Hướng dẫn tự học môn đường lối cách mạng của đảng việt nam đại học kinh tế quốc dân

BỘ MÔN ĐƯỜNG LỐI CÁCH MẠNG CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ 1.. MỤC TIÊU • Nắm vững đối tượng, nhiệm vụ, cơ sở phương pháp luận và các

BỘ MÔN ĐƯỜNG LỐI CÁCH MẠNG CỦA

ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

1 Thông tin về giảng viên

1 Nguyễn Thị Hoàn- Trưởng bộ môn

1 Thông tin về giảng viên

3 Nguyễn Hữu Công

2 Kế hoạch giảng dạy

STT Nội dung Tổng số tiết Trong đó

Lý thuyết Thảo luận

2 Kế hoạch giảng dạy

- Hình thức kiểm tra giữa kỳ: Bài tập lớn (tự luận)

+ Ra đề bài tập lớn: tuần 10

+ Thu bài tập lớn: tuần 12

- Phạm vi nội dung kiểm tra: theo nội dung chương

trình môn học

 Điều kiện dự thi kết thúc học phần: 80% thời gian môn học

sinh viên phải có mặt trên lớp nghe giảng, thảo luận

MỤC TIÊU

• Nắm vững đối tượng, nhiệm vụ, cơ sở phương pháp luận và các phương pháp nghiên cứu của môn học;

• Xác lập những hiểu biết cơ bản về mối quan

hệ giữa các môn học lý luận chính trị trong chương trình giáo dục đại học;

• Làm rõ ý nghĩa của việc học tập Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với sinh viên

NỘI DUNG:

1 ĐỐI TƯỢNG VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

1.1 Đối tượng nghiên cứu

1.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ Ý NGHĨA CỦA VIỆC HỌC TẬP MÔN HỌC

2.1 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu môn học

2.2 Ý nghĩa của việc học tập môn học

1 ĐỐI TƯỢNG VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN

CỨU

1.1 Đối tượng nghiên cứu

1.1.1 Khái niệm “Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt

Đường lối đúng là nhân tố quyết định hàng đầu đến thắng lợi của

cách mạng, đến uy tín, vị trí của Đảng đối với quốc gia, dân tộc

Đường lối CM là bộ phận quan trọng nhất thể hiện sự lãnh đạo của

1.1.2 Đối tượng nghiên cứu môn học

Hệ thống quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng

trong tiến trình cách mạng Việt Nam – từ cách mạng dân

tộc dân chủ nhân dân đến cách mạng xã hội chủ nghĩa

1 ĐỐI TƯỢNG VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

1.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

1 ĐỐI TƯỢNG VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN

triển đường lối cách mạng của Đảng

3 • Làm rõ kết quả thực hiện đường lối

- Mối quan hệ với các môn học khác

1 ĐỐI TƯỢNG VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN

CỨU

2.1 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu môn học.

2.1.1 Phương pháp luận

Chủ nghĩa Mác_Lênin

Tư tưởng

Hồ Chí Minh

Quan điểm của Đảng

2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ Ý NGHĨA CỦA

VIỆC HỌC TẬP MÔN HỌC

2.1 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu môn học

2.1.2 Phương pháp nghiên cứu

PHƯƠNG

PHÁP

NGHIÊN CỨU

PHƯƠNG PHÁP LIÊN NGÀNH PHƯƠNG PHÁP LOGIC PHƯƠNG PHÁP LỊCH SỬ

2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ Ý NGHĨA CỦA

VIỆC HỌC TẬP MÔN HỌC

2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ Ý NGHĨA CỦA

VIỆC HỌC TẬP MÔN HỌC

2.2 Ý nghĩa việc học tập môn học

Trang bị cho sinh viên những hiểu biết cơ bản về sự ra đời

của Đảng, đường lối của Đảng trong tiến trình cách mạng

Việt Nam

Bồi dưỡng cho sinh viên niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng,

định hướng phấn đấu theo mục tiêu lý tưởng của Đảng

Tạo cơ sở cho sinh viên vận dụng kiến thức chuyên ngành để

chủ động, tích cực giải quyết các vấn đề kinh tế, chính trị, xã

hội… theo đường lối của Đảng

TÓM TẮT NỘI DUNG CHƯƠNG

• Cơ sở phương pháp luận của môn học Đường lối cách mạng

của Đảng Cộng sản Việt Nam: Chủ nghĩa Mác_Lênin, Tư

tưởng Hô Chí Minh, quan điểm của Đảng

• Đối với học viên, người trí thức tương lai, việc nghiên cứu

và học tập Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt

Nam có ý nghĩa đặc biệt quan trọng: Nâng cao năng lực tư

duy lý luân và phương pháp công tác; Bồi dưỡng phẩm chất

đạo đức cách mạng và rèn luyện bản lĩnh chính trị

• Đối tượng nghiên cứu Đường lối cách mạng của Đảng

Cộng sản Việt Nam là hệ thống quan điểm, chủ trương,

chính sách của Đảng trong tiến trình cách mạng Việt Nam –

từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân đến cách mạng xã

hội chủ nghĩa

SỰ RA ĐỜI CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM VÀ CƯƠNG

LĨNH CHÍNH TRỊ ĐẦU TIÊN CỦA ĐẢNG

Chương 1:

