Slide bài giảng Tư tưởng Hồ Chí Minh Chương 1

* Giá trị truyền thống dân tộc: + Chủ nghĩa yêu nước, ý chí kiên cường trong đấu tranh dựng nước, giữ nước: Đánh giặc lên ba hiềm còn muộn Cưỡi chín tầng mây giận chưa cao Hưng Đạo Vư

Chương I

CƠ SỞ, QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH

VÀ PHÁT TRIỂN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

KẾT CẤU CHƯƠNG I

I CƠ SỞ HÌNH THÀNH TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

II QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

III GIÁ TRỊ TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

- Xã hội Việt Nam cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX

VN suy yếu

Thi hành chính sách đối nội

và đối ngoại phản động,

bảo thủ

12/10/23 5

(1847 1883)– 1883)

(1847 1883)– 1883)

12/10/23 6

Thực dân Pháp xâm lược

* Bối cảnh lịch sử Việt Nam cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX

Triều đình nhà Nguyễn từng bước đầu hàng và chấp nhận sự “bảo hộ” của Pháp

Các phong trào yêu

nước chống Pháp của

nhân dân Việt Nam

 Dựa trên ý thức hệ phong kiến:

phát triển mạnh mẽ trong cả nước nhưng đều bị thất bại

T ừ nửa cuối TK19

Theo khuynh hướng dân chủ tư sản nhưng chỉ được một thời gian thì bị dập tắt

Đầu thế kỷ 20

Khủng hoảng đường lối cứu nước

Khủng hoảng đường lối cứu nước

Xuất hiện nhu cầu tìm con đường mới để cứu dân cứu nước

Xuất hiện nhu cầu tìm con đường mới để cứu dân cứu nước

Nguyễn Tất Thành

ra đi tìm đường cứu nước

Cách mạng vô sản Nga thắng lợi

Mở ra thời đại mới: Thời đại mà nội dung chủ yếu là quá độ

từ CNTB lên CNXH trên phạm vi toàn TG

Mở ra thời đại mới: Thời đại mà nội dung chủ yếu là quá độ

từ CNTB lên CNXH trên phạm vi toàn TG

Cách mạng giải phóng dân tộc

Cách mạng giải phóng dân tộc

Cách mạng

vô sản thế giới

Cách mạng

vô sản thế giới

* Giá trị truyền thống dân tộc:

1 Chủ nghĩa yêu

nước, ý chí kiên cường trong đấu tranh dựng nước và giữ nước

2.Truyền thống nhân nghĩa, đoàn kết, gắn

bó cộng đồng

3.Truyền thống lạc quan, yêu đời

4 Truyền thống

cần cù, dũng cảm,

thông minh s áng

tạo trong sản xuất

và trong chiến đấu

HCM kế thừa những giá trị truyền thống

của dân tộc

* Giá trị truyền thống dân tộc:

+ Chủ nghĩa yêu nước, ý chí kiên cường trong đấu tranh dựng nước, giữ nước:

Đánh giặc lên ba hiềm còn muộn Cưỡi chín tầng mây giận chưa cao

Hưng Đạo Vương

Truyền thống này là cơ sở cho ý chí, hành động cứu nước và xây dựng đất nước của người Việt Nam nói chung và Hồ Chí Minh nói riêng Chính lòng yêu nước

đã thôi thúc Người đi đường cứu nước và ý chí kiên cường đã giúp Người vượt qua mọi khó khăn gian khổ để thực hiện mục đích của mình

“Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là truyền thống quý báu của ta từ xưa đến nay Mỗi khi tổ quốc bị xâm lăng thì tinh thần ấy lại sôi nổi,

nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to

lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước”

(Hồ Chí Minh toàn tập – Tập 6 tr 171)

+ Tinh thần nhân nghĩa, đoàn kết, tương thân tương ái:

Truyền thống này được hình thành từ thực tiễn đấu tranh quyết liệt với thiên nhiên và chống giặc ngoại xâm của dân tộc

+ Tinh thần lạc quan, yêu đời:

Tinh thần lạc quan yêu đời giúp người Việt có niềm tin vào sức mạnh của bản thân mình, tin vào thắng lợi của chính nghĩa.

