Hướng dẫn tự học môn mô hình tài chính quốc tế đại học kinh tế quốc dân

BÀI GIẢNG MÔ HÌNH TCQT 11/24/2016 NỘI DUNG HỌC PHẦN Chương 1: Cán cân thanh toán quốc tế Chương 2: Tiếp cận co dãn và cách tiếp cận hấp thụ đối với cán cân thanh toán Chương 3: Cách

Trang 1

11/24/2016 1

BÀI GIẢNG

MÔ HÌNH TÀI CHÍNH QUỐC TẾ

Bộ môn Toán Tài chính Khoa Toán Kinh tế

• Điểm do giảng viên đánh giá: 10%

• Điểm kiểm tra giữa kỳ- bài tập lớn: 30%

• Điểm thi cuối kỳ: 60%

Trang 2

Nhiệm vụ của người học

o Dự lớp: Nghe giới thiệu nội dung cơ bản về tài chính quốc

tế, các quan điểm tiếp cận và các công cụ mô hình hóa

o Bài tập:

• Phân tích các mô hình truyền thống

• Chuẩn bị dữ liệu để mô hình hóa các mô hình cơ bản

o Chuẩn bị dụng cụ học tập: Máy tính và các phầm mềm chuyên dụng (Eviews, SPSS….)

Trang 3

Tỷ giá hay sức mua của thị trường

BÀI GIẢNG MÔ HÌNH TCQT

o Khảo sát các cách tiếp cận mô hình hóa đã thực hiện trên thế giới với một số nền kinh tế, khu vực kinh tế

Trang 4

o Nguyễn Khắc Minh (2002), Các phương pháp phân tích

và dự báo trong kinh tế, Nxb Khoa học và Kỹ thuật

o Nguyễn Văn Tiến (2000), Tài chính quốc tế hiện đại,

Nxb thống kê

o James Calvin Baker (1998), International Finance,

Prentice Hall, January 15

11/24/2016

NỘI DUNG HỌC PHẦN

Chương 1: Cán cân thanh toán quốc tế Chương 2: Tiếp cận co dãn và cách tiếp cận hấp thụ đối với cán cân thanh toán

Chương 3: Cách tiếp cận tiền tệ đối với cán cân thanh toán Chương 4: Sự phối hợp chính sách trong nền kinh tế mở Chương 5: Thị trường ngoại hối

Chương 6: Sức mua tương đương và kinh nghiệm về tỷ giá hối đoái thả nổi

Chương 7: Tiếp cận tiền tệ đối với việc xác định tỷ giá Chương 8: Mô hình cân bằng danh mục đầu tư

Chương 9 : Minh chứng thực nghiệm tỷ giá hối đoái

Trang 5

9

CHƯƠNG 1 CÁN CÂN THANH TOÁN QUỐC TẾ

11/24/2016

CÁC QUAN HỆ TÀI CHÍNH QUỐC TẾ

o Quan hệ tài chính của các quốc gia với nhau, với các tổ chức quốc tế

o Quan hệ tài chính quốc tế của các doanh nghiệp, công ty

đa quốc gia, tổ chức tài chính trung gian

o Quan hệ tài chính dưới hình thức di chuyển các khoản thu nhập và vốn của các cá nhân

o Quan hệ tài chính của thị trường tài chính quốc tế

Trang 6

CÂU HỎI CHƯƠNG 1

1) Cán cân thanh toán là gì?

2) Cán cân thanh toán tính toán như thế nào?

3) Cán cân thanh toán phản ánh những thông tin gì của nền kinh tế?