BỘ MÔN ĐƯỜNG LỐI CÁCH MẠNG CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

21

MỤC TIÊU

 Hiểurõcáccơsở chínhtrị-tư tưởng,cơsở xãhội–giai

cấpcủasựrađờicủaĐảngcộngsảnViệtNam;

ĐảngcộngsảnViệtNam;

 Thấyđượcngay từkhirađời,Đảngđãcóđườnglốicách

mạngđúngđắn,sángtạo,thểhiệnởCươnglĩnhchínhtrị

đầutiên(2-1930);

 Nắmđược ýnghĩalịchsửtolớncủa việcĐảngcộng sản

ViệtNamrađờivà nắmgiữ ngọncờlãnhđạo cáchmạng

TRỊ ĐẦU TIÊN CỦA ĐẢNG

1.2.1 Hội nghị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam

1.2.2 Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam

1.2.3 Ý nghĩa lịch sử của sự ra đời Đảng Cộng sản Việt Nam và

Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng

23

1.1 HOÀN CẢNH LỊCH SỬ RA ĐỜI

ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

1.1.1 Hoàn cảnh quốc tế cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX

1.1.1.1 Sựchuyểnbiếncủachủnghĩatưbảnvà

hậuquảcủanó

1.1.1.2 Sựrađờivàpháttriểnngàycàngmạnh

củachủnghĩaMác–Lênin

1.1.1.3 Thắng lợi của cáchmạng Tháng Mười

NgavàsựrađờicủaquốctếCộngsản(Quốctế

III)

25

1.1.2 Hoàn cảnh trong nước

1.1.2.1 Xã hội Việt Nam dưới sự thống trị

của thực dân Pháp

Chínhsáchcaitrịbảothủvàtànbạocủathựcdân

PhápđãtácđộngsâusắcđếnxãhộiViệtNamdẫn

đếnnhữngthayđổitolớntrongxãhội:

Làm cho tính chất xã hội thay đổi từ phong kiến độc lập thành xã hội thuộc địa nửa phong kiến

Làm xuất hiện 2 mâu thuẫn cơ bản:

• Mâu thuẫn giữa dân tộc Việt Nam với thực dân Pháp xâm lược Đây là mâu thuẫn chủ yếu, gay gắt nhất;

• Mâu thuẫn giữa nhân dân Việt Nam (chủ yếu là nông dân) với giai cấp địa chủ phong kiến

26

1.1.2 Hoàn cảnh trong nước

• Làmchokếtcấutrongxãhộithayđổi.XãhộiViệtNamlúcnàycó5giai

cấpcơbản:

Trongcácgiaicấptrênchỉcógiaicấpcôngnhânlàngườicó đủkhảnăng

lãnhđạocáchmạngViệtNamđitớithắnglợi

Giai cấp công nhân

Giai cấp

tư sản

Giai cấp tiểu tư sản

27

1.1.2.2 Phong trào yêu nước theo khuynh

hướng phong kiến và tư sản cuối thế kỷ

XIX, đầu thế kỷ XX

• Theo con đường phong kiến: Phong trào

CầnVương(1885–1895);

• Theoconđườngdânchủtưsản:

 Đông du của Phan Bội Châu (1906 -1908);

 Cải cách của Phan Chu Trinh;

 Việt Nam Quốc dân đảng

Tất cả đều thất bại vì không có một đường lối chính trị đúng đắn Điều này

dẫn đến cuộc khủng hoảng sâu sắc về đường lối cứu nước ở Việt Nam Tuy

nhiên phong trào yêu nước cũng đã đóng góp tích cực vào sự ra đời của

Đảng cộng sản Việt Nam

1.1.2 Hoàn cảnh trong nước

1.1.2.3 Phong trào yêu nước theo khuynh hướng vô sản

- Vai trò của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đối với sự phát triển của phong trào

cách mạng theo khuynh hướng vô sản

1.1.2 Hoàn cảnh trong nước

Tìm ra con đường cứu nước đúng đắn: Con đường cách

mạng vô sản đáp ứng được yêu cầu của cách mạng Việt

Nam

Chuẩn bị về chính trị, tư tưởng cho sự ra đời của Đảng:

tích cực tổ chức, truyền bá chủ nghĩa Mác – Lênin vào

Việt Nam

Chuẩn bị về tổ chức, nhân sự cho sự ra đời của Đảng

29

1.1.2.3 Phong trào yêu nước theo khuynh hướng vô sản

- Sự phát triển của phong trào công nhân

 Trước khi có chủ nghĩa Mác - Lênin soi sáng (1927): Về cơ bản

là tự phát, mục tiêu đấu tranh chủ yếu là kinh tế

 Sau khi giác ngộ chủ nghĩa Mác - Lênin, phong trào công nhân

đã chuyển sang tự giác, mục tiêu đấu tranh gồm cả kinh tế và

chính trị, đã có sự tổ chức và lãnh đạo chặt chẽ.

