Gián Án Lịch Sử Chiến Tranh Thế Giới Thứ Hai (1939 - 1945)

- Năng lực giải quyết vấn đề: + Kĩ năng trình bày diễn biến cuộc kháng chiến, trận đánh, chiến dịch cuộc chiến tranh trên lược đồ, sơ đồ, bản đồ lịch sử.. + Kĩ năng vận dụng kiến thức

TIẾT 30 - BÀI 21 CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ HAI(1939 - 1945)

A Mục tiêu:

I Mức độ cần đạt:

Học sinh hiểu được nguyên nhân, diễn biến chính, kết cục và hậu quả của cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai.

II Mục tiêu bài học (trọng tâm kiến thức, kĩ năng)

Sau khi học xong bài này học sinh sẽ có được:

1 Kiến thức:

- Biết: Nguyên nhân chính dẫn đến Chiến tranh thế giới thứ hai Những nét lớn và diễn biến chính của cuộc chiến tranh.

- Hiểu tính chất của cuộc chiến tranh.

- Biết kết cục, hệ quả của cuộc chiến tranh đối với sự phát triển của thế giới.

2 Tư tưởng:

- Học sinh tích cực tham gia trả lời câu hỏi

- Có thái độ căm ghét chiến tranh, bảo vệ hòa bình cho đất nước và nhân loại.

- Biết quý trọng và đánh giá đúng vai trò của Liên Xô và các nước Đồng minh trong

cuộc chiến chống phát xít.

- Biết xây dựng tình bạn trên cơ sở tôn trọng, thân thiện, hợp tác…

3 Kĩ năng:

- Biết quan sát, khai thác tranh ảnh, lược đồ, bản đồ lịch sử.

- Biết sử dụng bản đồ, lược đồ lịch sử có trong bài.

- Biết phân tích, so sánh, rút ra bản chất của các sự kiện

- Trình bày được một số chiến sự đơn giản.

III Chuẩn bị:

- Giáo án, tranh ảnh có liên quan.

- Bản đồ Chiến tranh thế giới thứ hai.

- Lược đồ: Đức đánh chiếm châu Âu; Chiến trường châu Á - Thái Bình Dương.

- Máy chiếu, giấy khổ lớn, bút dạ

B Đinh hướng phát triển năng lực học sinh; phương pháp và kĩ thuật dạy học:

1 Năng lực chung:

- Năng lực tự học:

+ Kĩ năng khai thác lược đồ, bản đồ, tranh ảnh lịch sử, phim tư liệu để tìm kiếm nội

dung lịch sử thông qua kênh hình

+ Đọc và phát hiện kiến thức cơ bản trong SGK.

- Năng lực giải quyết vấn đề:

+ Kĩ năng trình bày diễn biến cuộc kháng chiến, trận đánh, chiến dịch cuộc chiến tranh trên lược đồ, sơ đồ, bản đồ lịch sử.

+ Kĩ năng vận dụng kiến thức lịch sử để giải quyết những vấn đề thực tiễn của cuộc sống, hay các vấn đề thời sự đang diễn ra.

- Năng lực giao tiếp: Sử dụng ngôn ngữ để biểu cảm và tái hiện cảm xúc lịch sử.

- Năng lực hợp tác:

+ Kĩ năng làm việc theo nhóm để giải quyết một nhiệm vụ học tập

+ Kĩ năng chia sẻ thông tin lịch sử

- Năng lực sử dụng ngôn ngữ lịch sử:

Kĩ năng thuyết trình bằng lời nội dung kiến thức lịch sử.

2 Năng lực chuyên biệt:

- Năng lực tái hiện sự kiện, hiện tượng, nhân vật lịch sử: Tái hiện lại các sự kiện quá khứ

tiêu biểu có ảnh hưởng tới lịch sử thế giới và dân tộc.

- Năng lực thực hành bộ môn lịch sử:

+ Quan sát, đọc và trình bày diễn biến trên bản đồ, lược đồ.

+ Lập bảng niên biểu cuộc chiến tranh.

- Năng lực vận dụng, liên hệ kiến thức lịch sử đã học để giải quyết những vấn đề thực tiễn

3 Phương pháp dạy học:

- Phương pháp sử dụng đồ dùng trực quan

- Phương pháp dạy học nêu vấn đề

- Phương pháp tự học của học sinh

- Phương pháp thảo luận nhóm.