Trang 7

13

NỘI DUNG CHƯƠNG 1

I KHÁI NIỆM VỀ CÁN CÂN THANH TOÁN QUỐC TẾ

II CÁC BỘ PHẬN CỦA CÁN CÂN THANH TOÁN III HẠCH TOÁN TÀI KHOẢN CỦA CÁN CÂN THANH TOÁN

IV HẠCH TOÁN KÉP TRONG CÁN CÂN THANH TOÁN

V THẶNG DƯ VÀ THÂM HỤT TRONG CÁN CÂN THANH TOÁN

VI MÔ HÌNH KEYNES TRONG NỀN KINH TẾ MỞ

Trang 8

15

Giải thích:

o Giao dịch: phải là giao dịch giữa cư dân của một nước với

cư dân của phần còn lại của thế giới

o Cư dân: gồm các cá nhân, hộ gia đình, doanh nghiệp, các

cơ quan quản lý công cư trú trên lãnh thổ của một nước

o Báo cáo thông thường trong thời kỳ là 1 năm

11/24/2016

I KHÁI NIỆM VỀ CÁN CÂN THANH TOÁN QUỐC TẾ

2 Số liệu

o Phạm vi: Ghi nhận các giao dịch giữa cư dân trong nước

và cư dân nước ngoài về việc mua bán hàng hóa, dịch vụ, tài sản tài chính…

o Đơn vị đo: Tùy vào mục đích sử dụng và phân tích

o Nguồn thu thập: Cơ quan hải quan, các cơ quan quản lý nhà nước, điều tra…

Trang 9

o Cán cân chi trả - Cán cân thu chi

11/24/2016

II CÁC BỘ PHẬN CỦA CÁN CÂN THANH TOÁN

Phản ánh số tiền chênh lệch từ xuất khẩu hàng hóa và số tiền chi trả cho nhập khẩu hàng hóa → Cán cân hữu hình

Xuất khẩu

HH (Ghi có;

ghi “+” )

Nhập khẩu HH (Ghi nợ;

ghi “-”)

Cán cân thương mại (TB)

Trang 10

19

1 Cán cân thương mại (TB – Trade balance)

o Khi TB > 0: Cán cân thương mại thặng dư

o Khi TB = 0: Cán cân thương mại cân bằng

o Khi TB < 0: Cán cân thương mại thâm hụt

Chú ý: Số tiền được tính vào xuất khẩu và nhập khẩu hàng

hóa không bao gồm cước phí vận chuyển, chi phí bảo hiểm hàng hóa

11/24/2016

Bảng Cán cân thương mại của Việt Nam (triệu USD)

Trang 11

21

2 Cán cân tài khoản vãng lai (CA – Current Account)

Cán cân vô hình bao gồm các khoản chênh lệch từ xuất nhập khẩu dịch vụ, khoản chênh lệch lãi được nhận và lãi phải trả và chênh lệch khoản nhận đơn phương và khoản cho đơn phương

11/24/2016

XKDV

- NKDV

Lãi nhận – Lãi trả

Nhận ĐP – Cho ĐP

Cán cân

vô hình

2 Cán cân tài khoản vãng lai (CA – Current Account)

CÁN CÂN HỮU HÌNH

CÁN CÂN

VÔ HÌNH

CÁN CÂN TÀI KHOẢN VÃNG LAI (CA)

Trang 12

23

3 Cán cân tài khoản vốn (KA – Capital Account)

11/24/2016

VỐN ĐI VÀO (ghi có, “+”)

VỐN ĐI RA (ghi nợ, “-”)

CÁN CÂN TÀI KHOẢN VỐN (CA)

4 Cán cân thanh toán chính thức (Overall Balance – OB)

Trang 13

25

4 Cán cân thanh toán chính thức (Overall Balance – OB)

Nguyên nhân gây ra thống kê:

• Không thể theo dõi hết mọi giao dịch giữa cư dân trong nước và cư dân nước ngoài

• Sai sót trong việc kê khai giá trị xuất nhập khẩu

• Hoạt động xuất, nhập khẩu thường không thực hiện đồng thời với hoạt động thanh toán

11/24/2016

5 Cán cân dự trữ chính thức (OR – Official reserve account)

Cán cân thanh toán luôn cân bằng do được ghi chép theo nguyên tắc hạch toán kép Mỗi giao dịch phát sinh đều có hai vế thu và vế chi đều được ghi lại trong cán cân thanh toán