 Sự phát triển ngày càng mạnh mẽ của phong trào công nhân là

nhân tố cơ bản tác động tích cực đến sự ra của Đảng cộng sản

31

1.2.1 Hội nghị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam

An Nam Cộng sản Đảng (8-1929);

Sự phát triển mạnh mẽ của phong trào cách mạng Việt Nam sau khi chủ nghĩa Mác - Lênin,

tư tưởng Nguyễn Ái Quốc được truyền bá vào Việt Nam thông qua nhiều con đường, đặc

biệt thông qua phong trào "vô sản hoá" của Hội Việt Nam cách mạng thanh niên (1928)

Điều này đã dẫn đến sự ra đời của 3 tổ chức cộng sản:

Điều này chứng tỏ việc thành lập Đảng Cộng Sản là nhu cầu bức thiết của cách mạng Việt

Nam Tuy nhiên việc cùng tồn tại 3 tổ chức cộng sản trong một nước đã vi phạm nguyên tắc

thống nhất trong việc tổ chức Đảng cộng sản của chủ nghĩa Mác - Lênin và ảnh hưởng không

tốt đến sự phát triển của cách mạng Việt Nam Vì vậy cần phải nhanh chóng hợp nhất lại

thành một chính Đảng Cộng sản duy nhất Đó là yêu cầu cấp bách của cách mạng Việt Nam

1.2.1 Hội nghị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam

Vớisựchủđộng,tíchcựccủamình,NguyễnÁi

Quốc đãtriệutập và chủtrì hộinghịhợp nhất

thànhlậpĐảngcộngsảnViệtNamtừngày

6/1-7/2/1930 tại Hương cảng (Trung quốc) và đã

thànhcôngtốtđẹp.Hộinghịquyếtđịnh:

Đặt tên Đảng là Đảng cộng sản Việt Nam

Thông qua Chính cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt, Chương trình tóm tắt

của Đảng Đây là bản Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng

Đề ra kế hoạch hợp nhất các tổ chức cộng sản trong cả nước

Thành lập Ban chấp hành Trung ương lâm thời

33

1.2.2 Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng Cộng sản

Việt Nam

 Đảng chủ trương tập hợp đại bộ phận giai cấp công nhân, nông dân và dựa vào hạng

dân cày nghèo để lãnh đạo nông dân làm cách mạng ruộng đất

 Lôi kéo tiểu tư sản, tri thức, trung nông… đi vào phe vô sản

 Đối với phú nông, trung, tiểu địa chủ và tư sản An Nam thì phải tranh thủ, ít ra làm

 Đảng phải thu phục được đại bộ phận

Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng

1.2.2 Cương lĩnh chính trị đầu tiên của

Đảng Cộng sản Việt Nam

35

1.2.3 Ý nghĩa lịch sử của sự ra đời Đảng Cộng sản Việt Nam

và Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng

Xác lập sự lãnh đạo của giai cấp công nhân đối với cách mạng

Việt Nam Chứng tỏ giai cấp công nhân Việt Nam đã trưởng

thành về mọi mặt, đủ sức lãnh đạo cách mạng nước ta

Mở ra thời kỳ phát triển mạnh mẽ của dân tộc Việt Nam

Cách mạng Việt Nam trở thành một bộ phận của cách mạng

thế giới

TÓM TẮT NỘI DUNG CHƯƠNG

 Như vậy sự rađời của Đảng làđòi hỏi khách quan của công cuộc đấu

tranh giải phóng dân tộc,xây dựng và phát triểnđất nước của dân tộc

Việt Nam.Sự rađời của Đảng chịu sự tác động của nhiều nhân tố cả

quốc tếvàtrongnước,cảchủ quanlẫnkhách quantrongđó vaitròcủa

lãnhtụNguyễnÁiQuốclàrấttolớn.ĐảngcộngsảnViệtNamrađờilà

sự kếthợpcủa3 yếutố:ChủnghĩaMác -Lênin,phongtrào Côngnhân

vàphongtràoyêunướcViệtNam

 Ngay từ khi mới rađời Đảng đã có đường lối đúng đắn,sáng tạo thể

hiệnởbảnCươnglĩnhchínhtrịđầutiên

 ĐảngcộngsảnViêtNamrađờivànắmgiữngọncờlãnhđạocáchmạng

ViệtnamđãmởrathờikỳpháttriểnmạnhmẽcủadântộcViệtNam

37

CÂU HỎI ÔN TẬP

1.Dưới ách thốngtrị của thực dânPháp,xãhội ViệtNamcó nhữngbiến

đổisâusắc.Nhữngbiếnđổiđólàgì?Phântíchnhữngyêucầucơbảncủa

xãhộiViệtNamlúcnày?