Truyền thống này có ảnh hưởng quan trọng đến TTHCM: luôn tin vào thắng lợi của CMVN dù nhất thời còn nhiều khó khăn, gian khổ

+ Trong kháng chiến chống Pháp:

“Trường kỳ kháng chiến,

Nhất định thắng lợi”

+ Trong chiến tranh chống Mỹ:

“Còn non, còn nước, còn người,

Thắng giặc Mỹ ta sẽ xây dựng gấp mười ngày nay”

Ruộng bậc thang ở Tây Bắc Tổ quốc

+ Tinh thần cần cù, dũng cảm, thông minh, sáng tạo trong sản xuất và chiến đấu:

Thành Cổ Loa hình xoáy trôn ốc

Cọc trên sông Bạch Đằng

Với tinh thần hiếu học, cầu tiến,

người Việt luôn tiếp thu chọn lọc (tiếp

biến) tinh hoa văn hoá nhân loại trên

cơ sở giữ vững bản sắc văn hoá của

mình.

Hồ Chí Minh đã kế thừa và phát huy

truyền thống này trong quá trình tiếp thu

văn hoá nhân loại (cả văn hoá phương

Đông và văn hoá phương Tây)

 Tất cả những truyền thống tốt đẹp của dân tộc đều được qui tụ ở Hồ Chí Minh, đều góp phần quan trọng vào việc hình thành nhân cách và tư tưởng của Người.

-“Hồ Chí Minh là hiện thân của dân tộc Việt Nam Mỗi một người Việt Nam tìm thấy một phần của mình trong con người Hồ Chí Minh”

(Cố thủ tướng Phạm Văn Đồng)

* Tinh hoa văn hoá nhân loại

Hồ Chí Minh đã làm giàu thêm kiến thức của mình bằng cách tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại.

Hồ Chí Minh đã làm giàu thêm kiến thức của mình bằng cách tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại.

Tư tưởng

Hồ Chí Minh Văn hoá phương Đông

Văn hoá phương Đông Văn hoá phương Tây Văn hoá phương Tây

Chủ nghĩa

“Tam dân” của Tôn trung Sơn

H ồ chí Minh đã kế thừa những yếu tố tiến bộ của văn hoá phương Đông

12/10/23 18

Nho giáo:

Là sự tổng hợp những tư tưởng, triết lý, đạo đức và thể chế cai trị

của người Trung Hoa, do Khổng

tưởng “hành đạo giúp đời”

Đề cao văn hoá, lễ nghĩa, tinh thần hiếu học

Nhờ những yếu tố tiến bộ trên mà Nho giáo có sức sống mãnh liệt hàng ngàn năm ở nhiều

nước phương Đông

HCM kế thừa những yếu tố tích cực của Nho giáo nhưng

đưa vào đó nội dung và ý nghĩa mới cho phù hợp với

thực tiễn cách mạng Việt Nam.

Khổng Tử (551-479TCN)

12/10/23 19

Phật giáo:

Là một tôn giáo có nguồn gốc từ Ấn độ;

được du nhập vào Việt Nam từ rất sớm

(khoảng đầu công nguyên)

Một ngôi chùa ở Ấn Độ

Vào Việt Nam gặp chủ nghĩa yêu nước

và tinh thần đấu tranh bất khuất chống

ngoại xâm của dân tộc đã hình thành

nên Thiền phái Trúc lâm, chủ trương

sống gắn bó với nhân dân, với đất nước, tham gia vào cuộc đấu tranh của

nhân dân chống lại kẻ thù của dân tộc

Có những yếu tố lạc hậu (tư tưởng

mê tín dị đoan; an bài số phận,…)

Có nhiều yếu tố tích cực

Tư tưởng từ bi, bác ái.

Nếp sống giản dị, trong sạch, chăm lo làm việc thiện, bỏ điều ác

Tư tưởng bình đẳng, dân chủ

chất phác.

Đề cao lao động.

Có ảnh hưởng sâu sắc đến tư tưởng, tình cảm con người Việt Nam nói chung và HCM nói riêng

trong tư tưởng Hồ Chí Minh có nhiều dấu

ấn của đạo Phật

Hồ Chí Minh tìm hiểu, tiếp thu

“chủ nghĩa Tam dân” của Tôn Trung Sơn, tìm thấy nhiều điểm phù hợp với CMVN:

- Dân tộc độc lập

- Dân quyền tự do

- Dân sinh hạnh phúc

Tôn Trung Sơn - Người lãnh đạo cuộc Cách

mạng Tân Hợi của Trung Quốc 1911

* Văn hoá phương Tây

của nước Anh, Pháp

Những hiểu biết về pháp luật

H ồ chí Minh đã kế thừa những yếu tố tiến bộ của văn hoá phươngT â y

Tại Anh, Pháp: được rèn luyện trong

phong trào công nhân,được tiếp xúc với nhiều nhà tư tưởng tiến bộ (Rút-xô, Mông-texki-ơ,…), Nguyễn Ái Quốc đã tiếp thu được nhiều tư tưởng tiến bộ của phương Tây (dân chủ, nhân quyền, cách mạng,…) và nhiều hiểu biết xã hội khác

T t ëng Nhµ n íc ph¸p quyÒn cña Rót-x« vµ M«ng-texki-¬

- Chủ nghĩa Mác-Lênin

CNMLN là cơ sở thế giới quan và phương pháp luận của TTHCM

Vai trò của CN MLN đối với việc hình thành TTHCM

Thế giới quan và phương pháp luận khoa học

Nhiều lý luận cách mạng và khoa học

Nhiều lý luận cách mạng và khoa học

Tư tưởng

Hồ Chí Minh phát triển

về chất

Tư tưởng

Hồ Chí Minh thuộc

hệ tư tưởng Mác - Lênin

Tư tưởng

Hồ Chí Minh thuộc

hệ tư tưởng Mác - Lênin

Tính khoa học sâu sắc

Tính khoa học sâu sắc

Tính cách mạng triệt để

Tính cách mạng triệt để

VD: Lý luận về cách mạng vô sản,

CNXH, Đảng cộng sản, Nhà nước,…) Tuy nhiên, Hồ Chí Minh tiếp thu CN MLN với tư duy độc lập, tự chủ và sáng tạo.

VD: Lý luận về cách mạng vô sản,

CNXH, Đảng cộng sản, Nhà nước,…) Tuy nhiên, Hồ Chí Minh tiếp thu CN MLN với tư duy độc lập, tự chủ và sáng tạo.

 nhờ đó mà Người có thể tiếp cận,

chọn lọc, chuyển hoá và phát triển tinh hoa văn hoá dân tộc, tinh hoa văn hoá nhân loại thành tư tưởng cách mạng mang dấu ấn của riêng mình.

12/10/23 24

“Bây giờ học thuyết nhiều, chủ nghĩa nhiều nhưng chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất, cách mạng nhất là chủ nghĩa Lênin”

(Hồ Chí Minh toàn tập, NXB CTQG 2000, T2, Trg.257)

“Chủ nghĩa Mác-Lênin đối với

chúng ta, những người cách

mạng và nhân dân Việt Nam

không những là cái cẩm nang

thần kỳ, không những là cái

kim chỉ nam mà còn là mặt

trời soi sáng cho chúng ta đi

tới thắng lợi cuối cùng, đi tới

CNXH và CNCS”

( Hồ Chí Minh toàn tập -tập10 tr 128)

- Trong giai đoạn mới, cùng với việc kế thừa tinh hoa văn hoá dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại, cần học tập tiếp thu CNMLN,coi đây là “nền tảng” tư tưởng của mình

- Học tập Hồ Chí Minh: tiếp thu CNMLN một cách sáng tạo

Phẩm chất đạo đức và năng lực hoạt

động thực tiễn của Người

Phẩm chất đạo đức và năng lực hoạt

động thực tiễn của Người

Sống có hoài bão, có lý tưởng

“Tôi chỉ có một ham

muốn, ham muốn tột bậc

là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự

do, đồng bào ta ai cũng

có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành ”

(Hồ Chí Minh Toàn tập Tập 4 trg 161)

Tư duy độc lập, tự chủ, óc phê

phán tinh tường

Tư duy độc lập, tự chủ, óc phê

phán tinh tường

“ Ở nước Pháp cũng có nhiều người nghèo”

Ý chí kiên cường và trái tim

nhân ái

Ý chí kiên cường và trái tim

nhân ái

‘’ Ở đời và làm người là phải

biết thương nước, thương dân, thương nhân lọai bị khổ đau áp bức”

