phân loại và phương pháp giải bài tập hydrocacbon thom

-010 ChӍ viӃt sҧn phҭm ch nh nӃu chӍ có 1 mũi tên và chӍ có 1 chӳ cái ӭng vӟi sҧn phҭm đó; BiӃt cách suy ra CTCT tӯ tên gӑi; Chú ý điӅu kiӋn phҧn ӭng, đһc biӋt là các phҧn ӭng đһc trư

Nhóm 10 ± Hóa 3B Trҫn Đӭc Thҳng í NguyӉn Ngӑc Trung ± Ngô Mҥnh Tӟi

ÿ c)
*+, - */ -010

í Xác đӏnh đӝ không no cӫa hidrocacbon;

2

• 0 (nC: sӕ nguyên tӱ C; «)

í Xác đӏnh sӕ C nҵm trên mҥch nhánh;

í ViӃt CTCT: vӁ vòng benzen ĺ vӁ nhánh (theo thӭ tӵ: 1 nhánh ĺ nhiӅu nhánh, nhánh 1C ĺ nhánh nhiӅu C; nhánh thҷng ĺ nhánh phân nhánh)

i ) 2 34 ViӃt CTCT các đӗng phân hidrocacbon thơm có CTPT C8H10

V
 4 đӗng phân: CH2CH3 CH3 CH3 CH3

CH3

CH3

CH3

a ) 50 67 / 34

-+ ViӃt CTCT các đӗng phân cӫa hidrocacbon thơm có CTPT C9H12

(ĐS: 8 đӗng phân) + Mӝt hӧp chҩt có CTPT C9H10 A có bao nhiêu đӗng phân? BiӃt A có nhân benzen và không có đӗng phân lұp thӇ

(ĐS: 6 đӗng phân)

8) 9:0 ;<= >?: *@> A0 * hӑc sinh thưӡng không viӃt theo thӭ tӵ cӫa nhánh dүn đӃn hiӋn tưӧng thiӃu

và trùng sӕ lưӧng CTCT

ÿ c)
*+, - */ -010

í Gӑi tên: tên hӋ thӕng đưӧc gӑi theo các bưӟc:

+ Đánh sӕ trên vòng benzen sao cho tәng sӕ chӍ vӏ trí nhánh là nhӓ nhҩt (trong đҥi đa sӕ các trưӡng hӧp thì mҥch chính là vòng benzen) Cách đánh sӕ cũng tương tӵ như đӕi vӟi hidrocacbon no, thӭ tӵ ưu

tiên: DEom > DFtyl > >lo > Gtyl > =etyl > itro > ropyl «;

+ Tên gӑi cӫa hidrocacbon thơm đưӧc gӑi như sau: sӕ chӍ vӏ tr nhánh ± tên nhánh tên mҥch ch nh (thưӡng là benzen) NӃu có nhiӅu gӕc giӕng nhau ta dùng các tiӃp đҫu ngӳ di (2 gӕc giӕng nhau) và tri (3 gӕc giӕng nhau)

CHÚ Ý:

‡ Tên thưӡng cӫa mӝt vài hidrocacbon thơm đã đưӧc nêu trong phҫn lý thuyӃt ĺ hӑc sinh phҧi ghi nhӟ

‡ Trong trưӡng hӧp vòng benzen có 1 nhánh ±CH3 và 1 nhánh khác thì ta có thӇ gӑi tên thưӡng theo tên cӫa toluen vӟi các tiӃp đҫu ngӳ o , m và p

ViӃt CTCT tӯ tên hӋ thӕng (và mӝt sӕ tên thưӡng):

+ Xác đӏnh sӕ C cӫa mҥch ch nh dӵa vào phҫn cuӕi cùng cӫa tên gӑi;

+ Xác đӏnh các nhánh ӣ các vӏ tr tương ӭng (vӏ tr C sӕ 1 do hӑc sinh tӵ chӑn)

i ) 2 34

2 34 c Gӑi tên cӫa hidrocacbon sau theo 3 cách: CH3CHCH3

‘

V
 3 tên gӑi: isopropylbenzen, 2íphenylpropan, cumen

2 34 i ViӃt CTCT cӫa hidrocacbon có tên gӑi sau: 1íisopropylí2ímetylbenzen

V
 CH3CHCH3

CH3

2 34 a ViӃt CTCT cӫa hӧp chҩt có tên gӑi sau: 1ícloí2ínitroí4ípropylbenzen

V
 Cl

NO2

CH2CH2CH3

a ) 50 67 / 34 -

+ Có 4 tên gӑi: oíxilen, oídimetylbenzen, 1,2ídiemtylbenzen, etylbenzen Đó là tên gӑi cӫa mҩy chҩt?

(ĐS: 2 chҩt) + Gӑi tên các chҩt sau:

Br CH(CH3)2 Br C2H5 CH2CH2CH3

CH(CH3)2

CH3 NO2 Cl

‘

‘

‘

8) 9:0 ;<= >?: *@> A0 * hӑc sinh thưӡng hay nhҫm lүn trong viӋc ưu tiên mүu tӵ chӳ cái đҫu, đó là

trưӡng hӧp cӫa gӕc isopropyl ĺ chӳ cái đưӧc t nh là 0 (cӫa iso) không phҧi là (cӫa propyl)

ÿ  !" a     9 H
I %

c)
*+, - */ -010

ChӍ viӃt sҧn phҭm ch nh nӃu chӍ có 1 mũi tên và chӍ có 1 chӳ cái ӭng vӟi sҧn phҭm đó;

BiӃt cách suy ra CTCT tӯ tên gӑi;

Chú ý điӅu kiӋn phҧn ӭng, đһc biӋt là các phҧn ӭng đһc trưng;

Chú ý mӕi liên hӋ giӳa các loҥi hӧp chҩt

i ) 2 34 Hoàn thành sơ đӗ phҧn ӭng sau: Đҩt đèn (1)

(3)

—

D HCl

(6)

—

ä ää B KMnO ,t4 o

(5)

—

V
 đҩt đèn: CaC2 (thành phҫn ch nh); axetylen: CHŁCH; benzen: ; toluen:

(1) CaC2 + 2H2O ĺ CHŁCH + Ca(OH)2 (2) 3CHŁCH ää ä äC,600 Co

Cl CH3

(3) + Cl2 ää äFe,to + HCl (4) + CH3Cl ääxt + HCl

CH3 COOK

(5) + 2KMnO4

o t

ää + 2MnO2 + KOH + H2O COOK COOH

(6) + HCl ĺ + KCl

a ) 50 67 / 34

-+ Cho sơ đӗ sau: metan ĺ metyl clorua ĺ X ĺ TNT Xác đӏnh X và viӃt phương trình phҧn ӭng

(ĐS: X là toluen) + Xác đӏnh X và Y trong các nhóm: íCH3, íC2H5, íNO2, íBr trong 2 trưӡng hӧp sau:

X X

‡ Trưӡng hӧp 1: ĺ ĺ

Y

X X

‡ Trưӡng hӧp 2: ĺ ĺ

Y

(HD: trưӡng hӧp 1: X là nhóm rút electron trưӡng hӧp 2: X là nhóm đҭy electron)

‘

‘

ÿ

c)
*+, - */ -010

í Chú ý điӅu kiӋn phҧn ӭng;

í Chú ý mӕi liên hӋ giӳa các loҥi chҩt;

í ViӃt đҫy đӫ các sҧn phