Bộ mặt thế giới đã thay đổi rất nhiều bởi sự phát triển như vũ bão của khoa học - kĩ thuật hơn Học sinh có năng lực vận dụng những kiến thức liên môn: Toán học, Vật lý, Sinh học, Hóa họ
Trang 1Cuộc thi “ Dạy học theo chủ đề tích hợp” - Năm học 2016-2017
PHIẾU MÔ TẢ HỒ SƠ DẠY HỌC DỰ THI CỦA GIÁO VIÊN
1.Tên hồ sơ dạy học:
VẬN SUNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN ĐỂ DẠY LỊCH SỬ 9 - TIẾT
Nguồn gốc, những thành tựu chủ yếu, ý nghĩa lịch sử và tác động của cuộc
cách mạng khoa học - kĩ thuật lần thứ hai của loài người (từ 1945 đến nay) Bộ mặt
thế giới đã thay đổi rất nhiều bởi sự phát triển như vũ bão của khoa học - kĩ thuật hơn
Học sinh có năng lực vận dụng những kiến thức liên môn: Toán học, Vật lý,
Sinh học, Hóa học, Công nghệ (Kỹ thuật trồng trọt và chăn nuôi), Địa lý, Tiếng Anh,
Mỹ thuật… để giải quyết các vấn đề bài học đề ra
2.3 Thái độ
Thông qua những kiến thức trong bài, HS cần xác định rõ ý chí vươn lên không
ngừng, cố gắng phân đấu không mệt mỏi để tiếp thu những thành tựu khoa học - kĩ
thuật mới, sự phát triển trí tuệ không có giới hạn của con người sẽ phục vụ cuộc sống
đòi hỏi ngày càng cao của chính con người
Từ đó HS nhận thức được, cần phải cố gắng, chăm chỉ học tập, có ý chí và hoài
bão vươn lên bởi vì hiện nay XH đang đòi hỏi nguồn nhân lực lao động có chất lượng
cao, nắm được những tri thức mới về khoa học - kĩ thuật để phục vụ cho sự nghiệp
công nghiệp hoá và hiện đại hoá đất nước
- Tích hợp: Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường, đấu tranh chống việc sử dụng
thành tự KH-KT vào chiến tranh, phá hủy môi trường, ảnh hưởng đến đời sống nhân
dân
3 Đối tƣợng dạy học của bài học :
- Học sinh lớp 9AB trường PTDT Nội Trú- Vị Xuyên- Hà Giang
- Số lượng: 59 em
- Số lớp thực hiện: 02
- Đặc điểm : Số lượng HS mỗi lớp vừa phải, HS hăng hái, nhiệt tình, nhiều em
Trang 2thuộc các CLB HSG khối 9 các môn học… Nhiều em có khả năng sử dụng máy vi
tính, khai thác Internet hiệu quả, khả năng Ngoại ngữ (Tiếng Anh) khá…
4 Ý nghĩa của bài học:
Cuộc cách mạng khoa học - kĩ thuật lần thứ hai của loài người bắt đầu từ năm
1945, hiện nay đang phát triển như vũ bão, làm cho bộ mặt thế giới có nhiều thay đổi
Cuộc cách mạng này, bắt đầu từ nhu cầu ngày càng cao của con người, lao
động giản đơn không đáp ứng được Mặt khác, do nạn bùng nổ dân số, tài nguyên
thiên nhiên ngày càng cạn kiệt và nhu cầu của cuộc chiến tranh hiện đại cần có những
vũ khí mới, thông tin liên lạc mới Cho nên con người đã tiến hành cuộc cách mạng
khoa học - kĩ thuật lần thứ hai bắt đầu từ năm 1945, nơi khởi đầu cuộc cách
mạng này là Mĩ và nó nhanh chóng lan ra khắp thế giới
Qua bài học, HS sẽ nắm được nguồn gốc, những thành tựu chủ yếu, ý nghĩa
lịch sử và tác động của cuộc cách mạng khoa học - kĩ thuật lần thứ hai của loài người
(từ 1945 đến nay) Bộ mặt thế giới đã thay đổi rất nhiều bời sự phát triển như vũ bão
của khoa học - kĩ thuật hơn nửa thế kỷ qua
Thông qua những kiến thức trong bài, HS cần xác định rõ ý chí vươn lên không
ngừng, cố gắng phân đấu không mệt mỏi để tiếp thu những thành tựu khoa học - kĩ
thuật mới, sự phát triển trí tuệ không có giới hạn của con người sẽ phục vụ cuộc sống
đòi hỏi ngày càng cao của chính con người
