SLIDE BÀI GIẢNG ĐƯỜNG LỐI CMVN CHƯƠNG 6: ĐƯỜNG LỐI XÂY DỰNG HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ

HTCT là một phạm trù dùng để chỉ một chỉnh thể bao gồm Nhà nước, các đảng phái chính trị hợp pháp, các tổ chức chính trị - xã hội hợp pháp nhưng ưu thể cơ bản là vai trò chủ đạo thuộc về

Trang 1

CHƯƠNG VI ĐƯỜNG LỐI XÂY DỰNG

HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ

Trang 2

NỘI DUNG CHƯƠNG VI

I

THỜI KỲ ĐỔI MỚI

ĐƯỜNG LỐI XÂY DỰNG HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ

THỜI KỲ TRƯỚC ĐỔI MỚI (1945-1989)

Trang 3

HTCT là một phạm trù dùng để chỉ một chỉnh thể bao gồm Nhà nước, các đảng phái chính trị hợp pháp, các tổ chức chính trị - xã hội hợp pháp nhưng ưu thể cơ bản là vai trò chủ đạo thuộc về các thiết chế của giai cấp cầm quyền để tác động vào các quá trình kinh tế -

xã hội nhằm củng cố, duy trì và phát triển chế

độ xã hội đương thời.

HTCT là một phạm trù dùng để chỉ một chỉnh thể bao gồm Nhà nước, các đảng phái chính trị hợp pháp, các tổ chức chính trị - xã hội hợp pháp nhưng ưu thể cơ bản là vai trò chủ đạo thuộc về các thiết chế của giai cấp cầm quyền để tác động vào các quá trình kinh tế -

xã hội nhằm củng cố, duy trì và phát triển chế

độ xã hội đương thời.

HTCT xuất hiện cùng với sự

cơ với cơ sở hạ tầng và ảnh hưởng sâu rộng trực tiếp đến mọi mặt của đời sống xã hội

HTCT là một bộ phận quan trọng nhất của kiến trúc thượng tầng, có quan hệ hữu

cơ với cơ sở hạ tầng và ảnh hưởng sâu rộng trực tiếp đến mọi mặt của đời sống xã hội

HỆ THỐNG

CHÍNH TRỊ?

Trang 5

Cơ Cấu Hệ Thống Chính Trị Việt Nam

Hệ Thống Chính Trị Việt Nam

Đảng Nhà Nước đoàn thể CT-XH MTTQ và các

Hội Cựu Chiến Binh

Hội Liên Hiệp Phụ Nữ

Hội Nông Dân

Công Đoàn

Đoàn

Thanh

Niên

Trang 6

1 Đảng cộng sản VN 16 Hội y học dân tộc cổ truyền VN

2 Tổng liên đoàn lao động VN 17 Tổng hội y dược học VN

3 Hội nông dân VN 18 Hội lịch sử VN

4 Đoàn thanh niên cộng sản HCM 19 Hội làm vườn VN

5 Hội liên hiệp phụ nữ VN 20 Hội sinh vật cảnh VN

6 Hội cựu chiến binh VN 21 Giáo hội phật giáo VN

7 Các lực lượng vũ trang nhân dân 22 Ủy ban đoàn kết công giáo VN

8 Liên hiệp các hội Khoa học và kĩ thuật 23 Hội thánh tin lành VN

9 Liên hiệp các hội Văn học Nghệ thuật 24 Hội người mù VN

10 Liên hiệp các tổ chức Hòa bình, đoàn

kết 25 Hội bảo trợ người tàn tật và trẻ mồ côi

11 Liên minh các Hợp tác xã VN 26 Hội kế hoạch hóa gia đình

12 Hội liên hiệp thanh niên VN 27 Hội khuyến học VN

13 Hội luật gia VN 28 Hội người cao tuổi VN

14 Hội nhà báo VN 29 Hội châm cứu

15 Hội chữ thập đỏ VN 30.Hội sinh viên VN…

Các tổ chức thành viên của Mặt trận:

Trang 7

CHUYÊN CHÍNH

VÔ SẢN?