4 Các kĩ thuật dạy học:

- Tia chớp; Viết tích cực; Trình bày một phút; Học tập hợp tác

C Các kiến thức tích hợp trong bộ môn, liên môn:

Địa lý, GDCD, Âm nhạc, Ngữ Văn

* Hãy trao đổi, thảo luận với bạn bè các câu hỏi sau: (Năng lực hợp tác)

- Hình ảnh và những thông tin trên khiến em nhớ tới sự kiện lịch sử nào?

- Em biết gì về sự kiện lịch sử đó ?

Đại diện nhóm trình bày kết quả thảo luận với thầy cô

=> Nhóm khác nhận xét, bổ sung => GV chốt kiến thức

(Năng lực tái hiện sự kiện, hiện tượng, nhân vật lịch sử)

HS => Sự kiện CTTGI được diễn ra từ năm 1914 - 1918

(Khi hỏi ý 2 áp dụng kĩ thuật tia chớp)

HS => - Nguyên nhân: là do sự phát triển không đều của CNTB; Do mâu thuẫn giữa các nước ĐQ trẻ với các nước ĐQ già về vấn đề thuộc địa và thị

trường

HS=> - Nước khơi mào, châm ngòi nổ cho cuộc CTTGI là nước Áo-Hung HS=> - Mục đích các nước ĐQ trẻ muốn gây chiến tranh nhằm chia lại thị trường và thuộc địa trên thế giới nhưng không thành công Các nước ĐQ trẻ

trước kia rất ít thuộc địa - sau chiến tranh lại bị mất hết thuộc địa, những nước

ĐQ già vốn có nhiều thuộc địa - sau chiến tranh lại có thêm nhiều thuộc địa hơn HS=> - CTTGI gây nhiều tai họa cho nhân loại…

GV: Chúng ta đã vừa cùng nhau nhớ lại một vài nét cơ bản về cuộc CTTGI

Sau khi CTTGI kết thúc, người dân trên toàn thế giới đã cầu nguyện và mong ướcđược sống trong một thế giới hòa bình, ổn định và hợp tác phát triển…Nhưng điều đó đã không xẩy ra 20 năm, sau cuộc CTTGI, một cuộc chiến nữa lại đã nổ

ra Cuộc chiến này được coi là cuộc chiến tranh có quy mô lớn nhất, tàn khốc nhất trong lịch sử nhân loại Tổn thất của nó theo ước tính bằng tổn thất của tất cảcác cuộc chiến tranh trong 1000 năm trước đó cộng lại

* Qua tìm hiểu ở nhà rồi, em nào có thể cho cô biết, đó là cuộc chiến tranh nào? ( KT tia chớp) => CTTGII

GV: Vậy nguyên nhân nào đã dẫn đến cuộc CTTGII, diễn biến, kết cục và hậu

quả của nó ra sao? Cô và các em sẽ cùng nhau tìm hiểu trong nội dung bài học hôm nay

CHƯƠNG IV: CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ HAI(1939 - 1945) BÀI 21: CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ HAI(1939 - 1945)

Bài này chúng ta được phép học trong phạm vi 2 tiết (30, 31) trong tiết học này cô

và các em chúng ta cùng nhau tìm hiểu tiết 30: Gồm phần I và phần 1 của phần II:

Tiết 30 - Bài 21: Chiến tranh thế giới thứ hai (1939 - 1945) HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ PHÁT TRIỂN

NĂNG LỰC

KIẾN THỨC CẦN ĐẠT

HĐ 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

Đọc thông tin và kết hợp quan sát hình ảnh:

- Đọc SGK trang 104 từ “Sau CTTG I… gây

chiến tranh chia lại thế giới.”

- Hình ảnh:

+Bản đồ TG bị chia lại sau CTTG I

+ Kinh tế Anh - Liên Xô

+ Hình ảnh đại diện cho phát xít.

Trao đổi với bạn bè và trả lời các câu hỏi sau:

* Tìm và cho biết những nguyên nhân dẫn

đến CTTG II?

* Hãy giải thích vì sao em chọn ng nhân đó?

Đại diện nhóm trình bày kết quả thảo luận

(Đại diện nhóm lên bảng viết)

=> Nhóm khác bổ sung => GV chốt kiến thức

Những nguyên nhân dẫn đến CTTG II:

HS =>- Do mâu thuẫn về quyền lợi, thị trường

và thuộc địa giữa các nước ĐQ

- Cuộc khủng hoảng kinh tế TG 1929 - 1933

dẫn tới việc lên cầm quyền của CN phát xít ở

Đức, I-ta-li-a, N.Bản => ý đồ gây chiến tranh

chia lại TG

GV: Có nhóm nào có ý kiến bổ sung ?

