quyết thỏa đáng, Ban chủ động đề xuất với Thường trực HĐND đưa vào nội dung chất vấn tại kỳ họp, để làm rõ trách nhiệm ngành chức năng và hướng giải quyết
Phải đảm bảo chất lượng của kiến nghị tại mỗi cuộc giám sát Giải pháp trước tiên để nâng cao hiệu quả thực hiện kiến nghị chính là nâng cao chất lượng
Trang 7kiến nghị Bởi vì những việc làm sai trái, những khuyết điểm thì ai cũng biết là phải sửa chữa, khắc phục Nhưng điều quan trọng hơn là xác định được nguyên nhân và tìm ra các biện pháp khắc phục có hiệu quả Nội dung kiến nghị không những “đúng” mà còn phải “trúng”, kiến nghị cụ thể, chính xác, nêu đúng những nội dung hạn chế, yếu kém của các cơ quan, đơn vị có liên quan trong lĩnh vực giám sát, đồng thời tập trung vào những vấn đề bức xúc mà cử tri và dư luận quan tâm Yêu cầu đúng chủ thể có trách nhiệm và thẩm quyền giải quyết Biện pháp khắc phục trong kiến nghị phải có đủ điều kiện để thực hiện: không những đúng quy định tại các văn bản của Nhà nước mà còn phải xác đáng, phù hợp với khả năng của địa phương, đơn vị
Khi mà các kết luận và kiến nghị giám sát không được quan tâm thực hiện thì trước hết phải kiểm tra, rà soát lại các kết luận và kiến nghị giám sát đó Nếu khẳng định tính đúng đắn của nó thì tiếp tục đôn đốc thực hiện, báo cáo cấp trên chỉ đạo thực hiện hoặc đưa ra chất vấn tại kỳ họp HĐND
Cần chú ý: Các kiến nghị sau khi giám sát được tổng hợp vào sổ để theo
dõi, 6 tháng một lần, dưới sự chủ trì của Chủ tịch HĐND, các kiến nghị được rà soát, phân loại, xem kiến nghị nào đã thực hiện, kiến nghị nào đang thực hiện, kiến nghị nào chưa thực hiện Trên cơ sở đó ra thông báo, nhắc nhở yêu cầu UBND và các cơ quan, đơn vị chịu sự giám sát phải triển khai thực hiện
Trang 8PHẦN THỨ HAI KHÁI QUÁT CHU TRÌNH LẬP DỰ TOÁN, PHÂN BỔ (SỬ DỤNG)
VÀ QUYẾT TOÁN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC (Luật NSNN 2015)
I LẬP DỰ TOÁN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
1 Căn cứ lập dự toán ngân sách nhà nước hằng năm
- Nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối
ngoại và bình đẳng giới.
- Nhiệm vụ cụ thể của các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, cơ quan khác ở trung ương, địa phương
- Quy định của pháp luật về thuế, phí, lệ phí và chế độ thu ngân sách nhà nước; định mức phân bổ ngân sách, chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi ngân sách nhà nước
- Phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi ngân sách và tỷ lệ phần trăm (%) phân chia đối với các khoản thu phân chia và mức bổ sung cân đối ngân sách cấp trên cho ngân sách cấp dưới
- Văn bản pháp luật của các cấp, cơ quan nhà nước có thẩm quyền hướng dẫn xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách năm sau
- Kế hoạch tài chính 05 năm, kế hoạch tài chính – ngân sách nhà nước 03 năm, kế hoạch đầu tư trung hạn nguồn ngân sách nhà nước
- Tình hình thực hiện ngân sách các năm trước
- Số kiểm tra dự toán thu, chi ngân sách thông báo cho các cấp, các cơ quan, tổ chức, đơn vị có liên quan
2 Thời gian hướng dẫn lập, xây dựng, tổng hợp, quyết định và giao
dự toán ngân sách nhà nước
- Trước ngày 15 tháng 5, Thủ tướng Chính phủ ban hành quy định về
việc xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, dự toán ngân sách nhà nước
năm sau.
- Trước ngày 20 tháng 9, Chính phủ trình các tài liệu báo cáo theo quy
định về dự toán ngân sách nhà nước đến Ủy ban Thường vụ Quốc hội để cho ý kiến
- Các báo cáo của Chính phủ được gửi đến các đại biểu Quốc hội chậm nhất là 20 ngày trước ngày khai mạc kỳ họp Quốc hội cuối năm.
- Trước ngày 15 tháng 11, Quốc hội quyết định dự toán ngân sách nhà
nước, phương án phân bổ ngân sách Trung ương năm sau
- Trước ngày 20 tháng 11, Thủ tướng Chính phủ giao dự toán thu, chi
ngân sách năm sau cho từng bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, cơ quan khác ở trung ương và từng tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương
Trang 9- Trước ngày 10 tháng 12, HĐND cấp tỉnh quyết định dự toán ngân sách
địa phương, phân bổ ngân sách cấp tỉnh năm sau HĐND cấp dưới quyết định dự
toán ngân sách địa phương, phân bổ ngân sách năm sau của cấp mình chậm nhất
là 10 ngày, kể từ ngày HĐND cấp trên trực tiếp quyết định dự toán và phân bổ
ngân sách
- Chậm nhất là 05 ngày làm việc, kể từ ngày HĐND quyết định dự toán
ngân sách, UBND cùng cấp giao dự toán ngân sách năm sau cho từng cơ quan, đơn vị thuộc cấp mình và cấp dưới; đồng thời, báo cáo UBND và cơ quan tài chính cấp trên trực tiếp, UBND cấp tỉnh báo cáo Bộ Tài chính về dự toán ngân sách đã được HĐND cấp tỉnh quyết định
- Trước ngày 31 tháng 12, các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc
Chính phủ, cơ quan khác ở trung ương, UBND các cấp phải hoàn thành việc giao
dự toán ngân sách cho từng cơ quan, đơn vị trực thuộc và UBND cấp dưới
II PHÂN BỔ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
1 Phân bổ và giao dự toán ngân sách nhà nước
- Thủ tướng Chính phủ giao dự toán thu, chi ngân sách năm sau cho từng
bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, cơ quan TW và UBND từng
tỉnh, TP trực thuộc trung ương trước ngày 20/11.