CCVS: sự thống trị của GCCN được thiết lập trong CMXHCN, nhằm mục đích trấn áp sự chống đối của bọn bóc lột và xây dựng CNXH Trong chính quyền vô sản này, GCCN đứng đầu là ĐCS liên minh với giai cấp nông dân và các tầng lớp phi vô sản khác giữ vị trí lãnh đạo Hệ thống CCVS bao gồm: Nhà nước, ĐCS, công đoàn, mặt trận nhân dân và các

tổ chức khác của những người lao động Thực chất của CCVS là quyền lãnh đạo của GCCN đối với toàn xã hội, chủ yếu thông qua Nhà nước.

CCVS: sự thống trị của GCCN được thiết lập trong CMXHCN, nhằm mục đích trấn áp sự chống đối của bọn bóc lột và xây dựng CNXH Trong chính quyền vô sản này, GCCN đứng đầu là ĐCS liên minh với giai cấp nông dân và các tầng lớp phi vô sản khác giữ vị trí lãnh đạo Hệ thống CCVS bao gồm: Nhà nước, ĐCS, công đoàn, mặt trận nhân dân và các

tổ chức khác của những người lao động Thực chất của CCVS là quyền lãnh đạo của GCCN đối với toàn xã hội, chủ yếu thông qua Nhà nước. Dân chủ với nhân dân

Chuyên chính với kẻ

thù Chuyên chính với kẻ

thù

Trang 9

NHÀ NƯỚC

Bộ Máy

Nhà Nước

Cơ Quan Lập Pháp

Cơ Quan Hành Pháp

Cơ Quan Điều Tra

Cơ quan duy nhất

có quyền lập ra hiến Pháp và luật pháp

Quyết định những chính sách cơ bản

về đối nội, đối ngoại, nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội,

những nguyên tắc chủ yếu về tổ chức

và hoạt động của bộ máy Nhà nước

về quan hệ xã hội

và hoạt động của công dân.

Giám sát toàn bộ hoạt động nhà nước

Thống nhất quản lý việc thực hiện các nhiệm vụ chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội,

an ninh, quốc phòng và đối ngoại của Nhà nước

Cơ quan chấp hành chịu trách nhiệm trước Quốc hội và phải báo cáo công tác với Quốc hội

Được lập ra trong

hệ thống tổ chức Nhà nước để xử lý những tổ chức và

cá nhân vi phạm pháp luật, đảm bảo việc thực thi pháp luật một cách nghiêm minh, chính xác.

Trang 10

CÁC TỔ CHỨC CHÍNH TRỊ XÃ HỘI

Thắt chặt mối liên hệ giữa Đảng,

Nhà nước và nhân dân…

Liên minh chính trị - tổ chức liên hiệp tự nguyện của các đoàn thể nhân dân và các cá nhân tiêu biểu

Nơi thống nhất hành động giữa các

tổ chức thành viên

Chức năng

Mặt trận tổ quốc

Trang 11

Tổng liên đoàn lao động Việt Nam

Tổ chức chính trị của

những người lao động Bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của

người lao động

Tập hợp đoàn kết lực lượng, xây dưng giai cấp công nhân ngày càng lớn

mạnh

Tập hợp đoàn kết lực lượng, xây dưng giai cấp công nhân ngày càng lớn

mạnh

Trang 12

Đoàn thanh niên

Tập hợp tầng lớp thanh niên,

là đoàn thể của các thanh

niên ưu tú, đội hậu bị của

Đảng

Những hoạt động xã hội bổ ích, lành mạnh

Giáo dụclý tưởng và ý thức tôn trọng pháp luật cho đoàn viên thanh niên

Trang 13

Hội Liên hiệp phụ

nữ Việt Nam

Tổ chức chính trị -

xã hội của giới nữ,

Tổ chức chính trị -

xã hội của giới nữ,

đoàn kết, vận động, tổ chức, hướng dẫn phụ nữ thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước

Góp phần xây dựng

và bảo vệ

Tổ quốc

Trang 14

Hội

Nông dân

Hội

Nông dân

tổ chức chính trị - xã hội của giai cấp nông dân

thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam

cơ sở chính trị của Nhà nước Việt Nam

Tích cực học tập nâng cao trình

độ, năng lực

bảo vệ các quyền

và lợi ích của nông dân Việt Nam

Trang 15

Hội cựu chiến binh

Đoàn thể chính trị - xã hội, thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam

Cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân

Tham gia xây dựng đất nước

Chăm lo giúp đỡ nhau về tinh thần và vật chất trong cuộc sống, gắn bó tình bạn chiến đấu

Trang 16

Sự cần thiết phải đổi mới trong hệ thống chính trị

Ưu điểm Tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị được sắp xếp theo hướng tinh gọn, hiệu quả

số đầu mối các cơ quan

của Chính phủ

Trang 17

Ưu điểm Quan hệ mật thiết

giữa đảng với nhân dân được củng cố…

Phương thức lãnh đạo ngày càng đổi mới

Phân

rõ quyền hạn và chức năng

Trang 18

Khuyết điểm

Bộ máy hành chính còn nhiều nấc

Quản lý các quá trình kinh tế xã

hộ chưa thật nhanh nhạy có hiệu quả cao

Nhiều quá

Trang 19

Khuyết điểm Nạn tham nhũng trong hệ thống chính trị

Trang 20

Yêu cầu đổi mới đồng bộ hiện nay

Tăng trưởng, phát triển kinh tế với sự bất cập của cơ chế, chính sách khai thác nguồn lực hiện nay

Tiềm năng về

khoáng sản

Cơ chế quản lý kém

Không thể tận dụng hết tiềm năng

Phải phát huy tính ưu việt của quá trình phát triển nền kinh tế thị trường

Định hướng xã hội chủ nghĩa phải được thể hiện ngày càng đậm nét

Kinh

tế nước ta

Các nước phát triển khác

Khoảng cách lớn

Trang 21

Nâng cao sự đồng thuận xã hội trong đổi đất nước

Nhiều sự phá hoại của kẻ thù

Các cuộc bạo loạn, biểu tình

Cần có sự thống nhất trong đảng và trong nhân dân

Trang 22

Cần nâng cao tính tích cực chính trị với lối sống thực dụng trong một bộ phận cán bộ, đảng viên và nhân dân

Chỉ

lo vun vén cho mình

Nhân dân Phát hiện,

Giám sát

Gây ra cản trở cho đổi mới

Trang 23

Đẩy mạnh đổi mới hệ thống chính trị phù hợp với thực tế yêu cầu phat triển kinh tế

Kỷ cương, Pháp luật chưa nghiêm

Sự yếu kém của đội ngũ cán bộ

Đẩy mạnh đổi mới

Trang 24

Phát triển dân chủ đồng thời hoàn thiện lý luận chính trị

Chưa có cơ chế để bảo đảm quyền lực Nhà nước

thực sự thuộc về nhân dân …

Dân chủ hoá đời sống xã

hội

Mục tiêu động lực đổi mới

Trang 25

Tích cực, chủ động hội nhập kinh tế quốc tế

Lúng túng bị động trong quan hệ

Trang 26

Nội dung đổi mới

Đổi mới tổ chức và phương thức lãnh đạo của Đảng.

Nâng cao nhận thức và thực hiện đúng vai trò hạt nhân chính trị và trình độ lãnh đạo của tổ chức Đảng ở các cấp

Trang 27

Đổi mới và nâng cao hiệu quả quản lý của Nhà nước

xây dựng, kiện toàn bộ máy Nhà nước

Xây dựng

cơ chế, biện pháp kiểm tra Dân

chủ trong

tổ chức

và sinh hoạt

Trang 28

Phát huy dân chủ, giữ vững kỷ luật, kỷ

cương, tăng cường pháp chế

Năm 1994: bắt đầu thực hiện chất vấn của các đại

biểu Quốc hội

Nâng cao chất lượng đại biểu

Chăm lo bảo vệ lợi ích mọi người

Phát huy dân chủ

Đổi mới

cơ chế

Trang 29

Đổi mới và kiện toàn các đoàn thể chính trị-xã hội

cơ sở

Đổi mới nội dung và phương thức hoạt động của Mặt trận và các tổ chức theo hướng mở rộng và đa dạng hoá

