Hướng dẫn tự học môn quản trị kinh doanh nông nghiệp 2TC đại học kinh tế quốc dân

 Khái niệm Cơ sở sxkd nông nghiệp là hình thức sxkd cơ sở trong nông nghiệp, bao gồm một tập thể người lao động, có sự phân công và hiệp tác lao động: • Để khai thác và sử dụng một c

Trang 1

 Địa chỉ: Bộ môn Kinh tế nông nghiệp

Phòng 411 – Nhà 7 – ĐH Kinh tế quốc dân

Trang 2

STT Nội dung Tổng

số tiết

Ghi chú

Lý thuyết

Bài tập, thảo luận, kiểm tra

1 Chương 1: Nhập môn quản trị kinh doanh

2 Chương 2: Phương hướng và kế hoạch

kinh doanh nông nghiệp 6 5 1

5 Chương 5: Quản lý tài chính và hạch toán

trong kinh doanh nông nghiệp 7 6 1

L o g o

 Cơ cấu điểm:

• Điểm chuyên cần : 10% điểm học phần

• Bài tập lớn giữ kỳ : 30% điểm học phần

• Điểm thi cuối kỳ : 60% điểm học phần

 Đánh giá điểm chuyên cần (10%):

 Điều kiện được dự thi hết học phần:

• Dự lớp: >= 80% số giờ

• Phải có bài tập lớn giữa kỳ

 Yêu cầu khác của giảng viên:

PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ HỌC PHẦN

Trang 3

 Giúp sinh viên thấy được những điểm đặc thù

của QTKD nông nghiệp

Trang 4

 Khái niệm

Cơ sở sxkd nông nghiệp là hình thức sxkd cơ sở

trong nông nghiệp, bao gồm một tập thể người lao

động, có sự phân công và hiệp tác lao động:

• Để khai thác và sử dụng một cách có hiệu quả các yếu

tố, các điều kiện của sản xuất nông nghiệp

• Nhằm sản xuất ra nông sản phẩm hàng hóa và thực hiện

dịch vụ theo yêu cầu xã hội

L o g o

 Vị trí:

• Là đơn vị sxkd cơ sở tức là tế bào của nền kinh

tế quốc dân

• Thực hiện chức năng sản xuất nông sản, dịch vụ

sản xuất nông nghiệp và phân phối

• Có và sử dụng các nguồn lực kinh tế và tự nhiên

để đảm bảo sxkd hiệu quả

CƠ SỞ KINH DOANH NÔNG NGHIỆP

Trang 5

 Các hình thức tổ chức kinh doanh nông

nghiệp chủ yếu:

 Hộ nông dân

• Khái niệm: Là hình thức tổ chức KD trong nông

nghiệp, bao gồm một nhóm người có cùng huyết

tộc hoặc quan hệ huyết tộc sống chung trong 1

mài nhà Với mục đích sx chủ yếu phục vụ nhu

cầu của các thành viên trong gia đình

• Đặc trưng:

– Mục đích sx là phục vụ cho chính họ Vì vậy họ chỉ sx

cái họ cần

– SX dựa trên công cụ sx thủ công, lạc hậu

– Là đơn vị tái tạo nguồn lao động

CƠ SỞ KINH DOANH NÔNG NGHIỆP

L o g o

 Trang trại:

• Khái niệm: Là hình thức tổ chức KD cơ sở trong

nông nghiệp, có mục đích chủ yếu là sx hàng

hóa; TLSX thuộc quyền sở hữu hoặc quyền sử

dụng của chủ thể độc lập

• Đặc trưng:

– Mục đích là sx hàng hóa đáp ứng nhu cầu XH với

quy mô sx tương đối lớn

– TLSX thuộc quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng của

Trang 6

 Hợp tác xã nông nghiệp:

• Khái niệm: Là một hình thức cụ thể của kinh tế

hợp tác trong NN, là tổ chức KT của những hộ

ND cá nhân, pháp nhân có cùng nhu cầu và

nguyện vọng, tự nguyện liên kết lại để phối hợp

giúp đỡ nhau phát triển kinh tế; Tổ chức và hoạt

động theo theo quy định của pháp luật, có tư

– Tự quản, tự chịu trách nhiệm trong SXKD

– Có tư cách pháp nhân, bình đẳng trước pháp luật

Trang 7

 Các loại hình tổ chức kinh doanh khác

• Các công ty nông nghiệp

• Các tổng công ty, liên hiệp xí nghiệp nông

các hoạt động sxkd nhằm đảm bảo đạt được

mục đích và mục tiêu hoạt động của cơ sở sxkd

nông nghiệp

ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU QTKD NÔNG NGHIỆP

Trang 8

• Lưu ý:

– Tổ chức, quản lý là yêu cầu của sxkd

– Người tổ chức quản lý cần nắm vững quản trị kinh

doanh và kỹ thuật sản xuất nông nghiệp

– Mục đích sxkd của các cơ sở sxkd không hoàn toàn

giống nhau và cần xác định mục tiêu cụ thể

L o g o

 Phương pháp nghiên cứu

• Phương pháp luận duy vật biện chứng và

duy vật lịch sử

• Những phương pháp cụ thể:

– Phương pháp thống kê

– Phương pháp điều tra

– Phương pháp chuyên khảo (nghiên cứu điển hình)

– Phương pháp chuyên gia

– Phương pháp toán học

– Phương pháp xây dựng phương án với luận chứng

kinh tế - kỹ thuật

– Phương pháp khảo nghiệm

ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU QTKD NÔNG NGHIỆP

Trang 9

 Những đặc điểm chung của sxnn:

• Trong SXNN ruộng đất vừa là tlsx chủ yếu, vừa

là tlsx đặc biệt

• Đối tượng của sxnn là những cơ thể sống

• SXNN mang tính thời vụ

• SXNN thường có chu kỳ dài và phần lớn tiến

hành ngoài trời trên không gian ruộng đất rộng

lớn, lao động và tư liệu lao động luôn luôn bị di

động và thay đổi theo thời gian, không gian

• SXNN chị sự tác động và ảnh hưởng lớn của

các điều kiện tự nhiên, đặc biệt là điều kiện đất

đai, khí hậu, nguồn nước

ĐẶC ĐIỂM CỦA SXNN ẢNH HƯỞNG ĐẾN QTKD NÔNG NGHIỆP

L o g o

 Những đặc điểm riêng của sxnn Việt Nam

• Phổ biến còn là sản xuất nhỏ

• Bình quân ruộng đất theo đầu người ít

• Sức lao động phân bố không đều giữa các vùng

miền

• Chịu ảnh hưởng của khí hậu nhiệt đới ẩm

ĐẶC ĐIỂM CỦA SXNN ẢNH HƯỞNG ĐẾN QTKD NÔNG NGHIỆP

Trang 10

nông nghiệp: Khái niệm, vị trí, hình thức

 Đối tượng, nhiệm vụ và phương pháp

nghiên cứu môn học

 Đặc điểm của sxnn ảnh hưởng đến QTKD

Phương hướng, quy mô và kế hoạch

kinh doanh nông nghiệp

Trang 11

www.themegallery.com Company Logo

Mục tiêu

 Giới thiệu những vấn đề cơ bản của:

• Phương hướng sxkd (trả lời câu hỏi sản xuất cái gì?)

• Quy mô sxkd (trả lời câu hỏi sản xuất bao nhiêu?)

• Kế hoạch sxkd (sản xuất như thế nào?)

 Sinh viên có thể phân biệt được phương

hướng kinh doanh và kế hoạch kinh doanh

Trang 12

L o g o

Chuyên môn hóa sản xuất nông nghiệp

 Khái niệm: là hình thức biểu hiện sự phân

công lao động xã hội để sản xuất ra sản

phẩm theo yêu cầu của xã hội

Trang 13

Chuyên môn hóa sản xuất nông nghiệp

 Ý nghĩa:

• Sử dụng hợp lý các điều kiện sản xuất

• Nâng cao năng suất, sản lượng, chất lượng nông sản hàng hóa

• Khai thác tối đa lợi thế so sánh

• Nâng cao trình độ chuyên môn hóa người lao động, năng suất lao động

• Cho phép áp dụng tiến bộ khoa học – công nghệ; hoàn thiện tổ chức lao động, công tác quản lý

Trang 14

 Đặc điểm: …thường gắn với phát triển đa

dạng tổng hợp

• Để sử dụng đầy đủ hợp lý các yếu tố đất đai, khí hậu

và các tài nguyên khác trong các cơ sở sxkd nn

• Để hạn chế tính thời vụ của sản xuất nông nghiệp

• Để hạn chế rủi ro của các sản phẩm sx nông nghiệp

cơ sở sxkd nông nghiệp

• Các ngành được phân biệt bởi: đối tượng lao động, công cụ lao động, quy trình sản xuất, tổ chức sản xuất và sản phẩm làm ra

