SLIDE BÀI GIẢNG TRIẾT HỌC HINH THAI KINH TE XA HOI

a.LLSX QUYẾT ĐỊNH QHSX [ QHSX PHỤ THUỘC VÀO LLSX] • LLSX ở trình độ nào thì nó đòi hỏi tất yếu một kiểu QHSX phù hợp với nó ở trình độ đó, [ không đòi hỏi cao hơn hay thấp hơn ] • QHSX

HÌNH THÁI KINH TẾ - XÃ HỘI

( Chương trình cao cấp)

Thời gian : 200 phút

G/v: NGUYỄN CÔNG QUYẾT Khoa Triết học - Học Viện chính trị khu vựcII

CẤU TRÚC TOÀN BÀI

• I SXVC và vai trò của nó đối với đời sống xã hội

• II Biện chứng của LLSX và QHSX

• III Biện chứng của CSHT và KTTT

• IV Phạm trù Hình thái KT- XH và ý nghĩa

phương pháp luận của nó

I SXVC và vai trò của nó đối với đời

sống xã hội ( tự nghiên cứu )

SXVC

1 Định nghĩa SXVC

2.Vai trò của SXVC

3 Liên hệ nước ta

Hiện nay

II Biện chứng của LLSX và QHSX

Quan hệ

Biện chứng

giữa LLSX và QHSX

2.Nội dung quy luật

“QHSX- LLSX”

1.Các khái

niệm cơ bản

3.Vận dụng quy luật ở

nước ta

1 SƠ ĐỒ về khái niệm PTSX

PTSX

NGƯỜI Lao dộng

QH

sở hữu

QH Quản lý

KHOA học

QH Phâ phối

TLSX

TLLĐ

CCLĐ

Đ/KiỆN KHÁC CỦA SX

ĐTLĐ

ĐTLĐ MỚI

ĐTLĐ LẦN ĐẦU

a.LLSX QUYẾT ĐỊNH QHSX [ QHSX

PHỤ THUỘC VÀO LLSX]

• LLSX ở trình độ nào thì nó đòi hỏi tất yếu một kiểu

QHSX phù hợp với nó ở trình độ đó, [ không đòi hỏi cao hơn hay thấp hơn ]

• QHSX hình thành trên cơ sở LLSX hiện có, không

phù thuộc vào ý muốn chủ quan của con người LLSX biến đổi trước, đòi hỏi QHSX cũng phải biến đổi theo để phù hợp với trình độ mới của LLSX

(không đảo ngược)

• Trong thời đại ngày nay: LLSX tự động hoá, quốc

tế hoá cao, quyết định QHSX của loài người phù hợp với LLSX hiện đại đó → hình thành xu thế tất

b.QHSX TÁC ĐỘNG TRỞ LẠI LLSX

QHSX phù hợp →

thúc đẩy LLSX phát

triển

QHSX không phù

hợp → kìm hãm

LLSX

QHSX đã lạc hậu

so với LLSX mới

QHSX không đồng bộ,

“vượt trước”

3.Nhận thức và vận dụng quy luật

Thời kỳ

trước đổi mới

Chủ quan , nóng vội duy ý chí,

đẩy QHSX đi trước LLSX

Bảo thủ, duy trì quá lâu cơ chế tập trung quan liêu bao cấp

Không thừa nhận kinh tế hàng hoá thị trường

Có lúc đẩy mạnh quá mức xây dựng công nghiệp nặng

Đẩy mạnh

CNH-HĐH → phát triển

LLSX hiện đại

Phát triển KTTT→ xây dựng QHSX phù hợp trên cả 3 mặt: sở hữu, quản lý phân phối

Lựa chọn và

sử dụng đúng

các hình thức kinh

tế quá độ

Tích cực

và chủ động hội nhập kinh tế

quốc tế

Vận dụng Quy luật

b.Từ Đại hội VI đến nay

III BIỆNCHỨNG CỦA CƠ SỞ HẠ TẦNG VÀ KIẾN

TRÚC THƯỢNG TẦNG ( Học viên tự đọc và bút ký)