12/10/23 26

Nhân tố khách quan Nhân tố chủ quan

Dân tộc và cách mạng giải phóng dân tộc CNXH và

con đường quá độ lên CNXH ở VN

Văn hoá, đạo đức và xây dựng con người mới

Dân chủ và xây dựng nhà nước của dân,do dân,vì dân

Đại đoàn kết dân tộc và đoàn kết quốc tế

Đảng cộng sản Việt Nam

Nhiều vấn

đề cơ bản của cách mạng VN

12/10/23 27

II QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

Các giai đoạn trong quá trình hình thành và phát triển tư tưởng

Hồ Chí Minh

1945 - 1969

TiÕp tôc ph¸t triÓn míi

1930 - 1945

Giữ vững quan điểm, kiên trì

con đường đã xác định cho

Sông Lam – Núi Hồng Hoàng Trù quê mẹ

và làng Sen quê cha

QUÊ HƯƠNG NGHĨA TRỌNG TÌNH CAO NĂM MƯƠI NĂM ẤY BIẾT BAO NHIÊU TÌNH

Người về thăm quê

II QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

1.Thời kỳ trước năm 1911: Hình thành tư tưởng yêu nước và chí hướng cứu nước

Thân mẫu Hoàng Thị Loan (1868 1901)

Cụ thân sinh

Nguyễn Sinh Sắc

(1862 – 1929)

II QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

1 Thời kỳ trước năm 1911: Hình thành tư tưởng yêu nước và chí hướng cứu nước

1 Thời kỳ trước năm 1911: Hình thành tư tưởng yêu nước

và chí hướng cứu nước

II QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

1 Thời kỳ trước năm 1911: Hình thành tư tưởng yêu

nước và chí hướng cứu nước

+ Tiếp thu truyền thống yêu nước, thương dân,… qua sự giáo dục của gia đình và thầy học

+ Trang bị những kiến thức cơ bản (ở trường làng, trường tiểu học, trường Quốc học ở Huế)

+ Hình thành chí hướng cách mạng và khát vọng cứu dân, cứu nước

 Nhờ trang bị những phẩm chất và kiến thức trên

HCM đã có được sự lựa chọn đúng (hướng đi, đích đi,

cách đi).

Nguyễn Sinh Cung lúc còn

nhỏ thường được nghe

cha và các bạn của ông

bàn về thế sự

Nguyễn Tất Thành khi học tại trường Quốc học Huế

Nguyễn Tất Thành tham gia phong trào chống thuế Trung Kỳ (1908)

Tiếp thu truyền thống yêu nước, thương dân,… của quê hương và gia đình

Tiếp thu truyền thống yêu nước, thương dân,… của quê hương và gia đình

II QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

12/10/23 32

2 Thời kỳ từ 1911-1920: Tỡm thấy con đường cứu nước, giải

phúng dõn tộc

Ngày 5/6/1911, tại bến cảng Nhà Rồng, ng ời thanh niên yêu n ớc Nguyễn Tất Thành đã lên chiếc tàu buôn của Pháp (Latutsơ

Tơrêvin)

sang ph ơng Tây

tỡm đ ờng cứu n ớc.

Ngày 5/6/1911, tại bến cảng Nhà Rồng, ng ời thanh niên yêu n ớc Nguyễn Tất Thành đã lên chiếc tàu buôn của Pháp (Latutsơ

12/10/23 33

Pháp

(1911)

Mỹ (1913)

Anh (1913 - 1917)

Liên Xô (1923 - 1924)

Trung Quốc (1924 - 1930)

12/10/23 34

12/10/23 35

12/10/23 36

/

Bản yêu sách 8 điểm của Nguyễn á i Quốc gửi tới Hội nghị Véc xay i Quốc gửi tới Hội nghị Véc xay– 1883) – 1883)

Hội nghị Véc xõy (Pháp) của các n ớc – 1883)

Hội nghị Véc xõy (Pháp) của các n ớc – 1883)

đồng minh thắng trận 8/1919

12/10/23 37

Bản sơ thảo lần thứ nhất

NHỮNG LUẬN CƯƠNG

VỀ CÁC VẤN ĐỀ DÂN TỘC VÀ THUỘC ĐỊA

V.I LấNIN

Bản sơ thảo lần thứ nhất

NHỮNG LUẬN CƯƠNG

VỀ CÁC VẤN ĐỀ DÂN TỘC VÀ THUỘC ĐỊA

V.I LấNIN

Lênin và tác phẩm thông qua tại đại hội II của Quốc tế cộng sản

(1920) đã tác động mạnh mẽ đến t t ởng của Nguyễn Aí Quốc

12/10/23 38

NXB CTQG, Hµ Néi, 1996, T.10, tr.127 -

12/10/23 39

12/10/23 40

Nguyễn ái Quốc tại đại hội Tua

tháng 12 n m 1920 ăm 1920

12/10/23 41

6/1911 1917 1919 7/1920 12/1920 Thời gian

Mức độ

3 Thời kỳ từ 1921 - 1930: Hỡnh thành cơ bản tư

tưởng về cỏch mạng Việt Nam

ây là thời kỳ tiến hành nh Đây là thời kỳ tiến hành nh ữ ng hoạt động thực tiễn

Nguyễn ái Quốc.

