Slide bài giảng Tư tưởng Hồ Chí Minh Chương 6

QUAN ĐIỂM CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC CỦA DÂN, DO DÂN, VÌ DÂN KẾT LUẬN... Dân chủ trong các lĩnh vực của đời sống - Dân chủ trong kinh tế: Khi nhân dân làm chủ về kinh tế, trong

Chương VI

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ DÂN CHỦ

VÀ XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC CỦA DÂN,

DO DÂN, VÌ DÂN

2

NỘI DUNG CHƯƠNG VI

I QUAN ĐIỂM CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ DÂN CHỦ

II QUAN ĐIỂM CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC CỦA DÂN, DO DÂN, VÌ DÂN

KẾT LUẬN

 Sau khi giành độc lập, Người khẳng định:

Bao nhiờu lợi ớch đều vỡ dõn Bao nhiờu quyền hạn đều của dõnChớnh quyền từ xó đến chớnh phủ trung ương đều do dõn cử ra… Núi túm lại, quyền hành và lực lượng đều ở nơi dõn”

- Hồ Chớ Minh, Bài bỏo “Dõn vận” (1949), Giỏo trỡnh Tư tưởng Hồ Chớ Minh, tr.263 -

"nướcưtaưlàưnướcưdânưchủ

I QUAN ĐIỂM CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ DÂN CHỦ

1 Quan niệm của Hồ Chớ Minh về dõn chủ

I QUAN ĐIỂM CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ DÂN CHỦ

1 Quan niệm của Hồ Chí Minh về dân chủ

- Dân là chủ: Đề cập đến vị thế của nhân dân

- Dân làm chủ: Đề cập đến năng lực và trách nhiệm của dân

- Dân chủ là của quý báu nhất của nhân dân.

- Dân chủ là cơ sở đảm bảo quyền làm chủ, các quyền cơ bản của nhân dân lao động.

- Cơ chế bảo đảm quyền dân chủ.

+ Các tổ chức đảng, nhà nước, đoàn thể phải phục vụ nhân dân

+ Cán bộ, đảng viên, chính quyền làm công bộc cho nhân dân

+ Nhân dân phải làm tròn nghĩa vụ đối với nhà nước

5

2 Dân chủ trong các lĩnh vực của đời sống

- Dân chủ trong kinh tế: Khi nhân dân làm chủ về kinh tế, trong đó quyền sở hữu, quản lý những tư liệu sản xuất cơ bản của xã hội nằm trong tay nhân dân, và do đó, quyền tổ chức, quản lý sản xuất và phân phối sản phẩm lao động thuộc về nhân dân.

- Dân chủ trong VH - XH: phải tạo ra các điều kiện

để nhân dân tự do sáng tạo ra các giá trị văn hóa và

là người hưởng thụ các giá trị văn hóa đó.

8

b Xây dựng các tổ chức Đảng, Nhà nước, Mặt trận và các đoàn thể chính trị - xã

hội vững mạnh để bảo đảm dân chủ trong

xã hội

Xây dựng Đảng với tư cách là Đảng cầm quyền,

Đảng lãnh đạo Nhà nước, lãnh đạo toàn xã hội.

Xây dựng Nhà nước của dân, do dân, vì dân.

Xây dựng Mặt trận với vai trò là liên minh chính trị

tự nguyện của tất cả các tổ chức chính trị - xã hội vì mục tiêu chung của sự phát triển của đất nước.

Xây dựng các tổ chức chính trị - xã hội rộng rãi khác của nhân dân.

II QUAN ĐIỂM CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC CỦA DÂN, DO DÂN, VÌ DÂN

04/20/2024 10

NN thể hiện

quyền làm chủ của ND

1 Xây dựng nhà nước thể hiện quyền làm chủ của

nhân dân lao động

- Nhà nước của dân là nhà nước có đặc điểm:

+ Xác lập nguyên tắc tổ chức quyền lực: Tất cả mọi quyền lực trong nhà nước và trong xã hội đều thuộc về nhân dân Nguyên tắc tổ chức quyền lực được cụ thể hóa bằng hiến pháp, pháp luật tức có hiệu lực pháp lý

a Nhà nước của dân

“Nước Việt Nam là một nước dân chủ cộng

hoà Tất cả quyền bính trong nước là của

toàn thể nhân dân Việt Nam, không phân

biệt nòi giống, gái trai, giàu nghèo, giai cấp,

tôn giáo”

(Điều thứ 1

Hiến pháp năm 1946)

+ Dân có địa vị cao nhất, tối thượng có quyền quyết

định những vẫn đề liên quan đến sự phát triển đất

đưa ra cho dân phúc quyết ”

“Nhân dân có quyền bãi miễn các đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân

nếu những đại biểu đó tỏ ra không xứng đáng với sự tín nhiệm của nhân dân”

chủ của dân

Những người đại diện do dân cử ra chỉ là thừa ủy quyền của dân, chỉ là “công

bộc” của dân

+ Những vị đại diện do dân cử ra chỉ là người được dân uỷ quyền, trao quyền để giải quyết công viêc chung, sự trao quyền này thể hiện ở từ “công bộc”, “đầy tớ”.