Từ đó HS nhận thức được, cần phải cố gắng, chăm chỉ học tập, có ý chí và hoài
bão vươn lên bởi vì hiện nay XH đang đòi hỏi nguồn nhân lực lao động có chất lượng
cao, nắm được những tri thức mới về khoa học - kĩ thuật để phục vụ cho sự nghiệp
công nghiệp hoá và hiện đại hoá đất nước
Đặc biệt, các em có cơ hội ôn tập, thể hiện các kiến thức đã học ở các môn học
như Toán học, Vật lý, Sinh học, Hóa học, Công nghệ (Kỹ thuật trồng trọt và chăn
nuôi), Địa lý, Tiếng Anh, Mỹ thuật… đề giải quyết các yêu cầu của bài học
5 Thiết bị dạy học, học liệu :
* Giáo viên:
- Các thiết bị và đồ dùng dạy học:
+ Máy vi tính, máy chiếu projector,
+ Tranh ảnh về thành tựu khoa học- kĩ thuật lần thứ hai
+ Phiếu học tập
+ Bút dạ
- Nguồn tƣ liệu, học liệu chủ yếu:
+ Sách Giáo khoa môn Lịch sử 9 (NXB Giáo dục, Hà Nội, 2013)
+ Một số sách tham khảo về lĩnh vực sinh học, địa lí, toán học, GDCD,
…đặc biệt các Website Khoa học - Công nghệ trên Internet, các chương trình trình truyền hình về
Khoa học - Công nghệ của Đài Truyền hình Việt Nam…
+ Tư liệu lịch sử, truyện kể về các nhà khoa học
Trang 3Cuộc thi “ Dạy học theo chủ đề tích hợp” - Năm học 2016-2017
* Học sinh:
- Học bài cũ; Đọc và chuẩn bị bài mới
- Vở ghi, SGK, SBT, sách tham khảo các môn: Toán, Sinh học, địa lí, GDCD
- Các ứng dụng CNTT trong việc dạy và học :
+ Giáo viên và học sinh sử dụng Internet để sưu tầm tư liệu : Các bài viết, phim tư liệu,
tranh ảnh liên quan đến bài học…
GV định hướng cho HS: Do khối lượng thông tin lịch sử trên mạng Internet rất lớn,
nên việc khai thác, sưu tầm tư liệu lịch sử phải hướng tới nội dung cơ bản nhất, điển
hình nhất, bản chất nhất, theo mục đích toàn diện của chương trình
- Cần giữ đúng yêu cầu tiến hành bài học lịch sử (bài truyền thụ kiến thức mới,
bài ôn tập, kiểm tra, hoạt động ngoại khoá) và luôn chú ý phát huy tính tích cực của
HS trong giờ học có sử dụng thành tựu CNTT, làm cho học sinh tham gia vào quá
trình học tâp, chức năng chủ “khám thị”
+ Trong giờ học, giáo viên kết hợp ghi bảng (Vẽ bản đồ tư duy) và sử dụng hợp lí các thiết
bị CNTT
6 Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học :
1.Kiểm tra bài cũ:
Câu 1: Em hãy trình bày về Hội nghị I-an-ta và những quyết định của Hội nghị
.Hệ quả của Hội nghị I-an-ta?
Câu 2: Em hãy nêu những xu thế phát triển của thế giới ngày nay?
2.Giới thiệu bài mới:
* GV giới thiệu bài:
Cuộc cách mạng khoa học - kĩ thuật lần thứ hai của loài người bắt đầu từ năm
1945, hiện nay đang phát triển như vũ bão, làm cho bộ mặt thế giới có nhiều thay đổi
Cuộc cách mạng này, bắt đầu từ nhu cầu ngày càng cao của con người, lao động
giản đơn không đáp ứng được Mặt khác, do nạn bùng nổ dân số, tài nguyên thiên
nhiên ngày càng cạn kiệt và nhu cầu của cuộc chiến tranh hiện đại cần có những vũ
khí mới, thông tin liên lạc mới Cho nên con người đã tiến hành cuộc cách mạng khoa
học - kĩ thuật lần thứ hai bắt đầu từ năm 1945, nơi khởi đầu cuộc cách mạng này là
Mĩ và nó nhanh chóng lan ra khắp thế giới
Hoạt động 1:
I.Những thành tựu chủ yếu của cuộc cách mạng khoa học kĩ thuật
- GV mời 1 hs đọc đoạn in nghiêng đầu bài SGK /48 và nêu câu hỏi:
H: Nguồn gốc nào dẫn đến cách mạng khoa học-kĩ thuật?