• Căn cứ vào vị trí, chia thành:

– Ngành chính – Ngành bổ sung – Ngành phụ

Trang 15

…là ngành hỗ trợ cho ngành chính phát triển thuận lợi và khai thác đầy đủ tiềm năng mà ngành chính chưa khai thác hết

…được tổ chức

để tăng thu nhập, có tỷ trọng hàng hóa nhỏ hơn ngành chính

…để tận dụng mọi tiềm năng, sản xuất sản phẩm phục vụ nhu cầu sản xuất và đời sống tại chỗ

…có quy mô sx nhỏ, có hoặc không có sp hàng hóa

Trang 16

Thúc đẩy vốn luân chuyển nhanh chóng

Đảm bảo cho

ngành chính

phát triển tốt

L o g o

Xác định phương hướng sản xuất kinh doanh

 Khái niệm:

• …là sự biểu hiện về mặt định hướng chuyên môn hóa và phối hợp các ngành trong kinh doanh nông nghiệp

Trang 17

 Ý nghĩa:

• …là nội dung quan trọng

không thể thiếu được trong

quản trị kinh doanh nông

Trang 18

 Điều kiện tự nhiên,

 Chi phí cơ hội để sản xuất từng loại nông sản hàng hóa:

• …lựa chọn các loại cây con, sản phẩm, ngành nghề có chi phí cơ hội thấp nhất nhằm đem lại thu nhập lớn nhất cho cơ

sở

Căn cứ:

Trang 19

 Lưu ý:

• Kinh tế tự nhiên, tự cung tự cấp - kinh tế hàng hóa

• Vùng và tiểu vùng chuyên môn hóa

• Cơ sở vật chất kỹ thuật còn hạn chế

• Kết hợp với các nghề truyền thống

L o g o

 Trình tự xác định:

• Xác định ngành chính

• Xác định ngành bổ sung, ngành phụ

• Xác định cơ cấu sxkd

• Dự kiến kết quả sxkd và lập kế hoạch tổ chức thực hiện

Trang 20

𝒅𝒋 ∗ 𝑱

𝒏 𝒋=𝟏

Trang 21

Chỉ tiêu đánh giá SP CMH và sự phối hợp các SP

Cơ cấu giá trị

sản phẩm

hàng hóa

Chỉ tiêu Trực tiếp

Cơ cấu giá trị tổng sản lượng

L o g o

Chỉ tiêu đánh giá SP CMH và sự phối hợp các SP

Chỉ tiêu Gián tiếp

1/Cơ cấu diện tích

đất trồng trọt

3/Cơ cấu vốn

2/Cơ cấu hao phí

lao động

Trang 22

CT HQ KT của chung P/hướng sxkd:

- GTSP và GTSPHH trên 1

 Tập trung hóa sản xuất:

• …là quá trình tập trung các yếu tố sản xuất để

nâng cao quy mô sản xuất sản phẩm

– Tập trung hóa về ruộng đất

– Tập trung hóa các yếu tố sản xuất khác: lao động, tlsx

• Tập trung hóa sản xuất làm quy mô sản xuất

được mở rộng

• Tập trung hóa sản xuất gắn liền với chuyên môn

hóa

Trang 23

XÁC ĐỊNH QUY MÔ SẢN XUẤT KINH DOANH

 Xác định quy mô sản xuất kinh doanh:

• Quy mô sxkd của ngành là khối lượng sản phẩm

được tạo ra trên cơ sở đầu tư và sử dụng hợp lý

các yếu tố đầu vào

• Q = F(x1, x2, x3, …, xn)

– Q : Khối lượng sản phẩm của ngành

– x1, x2, x3, …, xn : Lượng các yếu tố đầu vào

L o g o XÁC ĐỊNH QUY MÔ SẢN XUẤT KINH DOANH

- DT đất đai

- Số đầu gia súc

- Số lượng

LĐ, số hộ, giá trị TSCĐ

và TLSX khác

.