- UBND cấp tỉnh trình HĐND cùng cấp quyết định dự toán ngân sách địa phương, phương án phân bổ dự toán ngân sách cấp tỉnh năm sau và mức bổ sung
từ ngân sách cấp tỉnh cho ngân sách cấp dưới trước ngày 10/12.
- Khi nhận được quyết định giao nhiệm vụ thu, chi ngân sách của UBND cấp trên; UBND trình HĐND cùng cấp quyết định dự toán thu, chi ngân sách địa
phương và phương án phân bổ dự toán ngân sách cấp mình chậm nhất là 10
ngày kể từ ngày HĐND cấp trên trực tiếp quyết định dự toán và phân bổ ngân sách
- Chậm nhất 05 ngày làm việc, kể từ ngày HĐND quyết định dự toán
ngân sách, UBND cùng cấp giao dự toán ngân sách năm sau cho từng cơ quan, đơn vị thuộc cấp mình và cấp dưới, đồng thời báo cáo UBND và cơ quan Tài chính cấp trên trực tiếp UBND cấp tỉnh thì báo cáo Bộ Tài chính về dự toán đã được HĐND tỉnh quyết định
- Các Bộ, cơ quan Trung ương (gọi tắt là cấp Trung ương) và UBND các cấp phải hoàn thành việc giao ngân sách cho từng cơ quan, đơn vị trực thuộc và
UBND cấp dưới trước ngày 31 tháng 12.
- Trường hợp được giao bổ sung dự toán, chậm nhất là 10 ngày làm việc,
kể từ ngày được giao dự toán bổ sung, đơn vị dự toán cấp trên, UBND cấp dưới phải hoàn thành việc phân bổ và giao dự toán theo quy định
- Ngoài cơ quan có thẩm quyền giao dự toán ngân sách, không tổ chức
hoặc cá nhân nào được thay đổi nhiệm vụ ngân sách đã được giao
Trang 102 Tạm cấp ngân sách
- Trong trường hợp vào đầu năm ngân sách, dự toán ngân sách và phương
án phân bổ ngân sách chưa được HĐND quyết định, cơ quan tài chính và Kho bạc nhà nước các cấp tạm cấp kinh phí cho các nhiệm vụ chi sau cho đến khi dự toán ngân sách được cấp có thẩm quyền quyết định:
+ Chi lương và các khoản có tính chất tiền lương;
+ Chi nghiệp vụ phí và công vụ phí;
+ Chi bổ sung cân đối cho ngân sách cấp dưới;
+ Một số khoản chi cần thiết khác để bảo đảm hoạt động của bộ máy, trừ các khoản mua sắm trang thiết bị, sửa chữa;
+ Chi cho dự án chuyển tiếp thuộc các chương trình quốc gia, dự án quan trọng quốc gia; các dự án cấp bách khác để khắc phục hậu quả thiên tai, thảm họa, dịch bệnh;
- Mức tạm cấp hàng tháng tối đa cho các nhiệm vụ nêu trên không quá
mức chi bình quân 01 tháng của năm trước
3 Tổ chức thu ngân sách nhà nước
- Cơ quan thu ngân sách là cơ quan tài chính, cơ quan thuế, cơ quan hải quan và cơ quan khác được cơ quan nhà nước có thẩm quyền giao hoặc ủy quyền
tổ chức thực hiện nhiệm vụ thu ngân sách nhà nước
- Chỉ cơ quan thu ngân sách được tổ chức thu ngân sách
- Cơ quan thu ngân sách có nhiệm vụ, quyền hạn sau đây:
+ Phối hợp với các cơ quan nhà nước liên quan tổ chức thu đúng, thu đủ, thu kịp thời theo quy định của pháp luật; chịu sự chỉ đạo, kiểm tra của Bộ Tài chính, cơ quan quản lý cấp trên, Ủy ban nhân dân và sự giám sát của HĐND về công tác thu ngân sách tại địa phương; phối hợp với UBMTTQ Việt Nam và các
tổ chức thành viên tuyên truyền, vận động tổ chức, cá nhân thực hiện nghiêm nghĩa vụ nộp ngân sách theo quy định;
+ Tổ chức quản lý và thực hiện thu thuế, phí, lệ phí và các khoản thu khác nộp trực tiếp vào Kho bạc Nhà nước Trường hợp được phép thu qua ủy nhiệm thu thì phải nộp đầy đủ, đúng thời hạn vào Kho bạc Nhà nước theo quy định của
Bộ Tài chính;
+ Cơ quan thu có trách nhiệm đôn đốc, kiểm tra các cơ quan, tổ chức, đơn
vị, cá nhân nộp đầy đủ, đúng hạn các khoản thu phải nộp vào ngân sách nhà nước;
+ Kiểm tra, kiểm soát các nguồn thu của ngân sách; kiểm tra, thanh tra việc chấp hành kê khai, thu, nộp ngân sách và xử lý hành vi vi phạm theo quy định của pháp luật