Do đó: BP = OB + OR = CA + KA + Sai số + OR = 0

Trang 14

27

Các khoản mục của cán cân dự trữ chính thức gồm:

oThay đổi dự trữ ngoại hối (R) oKhoản vay IMF và vay nước ngoài oThay đổi khác

11/24/2016

o Nếu dự trữ ngoại hối tăng: ghi nợ (-) hay cán cân tổng thể thặng dư (+): NHTW cần tăng dự trữ ngoại hối hoặc giảm các khoản vay chính thức của chính phủ

o Nếu dự trữ ngoại hối ghi (+) hay cán cân tổng thể thâm hụt (-) hay thì NHTW cần giảm dự trữ ngoại hối hoặc tăng các khoản vay chính thức của chính phủ

Trang 15

29

BẢNG CÁN CÂN THANH TOÁN CỦA VIỆT NAM

Cán cân tài khoản vãng lai - CA -12 -8 -9.1

Cán cân thanh toán chính thức OB 0.5 -8.9 -1.3

11/24/2016

Nguồn:www.sbv.gov.vn

III CÁCH HẠCH TOÁN CỦA CÁN CÂN THANH TOÁN

Tài khoản vãng lai - CA

(1) Xuất khẩu hàng hóa + 20 (2) Nhập khẩu hàng hóa - 15

(6) Lãi, lợi nhuận và cổ tức được nhận + 1,5 (7) Lãi, lợi nhuận và cổ tức phải trả - 1 (8) Khoản nhận đơn phương + 3 (9) Khoản cho đơn phương - 2

Trang 16

(16) Vay trung và dài hạn + 3

(17) Cán cân tài khoản vốn - 4,5 (11) + (12)+…+ (16)

IV HẠCH TOÁN KÉP TRONG CÁN CÂN THANH TOÁN

Các nghiệp vụ cơ bản phát sinh:

1 Trao đổi hàng hóa và dịch vụ để đổi lấy tài sản tài chính

2 Trao đổi hàng đổi hàng

3 Trao đổi tài sản tài chính lấy tài sản tài chính

4 Các khoản chuyển giao hàng hóa đơn phương

5 Khoản chuyển giao tài sản tài chính đơn phương

Trang 17

(cho biết tỷ giá là 21 050 VNĐ/USD)

11/24/2016

Cán cân thanh toán của Việt

+ 21.050

Tài khoản vãng lai Nhập khẩu hàng hóa - 10

Cán cân vốn

Giảm tài sản có của người Mỹ tại ngân hàng Việt Nam

-21.050

Cán cân vốn

Giảm tài sản nợ của ngân hàng Việt Nam đối với người Mỹ

+ 10

Hạch toán:

Trang 18

35

Ví dụ 1.2: Mỹ ủng hộ thiên tai cho Việt Nam lô hàng trị

giá 1 nghìn USD

Ví dụ 1.3 : Việt Nam trả cổ tức cho nhà đầu tư Mỹ 10

nghìn USD vào tài khoản của nhà đầu tư Mỹ mở tại Việt Nam

11/24/2016

V THẶNG DƯ VÀ THÂM HỤT TRONG CÁN CÂN THANH TOÁN

1 Cán cân thương mại và cán cân vãng lai

Cán cân thương mại:

• Cán cân thương mại là bộ phận chính cấu thành của cán cân vãng lai

• Do cán cân thương mại được theo dõi kịp thời, nên cán cân thương mại phản ánh kịp thời xu hướng vận động

của cán cân vãng lai

Trang 19

37

Cán cân vãng lai

 Nếu cán cân vãng lai thặng dư có nghĩa là nước này đang nắm giữ số lượng tài sản ròng cho vay đối với phần còn lại của thế giới dương -> tín hiệu tốt Và ngược lại

• Là tín hiệu tốt: Cán cân cơ bản thặng dư chứng tỏ nước này

có thể vay vốn trong dài hạn, tức lòng tin của cư dân thuộc phần còn lại của thế giới vào nước này đang tăng

• Là tín hiệu xấu: Làm tăng gánh nặng nợ trong dài hạn khi

cán cân vãng lai đang thâm hụt

Trang 20

39

3 Cán cân thanh toán chính thức

 Cán cân thanh toán chính thức thặng dư hay thâm hụt phản ánh tình trạng của một nước đối với các cơ quan quản lý