Nguyễn ái Quốc thời kỳ hoạt động ở Trung Quốc

12/10/23 43

Báo Ng ời cùng khổ (1922)“Người cùng khổ” (1922) ” (1922)

12/10/23 44

12/10/23 45

- Hå ChÝ Minh toµn tËp, Nxb ChÝnh trÞ quèc gia, Hµ Néi, 2000, t.1, tr 298 -

Bìa cuốn Bản án chế độ thực dân Pháp (1925)

12/10/23 46

12/10/23 47

Nguyễn ái Quốc dự đại hội V của Quốc tế

cộng sản (7/1924) tại Liờn Xụ

- Năm 1924, Bác về Quảng Châu (TQ) tổ chức hội

Việt Nam cách mạng thanh niên

12/10/23 49

CN Mác – Lênin đã thâm nhập vào VN

CN Mác – Lênin đã thâm nhập vào VN

Đường kách mệnh Bản án chế độ TD Pháp

Bản án chế độ TD Pháp

Viết cho báo Sự thật, TC thư tín QT

Viết cho báo Sự thật, TC thư tín QT

Trưởng tiểu ban NC TĐịa Báo Người cùng khổ

Báo Người cùng khổ

1920 1921 1922 1923 1925 1927 1929 Thời gian

12/10/23 52

Nhµ ngôc Victoria ë Hång K«ng, n¬i Ng êi bÞ giam (1931 – 1933) 1933)

vµ NguyÔn ¸i Quèc khi võa ra khái nhµ tï

28.1.1941, Nguyễn ái Quốc đặt chân tới biên giới n ớc ta

ở cột mốc 108 tại Hà Quảng, Cao Bằng sau 30 n ă m xa cách

Lán Khuổi Nậm - Nơi Nguyễn ái Quốc triệu tập và chủ trỡ hội nghị Ban chấp hành trung ơng

đảng lần thứ 8 (5/1941) ảng lần thứ 8 (5/1941) – 1933) – 1933) Hội nghị đánh dấu sự trở về của t t ởng Nguyễn Hội nghị đánh dấu sự trở về của t t ởng Nguyễn ái Quốc trong C

ơng lĩnh đầu tiên

4 Thời kỳ từ 1930-1945: Vượt qua thử thỏch, kiờn

trỡ giữ vững lập trường cỏch mạng

.

Bác Hồ đọc tuyên ngôn

độc lập 1945

-Tư tưởng về các quyền dân tộc cơ bản

(trong Tuyên ngôn độc lập)

-Tư tưởng về các quyền dân tộc cơ bản

(trong Tuyên ngôn độc lập)

5 Thời kỳ từ 1945-1969: Tư tưởng Hồ Chí Minh tiếp tục

phát triển, hoàn thiện

- Tư tưởng kết hợp kháng chiến với kiến quốc

- Tư tưởng về chiến tranh nhân dân, toàn dân, toàn diện, kháng chiến lâu dài, dựa vào sức mình là chính

- Tư tưởng về chủ nghĩa xã hội và con đường quá độ lên chủ nghĩa xã hội

- Xây dựng Nhà nước của dân, do dân, vì dân.

- Tư tưởng và chiến lược về con người của Hồ Chí Minh

- Xây dựng Đảng Cộng sản với tư cách là một đảng cầm quyền

- Về quan hệ quốc tế và đường lối đối ngoại

- Tư tưởng kết hợp kháng chiến với kiến quốc

- Tư tưởng về chiến tranh nhân dân, toàn dân, toàn diện, kháng chiến lâu dài, dựa vào sức mình là chính

- Tư tưởng về chủ nghĩa xã hội và con đường quá độ lên chủ nghĩa xã hội

- Xây dựng Nhà nước của dân, do dân, vì dân.

- Tư tưởng và chiến lược về con người của Hồ Chí Minh

- Xây dựng Đảng Cộng sản với tư cách là một đảng cầm quyền