2.Vìsaora đờiởmộtnướcthuộcđịanửaphongkiến,giaicấpcôngnhân

ViệtNamlạicócácđặcđiểmcủagiaicấpcôngnhânquốctế?Điềukiện

quan trọng nhất để giai cấp công nhân Việt nam lãnh đạo được cách

mạngViệtNamlàgì?Vìsao?

3.Vìsao nóiconđườngcứunước màNguyễnÁiquốc truyềnbávào Việt

NamđãđápứngđượcyêucầucủacáchmạngViệtNam?

4.Phân tích vai trò của phong trào yêu nướcđối với sự ra đời của Đảng

cộngsảnViệtNam

5.Chứng minh rằng: Ngay từ khi ra đời Đảng ta đã có đường lối cách

mạngđúngđắn,sángtạo,phùhợpvớithựctiễnViệtNam

ĐƯỜNG LỐI ĐẤU TRANH GIÀNH CHÍNH QUYỀN

(1930 – 1945)

Chương 2:

BỘ MÔN ĐƯỜNG LỐI CÁCH MẠNG CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

39

MỤC TIÊU

 Nắm được nội dung cơ bản của luận cương chính trị tháng

10/1930và đườnglối cơ bảncủa Đảngthời kỳ1930-1939,

những kết quả đạt được trong quá trình thựchiện đường lối

củaĐảng

 Thấy đượcnỗ lựcvượt bậccủaĐảngđểvượtquanhữngthử

thách khốc liệt dobọn đế quốc phong kiến gây ra cho Đảng

(1932 - 1935) và sự nhạy bén của Đảng trong việc đề ra và

thựchiệnđườnglốimớigiaiđoạn1936–1939

 NắmđượcchủtrươngchiếnlượcmớicủaĐảngsaukhichiến

tranh thế giới thứ 2 nổ ra và quyết tâmcủa Đảng trong việc

giànhchínhquyềnthờikỳ(1939-1945).Ýnghĩathắnglợicủa

2.2 CHỦ TRƯƠNG ĐẤU TRANH TỪ NĂM 1939 ĐẾN NĂM 1945

2.2.1 Hoàn cảnh lịch sử và sự chuyển hướng chỉ đạo chiến lược của

Đảng

2.2.2 Chủ trương phát động Tổng khởi nghĩa giành chính quyền

2.1 CHỦ TRƯƠNG ĐẤU TRANH

TỪ NĂM 1930 ĐẾN NĂM 1939

42

2.1.1 Trong những năm 1930 – 1935

Tháng 10/1930 Trung ương Đảng đã họp hội nghị

đầu tiên tại Hồng Kông (Trung Quốc) dưới sự chủ

trì của đồng chí Trần Phú Hội nghị đã quyết định:

• Đổi tên thành Đảng Cộng sản Đông Dương

• Thông qua bản Luận cương chính trị do Trần

Phú soạn thảo

Luận cương chính trị 10/1930 và Cương lĩnh tháng

2/1930 có một số điểm giống nhau, về cơ bản cả

hai đều đề cấp đến 6 nội dung chủ yếu: phương

hướng chiến lược, nhiệm vụ chủ yếu, lực lượng

cách mạng, vai trò lãnh đạo của Đảng cộng sản,

phương pháp cách mạng và đoàn kết quốc tế

Đồng chí Trần Phú

2.1.1.1 Luận cương chính trị tháng 10 – 1930

43

Khác nhau Cương lĩnh tháng 2/1930 Luận cương chính trị

10/1930 Nhiệm vụ Xác định chống đế quốc là hàng

đầu nhằm giải quyết mâu thuẫn chủ yếu và gay gắt nhất lúc này là mâu thuẫn giữa toàn thể dân tộc Việt Nam với thực dân Pháp

Nhấn mạnh nhiệm vụ dân chủ (chống phong kiến đem lại ruộng đất cho nông dân)

Chỉ thừa nhận lực lượng cách mạng là công nhân và nông dân, phủ nhận các giai cấp và lực lượng khác

2.1.1 Trong những năm 1930 – 1935

 Hạn chế của Luận cương là quá nhấn

mạnhquanđiểmđấutranhgiaicấp,chưa

thấy hếttầm quan trọng của vấnđề dân

tộc; chưa đánh giá đúng vai trò của các

giaicấpkhácnhưtiểutưsản,tríthức,tư

sản dân tộc, địa chủ vừa và nhỏ trong

cáchmạngdântộcdânchủởnướcta

 Do đó đã không đề ra được chiến lược

liên minhdân tộcvà giaicấprộngrãi để

tập trungmũinhọn đấutranhvàokẻthù

chínhlúcnàylàđếquốcvàtaysai Luận cương chính trị

10/1930

2.1.1 Trong những năm 1930 – 1935

Đại hội đại biểu lần thứ I của Đảng (3/1935)