 Cán cân thanh toán chính thức thặng dư hay thâm hụt không thích hợp với các nước áp dụng tỷ giá hối đoái thả nổi vì NHTW không thay đổi dự trữ

 Cán cân thanh toán chính thức thặng dư hay thâm hụt có ý nghĩa với các nước áp dụng tỷ giá hối đoái cố định

11/24/2016

3 Cán cân thanh toán chính thức

Đối với một nước áp dụng tỷ giá hối đoái cố định, khi cán cân thanh toán chính thức thâm hụt, NHTW phải bán dự trữ ngoại tệ hoặc đi vay để tránh giảm giá đồng tiền nội tệ

• Nếu cán cân tổng thể thặng dư → NHTW cần tăng

dự trữ ngoại hối hoặc giảm các khoản vay

• Nếu cán cân tổng thể thâm hụt → NHTW cần giảm dự trữ ngoại hối hoặc tăng các khoản vay

Trang 21

tƣ nhân Hay

+ (T – G) Thâm hụt (thặng dƣ) ngân sách chính

phủ

= (X – Q) Tài khoản vãng lai

I + G + X Mức hấp thụ

= S + T + Q Mức rỏ rỉ

Trang 22

43

VI MÔ HÌNH CÁN CÂN THANH TOÁN

2 Mô hình nhân tử đơn giản

a Giả thiết

(1) Mức giá trong nước và tỷ giá cố định (2) Nền kinh tế vận hành ở dưới mức toàn dụng nhân công

(3) Cung tiền thay đổi theo thay đổi của cầu tiền để nhằm neo tỷ giá trong nước

(4) X, G và I là biến ngoại sinh (5) Hàm tiêu dùng và hàm nhập khẩu là hàm tuyến tính của thu nhập

11/24/2016

b Mô hình

 Đồng nhất thức: Y = C + I + G + X – Q (1)

 Hàm tiêu dùng: C = Ca + c.Y 0 < c < 1

 Hàm nhập khẩu: Q = Qa + q.Y

Trang 23

45

b Mô hình

+ Số nhân chi tiêu chính phủ:

+ Số nhân xuất khẩu:

d Y 1 =

d G s + q

d Y 1

=

d X s + q

Trang 24

47

Ví dụ 1.4

Cho xu thế tiêu dùng biên là 0.6, xu thế nhập khẩu biên

là 0.25 Hãy đánh giá các biến động sau tới thu nhập quốc dân

1, Chính phủ tăng chi tiêu 1 tỷ đồng

2, Xuất khẩu hàng hóa tăng 1 tỷ đồng

11/24/2016

b Mô hình

Số nhân tài khoản vãng lai: CA = X – Q

 Tác động của G lên CA:

 Tác động của X lên CA:

Trang 25

49

Ví dụ 1.5 Cho xu thế tiêu dùng biên là 0.6, xu thế nhập khẩu

biên là 0.25 Hãy đánh giá các biến động sau tới cán cân vãng lai

a, Xuất khẩu hàng hóa tăng 1 tỷ đồng

b, Chính phủ tăng chi tiêu 1 tỷ đồng

Có 2 cách niêm yết tỷ giá:

+ Số nội tệ/1 ngoại tệ (e) + Số ngoại tệ / 1 đồng nội tệ (E)

Trang 26

q = q(y, p, e)

Trang 27

Mô hình tài khoản vãng lai: CA = X – Q

Mô hình cân bằng của thị trường hàng hóa:

i(r) + g + x(p, e) = s(y – t(y)) +t(y) + rf + q(y, p, e)

Độ đốc của đường IS theo r:

d r s '( y - t ( y ) ) ( 1 - t '( y ) ) + t '( y ) + q '( y ) =

Trang 28

11/24/2016

Q = 200 + 0.4 Y, G = 50, X = 75, thuế suất biên t = 25%

1, Tìm thu nhập cân bằng trong nền kinh tế mở?

