Bài giảng các loại thiết bị tiết lưu

Thiết bị tiết lưu (TBTL) là một trong những thiết bị chính của hệ thống lạnh. Theo nguyên lý giảm áp suất, TBTL chia ra làm 2 loại cơ bản: Cáp tiết lưu và van tiết lưu. Trong tài liệu này, tác giả chủ yếu trình bày đặc điểm và hình ảnh thực tế của hầu hết các loại thiết bị tiết lưu hiện có trong các hệ thống lạnh để bạn đọc có thể bước đầu phân biệt được các loại tiết lưu. Cụ thể là các thiết bị tiết lưu sau: Cáp tiết lưu, van tiết lưu tay, van tiết lưu nhiệt cân bằng trong và cân bằng ngoài, van tiết lưu tự động, van tiết lưu điện tử, van phao hạ áp, van phao cao áp, van tiết lưu hộp, ông tiết lưu, van Accurator (Van Chatleff ).Tài liệu này phù hợp cho nhiều đối tượng khác nhau: Tài liệu tham khảo để soạn bài giảng cho giáo viên, tài liệu tham khảo để sinh viên hiểu rõ hơn về cách phân loại thiết bị tiết lưu. Để có thêm thông tin về các loại thiết bị tiết lưu trên, ví dụ như các thông tin về đặc điểm, nguyên lý hoạt động, và ứng dụng, bạn đọc tìm hiểu thêm tài liệu “Đề cương giảng dạy thiết bị tiết lưu”.

THIẾT BỊ TIẾT LƯU

Phân loại

Theo nguyên lý giảm áp suất TBTL chia ra làm 2 loại cơ bản:

- Cáp tiết lưu (ống mao) là thiêt bị giảm áp nhờ trở lực ma sát

- Van tiết lưu là những thiết bị tiết lưu giảm áp nhờ trở lực cục bộ

Ví dụ:

Van tiết lưu tay

Van tiết lưu nhiệt cân bằng trong

và cân bằng ngoài

Van tiết lưu tự động

Van tiết lưu điện tử

Van phao hạ áp (low side float)Van phao cao áp (high side float)Van tiết lưu hộp

Ống tiết lưuVan Accurator (Van Chatleff )

Phin sấy lọc và cáp tiết lưu (ống mao)

Cáp tiết lưu (Ống mao dẫn)

Cáp tiết lưu

Ví dụ: Cáp tiết lưu trong một hệ thống lạnh.

Van tiết lưu tay (Hand operated expansion valve)

Đặc điểm

• Loại đơn giản nhất, điều khiển bằng tay

• Không phù hợp với các hệ thống nhỏ

Adjusting stem: Thanh điều chỉnh; From condenser: Từ thiết bị ngưng tụ

Needle: kim van To evaporator: Tới thiết bị bay hơi

Seat: Đế van Orifice: Lỗ tiết lưu

Lò xo

Đến dàn BH

Van TLTĐ Van TLTĐ

Dàn bay hơi

Dàn bay hơi

a) Cấu tạo van TLTĐ cân bằng trong; b) Cấu tạo van TLTĐ cân bằng ngoài c)Sơ đồ lắp đặt van TLTĐ cân bằng trong; d) Sơ đồ lắp đạt van TLTĐ cân bằng ngoài.

b) a)

Van tiết lưu cân bằng trong và cân bằng ngoài

Một số dạng khác của van tiết lưu cân bằng trong và cân bằng ngoài

Đầu vào môi chất lạnh Đầu ra Môi chất lạnh

Điều chỉnh độ quá nhiệt

Một loại van tiết lưu cân bằng trong

Cấu tạo của một loại van tiết lưu cân bằng trong

(Có khả năng điều chỉnh nhiệt độ quá nhiệt) 1-thân van, 2-kim và đế van, 3-lò xo, 4- vít điều chỉnh độ quá nhiệt,