Xô Viết – Nghệ Tĩnh, cao trào cách mạng do Đảng

cộng sản Đông Dương lãnh đạo năm 1930 - 1931

2.1.1.2 Chủ trương khôi phục tổ chức Đảng và phong trào cách mạng

 Chủ nghĩaphát xítlên cầmquyềnở

Đức - Ý - Nhật Nguy cơ chiến

tranhthếgiớithứIIxuấthiện

 Đại hội lần thứ VII của Quốc tế

Cộngsản(7-1935)

 Tình hìnhnước Phápcónhữngthay

đổi

 Tìnhhìnhtrongnước

Ở Đông Dương đa số nhân dân có

nguyện vọng cấp thiết về dân sinh,

dânchủ

Đại hội lần thứ VII của Quốc tế Cộng sản (7-1935)

47

2.1.2.2 Chủ trương và nhận thức mới của Đảng

* Chủ trương đấu tranh đòi quyền dân

chủ dân sinh thể hiện quaNghị quyết Hội

nghị Trungương (7/1936,3/1937,9/1937,

3/1938)vớinhữngvấnđềchủyếu:

 Kẻ thùcáchmạng:Bọn phảnđộngthuộc địa

vàbèlũtaysaicủachúng

 Vềnhiệm vụtrướcmắt:đòi tựdo,dânchủ,

cơm áo hòabình.Thànhlậpmặttrận nhân

dân phản đế (sau đổi thành Mặt trận dân

49

2.1.2 Trong những năm 1936 – 1939

• Văn kiện"chung quanh vấnđềchiến sáchmới"(10/1936) “cuộc

dân tộcgiảiphóngkhôngnhấtđịnhphảikết chặtvớicuộccáchmạng

điềnđịa.Nghĩalàkhôngthểnóirằng:muốnđánhđổđếquốccầnphải

phát triển cách mạngđiền địa,muốn giải quyết vấnđề điền địa cần

phảiđánhđổđếquốc.Lýthuyếtấycóchỗkhôngxácđáng”

* Nhận thức mới:

Những chuyểnbiến củatình hìnhquốc tếvà trongnước đãtác động

đến tưduyvànhậnthứccủaĐảngta vềmốiquanhệgiữahai nhiệm

vụ dân tộc – dân chủ, phản đế và điền địa phù hợp với tinh thần

Cươnglĩnh(2/1930)vàbướcđầukhắcphụchạnchếcủaLuậncương

thểhiệnqua

-50

2.1.2 Trong những năm 1936 – 1939

quốc

=> Tóm lại chủ trương mới của Đảng đã giải

quyếtđúngđắnmốiquanhệgiữamụctiêuchiến

lượcnhiệm vụ trước mắt vấn đề tổ chứcxây

dựngkhốiđạiđoànkếtdântộc,xâydựnglực

lượngcáchmạng…tạonêncuộcvậnđộngcách

mạngsâurộngcaotràodânchủ1936-1939

2.2 CHỦ TRƯƠNG ĐẤU TRANH

TỪ NĂM 1939 ĐẾN NĂM 1945

2.2.1 Hoàn cảnh lịch sử và sự chuyển hướng chỉ đạo chiến lược của Đảng

2.2.1.1 Tình hình thế giới và trong nước

2.2.1.2 Nội dung chuyển hướng chỉ đạo chiến lược của Đảng

2.2.1.3 Ý nghĩa của sự chuyển hướng chỉ đạo chiến lược

2.2.2 Chủ trương phát động Tổng khởi nghĩa giành chính quyền

2.2.2.1 Phát động cao trào kháng Nhật cứu nước và đẩy mạnh khởi nghĩa

từng phần

2.2.2.2 Chủ trương phát động Tổng khởi nghĩa

2.2.2.3 Kết quả, ý nghĩa, nguyên nhân thắng lợi và bài học kinh nghiệm của

cuộc Cách mạng Tháng Tám

2.2 CHỦ TRƯƠNG ĐẤU TRANH TỪ NĂM 1939

ĐẾN NĂM 1945

 Thếchiến2ảnhhưởngđếnĐôngDương

vàViệtNam:

54

2.2.1 Hoàn cảnh lịch sử và sự chuyển hướng

chỉ đạo chiến lược của Đảng

2.2.1.2 Nội dung chuyển hướng chỉ

đạo chiến lược của Đảng

• Một là, đưa nhiệm vụ giải phóng dân

tộclênhàngđầu;

• Hai là, quyết định thành lập Mặt trận

ViệtMinh;