2, Đánh giá tác động của việc xuất khẩu hàng hóa giảm 100 triệu đồng tới thu nhập quốc dân

3, Đánh giá tác động của việc chính phủ cắt giảm chi tiêu

100 triệu đồng tới cán cân vãng lai

Trang 29

57

TÓM TẮT NỘI DUNG CHƯƠNG 1

 Khái niệm về cán cân thanh toán

 Các bộ phận của cán cân thanh toán

 Cách hạch toán kép trong cán cân thanh toán

 Khái niệm thặng dư, thâm hụt trong cán cân thanh toán

 Mô hình Keynes trong nền kinh tế mở - các nhân tử trong

mô hình

11/24/2016

BÀI TẬP TÌNH HUỐNG CHƯƠNG 1

(1) Tìm hiểu thực trạng Cán cân thương mại, cán cân vãng lai của Việt Nam

(2) Mô hình phân tích tác động của phá giá tới cán cân thương mại của Việt Nam

Trang 30

59

CHƯƠNG 2 CÁCH TIẾP CẬN CO GIÃN VÀ HẤP THỤ ĐỐI VỚI CÁN CÂN THANH TOÁN

11/24/2016 BÀI GIẢNG MÔ HÌNH TCQT

Trang 31

NỘI DUNG CHƯƠNG 2

THANH TOÁN

Trang 32

63

I TIẾP CẬN CO GIÃN ĐỐI VỚI CÁN CÂN THANH TOÁN

o Phá giá tiền tệ là việc chủ động giảm giá trị của đồng nội

tệ so với các loại ngoại tệ ở mức mà chính phủ đã cam kết duy trì trong chế độ tỷ giá hối đoái cố định

o Phá giá đồng Việt Nam (VND) nghĩa là giảm giá trị của VND so với các ngoại tệ khác nhƣ USD, EUR…

2 Mô hình gộp phân tích tác động của phá giá

Mô hình cán cân vãng lai:

CA = P.Xv– e.Pf.Qv = X – e.Q (1) Trong đó: P – Giá tính xuất khẩu theo đồng nội tệ

e – Tỷ giá hối đoái

Pf – Giá nhập khẩu tính theo đồng ngoại tệ

Xv ; Qv - Khối lƣợng hàng xuất khẩu, nhập khẩu

Trang 33

65

o Hệ số co giãn của cầu hàng xuất khẩu theo tỷ giá:

o Hệ số co giãn của cầu hàng nhập khẩu theo tỷ giá:

Trang 34

67

Giả sử tại thời điểm ban đầu, cán cân vãng lai cân bằng

Để phá giá cải thiện cán cân vãng lai:

Trang 35

69

Ví dụ 2.2

Tính toán các tình huống giả định sau đối với cán cân thương mại của Việt Nam Biết tỷ giá trước khi phá giá là 15.000 VNĐ/USD Giá hàng xuất khẩu là 3.000 VNĐ, Giá hàng nhập khẩu là 2 USD

Trước khi phá giá cán cân thương mại cân bằng 1USD = 15.000VNĐ

Khối lượng Giá TB -VNĐ TB - USD

Xuất khẩu 100 3.000 VNĐ 300.000 VNĐ 20 USD

Trang 36

71

Trang 37

73

3 Mô hình hai thị trường phân tích tác động của phá giá

Thị trường 1: Thị trường hàng xuất khẩu

 Dạng hàm cung xuất khẩu: với

 Dạng hàm cầu xuất khẩu: với

Với P là giá hàng xuất khẩu được tính theo đồng nội tệ

 Điều kiện cân bằng trên thị trường xuất khẩu: XS = XD

 Suy ra: (1)

 Lấy loga 2 vế của (1) ta có:

(2)

X X

δ δ

P e X 

Trang 38

75

 Điều kiện cân bằng trên thị trường nhập khẩu: QS = QD

Trang 39

77

Mô hình cán cân vãng lai: CA = PXv – q.Qv

-Q = -Q qv 

(1 ) ( 1 )

1 1

Giả sử, tỷ giá e = 1:

;

( 1 ) 1

Trang 40

79

Theo giả thiết của Keynes:

 Kết quả:

 Để phá giá có hiệu quả:

- Điều kiện Mashall Lerner

Định dạng
Số trang	171
Dung lượng	2,29 MB