Mô Đun Lập Kế Hoạch Dạy Học Tích Hợp Các Nội Dung Giáo Dục Ở Tiểu Học

Nhưng tích hợp kiến thức là thiết kế các nội dung và tổ chức cáchoạt động khác nhau có liên quan thành một thể thống nhất, nếu tiến hành khoahọc, hợp lý sẽ làm cho tiết học trở nên phong

MÔ-ĐUN 12 LẬP KẾ HOẠCH DẠY HỌC TÍCH HỢP CÁC NỘI DUNG GIÁO DỤC Ở TIỂU HỌC

I Nhiệm vụ

- Đa chương trình

- Tập hợp tài liệu

II Thông tin phản hồi

1 Chương trình tiểu học và quan điểm

- Mục tiêu: nhằm giảm số lượng môn, phát triển năng lực cho học sinh, cungcấp những thuật ngữ, khái niệm, phát triển kĩ năng, thói quen tư duy

* Môn Tiếng Việt:

- Tích hợp chiều ngang: Theo nguyên tắc đồng quy giữa các phân môn

- Tích hợp theo chiều dọc: Tích hợp một đơn vị kiến thức, kĩ năng mới và kĩnăng đã học theo nguyên tắc đồng tâm hay vòng tròn xoáy ốc

- Mỗi đơn vị học TV ứng với một chủ điểm Sự liên kết giữa đơn vị học (chủđiểm) với phân môn theo nguyên tắc tích hợp

- Ở lớp 4,5: Gắn nội dung giáo dục trong trường và các vấn đề đang được xãhội đương đại quan tâm (giáo dục dân số, giáo dục sức khỏe vị thành niên, giáo

dục bảo vệ môi trường, giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, giáodục môi trường biển đảo, ứng phó với biến đổi khí hậu)

* Hoạt động 2: Đánh giá thực hiện trong dạy học tích hợp ở tiểu học

II Thông tin phản hồi

1 Tài liệu: Nhiều tài liệu khác nhau (giáo dục dân số, giáo dục sử dụng nănglượng tiết kiệm, hiệu quả,…)

- Có sự kết nối của các kiến thức

- Có sự đòi hỏi

- Giáo dục được kĩ năng sống

2 Thực tế triển khai dạy học tích hợp

- Giáo viên thaýa kèm nhiều việc, đưa vào bài dạy quá nhiều nội dung khácvào môn học Nhưng tích hợp kiến thức là thiết kế các nội dung và tổ chức cáchoạt động khác nhau có liên quan thành một thể thống nhất, nếu tiến hành khoahọc, hợp lý sẽ làm cho tiết học trở nên phong phú, sinh động, nâng cao chất lượngdạy học

- Môn Tiếng việt:

+ Liên kết giữa bài tập đọc với bài tập làm văn chặt chẽ hơn

II Thông tin phản hồi

1 Định hướng phương pháp dạy học hướng tích hợp

- Tích hợp liên môn

- Chú trọng tình huống qua các hoạt động trải nghiệm

- Vận dụng phương pháp linh hoạt, tạo điều kiện cho học sinh khám phá, điềutra, tìm hòi

- Phương pháp dạy học dự án khá phù hợp với việc dạy tích hợp

+ Nội dung tích hợp thiết thực

+ Không xây dựng môn học nên ít xáo trộn

+ Học sinh phát triển năng lực liên môn

2 Điều kiện để tiến tới dạy học tích hợp

- Cần đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ

- Thiết kế lại nọi dung chương trình sách giáo khoa

- Đổi mới cách tổ chức, quản lý,…

- Thay đổi cách đánh giá, kiểm tra

* Hoạt động 4 Thực hành lập kế hoạch bài học tích hợp một số nội dung giáo dụctheo yêu cầu, nhiệm vụ năm học

I Nhiệm vụ

- Hoạt động cá nhân: Chọn bài học, soạn bài học

- Hoạt động nhóm: Các cá nhân trình bày kế hoạch bài học, thảo luận nhóm

II Thông tin phản hồi

- Tích hợp bảo đảm mối liên hệ hỗ trợ

- Gắn với thực tiễn địa phương

- Tích hợp để phát triển kĩ năng chung,…

D Kiểm tra đánh giá toàn bộ Mô-đun:

1 Phân tích thuanạ lợi, khó khăn khi dạy học tích hợp

2 Nêu các phương pháp, kĩ thuật dạy học phù hợp với tích hợp

3 Thiết kế một kế hoạch bài học tích hợp các nội dung giáo dục tích hợp

MÔ-ĐUN 13

KĨ NĂNG LẬP KẾ HOẠCH BÀI HỌC THEO HƯỚNG DẠY HỌC TÍCH HỢP

A Giới thiệu tổng quan: Gồm 5 nội dung chính

- Khái niệm chung và lập kế hoạch

- Các bước thiết kế

- Cách triển khai bài xây dựng kiến thức mới

- Cách triển khai bài luyện tập

- Thực hành thiết kế bài trong môn Toán

B Mục tiêu: Học viện có khả năng

- Phân tích các loại bài học

- Biết cách triển khai

- Nêu được các bước

- Kế hoạch là gì, ý nghĩa lập kế hoạch dạy học

- Phân biệt với giáo án dạy truyền thống

- Yêu cầu lập một bản kế hoạch dạy học theo hướng tích cực

II Thông tin phản hồi

1 Khái niệm về việc lập kế hoạch

- Gọi là thiết kế giáo án của một tiết học nhằm theer hiện được mối liên hệ hữu

cơ giữa mục tiêu, nội dung, phương pháp và kết quả hình thành bốn thành tố cơbản của bài học

- Lập kế hoạch là xây dựng kế hoạch dạy học cho một bài học cụ thể, thể hiệnmối tương tác giữa giáo viên và học sinh

2 Ý nghĩa việc lập kế hoạch: Giúp học sinh phát huy tính tích cực

3 Phân biệt kế hoạch dạy học theo hướng tích cực

- Giáo viên: Đóng vai trò thiết kế, tổ chức

- Học sinh: Hoạt động độc lập hoặc nhóm nhỏ để chiếm lĩnh nội dung học tập.Phương pháp truyền thống Đổi mới theo hướng tích cực

1 Xác định mục tiêu:

- Mục tiêu giảng dạy

- Mục tiêu mong muốn, đạt tới

2 Soạn nội dung

- Tập trung vào hoạt động của giáo viên

- HĐ dạy  Hoạt động học

- Thông tin từ giáo viên  học sinh

3 Trên lớp

- Giáo viên hoạt động là chính

- Giáo viên thuyết trình, giảng giải

- Học sinh thụ động nghe, ghi chép

1 Xác định mục tiêu:

- Mục tiêu học tập

- Mục tiêu phát triển

- Mục tiêu phân hóa

- Mục tiêu khả thi căn cứ để đánh giá

2 Soạn nội dung:

- Tập trung vào hoạt động của học sinh

- Hoạt động học  hoạt động dạy

- GV  HS  kiến thức + phươngpháp

4 Yêu cầu của một kế hoạch dạy học theo hướng tích cực

- Thể hiện: Mục tiêu, phát huy tính tích cực học sinh, đề cương nội dung bàigiảng, tổ chức hoạt động, sử dụng dễ dàng, mới

Nội dung 2 Các bước thiết kế bài học theo hướng phát huy tính tích cực học tập của học sinh.

- Mục tiêu

- Tiến trình

* Hoạt động 1 Tìm hiểu mục tiêu bài học

I Nhiệm vụ: Nghiên cứu bài học, mục tiêu là gì, phân biệt mục tiêu tích cực vớimục tiêu thụ động

II Thông tin phản hồi

- Cần xác định mục tiêu bởi:

+ Giúp đánh dấu quá trình dạy: Đầu  cuối

+ Chọn phương pháp, kĩ thuật dạy

+ Chuẩn bị giáo án tốt

- Mục tiêu cụ thể: Gồm 3 yếu tố

+ Làm gì: Mô tả hoạt động của người học.

+ Điều kiện: Nêu điều kiện và giới hạn các hành vi sẽ diễn ra

+ Tiêu chuẩn: Sử dụng tiêu chí hay tiêu chuẩn thực hiện

- Mục tiêu cụ thể cho người học

- Mục tiêu cho người dạy

+ Quy tắc viết mục tiêu SMART (S: cụ thể; M: đo được; A: đạt được; R: thựctế; T: giới hạn về thời gian)

* Hoạt động 2 Tìm hiểu phương tiện dạy học

I Nhiệm vụ

II Thông tin phản hồi:

- Các phương tiện và học liệu được hoạch định theo 3 tiêu chí cơ bản

+ Có yếu tố mới

+ Được xác định về chức năng một cách cụ thê

+ Có hình thức vật chất cụ thể

- Các phương tiện và học liệu thương thiết kế theo một số quy tắc

+ Tuân thủ nguyên tắc thiết kế

+ Hỗ trợ triệt để cho các hoạt động của GV

+ Chủ yếu đóng vai trò công cụ trong hoạt động của người học

+ Tính đa dạng, lựa chọn ưu tiên,…

* Hoạt động 3 Tìm hiểu việc thiết kế nội dung học tập

I Nhiệm vụ

II Thông tin phản hồi

1 Nguyên tắc mô tả và thiết kế nội dung học tập của bài dạy

- Chỉ rõ thực chất quá trình

- Tổ chức có hệ thống

- Dự kiến cấu trúc và tính chất

2 Một số đặc trung của phương pháp

- Dạy học qua tổ chức các hoạt động

- Các hoạt động của học sinh là trung tâm của mọi hoạt động

3 Yêu cầu trong thiết kế nội dung dạy học tích cực

- Tăng cường hoạt động học tập của mỗi các nhân phối hợp với học nhóm

4 Cách thiết kế

- Quan tâm đến hứng thú của học sinh

- Coi trọng hướng dẫn tìm tòi

- Kết hợp sự đánh giá của thầy và sự tự đánh giá của trò

6 Phân biệt tổ chức dạy học tích cực và dạy học thụ động

Thụ động Tích cực

- Xuất phát từ nội dung dạy học SGK

- Tập trung vào hoạt động của giáo

viên

- Tiến trình 5 bước: Ổn định, kiểm tra

bài cũ/ học bài mới/ củng cố/ giao bài

- Xuất phát từ mục tiêu bài học và kinhnghiệm hiểu biết của học sinh

- Tập trung, nhấn mạnh vào hoạt độnghọc của học sinh

- Tiến trình theo các hoạt động xen nhautrong quá trình dạy học linh hoạt

- Kết luật của giáo viên,…

Nội dung 3 Cách triển khai loại bài xây dựng kiến thức mới.

- Một số lưu ý khi lập kế hoạch

- Các phương pháp khi thực hiện kế hoạch

+ Đọc giáo án mẫu trang 51: Diện tích tam giác (tuần 19 lớp 5) trang 51-55Mô-đun

II Thông tin phản hồi

+ Kết luận của giáo viên về kiến thức

- Hướng dẫn các hoạt động tiếp nối: Học sinh củng cố

3 Thực hiện giờ dạy

B1 Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh (Bài cũ, bài mới)

B2 Tổ chức dạy học bài mới

II Thông tin phản hồi.

- Cách gợi mở thu hút sự chú ý của học sinh

- Cách củng cố huy động vốn sống để học sinh tự giải quyết

- Tổ chức hướng dẫn học sinh độc lập suy nghĩ

- Quan sát theo dõi

- Động viên, khuyết khích

- Sử dụng thiết bị dạy học thích hợp

- Lưu ý khó khăn thường gặp

Nội dụng 4 Cách triển khai loại bài luyện tập.

Mục tiêu

- Lập được kế hoạch cho bài luyện tập

- Nắm được yêu cầu

Tiến trình.

Hoạt động; Tìm hiểu cách triển khai loại bài luyện tập

I Nhiệm vụ

- Các bước cho bài thực hành

- Lưu ý về lập kế hoạch khi xây dựng loại bài thực hành

- Các phương pháp

(Đọc giáo án mẫu tài liệu trang 61-65 Mô-đun)

II Thông tin phản hồi

(Đọc tài liệu giáo án mẫu)

Nội dung 5 Thực hành thiết kế một số bài trong môn toán ở tiểu học nhằm phát huy tính tích cực của học sinh.

Mục tiêu.

- Lập được kế hoạch dạy học

- Giải quyết một số vấn đề nảy sinh

MÔ-ĐUN 14

THỰC HÀNH THIẾT KẾ KẾ HOẠCH BÀI HỌC THEO HƯỚNG DẠY HỌC

TÍCH CỰC

A Giới thiệu tổng quan: Gồm

- Thực hành thiết kế kế hoạch bài học hình thành kiến thức mới theo hướngtích cực

- Thực hành thiết kết hoạch bài học hình thành bài thực hành theo hướng tíchcực

- Thực hành thiết kết hoạch bài học hình thành bài ôn tập theo hướng tích cực

B Mục tiêu: Giúp người học

- Thiết kế và tổ chức dạy học 3 kiểu bài kiến thức mới, thực hành và ôn tậptheo hướng tích cực

- Đối chiếu với nhận xét của tài liệu (trang 95 đến trang 98)

Hoạt động 2 Thực hành thiết kế một kế hoạch bài học cho bài hình thành kiếnthức mới theo hướng dạy học tích cực

- Đổi mới phương pháp theo hướng tích cực

- Hướng dẫn học sinh cách tìm tòi

+ Cách gợi mở

+ Cách củng cố

+ Tổ chức hoạt động,…

Hoạt động 3 Thực hiện dạy thử kế hoạch bài học cho bài hình thành kiến thứcmới theo hướng dạy học tích cực đã soạn.