1.Khái niệm .Cơ sở hạ tầng

.Kiến trúc thượng tầng

2 Mối quan hệ

biện chứng

3.Liên hệ nước ta Bài học về đổi mới

kinhtế và chính trị

CSHT quyết định KTTT KTTT tác động trở lại

CSHT

IV PHẠM TRÙ HÌNH THÁI KINH TẾ- XÃ HỘI VÀ Ý NGHĨA PHƯƠNG PHÁP LUẬN

1 Định nghĩa

và kết cấu

2 Quá trình lịch

sử - t ự nhiên

3.Sự vận dụng của Đảng ta

a Mục tiêu,

mô hình CNXH

b.Con đường

đi lên CNXH

c Điều kiện khách quan

và chủ quan

ĐỊNH NGHĨA PHẠM TRÙ HÌNH THÁI

KINH TẾ - XÃ HỘI

HT KT - XH

KTTT

QHSX

LLSX

1 CSNT 2 CHNL 3 PK 4 TBCN 5.CSCN

THỰC CHẤT CỦA QUÁ TRÌNH LỊCH SỬ -

TỰ NHIÊN

• Xã hội loài người vận động, phát triển từ thấp

đến cao tuân theo các qui luật khách quan,

không phụ thuộc vào ý muốn chủ quan của

con người.

• Toàn bộ loài người vận động, phát triển tuần

tự qua 5 hình thái kt - xh; CSNT→ CHNL →

PK → TBCN → CSCN

• Một quốc gia có thể thực hiện phát triển “ bỏ

qua” nếu có đủ điều kiện khách quan và chủ quan cho phép

• Trong các quy luật kt – xh chi phối sự vận

động, phát triển của xã hội thì trước hết và cơ bản là qui luật “QHSX-LLSX”

TÓM TẮT QUÁ TRÌNH LS - TN

KTTT KTTT

…

… …

( 5)

MÔ HÌNH CNXH Ở NƯỚC TA

(Theo quan điểm của Đại hội X )

HÌNH THÁI

KINH TẾ -XÃ

HỘI VIỆT NAM

Dân giàu, nước mạnh,công bằng,

dân chủ , văn minh

Có nhà nước pháp quyền XHCN của dân, do dân ,vì dân dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản

5 đặc trưng của cương lĩnh xây dựng đất nước 1991 + đã sửa đặc trưng : Con người có cuộc sống ấm

no , tự do , hạnh phúc, được phát

triển toàn diện

Quá độ lên

CNXH

ở nước ta

Quan điểm cũ:

Quá độ thẳng lên CNXH,bỏ qua giai đoạnphát triển TBCN

Phủ nhận KTTT

Phủ nhận sạch trơn CNTB

Không chú trọng hình thức

kinh tế quá độ

Quan điểm mới:

Quá dộ lên CNXH bỏ qua chế

độ TBCN

Thừa nhận KTTT → CNXH

Kế thừa biện chứng CNTB

Lựa chọn , sử dụng các hình

thức kinh tế quá độ

Trở ngại

CNTB nắm

khoa học – công

nghệ hiện đại

CNTB có sự Chỉnh điều chỉnh

và tiếp tục phát

triển

Ảnh hưở

ng

từ d

iễn b

bìn

Su y t

ho ái

đạ o đ

ức , tha m

nh ũn

g

nộ i b

ộ

Sự sụp đổ của CNXH ở Liên xô

và Đông âu → CNXH thoái trào

Điều

kiện

khách

quan

thuận

lợi

Vẫn là thời đại quá độ từ CNTB → CNXH

Các mâu thuẫn của CNTB vẫn gay gắt

CNXH thế giới vẫn đang tồn tại,đã đổi mới, tiếp tục phát triển và khẳng định sự ưu việt

Tác động tích cực của cuộc cách mạng

KH - CN và kinh tế tri thức

Mặt tích cực của xu thế hội nhập - toàn

Cầu hoá kinh tế

Những điều kiện và nhân tố chủ

quan cho phép

1 Giữ vững được sự lãnh đạo của Đảng

2 Đảng ta có đường lối mở cửa , chủ động và tích

cực hôi nhập kinh tế quốc tế.

3 Vai trò quản lý của Nhà nước được giữ vững, đổi

mới và tăng cường, có hiệu lực và hiệu quả

hơn

4 Nhân dân tin tưởng, đồng tình và quyết tâm đi

theo Đảng.

5 Cơ sở vật chất - kỹ thuật của xã hội đã được

tăng cường.

6 Quốc phòng, an ninh, hệ thống chính trị- xã hội

ổn định.

7 Thành tựu của 20 năm thực hiện đường lối đổi

mới đã chứng minh.