- HS trả lời theo nội dung SGK
- GV nhận xét và chốt ý cho HS nắm: Nhu cầu của con người, dân số tăng…
H: Quốc gia nào là nơi khởi đầu của cuộc cách mạng Khoa học-kĩ thuật?
- HS: Mĩ là nước khởi đầu
- GV chia 4 nhóm HS, giao nhiệm vụ, yêu cầu HS thảo luận 5’:
Nhóm 1: Hãy nêu những thành tựu chủ yếu về khoa học cơ bản của cuộc cách
Trang 4mạng khoa học – kĩ thuật lần thứ hai của loài người?
Nhóm 2: Nêu những thành tựu về công cụ sản xuất mới và nguồn năng lượng
mới?
Nhóm 3: Kể tên những vật liệu mới con người đã sáng tạo ra trong công cuộc
cách mạng khoa học - kĩ thuật lần này? Cuộc “cách mạng xanh” trong nông nghiệp
đã đạt được những thành tựu nào?
Nhóm 4: Trình bày những tiến bộ thần kì trong lĩnh vực giao thông vận tải –
thông tin liên lạc và chinh phục vũ trụ?
- HS nhận nhiệm vụ, thảo luận nhóm 5’
- Hết thời gian, GV mời đại diện các nhóm trình bày kết quả thảo luận
- Đại diện nhóm trình bày kết quả thảo luận, các nhóm khác nhận xét, bổ sung
1 Khoa học cơ bản:
Nhóm 1: Hãy nêu những thành tựu chủ yếu về khoa học cơ bản của cuộc cách
mạng khoa học – kĩ thuật lần thứ hai của loài người?
- Đại diện nhóm trình bày kết quả thảo luận, các nhóm khác nhận xét, bổ sung
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức mục 1:
+ Có những phát minh to lớn đánh dấu bước nhảy vọt trong Toán, Lý,
Hoá, Sinh học
- Đã ứng dụng vào sản xuất phục vụ cuộc sống
+ 3/1997 nhân tạo được con Cừu bằng phương pháp sinh sản vô tính
+ 6/2000 tiến sĩ CôLin công bố “Bản đồ gen người”
- GV chiếu một số hình ảnh về thành tựu khoa học cơ bản:
- HS quan sát
́ cừu Dolly
Trang 5Cuộc thi “ Dạy học theo chủ đề tích hợp” - Năm học 2016-2017
* Tích hợp môn sinh học:
- GV chiếu câu hỏi:
H: Dựa vào kiến thức môn sinh học, em hãy cho biết sự thành công của phương
pháp sinh sản vô tính và bản đồ gen người có ảnh hưởng không tốt như thế nào trong
cuộc sống con người?
H: Việc hoàn thành “Bản đồ gen người” có ý nghĩa như thế nào?
- HS dựa vào kiến thức môn sinh học, suy nghĩ, trả lời
* Liên hệ ở Việt Nam
- GV chiếu câu hỏi:
H: Ở Việt Nam có những tiến bộ nào trong lĩnh vực khoa học cơ bản mà em
biết?
- HS dựa suy nghĩ, trả lời
- GV cung cấp kiến thức cho HS: Lĩnh vực sinh học:
1 Bệnh viện Từ Dũ- Thành phố Hồ Chí Minh
2 Bệnh viện Bà mẹ trẻ em- Hà Nội
-> Các bệnh viện này đã tiến hành thụ thai nhân tạo và cấy ghép phôi thành
công từ nhiều năm nay
* Tích hợp môn toán học:
H: Em hãy cho biết ai là người Việt Nam đầu tiên giành được Huy chương
Fields vào năm 2010?
- HS quan sát, dựa vào kiến thức môn sinh học, suy nghĩ, trả lời
- GV chiếu hình ảnh và giới thiệu về nhà toán học Ngô Bảo Châu…
Tháng 6-2000, các nhà khoa học đã công bố Bản đồ gen người,
bản đồ này đượcc giải mã vào tháng 4-2003
Trang 6Nhà toán học Ngô Bảo Châu là người Việt Nam đầu tiên giành được Huy chương
Fields vào năm 2010
2 Công cụ sản xuất:
Nhóm 2: Nêu những thành tựu về công cụ sản xuất mới?
- Đại diện nhóm trình bày kết quả thảo luận, các nhóm khác nhận xét, bổ sung
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức mục 2:
+ Quan trọng nhất là sự ra đời của máy tính điện tử, máy tự động và hệ
thống máy tự động
+ Tháng 3/2002 người Nhật sử dụng cỗ máy tính lớn nhất thế giới giải
được 35000 tỷ phép tính/ giây để nghiên cứu sự nóng lên của trái đất và thảm
họa thiên tai
- GV chiếu một số hình ảnh liên quan đến nội dung kiến thức
- HS quan sát
Máy tính Máy tự động Hệ thống máy tự động
Trang 7Cuộc thi “ Dạy học theo chủ đề tích hợp” - Năm học 2016-2017
Máy rút tiền tự động Máy tính mô phỏng thế giới ở Nhật Bản( ESC)
H: So với trước đây, công cụ sản xuất mới có những t ến bộ như thế nào?