GV: Hãy giải thích vì sao nhóm em chọn

nguyên nhân: Do mâu thuẫn về quyền lợi, về

Năng lực hợp tác

- Sử dụng ngôn ngữ lịch sử

- Do mâu thuẫn về

quyền lợi, thị trường và thuộc địagiữa các nước ĐQ

- Cuộc khủng

hoảng kinh tế(1929 - 1933) =>

CN phát xít lên cầm quyền => gây chiến tranh

thị trường, về thuộc địa giữa các nước đế quốc?

=> Sau CTTG I, theo như thỏa thuận trong Hội

nghị Vecxai -Oaxinhtơn: toàn bộ quyền lợi và

thuộc địa của những nước bại trận(Đức,

Áo-Hung và I-ta-li-a) sẽ thuộc về các nước thắng

trận(Anh, Pháp, Mĩ) Do vậy mục tiêu mà các

nước (Đức, Áo-Hung và I-ta-li-a) đặt ra khi gây

ra cuộc CTTG I đã không đạt được Chính sự

phân chia thế giới này sau một thời gian đã

không còn phù hợp nữa Giữa các nước ĐQ lại

nảy sinh mâu thuẫn mới về quyền lợi, thị trường

và thuộc địa => Mâu thuẫn này cần phải được

giải quyết và đây chính là nguyên nhân thứ nhất

dẫn đến CTTG II

GV: Có nhóm nào có ý kiến bổ sung ?

GV: Hãy giải thích vì sao nhóm em chọn

nguyên nhân: Cuộc khủng hoảng kinh tế TG

1929 - 1933 dẫn tới việc lên cầm quyền của CN

phát xít ở Đức, I-ta-li-a, N.Bản=> ý đồ gây

chiến tranh chia lại TG.

HS => Cuộc khủng hoảng kinh tế TGđã khiến

cho kinh tế TG nói chung và kinh tế các nước tư

bản nói riêng bị tàn phá hết sức nặng nề Mỗi

nước tư bản lại tìm cách thoát khỏi khủng hoảng

theo những con đường khác nhau:

+ Anh, Pháp(C.Âu), Mĩ (C.Mĩ): đưa ra những

chính sách cải cách kinh tế - xã hội…

+ Đức, I-ta-li-a(C.Âu), N.Bản (C.Á): phát xít

hóa bộ máy thống trị = > dẫn đến sự ra đời của

chủ nghĩa phát xít với ý đồ gây chiến tranh chia

lại thế giới, hòng lấy lại thuộc địa và thị trường

đã mất và có thêm điều kiện để phát triển kinh tế

đưa đất nước sớm thoát khỏi khủng hoảng =>

điều này dẫn đến mâu thuẫn giữa các nước tư bản

trở nên rất gay gắt và đây được coi là nguyên

nhân thứ hai dẫn đến CTTG II

GV: Có nhóm nào có ý kiến bổ sung?

Như vậy qua tìm hiểu chúng ta tìm được 2

nguyên nhân cơ bản dẫn đến cuộc CTTG II

* Từ những nguyên nhân trên đẫn đến quan

hệ quốc tế giữa các nước ĐQ lúc này ra sao ?

+ Khối phát xít Đức, I-ta-li-a, N.Bản muốn tìm

cách thoát khỏi khủng hoảng bằng con đường

gây chiến tranh phân chia lại thế giới

* 2 khối này tuy mâu thuẫn với nhau, nhưng

lại có cùng một điểm chung Đó là điểm chung

nào ?

HS => Đều coi Liên Xô là kẻ thù cần phải tiêu

diệt

Trao đổi với bạn bè và trả lời câu hỏi sau:

* Tại sao cả hai khối này lại cùng coi Liên Xô

là kẻ thù chung?

* Hai khối này đã có hành động gì để giải

quyết mâu thuẫn với LX ?

Đại diện nhóm trình bày kết quả thảo luận

+ Tuy hai khối này có mâu thuẫn với nhau về

quyền lợi, nhưng cùng đi theo chế độ TBCN

Còn Liên Xô là nước duy nhất trên TG lúc bấy

giờ đi theo chế độ XHCN=> cả hai khối đều

không muốn có sự tồn tại của chế độ XHCN

+ Trong cuộc khủng hoảng kinh tế TG, kinh tế

các nước tư bản đều bị tàn phá nặng nề, nhưng

riêng Liên Xô lại rất phát triển => Vào thời điểm

đó LX đã trở thành 1 trong những nước có tiềm

lực kinh tế và quân sự mạnh nhất TG => Khiến

Năng lực hợp tác

- Sử dụng ngôn ngữ lịch sử

các nước ĐQ ganh ghét.