5-màng dãn nở, 6-bầu cảm nhiệt, 7-đầu lỏng cao áp vào, 8- đầu lỏng hạ áp ra

2

3 1

Van tiết lưu cân bằng ngoài

(Externally Equalised TX valve)

Hình ảnh một loại

van tiết lưu cân bằng ngoài

Đầu vào môi chất lạnh

Đầu ra môi chất lạnh Điều chỉnh độ quá nhiệt

Đường cân bằng ngoài

Hình ảnh một loại van tiết lưu cân bằng ngoài

Van tiết lưu điện tử (Electronic Expasion

Valve)

Hình ảnh một số van tiết lưu điện tử

Trục van Động cơ bước

Van tiết lưu điện tử

a) Van tiết lưu điện tử b) Bộ điều khiển van c) Sơ đồ lắp đặt van tiết lưu điện tử 1-máy nén, 2-thiết bị ngưng tụ, 3- thiết bị bay hơi, 4-van tiết lưu điện

tử, 5-bình chứa cao áp, 6-van điện

từ, 7-phin sấy lọc, 8-mắt gas, 9-bộ điều khiển van tiết lưu, 10-đầu cảm

Van tiết lưu tự động

(Automatic Expansion Valve)

Màng

Kim van

và đế van

Lò xo

Lỏng cao áp

Tới TBBH

Cấu tạo của một loại van tiết lưu tự động

Cấu tạo và ứng dụng của một loại van tiết lưu tự động

Van phao phía hạ áp (low side float)

Đặc điểm

• Phao đặt ở phía hạ áp

• Duy trì mức môi chất lạnh lỏng chính xác trong thiết bị bay hơi

•Thiết bị bay hơi vận hành trong điều kiện ngập lỏng hoàn toàn

Hoạt động

Khi mức lỏng của môi chất giảm, vị trí của phao hạ xuống, kim van được

mở ra để môi chất lỏng đi vào dàn bay hơi Khi mức lỏng tăng lên, vị trí của phao cũng nâng lên, kim van đóng lại

Van phao phía hạ áp (low side float)

Ví dụ: Một dạng thiết bị bay hơi

có lắp van phao phía hạ áp dùng để làm lạnh đồ uống Môi chất lạnh ngập trong vỏ, đồ uống trong ống.

-Temperature Adjusting Screw: Vít điểu chỉnh nhiệt độ

-Beer coil: Dàn lạnh có chứa bia

ở phía trong

- Float valve: Van phao

- Float: Phao

- Shell: vỏ bình

Van phao phía cao áp (high side float)

Đặc điểm

• Phao đặt ở phía cao áp

• Kiểm soát gián tiếp lượng lỏng vào dàn bay hơi

• Duy trì mức lỏng ổn định ở buồng phao áp suất cao

Hoạt động

• Môi chất lạnh ngưng tụ và đi qua buồng phao tăng mức lỏng, phao mở

và môi chất lỏng đi vào dàn bay hơi

• Tốc độ ngưng tụ chất lỏng bằng với tốc độ hóa hơi trong thiết bị bay hơi

• Khi máy nén dừng, mực chất lỏng giảm, van phao đóng lại

Van phao phía cao áp (high side float)

Ví dụ: Vị trí của buồng chứa phao phía cao áp

Phao cao áp

VAN TIẾT LƯU HỘP (Block type expansion valve)

Hình ảnh một loại van tiết lưu hộp

Ống tiết lưu (Expansion tube hoặc Orifice tube)

Đặc điểm

• Không có phần tử chuyển động

Đặc điểm

Đây là loại thiết bị tiết lưu mới nhất, được thiết kế để có thể vận hành 2 chiều (cả chiều làm lạnh và sưởi ấm)

Hoạt động

Dòng môi chất lạnh có thể chảy xung quanh các rãnh nhỏ hoặc qua lỗ phun

Van Accurator (Van Chatleff )

Các rãnh nhỏ

Lỗ phun

Van Accurator

Hình ảnh của một van Accurator sử dụng trong hệ thống lạnh