+ Dân trao quyền cho người “công bộc”

phải tạo cho họ có thực quyền, họ mới giải

quyết được công việc chung và muốn làm

“công bộc” cho dân.

Nhà nước do dân lập nên, dân ủng hộ và dân làm chủ

b Nhà nước do dân

04/20/2024 16

- Quyền của dân:

+ Tổ chức ra cơ quan nhà nước qua chế độ bầu cử, tuyển cử, ứng cử trực tiếp, bỏ phiếu kín bầu lên những đại biểu của mình giữ chức vụ trong Nhà nước.

+ Dân có quyền bãi miễn các chức vụ nhà nước

+ Dân có quyền tham gia công việc quản lý nhà nước

+ Dân có quyền phê bình, kiểm tra, kiểm soát hoạt động của cơ quan Nhà nước và đại biểu do mình bầu ra.

+ Nhân dân đóng thuế để nhà nước

chi tiêu, hoạt động; nhân dân ủng hộ

bằng việc thực hiện các chủ trương,

chính sách, kế hoạch nhà nước đề ra.

+ Nhân dân yêu cầu đồng thời đóng

góp tinh thần, trí tuệ xây dựng nhà nước ngày càng hoàn thiện

- Trách nhiệm của dân:

04/20/2024 18

c Nhà nước vì dân

- Mọi hoạt động của Nhà nước phải nhằm mang lại quyền lợi cho nhân dân và lấy con người làm mục tiêu phấn đấu lâu dài

+/ Nhà nước quan tâm, chăm lo thỏa mãn các nhu cầu đời sống của nhân dân bằng cách hướng dẫn nhân dân tự chăm lo thỏa mãn các nhu cầu, lợi ích của mình, chứ không phải làm thay dân

“Tất cả những việc mà Đảng và Chính phủ đưa ra đều nhằm cải thiện đời sống cho nhân dân Làm gì mà không nhằm mục

đích ấy là không đúng”

+/ Kết hợp các loại lợi ích của dân, lợi ích từ Trung Ương đến địa phương, lợi ích trực tiếp, lâu dài, đặc biệt là lợi ích của các nhóm xã hội, các giai cấp, các tầng lớp xã hội khác nhau để mọi người dân cảm thấy Nhà nước này đang đại diện cho lợi ích của họ

“Tôi chỉ

có một ham muốn, ham muốn tột bậc

là đồng bào ta ai cũng có cơm ăn,

áo mặc,

ai cũng được học hành”

Bao giờ đồng bào

cho tôi lui thì tôi

rất vui lòng lui”

+/ Đội ngũ cán bộ, công chức Nhà nước liêm khiết, trong sạch không đặc quyền, đặc lợi, tham ô, hối lộ, hết lòng hết sức phục vụ nhân dân

a) Về bản chất giai cấp công nhân của Nhà nước

Bản chất GCCN của Nhà nước thể hiện:

- Nhà nước do Đảng Cộng sản lãnh đạo + ĐCSVN lãnh đạo nhà nước giữ vững và tăng cường bản chất giai cấp công nhân.

+ Đảng lãnh đạo nhà nước bằng phương thức thích hợp

- Bản chất giai cấp của Nhà nước còn thể hiện

ở tính định hướng đưa nước ta đi lên CNXH.

- Bản chất giai cấp của nhà nước ta còn thể hiện ở nguyên tắc tổ chức và hoạt động cơ bản là nguyên tắc tập trung dân chủ.

2 Quan điểm của Hồ Chí Minh về sự thống nhất giữa bản chất giai cấp công nhân với tính nhân dân và tính dân tộc của Nhà nước

04/20/2024 22

b Bản chất giai cấp công nhân thống nhất với

tính nhân dân, tính dân tộc

- Nhà nước ta ra đời là kết quả của cuộc đấu tranh lâu dài và gian khổ của nhiều thế hệ người

Do Đảng của giai cấp công nhân lãnh đạo

Tổ chức hoạt động theo ng.tắc tập trung dân

chủ

Định hướng đưa đất nước lên CNXH

Sự thống nhất giữa bản chất giai cấp công nhân với tính nhân dân, tính dân tộc của nhà nước

Kết luận: Sự thống nhất giữa bản chất giai cấp công nhân với tính nhân dân và tính dân tộc của nhà nước thể hiện