GV: Có nhóm nào có ý kiến bổ sung?

* Hai khối này đã có hành động gì để giải

quyết mâu thuẫn với LX ?

HS => Để giải quyết mâu thuẫn với LX, các

nước châu Âu đã có sự thỏa hiệp, nhượng bộ với

Hít-le

GV: Có nhóm nào có ý kiến bổ sung?

Quan sát hình 75 SGK :

GV

: Đây là bức biếm họa do một họa sĩ người

Thụy Sĩ vẽ đầu năm 1939 Trong tranh, Hít-le

được ví như người khổng lồ, xung quanh là các

nhà lãnh đạo các nước châu Âu, được xem như

những người tí hon

Trao đổi với bạn bè và trả lời câu hỏi sau:

* Tại sao các nước châu Âu lại có hành động

thỏa hiệp, nhượng bộ với Hít-le ?

* Tại sao Hít-le lại tấn công các nước châu Âu

trước khi tấn công LX ?

Đại diện nhóm trình bày kết quả thảo luận

=> Nhóm khác bổ sung => GV chốt kiến thức

* Tại sao các nước châu Âu lại có hành động

thỏa hiệp, nhượng bộ với Hít-le ?

HS => Các nước châu Âu muốn mượn bàn tay

của các nước phát xít, đại diện là Hít-le(Đức) để

tiêu diệt Liên Xô

Năng lực

tự học

Năng lực hợp tác

- Sử dụng ngôn ngữ lịch sử

GV: Có nhóm nào có ý kiến bổ sung?

GV: (hình ảnh bản đồ - GV chỉ)

Đỉnh cao của của chính sách thỏa hiệp chính là

Hiệp định Muy-ních Đó là việc Anh-Pháp-Mĩ

nhường cho Đức thôn tính Tiệp Khắc để đổi lấy

việc Đức nhận quay sang tấn công Liên Xô

(Tiệp Khắc gắn với Pháp và Liên Xô bằng Hiệp

ước tương trợ, là trở ngại quan trọng cho việc

Hít-le xâm lược Trung và Đông Nam Âu Thôn

tính Tiệp Khắc giúp Hít-le loại trừ được đồng

minh của Pháp, cô lập Pháp và là giai đoạn quan

trọng nhất trong việc Đức chuẩn bị chiến tranh

chống Liên Xô)

* Mọi việc diễn ra có được như mong muốn

của khối A-Pháp-Mĩ không ?

HS => Không, vì sau khi sáp nhập nước Áo

vào Đức, le chiếm Tiệp Khắc rồi, nhưng

Hít-le lại quyết định tấn công các nước ở châu Âu

trước chứ không tấn công LX như Hiệp ước đã kí

với khối A-P-M

* Tại sao Hít-le lại tấn công các nước châu

Âu trước khi tấn công LX ?

HS vì =>

+ Vì Hít-le thấy chưa đủ sức tấn công LX, cần

phải chuẩn bị thêm lực lượng cho đủ mạnh để tấn

công LX

+ Do chính sách thỏa hiệp, nhượng bộ của các

nước châu Âu Dẫn đến sự chủ quan, không đề

phòng của các nước châu Âu với khối phát xít,

điều này đã tạo điều kiện thuận lợi cho Hít-le gây

chiến

GV: Có nhóm nào có ý kiến bổ sung?

GV: Đây được coi là nguyên nhân thứ ba dẫn

đến cuộc CTTG II bùng nổ

GV

: Sau đây cô mời cả lớp chúng ta cùng xem

đọan VideoClip Cô yêu cầu cả lớp chú ý lắng

nghe sau đó các em sẽ trả lời cho cô 1 số câu hỏi

(HS xem đoạn VideoClip)

Trao đổi với bạn bè và trả lời câu hỏi sau:

* Nước nào là nước trực tiếp châm ngòi nổ

chiến tranh ?

* Nước nào ở C.Âu bị Đức tấn công đầu tiên?

* Bị tấn công vào thời gian nào?

* Tại sao lại là nước đó ?