Tạo điều kiện để học sinh học tập, tự khám phá X

Tạo điều kiện để học sinh chủ động X

Hình thành khả năng tự học X

Phát huy quan hệ hợp tác của học sinh X

Nội dung 2 Thực hành thiết kế kế hoạch bài học cho bài thực hành theo hướng dạy học tích cực.

Hoạt động 1 Phân tích kế hoạch bài học của bài thực hành theo hướng dạy họctích cực

- Tự thiết kế một kế hoạch bài học

- Trao đổi với đồng nghiệp

- Tự điều chỉnh

II Thông tin phản hồi

* Giao việc cho học sinh

- Cho học sinh trình bài yêu cầu

- Cho học sinh thực hiện một phần câu hỏi, bài tập SGk (HS tự đọc, GV khônglàm thay)

- Cho học sinh làm chủ

* Giúp học sinh chữa một phần bài tập

* Tổ chức cho học sinh thực hành

- Thực hành cá nhân hoặc theo nhóm

- Cần kiểm tra học sinh: Xem học sinh có làm việc không, để nhắc nhở, độngviên, xem học sinh có hiểu,…

- Tổ chức cho học sinh báo cáo kết quả.

- Tổ chức cho học sinh đánh giá kết quả

Hoạt động 3 Thực hiện dạy thử KHBH cho bài thực hành theo hướng dạy học tíchcực

I Nhiệm vụ

- Thực hiện dạy thử

- Tự đánh giá

- Rút kinh nghiệm

II Thông tin phản hồi

- Năm tiêu chí đều đạt mức độ cao (trang 112 tài liệu)

Nội dung 3 Thực hành thiết kế KHBH cho bài ôn tập theo hướng dạy học tích cực.

Hoạt động 1 Phân tích KHBH của một bài ôn tập theo hướng dạy học tích cực

I Nhiệm vụ

- Mục tiêu bài học

- Đồ dùng dạy học

- Các hoạt động dạy học

(Đọc giáo án mẫu hướng dẫn trang 113 – 125 tài liệu)

Hoạt động 2 Thiết kế một KHBH cho bài ôn tập theo hướng dạy học tích cực

I Nhiệm vụ

- Thiết kế 1 KHBH bài ôn tập

- Trao đổi đồng nghiệp

- Tự điều chỉnh

II Thông tin phản hồi

- Chuẩn bị kĩ nội dung

- Mục tiêu: Giúp học sinh củng cố, hệ thống hóa kiến thức

- Sử dụng hoạt động đa dạng, phong phú để giờ học sinh động

Hoạt động 3 Thực hiện dạy thử KHBH cho bài ôn tập theo hướng dạy học tíchcực

I Nhiệm vụ

- Bạn hãy dạy cho cả tổ dự giờ

- Tự đánh giá

- Rút kinh nghiệm

II Thông tin phản hồi

- Cả 5 tiêu chí (trang 126) đều đạt mức độ cao

D Tự đánh giá,

MÔ-ĐUN 15

MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP DẠY

TÍCH CỰC Ở TIỂU HỌC

A Giới thiệu tổng quan

B Mục tiêu tài liệu: cần đạt

1 Trình bày được khái niệm và dấu hiệu đặc trưng của dạy học tích cực (4tiết)

2 Nêu được bản chất và quy trình (5 tiết)

3 Có kĩ năng vận dụng một số phương pháp dạy học tích cực (6 tiết)

C Nội dung.

Nội dung 1 Khái niệm và các dấu hiệu đặc trưng của dạy học tích cực

I Mục tiêu: Học xong, học viên có khả năng

- Trình bày khái niệm và các bình diện của phương pháp dạy hoc

- Trình bày khái niệm dạy học tích cực

- Phân tích được dấu hiệu đặc trưng

II Giới thiệu nội dung

1 Khái niệm

2 Dấu hiệu đặc trưng

III Tài liệu và thiết bị

- Các phương pháp dạy học ở tiểu học (NXB GD 2009)

- Dự án Việt Bỏ dạy và học tích cực

IV Nội dung

Chủ đề 1 Khái niệm phương pháp dạy học

* Bình diện vĩ mô: Là quan điểm về PPDH

Quan điểm dạy học là những định hướng tổng thể cho các hoạt động phươngpháp, có sự kết hợp giữa nguyên tắc dạy học các cơ sở lí thuyết  mang tínhchiến lược

* Bình diện trung gian: là PPDH cụ thể

- Là những mô hình hành động của giáo viên và học sinh

* Bình diện vi mô: là kĩ thuật dạy học, là những biện pháp, những cách thứchành động của giáo viên và học sinh trong các tình huống hành động nhỏ