Trang 24

Nhân tố Ảnh hưởng

ĐK TN, KT, XH

L o g o

1 Hợp nhất

2

Cải tiến cơ cấu và tăng cường chất lượng các yếu tố hợp thành quy mô

3 Liên kết liên doanh giữa các cơ sở sxkd

Mở rộng quy mô sxkd QUY MÔ SẢN XUẤT KINH

DOANH

Trang 25

1 Chuyển hướng kinh doanh

2 Giảm phạm vi kinh doanh

3 Thay đổi cơ cấu tổ chức, nhân sự.v.v

Thu hẹp quy mô sxkd QUY MÔ SẢN XUẤT KINH

DOANH

L o g o

KẾ HOẠCH SẢN XUẤT KINH DOANH NÔNG NGHIỆP

Trang 26

1 Thực hiện

Hiệu quả CL

5.Kiểm tra

4.Hạn chế Rủi ro

3.Khai thác Nguồn lực

2 Công cụ Chỉ đạo sxkd

KH của cơ

sở sxkd

Ý nghĩa

L o g o

Trang 27

Theo thời gian:

+ KH sản xuất + KH hỗ trợ (mua sắm vật tư…)

L o g o

 1 KH trung và dài hạn

 Trung hạn: 3 năm

 Dài hạn: trên 5 năm

Trang 28

 2 KH hàng năm

 Nhiệm vụ:

• Cụ thể hóa KH trung, dài hạn

• Phát hiện tiềm năng, lợi thế mới

• Điều chỉnh bất hợp lý của KH trung, dài hạn

L o g o

 3 KH thời vụ sản xuất sp trồng trọt

 Được chia thành 2 loại:

• KH thời vụ lớn: KH vụ đông xuân, KH hè thu,

KH vụ đông

• KH thời vụ theo công việc: KH làm đất, KH

gieo trồng, KH chăm sóc, KH thu hoạch, KH

chế biến.v.v

Trang 29

 3 KH thời vụ sản xuất sp trồng trọt

 Nội dung cơ bản của KH thời vụ trồng trọt:

• Tên sp hoặc công việc

• Khối lượng sp hoặc công việc cần thực hiện

• Thời gian bắt đầu và thời gian kết thúc CV

• Nhu cầu đất đai, lao động, tư liệu sx

• Kiểm tra giám sát tiến độ và chất lượng CV

• Đánh giá sơ bộ kết quả và chất lượng CV

L o g o

 4 KH quý, tháng

 Căn cứ XD:

• KH hang năm

• Quy trình công nghệ sx từng sp

• Khả năng nguồn lực và sự phân bố trong năm

 Nội dung cơ bản:

• Tên sp hoặc công việc và khối lượng cần thực

hiện

• Thời gian bắt đầu - kết thúc

• Nhu cầu đất đai, lao động, tư liệu lđ

• Các biện pháp về tổ chức lđ, kiểm tra, giám

sát tiến độ và khối lượng cv

• Đánh giá sơ bộ kết quả thực hiện công việc

Trang 30

• Các điều kiện để hoàn thành CV

• Trình độ quản lý của cán bộ cơ sở sxkd

 Nội dung cơ bản:

• Tên các loại công việc

• Khối lượng và chất lượng CV phải hoàn thành

• Địa điểm thực hiện

• Thời gian hoàn thành

• Các nhóm lao động và cá nhân thực hiện CV

• Các biện pháp kỹ thuật cần áp dụng để hoàn thành CV

L o g o

TỔ CHỨC XÂY DỰNG VÀ THỰC HIỆN KH

 1 Công tác chuẩn bị XD Kế hoạch

 1/5.Thu thập và xử lý tài liệu:

• Tình hình nguồn lực

• Tình hình hoạt động sxkd của cơ sở sxkd trong những

năm qua

• Kết quả, hiệu quả sxkd

• Tình hình và triển vọng của thị trường

• Tình hình hoạt động sxkd của các đối thủ cạnh tranh

 Lưu ý:

• Bám sát mục đích để thu thập, xử lý tài liệu

• Đảm bảo tính chính xác, loại bỏ thông tin gây nhiễu

Trang 31

 2/ Phân tích vị trí và tình thế của cơ sở sxkd

• Phân tích vị trí của cơ sở trên thị trường

• Để biết khả năng tiêu thụ sản phẩm

 3/ Phân tích tiềm năng của cơ sở sxkd nn

• Tiềm năng về tài chính (số dư tài chính và vốn hiện có)

• Tiềm năng về lao động (số lượng và chất lượng lđ)

• Tiềm năng về đất đai (số lượng, chất lượng)

• Tiềm năng sản phẩm ( lợi ích và chất lượng sp)

 Phân tích điểm mạnh, điểm yếu của cơ sở sxkd:

• So sánh tiềm năng của cơ sở với những đối thủ chính

• So sánh hiện tại và tương lai

Trang 32

 4/ Phân tích tình hình thực hiện KH sxkd những

năm vừa qua

• Tìm nguyên nhân tại sao hoàn thành KH, tại sao không?