Đại diện nhóm trình bày kết quả thảo luận

nổ chiến tranh

- Nước châm ngòi nổ chiến tranh : Đức

- Nước bị Đức tấn công đầu tiên : Ba Lan

- Thời gian :1/9/1939

- Vì : + Ba Lan là nước có nhiều tài nguyên

+ Có thể dùng Ba Lan làm bàn đạp tấn công

Liên Xô và nhiều nước châu Âu

GV : Có 1 sự kiện đã diễn ra trong thời gian

này : đó là khi Đức tấn công Ba Lan Do Anh,

Pháp là đồng minh của Ba Lan nên ngay khi Đức

tấn công Ba Lan => Anh-Pháp buộc phải tuyên

chiến với Đức Liên quân Anh, Pháp đã đem

quân dàn trận tại biên giới Pháp - Đức nhưng lại

không tấn công Đức và cũng không có hành động

nào đỡ đòn cho BaLan Hiện tượng này được các

nhà báo Mĩ gọi là « cuộc chiến tranh kì quặc »,

người Pháp gọi là cuộc chiến tranh « buồn

cười », người Đức gọi là chiến tranh « ngồi »

* Theo em hiểu thì tại sao quân Anh, Pháp lại

có hành động đó ?

HS=> Do Anh, Pháp vẫn còn ảo tưởng về một

sự thỏa hiệp với Hít-le ở Muy-ních, nghĩ rằng

Đức đánh BaLan là để dọn đường cho việc tấn

công LX

GV : Hành động này của Anh, Pháp là sự tiếp

tục của chính sách thỏa hiệp với Hít-le Điều này

đã đẩy cuộc chiến tranh đi nhanh hơn và diễn

- Sử dụng ngôn ngữ lịch sử

biến chính của cuộc CTTG II ra sao chúng ta sẽ

cùng tìm hiểu sang phần II

GV : CTTG II, được chia làm 2 giai đoạn chính

Trước hết chúng ta cùng tìm hiểu giai đoạn 1

thông qua phần 1

GV: Theo yêu cầu trong chương trình giảm tải

của Bộ GD&ĐT, phần diễn biến yêu cầu HS lập

niên biểu Do vậy, cô yêu cầu các em chú ý lắng

nghe, quan sát, sau đó các em sẽ lập niên biểu

theo mẫu sau

(GV đưa ra mẫu niên biểu) (Mặt trận, thời gian, sự kiện)

* Qua tìm hiểu ở nhà rồi bạn nào có thể cho

cô biết chiến sự ở giai đoạn 1 này diễn ra trên

mấy mặt trận và đó là những mặt trận nào ?

(HS trả lời GV cho hiện tên mặt trận

và ghi bảng)

- GV: Cô mời cả lớp cùng tìm hiểu diễn biến của

cuộc chiến tranh này bắt đầu từ mặt trận Tây Âu

* Ở mặt trận Tây Âu

* Như chúng ta đã biết : 1/9/1939 Đức tấn công

BaLan Anh, Pháp đã có hành động tuyên nhưng

không chiến với Đức(kéo dài 7 tháng) Trước

II Những diễn biến chính.

1 Chiến tranh bùng nổ và lan rộng toàn thế giới(từ ngày 1/9/1939 đến đầu năm 1943)

GV kẻ bảng niênbiểu lên bảng

hành động mù quáng của Anh, Pháp như vậy

Đức đã có hành động gì ? Cô mời cả lớp chúng ta

cùng theo dõi đoạn VideoClip sau :

(xem clip Đức đánh Đan Mạch, P, A)

Sau khi tấn công Ba Lan, quân Đức đã

nhanh chóng tấn công những đâu ?

HS => sau khi tấn công Ba Lan, quân Đức đã

nhanh chóng quay sang phía Tây tấn công Đan

Mạch, Na-uy, Pháp, Anh

GV - Lược đồ Sau khi kế hoạch « Sư tử biển »

tấn công Anh của Đức bị thất bại Đức đã cùng

I-ta-li-a và NB mở hội nghị ở Viên(Áo)(9/1940)

mời các nước ở khu vực Nam Âu như Hunggari,

Rumani, Bungari…tham dự với mục đích nhằm

kêu gọi thêm đồng minh(nội dung cơ bản: khi

Đức chiếm được LX sẽ chia quyền lợi cho các

nước này) Sau hội nghị đã có Rumani, Hunggari,

Bungari trở thành chư hầu của Đức Như vậy,

không tốn một viên đạn Đức lại đã nhanh chóng

chiếm được tất cả những căn cứ quan trọngtrên

các nước này, đồng thời thành lập một vành đai

bao vây LX, Hi Lạp và Nam Tư

* Với lợi thế đó, 4/1941 không quân Đức tấn

công Nam Tư, chính phủ Nam Tư phải bỏ chạy

sang Ai Cập Cùng ngày Đức tấn công Hi Lạp

Hi Lạp phải đầu hàng

- tự học