Trang 30

Nâng cao phẩm chất, năng lực của đội ngũ cán bộ, công chức

Đẩy mạnh bồi dưỡng cán bộ

Thực hiện tốt quy chế dân

Trang 31

Trên lĩnh vực đối ngoại Đưa các quan hệ quốc tế đã

được thiết lập vào chiều sâu,

ổn định, bền vững

Củng cố và tăng cường quan

hệ với các đảng cộng sản Chủ động tham gia cuộc đấu tranh chung vì quyền con người

Đẩy mạnh hoạt động kinh tế đối ngoại, hội nhập sâu hơn và đầy đủ hơn với các thể chế kinh tế toàn cầu, khu vực … Việt nam bắt tay với tất cả các nước

Việt Nam gia nhập WTO

Trang 32

I ĐƯỜNG LỐI XÂY DỰNG HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ

THỜI KỲ TRƯỚC ĐỔI MỚI (1945-1989)

(Tự nghiên cứu)

Trang 33

II ĐƯỜNG LỐI XÂY DỰNG HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ

THỜI KỲ ĐỔI MỚI

1 Quá trình hình thành đường lối đổi mới hệ thống chính trị

a Nhu cầu cấp thiết đổi mới hệ thống chính trị

- Nhu cầu chuyển đổi đổi mới từ thể chế kinh tế kế hoạch hoá tập trung, quan liêu, bao cấp sang thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN

- Nhu cầu phải đảm bảo giữ vững ổn định chính trị, xã hội

- Nhu cầu phát huy dân chủ XHCN

- Nhu cầu mở rộng quan hệ đối ngoại và hội nhập kinh tế quốc tế

Trang 34

+ Cuộc khủng hoảng kinh tế - xã hội kéo dài và những nguyện vọng bức xúc phải cải thiện đời sống của nhân dân là yêu cầu không thể trì hoãn Điều đó làm nảy sinh đòi hỏi khách quan là phải tháo gỡ các cản trở về thể chế kinh tế và cơ chế quản lý, làm thay đổi quan niệm về sự vận hành của nền kinh tế

và về mối quan hệ giữa hệ thống chính trị và cơ cấu kinh tế

Đảng ta xem đổi mới kinh tế là trọng tâm, tùy theo thành quả

và yêu cầu của đổi mới kinh tế, từng bước đổi mới chính trị và

hệ thống chính trị

Trang 35

Tóm lại, yêu cầu đổi mới của nước ta, bắt đầu và trước

hết là từ đổi mới kinh tế, và từ đó đặt ra yêu cầu phải đổi mới chính trị Hai quá trình này tác động biện chứng với nhau, hình thành lôgích tất yếu khách quan của công cuộc đổi mới ở nước ta Điều nổi bật trong tư duy lý luận của Đảng ta là đã kết hợp ngay từ đầu đổi mới kinh tế và đổi mới chính trị, lấy đổi mới kinh tế làm trọng tâm, đồng thời từng bước đổi mới chính trị.

Trang 36

- Nhận thức về mục tiêu đổi mới hệ thống chính trị

Mục tiêu tổng quát:

+ “Nhằm xây dựng và từng bước hoàn thiện nền dân

chủ xã hội chủ nghĩa, bảo đảm quyền lực thuộc về nhân

dân” “Thực chất của việc đổi mới và kiện toàn hệ thống chính trị là thực hiện dân chủ XHCN”

+ “Dân chủ XHCN vừa là mục tiêu, vừa là động lực của công cuộc đổi mới.

+ Quá trình đổi mới hệ thống chính trị phải gắn liền với quá trình bảo đảm quyền lực chính trị thực sự thuộc về nhân dân, từng bước hoàn thiện và nâng cao trình độ nền dân chủ XHCN Phải xuất phát từ nhu cầu, nguyện vọng chính đáng về dân chủ của nhân dân; căn cứ vào trình độ giác ngộ và năng lực thực hành dân chủ của nhân dân mà tiến hành đổi mới hệ thống chính trị Phải từ sự tiến bộ trong việc nhân dân nắm và sử dụng quyền làm chủ của mình đối với xã hội, cộng đồng mà đánh giá kết quả đổi mới hệ thống chính trị.