Nhà nước quản lý xã hội bằng pháp luật

Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức

Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức

Nhà nước có hiệu lực pháp lý

mạnh mẽ

Nhà nước có hiệu lực pháp lý

mạnh mẽ

a Xây dựng một Nhà nước hợp pháp,

hợp hiến

TRONG TUYÊN NGÔN ĐỘC LẬP:

tuyên bố với đồng bào cả nước

và nhân dân thế giới về sự khai sinh ra nhà nước mới là nước

VN DCCH

TRONG TUYÊN NGÔN ĐỘC LẬP :

tuyên bố với đồng bào cả nước

và nhân dân thế giới về sự khai sinh ra nhà nước mới là nước

VN DCCH

6/1/1946: tổng tuyển cử trong cả nước tiến hành thành công, bầu

ra Quốc hội Ngày 2/3/1946 Quốc hội họp phiên đầu tiên, cử ra Chính phủ Đây là chính phủ hợp hiến đầu tiên của nước ta

6/1/1946: tổng tuyển cử trong cả nước tiến hành thành công, bầu

ra Quốc hội Ngày 2/3/1946 Quốc hội họp phiên đầu tiên, cử ra Chính phủ Đây là chính phủ hợp hiến đầu tiên của nước ta

9/1946: Quốc hội họp kỳ thứ

hai thông qua Hiến pháp đầu

tiên (HP 1946) của nước VN

DCCH

9/1946: Quốc hội họp kỳ thứ

hai thông qua Hiến pháp đầu

tiên (HP 1946) của nước VN

DCCH

Chủ tịch HCM tại kỳ họp thứ III 20/5/1968

Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn

quan tâm đến việc xây dựng

Quốc hội và Hiến pháp

pháp luật, chú trọng đưa pháp luật vào cuộc sống

+ Nhà nước pháp quyền phải đề cao, chú

trọng vai trò của lập pháp trong quản lý xã

hội: “Trăm điều phải có thần linh pháp

quyền”.

+ Nhà nước quản lý đất nước bằng pháp

luật phải đảm bảo cho pháp luật có hiệu lực

trong thực tế Hồ Chí Minh yêu cầu mọi

người phải hiểu và tuyệt đối chấp hành

pháp luật, bất kể người đó giữ cương vị nào.

+ Dân chủ đích thực bao giờ cũng đi liền với

kỷ cương, phép nước, thực thi hiến pháp,

pháp luật Trong thực thi pháp luật phải chú

trọng tính nghiêm minh và hiệu lực của

chúng.

+ Mọi quyền dân chủ phải được thể chế hoá bằng hiến pháp và pháp luật.

+Xây dựng một nền pháp chế XHCN đảm bảo việc thực hiện quyền lực của nhân dân là mối quan tâm của Hồ Chí Minh.

+ Công tác giáo dục luật cho mọi người, đặc biệt là cho thế hệ trẻ cực

kỳ quan trọng trong việc xây dựng một nhà nước pháp quyền có hiệu lực pháp lý, đảm bảo quyền và nghĩa vụ công dân được thực thi trong cuộc sống

c) Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức đủ

đức và tài

31

Yêu cầu của đội ngũ cán bộ phải có đức và tài Cụ

thể:

+ Tuyệt đối trung thành với cách mạng.

+ Hăng hái, thành thạo công việc, giỏi chuyên môn, nghiệp vụ.

+ Phải có mối liên hệ mật thiết với nhân dân + Cán bộ, công chức phải là những người dám phụ trách, dám quyết đoán, dám chịu trách nhiệm, nhất là những tình huống khó khăn,

“thắng không kiêu, bại không nản”.

+ Phải thường xuyên tự phê bình và phê bình, luôn luôn có ý thức và hành động vì sự lớn

04/20/2024 32

4 Xây dựng Nhà nước trong sạch, vững mạnh

hoạt động có hiệu quả

+ Tham ô, lãng phí quan liêu

+ “Tư túng”, “chia rẽ”, “kiêu ngạo”

b Tăng cường tính nghiêm minh của

pháp luật đi đôi với giáo dục đạo đức

cách mạng

- Tăng cường giáo dục pháp luật

- Tăng cường giáo dục đạo đức

- Kết hợp giáo dục pháp luật và đạo đức, hình thành pháp quyền nhân nghĩa Hồ Chí Minh

04/20/2024 34

KẾT LUẬN

Sáng tạo lý luận của Hồ Chí Minh.

+ Lựa chọn kiểu Nhà nước phù hợp với

thực tế Việt Nam

+ Bản chất dân chủ triệt để của Nhà nước

mới

+ Quan niệm về sự thống nhất bản chất

giai cấp công nhân với tính nhân dân và tính

dân tộc của Nhà nước

+ Kết hợp cả đạo đức và pháp luật trong

quản lý xã hội

04/20/2024 36