• Ba là, quyết định xúc tiến chuẩn bị

khởinghĩavũ tranglànhiệm vụtrung

tâm

55

2.2.1.3 Ý nghĩa của sự chuyển hướng chỉ đạo chiến lược

 Với tinh thần độc lập, tự chủ, sáng tạo, Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã

hoàn chỉnh sự chuyển hướng chỉ đạo chiến lược nhằm giải quyết mục tiêu số

một của cách mạng là độc lập dân tộc và đề ra nhiều chủ trương đúng đắn để

thực hiện mục tiêu

 Đường lối giương cao ngọn cờ giải phóng dân tộc, đặt nhiệm vụ giải phóng dân

tộc lên hàng đầu, tập hợp rộng rãi mọi người Việt Nam yêu nước trong Mặt trận

Việt Minh, xây dựng lực lượng chính trị của quần chúng ở cả nông thôn và

thành thị, xây dựng căn cứ địa cách mạng và lực lượng vũ trang, là ngọn cờ dẫn

đường cho nhân dân ta tiến lên giành thắng lợi trong sự nghiệp đánh Pháp, đuổi

Nhật, giành độc lập cho dân tộc và tự do cho nhân dân

 Trên cơ sở lực lượng chính trị của quần chúng, Đảng đã chỉ đạo việc vũ trang

cho quần chúng cách mạng, từng bước tổ chức, xây dựng lực lượng vũ trang

nhân dân

2.2.1 Hoàn cảnh lịch sử và sự chuyển hướng

chỉ đạo chiến lược của Đảng

2.2.2.1 Phát động cao trào kháng Nhật cứu nước và đẩy mạnh khởi nghĩa

từng phần

2.2.2 Chủ trương phát động Tổng khởi nghĩa giành

chính quyền

 Phát động cao trào kháng Nhật, cứu nước:

 Đêm 9/3/1945, Nhật đảo chính Pháp, ngày 12/3/1945, Ban

Thườngvụ Trungương Đảngra Chỉ thị“Nhật -Pháp bắnnhau

vàhànhđộngcủachúngta”