2 Các nhiệm vụ

2.1 Phương pháp dạy học là gì? ( Đã ghi ở thông tin 1)

2.2 Mối quan hệ giữa phương pháp dạy học – mục tiêu và nội dung và điềukiện dạy học.

- Phương pháp phải phù hợp với mục tiêu, nội dung và điều kiện dạy học

- Phương pháp có mối quan hệ chặc chẽ với mục tiêu, nội dung bài học

2.3 Điền thông tin

Khái niệm Ví dụ

Quan điểm dạy học

Là những định hướngtổng thể cho các hoạtđộng, phương pháp cương lĩnh chiến lược

Dạy học hướng HS làmtrung tâm dạy học tíchhợp, dạy học tương tácdạy học phân hóa

Phương pháp cụ thể Là những mô hình hànhđộng của giáo viên và học

sinh

Đóng vai, trò chơi, thảoluận nhóm, vấn đáp đặtcâu hỏi

Kĩ thuật dạy học Là biện pháp, cách thứchành động nhỏ. Đặt câu hỏi, giao nhiệmvụ, chia nhóm,…

3 Đánh giá: Vẽ sơ đồ, mô hình, minh họa

Kĩ thuật dạy học Quan điểm PPDH

PPDH cụ thểHoạt động 2 Tìm hiểu khái niệm về PPDH tích cực

1 Thông tin nguồn

2 Các nhiệm vụ

2.1 Phương pháp dạy học tích cực là gì? Là con đường hành động chung giữagiáo viên và học sinh trong những điều kiện dạy học xác định nhằm đặt mục đíchdạy học

2.2 PPDH là thành tố của quá trình dạy học, PPDH chuyển tải nội dung dạyhọc đến người học nhằm thực hiện mục tiêu dạy học

Chủ đề 2 Các dấu hiệu đặc trưng của dạy học tích cực

Hoạt đông: Tìm hiểu các dấu hiệu đặc trưng của PPDH tích cực

1 Thông tin nguồn

2 Các nhiệm vụ

(Đọc tài liệu trang 14/15)

* Bốn dấu hiệu của PPDH tích cực

- Thông qua các hoạt động học tập của học sinh

- Chú trọng quá trình rèn luyện phương pháp tự học

- Tăng cường học cá thể với học hợp tác

- Kết học đánh giá của thầy và tự đánh giá của trò

Phương pháp dạy học

Trung gian

Nội dung 2 Một số phương pháp dạy học tích cực ở tiểu học.

I Mục tiêu: Học viên

- Trình bày, phân tích được bản chất, quy trình thực hiện và điều kiện để cóhiệu quả một số PPDH tích cực

II Giới thiệu nội dung

- Phương pháp đặt và giải quyết vấn đề (1 tiết)

- Phương pháp hợp tác nhóm nhỏ (1 tiết)

- Phương pháp đóng vai (1 tiết)

- Phương pháp trò chơi (1 tiết)

- Phương pháp vấn đáp ( 1 tiết)

III Tài liệu

IV Nội dung

* Chủ đề 1 Phương pháp đặt và giải quyết vấn đề.

a) Bản chất của phương pháp đặt và giải quyết vấn đề là sự lĩnh hội tri thứcthông qua việc xem xét phân tích những vấn đề đang tồn tại và xác định cách thứcnhằm giải quyết vấn đề đó

b) Quy trình thực hiện phương pháp đặt và giải quyết vấn đề

Bước 1

- Đặt vấn đề, xây dựng bài toán nhận thức

- Các tình huống  phát triển và nhận dạng

- Phát biểu vấn đề cần giải quyết

Bước 2 Giải quyết vấn đề đặt ra

c) Điều kiện thực hiện có hiệu quả phương pháp đặt và giải quyết vấn đề

- Học sinh phải nêu điều chưa biết

- Có tình huống phù hợp nhận thức học sinh

- Học sinh tự phát hiện và giải quyết được vấn đề

* Chủ đề 2 Phương pháp hợp tác theo nhóm nhỏ.

Hoạt động: Tìm hiểu bản chất, quy trình và điều kiện thực hiện

a) Bản chất: Còn được gọi là phương pháp làm việc theo nhóm, phương pháphợp tác nhóm:

- Bản chất là tổ chức cho học sinh hoạt động theo nhóm nhỏ để những nhómnhỏ của học sinh cùng thực hiện một nhiệm vụ nhất định, trong khoảng thời giannhất định

- Năm yếu tố hợp tác nhóm

+ Phụ thuộc lẫn nhau