- HS suy nghĩ trả lời
- GV bổ sung thêm:
Các nhà khoa học còn tạo ra các Rô-bốt - “người máy” đảm nhận những công
việc con người không đảm nhận được: lặn sâu xuống đáy biển (6-7km), làm việc
trong các nhà máy điện nguyên tử,
3 Năng lượng mới:
Nhóm 2: Trình bày những nguồn năng lượng mới?
- Đại diện nhóm trình bày kết quả thảo luận, các nhóm khác nhận xét, bổ sung
Người máy A-si-mô
Trang 8- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức mục 3:
+ Năng lượng thiên nhiên ngày càng cạn kiệt, con người đã tìm ra những
nguồn năng lượng mới: năng lượng nguyên tử, mặt trời, gió, thuỷ triều
- GV chiếu một số hình ảnh giới thiệu cho HS xem hình các hình ảnh về các
nguồn năng lượng mới, giới thiệu hình 25, Nhật Bản đã sử dụng năng lượng mặt trời
Năng lượng mă ̣t trời Một phòng giặt ở Canađa
hoạt động nhờ năng lượng mặt trời
Trang 9Cuộc thi “ Dạy học theo chủ đề tích hợp” - Năm học 2016-2017
Máy bay sử dụng năng lƣợng điện mặt trời
* Tích hợp môn địa lí:
H: Dựa vào kiến thức địa lí, em hãy cho biết ở Việt Nam đã khai thác những
nguồn năng lượng mới nào để phục vụ đời sống con người?
H: Các công trình thủy điện thường được xây dựng ở đâu? Các nhà máy đó,
ngoài cung cấp nguồn điện còn có tác dụng gì?
- GV chốt và liên hệ đến một số nhà máy thủy điện Sông Đà- Vị Xuyên –Hà
Giang…
Hà Nội sắp có nhà máy điện gió 120 triệu USDThuỷ điện Sơn La
Trang 10
Năm tua-bin gió ở Bình Thuận Nhà máy thủy điện Ya li
4 Vật liệu mới:
Nhóm 3: Kể tên những vật liệu mới con người đã sáng tạo ra trong công cuộc
cách mạng khoa học - kĩ thuật lần này? Cuộc “cách mạng xanh” trong nông nghiệp
đã đạt được những thành tựu nào?
- Đại diện nhóm trình bày kết quả thảo luận, các nhóm khác nhận xét, bổ sung
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức mục 4:
+ Chất dẻo Pôlime quan trọng hàng đầu trong cuộc sống và trong công
nghiệp
+ Các loại vật liệu nhân tạo không ngừng gia tăng đến 1982 có 335.000 loại
- GV chiếu một số hình ảnh liên quan đến nội dung kiến thức và giới thiệu cho
Gần đây người ta chế ra chất tê-phơ-tông làm chất cách điện rất tốt, không
cháy, không thấm nước, đốt nóng 350°C hay làm lạnh âm 200°C mà vẫn không vịêc
gì
Trang 11Cuộc thi “ Dạy học theo chủ đề tích hợp” - Năm học 2016-2017
5 Cách mạng xanh:
H: Thế nào là “cách mạng xanh” trong nông nghiệp? Hãy nêu những thành
tựu của cuộc “cách mạng xanh” trong nông nghiệp?
- HS suy nghĩ, trả lời; GV chốt kiến thức mục 5:
- Tạo ra được những giống cây trồng mới, con giống mới, năng suất cao
- Giải quyết được vấn đề lương thực cho nhiều quốc gia
- GV chiếu một số hình ảnh về thành tựu khoa học cơ bản:
Trang 12- GV liên hệ đến cuộc cách mạng ở Việt Nam:
+ Năm 1988 nước ta nhập 45 vạn tấn gạo
Năm 1989 ta đã xuất khẩu 1,5 triệu tấn gạo (đứng hàng thứ ba sau Thái Lan
và Mĩ)
+ Hiện nay nước ta đứng thứ hai sau Thái Lan về hàng xuất khẩu gạo
6 Giao thông vận tải và thông tin liên lạc:
Nhóm 4: Trình bày những tiến bộ thần kì trong lĩnh vực giao thông vận tải?