 Chỉthị nhậnđịnh: Cuộcđảochínhcủa Nhậtlật đổPháp đểđộc

chiếm Đông Dương đã tạo ra một cuộc khủng hoảng chính trị

sâu sắc, nhưng điều kiện khởi nghĩa chưa thực sự chín muồi

Chỉ thị xác định kẻ thù chính; Phát động cao trào kháng Nhật,

cứu nước; Phương châm đấu tranh; Dự kiến những điều kiện

thuậnlợiđểthựchiệntổngkhởinghĩa

 Từ giữatháng 3/1945 trở đi, cao trào kháng Nhật cứu nước đã

diễnra rấtsôi nổi,mạnh mẽvà phongphú vềnội dungvà hình

thức

 Tronghaitháng5và6/1945,cáccuộckhởinghĩatừngphầnliên

tụcnổravànhiềuchiếnkhuđượcthànhlậpởcảbamiền.Ởkhu

giảiphóngvàmộtsốđịaphương,chínhquyềnnhândânđãhình

thành, tồn tại song song với chính quyền tay sai của phát xít

Nhật

58

2.2.2 Chủ trương phát động Tổng khởi nghĩa

giành chính quyền

2.2.2.2 Chủ trương phát động Tổng khởi nghĩa

59

2.2.2.3 Kết quả, ý nghĩa, nguyên nhân thắng lợi và bài học

kinh nghiệm của cuộc Cách mạng Tháng Tám

• Kếtquảvàýnghĩa

ĐỐI VỚI QUỐC TẾ

GPDT ĐIỂN HÌNH

ĐỐI VỚI DÂN TỘC

ĐẬP

TAN

ĐQPK

ND LÀM CHỦ

BƯỚC NHẢY VỌT

2.2.2.3 Kết quả, ý nghĩa, nguyên nhân thắng lợi và bài học

kinh nghiệm của cuộc Cách mạng Tháng Tám

• Nguyênnhânthắnglợi

ĐCS LÃNH ĐẠO

TINH THẦN CHIẾN ĐẤU

NGUYÊN NHÂN CHỦ QUAN NGUYÊN NHÂN

KHÁCH QUAN

61

2.2.2.3 Kết quả, ý nghĩa, nguyên nhân thắng lợi và bài học

kinh nghiệm của cuộc Cách mạng Tháng Tám

• Bàihọckinhnghiệm

3 LỢI DỤNG MÂU THUẪN

KẺ THÙ

2 TOÀN DÂN NỔI DÂY

4 DÙNG BẠO LỰC CÁCH MẠNG

5 CHỌN ĐÚNG THỜI

CƠ

1 KẾT HỢP CHỐNG ĐẾ QUỐC VÀ PHONG KIẾN

6 XÂY DỰNG ĐẢNG VỮNG MẠNH

62

TÓM TẮT NỘI DUNG CHƯƠNG

 Nhưvậyquaviệcnghiêncứunộidungbài2chúngtacóthểthấy

được vai trò lãnh đạo của Đảng cũng như đường lối đấu tranh

giànhchínhquyền củaĐảngtalàrất đúngđắn, sángtạovà lànhân

tố có ý nghĩa quyết định làm nên thắng lợi của cách mạng tháng 8

-1945

 Thắng lợi của cách mạng tháng Tám là cả một quá trình đấu

tranhkiêntrìvàbềnbỉcủaĐảngvàquầnchúngcáchmạngqua3

caotràocáchmạng1930-1931;1936-1939và1939-1945

chủ trương đấu tranh thích hợp là nhân tố chủ quan có ý nghĩa

quyếtđịnhđãlàmnênthànhcôngcủacáchmạngtháng8-1946

Qua đó vai trò lãnh đạocủa Đảng mà đứng đầu là Chủ tịch Hồ

ChíMinhđượckhẳngđịnh

63

CÂU HỎI ÔN TẬP

65

MỤC TIÊU

 Nắmđượcđiềukiện,hoàncảnhtrongnước vàquốctếkhinổ

ra 2 cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ

xâmlượccủanhândânta

 Nắmđượcđườnglối,chủtrươngcủaĐảngđểxâydựng,bảo

vệ chính quyền cách mạng thời kỳ 1945 - 1946 và nội dung

đườnglốikhángchiếnchốngthựcdânPháp.Ýnghĩathắnglợi

của cuộckhángchiếnchốngthựcdânPhápxâmlượccủanhân

dânta

 Nắm đượcđườnglối,chủ trương,biện phápmà Đảng đãđề

ra để đánh thắng 4 chiến lược chiến tranh của 5 đời tổng

thống Mỹ,giải phóng đượcmiền Nam,thống nhấtđất nước

3.1.1 Chủ trương xây dựng và bảo vệ chính quyền cách mạng (1945 - 1946)

3.1.2 Đường lối kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược và xây dựng chế độ

dân chủ nhân dân (1946 - 1954)

3.1.3 Kết quả, ý nghĩa lịch sử, nguyên nhân thắng lợi và bài học kinh nghiệm

3.2 ĐƯỜNG LỐI KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ, CỨU NƯỚC, THỐNG

NHẤT TỔ QUỐC (1954 - 1975)

3.2.1 Đường lối trong giai đoạn 1954 – 1964

3.2.2 Đường lối giai đoạn 1965 – 1975

3.2.3 Kết quả, ý nghĩa lịch sử, nguyên nhân thắng lợi và bài học kinh nghiệm

KINH TẾ TÀI CHÍNH KIỆT QUỆ

“Vận mệnh dân tộc nhƣ ngàn cân treo sợi tóc”

● VIỆT QUỐC

● VIỆT CÁCH

● ĐẠI VIỆT

GIẶC NGOÀI

69

3.1.1.2 Chủ trương kháng chiến kiến

quốc của Đảng:

 Về chỉ đạo chiến lược: mục tiêu là

dân tộc giải phóng, khẩu hiệu “dân

tộctrênhết”, “Tổ quốctrênhết”- giữ

kiêntrì nguyêntắc thêmbạn bớtthù,

thực hiện khẩu hiệu với Pháp “độc

 Về chính trị - xã hội: Xây dựng nền móng cho chế độ dân chủ nhân dân: bầu Quốc

hội, lập Hiến pháp, chính quyền…

 Về kinh tế văn hóa : đẩy lùi nạn đói, phát hành giấy bạc “Cụ Hồ”, phong trào bình

dân học vụ…

 Về bảo vệ chính quyền cách mạng: hòa hoãn với Tưởng và Pháp

 Ý nghĩa: Đưa cách mạng Việt Nam vượt qua tình thế hiểm nghèo

"ngàn cân treo sợi tóc", bảo vệ được nền độc lập dân tộc và chính

quyền cách mạng; xây dựng được nền móng ban đầu cho chế độ

mới,chuẩnbị đượcnhữngcơ sởcần thiếtđểtiến hànhkhángchiến

chốngthựcdânPhápsaunày

71

3.1.1 Chủ trương xây dựng và bảo vệ chính quyền cách mạng

(1945 - 1946)

3.1.1.3 Kết quả, ý nghĩa và bài học kinh nghiệm

 Bài học kinh nghiệm:

 Xâydựngvàpháthuyđược sứcmạnh đoànkếtdân tộc,dựavào

dânđểxâydựngvàbảovệnhữngthànhquảcủacáchmạng

 Triệtđểlợidụngmâuthuẫntrongnộibộkẻthù,phânhoákẻthù,

cóđối sách cụthể với từngkẻ thù,phục vụ chosự nghiệp cách

mạng

 Tích cực, chủ động xây dựng thực lực của cách mạng Đây là

yếutốcănbản vàquyếtđịnh chothắnglợicủacách mạngtrong

bấtkỳtìnhhuốngnào

3.1.2 Đường lối kháng chiến chống thực dân Pháp xâm

lược và xây dựng chế độ dân chủ nhân dân (1946 - 1954)