Trang 37

Mục tiêu cụ thể:

+ Làm cho chế độ chính trị đã được kiến lập sau CM Tháng Tám ngày càng bền vững hơn, thể hiện đúng đắn và đầy đủ hơn bản chất XHCN, phát huy tính ưu việt và vai trò tích cực của chính trị đối với sự phát triển KT-XH

+ Làm cho các bộ phận cấu thành hệ thống hoạt động có hiệu lực và hiệu quả hơn, khắc phục bệnh quan liêu, hình thức trên cơ sở xác định rõ, thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ của từng tổ chức và xác lập cơ chế vận hành thông suốt, chặt chẽ của cả hệ thống dưới sự lãnh đạo của ĐCSVN

Trang 38

Nhận thức mới về đấu tranh giai cấp và động lực chủ yếu của cách mạng

+ Nội dung chủ yếu của cuộc đấu tranh giai cấp trong giai đoạn hiện nay là:

•Thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá theo định hướng XHCN, khắc phục tình trạng nước nghèo, kém phát triển

•Thực hiện công bằng xã hội, chống áp bức bất công

•Đấu tranh ngăn chặn và khắc phục những tư tưởng và hành động tiêu cực, sai trái

•Đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu và hành động chống phá của các thế lực thù địch

•Bảo vệ độc lập dân tộc, xây dựng nước ta thành một nước XHCN phồn vinh, nhân dân hạnh phúc

+ Động lực chủ yếu để phát triển đất nước ta là đại đoàn

kết toàn dân trên cơ sở liên minh giữa giai cấp công nhân với nông dân và trí thức do Đảng lãnh đạo; kết hợp hài hoà các lợi ích cá nhân, tập thể và xã hội; phát huy mọi tiềm năng và nguồn lực của các thành phần kinh tế, của toàn xã hội

Trang 39

Nhận thức mới về cơ cấu và cơ chế vận hành của hệ thống chính trị.

Hệ thống chính trị vận hành theo cơ chế “ Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ” Trong đó:

+ Đảng vừa là một bộ phận hợp thành của hệ thống chính trị, vừa là hạt nhân lãnh đạo hệ thống ấy Đảng hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật; không chấp nhận đa nguyên chính trị, đa đảng đối lập

+ Nhà nước pháp quyền XHCN của dân, do dân, vì dân; do ĐCS lãnh đạo, có chức năng thể chế hoá và tổ chức thực hiện đường lối chủ trương của Đảng

+ MTTQVN là liên minh chính trị của các đoàn thể nhân dân

và cá nhân tiêu biểu của các giai cấp tầng lớp, các dân tộc, tôn giáo có vai trò thực hiện phản biện, giám sát xã hội, góp phần xây dựng Đảng, Nhà nước và phát huy quyền làm chủ của nhân dân

+ Nhân dân là người làm chủ xã hội thông qua Nhà nước và các tổ chức đại diện, đồng thời làm chủ trực tiếp thông qua cơ chế “ dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”

Trang 40

Nhận thức về xây dựng nhà nước pháp quyền trong hệ thống chính trị

+ Nhà nước quản lý xã hội bằng hiến pháp và pháp luật

+ Pháp luật giữ vị trí cao nhất trong điều chỉnh các quan hệ

xã hội

+ Người dân được hưởng mọi quyền dân chủ, có quyền tự

do sống, lao động theo sở thích trong phạm vi pháp luật cho phép

Trang 41

Nhận thức về vai trò của Đảng trong hệ thống chính trị

+ Đảng Cộng sản cầm quyền là Đảng lãnh đạo Nhà nước không làm thay Nhà nước

+ Đảng quan tâm xây dựng củng cố nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị xã hội và phát huy vai trò các thành tố

+ Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, đồng bộ với đổi mới tổ chức, hoạt động một hệ thống chính trị, đổi mới kinh tế

Định dạng
Số trang	51
Dung lượng	7,21 MB