• Rút ra bài học

• Cần chú ý phân tích KH tiêu thụ sản phẩm

 5/ Điều chỉnh định mức kinh tế kỹ thuật

• Do điều kiện sản xuất thay đổi

L o g o

 2 Trình tự xây dựng KH

 Lập KH sx sản phẩm trước KH biện pháp sau:

• Lập KH sx sp chính trước, sau đến sp bổ sung, sp phụ

 Chú ý:

• Lập KH sản xuất sp phải tính đến khả năng SX và tiêu thụ

• KH biện pháp: …đồng bộ, nhiều phương án - an toàn

• Khi lập KH sxkd cần có sự trao đổi, thảo luận trong nội bộ cơ

sở SXKD (Từ Quản lý đến người lao động) (Nếu không cần

giữ bí mật)

Trang 33

 3 Tổ chức thực hiện KH sxkd

 Lưu ý:

• 1/Thảo luận: KH do đơn vị nào thực hiện cần được đơn

vị đó thảo luận trao đổi

• 2/ Tài chính: Cần chuẩn bị tốt nguồn tài chính để cung

cấp đầy đủ, kịp thời vật tư kỹ thuật (kể cả dự trữ)

• 3/Khâu cung ứng: Thực hiện tốt công tác cung ứng vật

tư kỹ thuật theo yêu cầu và tiến độ

• 4/ Liên kết-hợp tác: Tổ chức tốt các mối quan hệ, hợp

tác, liên doanh liên kết trong quá trình sản xuất, cung

ứng vật tư và tiêu thụ sản phẩm

• 5/ Kiểm tra:Cần có sự theo dõi, kiểm tra và điều chính

kế hoạch

L o g o

TÓM TẮT NỘI DUNG CƠ BẢN

 Xác định phương hướng sxkd nông nghiệp: là

sự biểu hiện về mặt định hướng chuyên môn hóa

và phối hợp các ngành trong kinh doanh nông

nghiệp

 Hệ thống kế hoạch hóa của cơ sở sxkd nông

nghiệp gồm: KH trung và dài hạn, KH hàng năm,

KH thời vụ, KH quý – tháng và KH phân công

 Tổ chức xây dựng và thực hiện KH sxkd nông

nghiệp gồm: Công tác chuẩn bị xây dựng KH;

Trình tự xây dựng KH; và Tổ chức thực hiện KH

sxkd

Trang 34

 Giới thiệu để sinh viên biết được:

• Vai trò và đặc điểm của các yếu tố sản xuất

trong kdnn

• Nội dung tổ chức sử dụng các yếu tố sản xuất

Trang 35

Trang 36

Trang 37

• 4/ Điều kiện thời tiết khí hậu

• 5/ Điều kiện tưới tiêu

• 2/ Đất chưa được giao

– Đất của nông – lâm trường tạm giao (giao bìa xanh)

– Đất dự án

– Đất thầu

– Đất chuyển nhượng không hợp pháp

– Đất khai hoang

Trang 38

» RĐ : Lượng ruộng đất tối ưu của đơn vị

» LĐ : Số lao động bình quân trong năm

» CP : Chi phí lao động sống và lao động quá khứ trong năm

» L : Lợi nhuận trong năm của cơ sở

 1.1 Xác định quy mô tối ưu:

• Quy mô có thể làm giàu:

• Công thức:

– NLG = TCT/TN

– Trong đó:

» NLG : Ngưỡng làm giàu về ruộng đất (ha)

» TCT : Tổng chi tiêu cho đời sống (tính theo mức chi tiêu trung bình trong vùng, 1000 đ hoặc triệu đ)

» TN : Thu nhập của 1 ha trong năm ( của loại sp sẽ sản xuất)

Trang 39

I Tổ chức sử dụng đất đai trong KDNN

 3 Bố trí sử dụng đất đai

 3.1 Nguyên tắc

• Đảm bảo quy hoạch

• Tính đến phát triển lâu dài

• Đặt cơ sở trong điều kiện TN – KT - XH

• Chú ý đến toàn bộ quá trình sx cũng như từng

Trang 40

– Điều kiện thực hiện bố trí, sử dụng đất đai

– Kết quả đạt được khi thực hiện phương án

– Một số so sánh, đánh giá về hiệu quả kinh tế, xã hội

– Các biện pháp thực hiện bố trí quy hoạch

• Phân tích là lựa chọn phương án bố trí sử dụng

Định dạng
Số trang	101
Dung lượng	1,89 MB