3.1.2.1 Hoàn cảnh lịch sử

3.1.2.2 Quá trình hình thành và nội dung đường lối kháng chiến, xây

dựng chế độ dân chủ nhân dân

73

3.1.2.1 Hoàn cảnh lịch sử

 Tháng 11/1946, Pháp chiếm đóng

Hải Phòng, Lạng Sơn,đổ bộ lên Đà

3.1.2.2 Quá trình hình thành và nội dung đường lối

kháng chiến, xây dựng chế độ dân chủ nhân dân

Về đường lối kháng chiến:

• Mục đích kháng chiến: đánh phản động thực dân Pháp xâm lược; giành thống nhất và

độc lập

• Tính chất kháng chiến: là một cuộc chiến tranh tiến bộ vì tự do, độc lập, dân chủ và hòa

bình; dân tộc giải phóng và dân chủ mới

• Phương châm: toàn dân, toàn diện, lâu dài, dựa vào sức dân là chính

 Toàn dân - đó là lực lượng của cuộc kháng chiến

 Toàn diện - là phạm vi và hình thức của cuộc kháng chiến

 Lâu dài và dựa vào sức mình là chính - là cách thức để tiến hành cuộc kháng chiến

• Triển vọng kháng chiến: dù lâu dài gian khổ, khó khăn nhưng nhất định giành thắng lợi

75

3.1.2.2 Quá trình hình thành và nội dung đường lối

kháng chiến, xây dựng chế độ dân chủ nhân dân

- Về đường lối xây dựng chế độ dân chủ

nhân dân

• Xác định tính chất xã hội Việt Nam:

 Dân chủ nhân dân;

 Một phần thuộc địa;

 Nửa phong kiến

• Đối tượng cần đánh đổ của cách mạng:

Đại hội Đảng lần thứ II diễn ra từ ngày

11 đến 19-2-1951, tại xã Vinh Quang,

huyện Chiêm Hoá, tỉnh Tuyên Quang

Về đường lối xây dựng chế độ dân chủ nhân dân (tiếp)

 Nhiệmvụcủacáchmạng:Đánhđuổibọnđếquốcxâmlượcgiành

độclập,thốngnhất;Xoábỏditíchphongkiếnvànửaphongkiến,

làmchongườicàycóruộng

 Độnglựccủa cáchmạng: Xácđịnhcó 4giai cấpgồmcông nhân,

nôngdân,tiểutưsản,tưsảndântộc;ngoàiracòncónhữngthânsĩ

yêunướcvàtiếnbộ

 Về triển vọng của cách mạng: Nhất định sẽ tiến lên CNXH Quá

trìnhđólàlâudàivàtrảiquabagiaiđoạn:

 Giai đoạn thứ nhất: Hoàn thành giải phóng dân tộc;

 Giai đoạn thứ hai: Xoá bỏ những tàn tích phong kiến và nửa phong kiến,

thực hiện người cày có ruộng; Phát triển kĩ nghệ, hoàn chỉnh chế độ dân chủ

nhân dân;

3.1.2.2 Quá trình hình thành và nội dung đường lối

kháng chiến, xây dựng chế độ dân chủ nhân dân

77

• Về vai trò lãnh đạo cách mạng:

• Do giai cấp công nhân lãnh đạo thông qua Đảng Lao động

Việt Nam - Đảng của giai cấp công nhân và nhân dân lao

động

• Quanhệquốctế:

 ViệtNamđứngvềphehoàbìnhvàdânchủ

 Rasức tranhthủ sựgiúp đỡcủa Trung Quốc, Liên Xôvà các

nướcXHCN,nhândântiếnbộthếgiới

 TăngcườngđoànkếtchiếnđấuvớiLàovàCampuchia

3.1.2.2 Quá trình hình thành và nội dung đường lối

kháng chiến, xây dựng chế độ dân chủ nhân dân

3.1.3 Kết quả, ý nghĩa lịch sử, nguyên nhân thắng

lợi và bài học kinh nghiệm

Cổ vũ phong trào CMTG

Đánh thắng

đế quốc lớn Giải phóng miền Bắc Sự sụp đổ của CNTD cũ

ĐỐI VỚI VIỆT NAM

ĐỐI VỚI THẾ GIỚI

• Kết quả, ý nghĩa lịch sử

3.1.3 Kết quả, ý nghĩa lịch sử, nguyên nhân thắng

lợi và bài học kinh nghiệm

• Nguyên nhân thắng lợi

ĐCS VỮNG MẠNH CHÍNH QUYỀN NHÂN DÂN

LỰC LƢỢNG VŨ TRANG ĐOÀN KẾT TOÀN DÂN ĐOÀN KẾT QUỐC TẾ

3.1.3 Kết quả, ý nghĩa lịch sử, nguyên nhân thắng

lợi và bài học kinh nghiệm

• Bài học kinh nghiệm

3 VỪA KHÁNG CHIẾN VỪA XÂY DỰNG

5 XÂY DỰNG ĐẢNG VỮNG MẠNH

4 KHÁNG CHIẾN LÂU DÀI

1 XÁC ĐỊNH ĐÚNG ĐỐI TƢỢNG

2 KẾT HỢP HAI NHIỆM

VỤ