- Đại diện nhóm trình bày kết quả thảo luận, các nhóm khác nhận xét, bổ sung
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức mục 6:
+ Con người đã đạt được những thành tựu “thần kỳ”
+ Máy bay siêu âm khổng lồ
+ Tàu hoả tốc độ cao
+ Phương tiện thông tin liên lạc hiện đại phát sóng qua vệ tinh
- GV chiếu một số hình ảnh về thành tựu khoa học cơ bản:
- HS quan sát
- GV chiếu một số hình ảnh liên quan đến nội dung kiến thức
Tàu hỏa cao tốc Máy siêu âm khổng lồ
Máy bay tàng hình
Trang 13Cuộc thi “ Dạy học theo chủ đề tích hợp” - Năm học 2016-2017
7 Chinh phục vũ trụ:
Nhóm 4: Trình bày những tiến bộ thần kì trong lĩnh vực thông tin liên lạc và
chinh phục vũ trụ?
- Đại diện nhóm trình bày kết quả thảo luận, các nhóm khác nhận xét, bổ sung
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức mục 7:
- Đạt được nhiều thành tựu kỳ diệu
+ 1957 phóng vệ tinh nhân tạo
+ 1961 con người bay vào vũ trụ
+ 1969 đặt chân lên mặt trăng
- GV chiếu một số hình ảnh về thành tựu khoa học cơ bản:
- HS quan sát
Vệ tinh nhân tạo Sputnik 12-4-1961 - Yuri Gagarin hoàn thành
của Liên Xô 1957 chuyến bay vòng quanh trái đất
Neil Armstrong Tàu vũ trụ Phương Động
GV mở rộng: Việt Nam đã có người bay vào vũ trụ (Phạm Tuân) và có vệ tinh
nhân tạo
- GV cho HS thảo luận nhóm( bàn) - thời gian 3 phút:
H: So sánh Cuộc cách mạng khoa học – kĩ thuật hiện nay với cuộc Cách mạng
công nghiệp thế kỉ XIX (còn gọi là cách mạng kĩ thuật lần thứ nhất)?
Trang 14GV gợi ý HS so sánh hai cuộc cách mạng kĩ thuật trên các phương diện như
phạm vi, nội dung chủ yếu, đặc điểm nổi bật…
- Đại diện nhóm trình bày, các nhóm khác nhận xét, bổ sung
- GV chiếu nội dung thảo luận, nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức
Cách mạng công nghiệp
thế kỉ XIX
Cuộc cách mạng KH – KT
từ năm 1945 đến nay Phạm vi Lĩnh vực kĩ thuật Rộng lớn, trên nhiều lĩnh vực
Khoa học là lực lượng sản xuất trực tiếp Phát minh kĩ thuật bắt nguồn từ nghiên cứu khoa học
Hoạt động 2:
II Ý nghĩa và tác động của cuộc cách mạng khoa học kĩ thuật
1.Ý nghĩa:
- GV yêu cầu HS đọc mục II SGK và nêu câu hỏi:
H: Cuộc cách mạng khoa học - kĩ thuật hiện nay đã và đang có những tác động
như thế nào đối với cuộc sống con người ?
- HS trả lời, nhận xét bổ sung
- GV chốt kiến thức:
+ Cuộc cách mạng khoa học - kĩ thuật đánh dấu sự tiến hoá của nền văn
minh nhân loại
+ Tạo ra sự thay đổi to lớn trong cuộc sống con người
+ Tạo ra bước nhảy vọt chưa từng thấy về sản xuất và năng suất lao động
+ Thay đổi mức sống và chất lượng cuộc sống của con người
+ Đưa tới những thay đổi lớn về cơ cấu dân cư
- GV minh hoạ thêm:
Mốc trong lịch sử tiến hóa văn minh của loài người như: phát minh ra lửa - 50
vạn năm TCN; đòn bẩy – mặt phẳng nghiêng - 5000 năm TCN; máy hơi nước - 1784
; nhà máy điện đầu tiên – 1884; chất đồng vị phóng xạ - 1934; lò phản ứng nguyên tử
- 1942 ; …
Chỉ trong vòng 20 năm (1970 - 1990), sản xuất thế giới tăng 2 lần, ngang với
2000 lần khối lượng của vật chất sản xuất ra trong 230 năm của thời đại công nghiệp
(1740 - 1970)
Cuộc cách mạng khoa học - kĩ thuật lần này đưa loài người bước sang nền văn
minh thứ ba - “văn minh hậu công nghiệp” hay còn gọi là “văn minh trí tuệ” Nền văn
minh này đang xuất hiện những ngành khoa học mũi nhọn: tin học, sinh học phân tử,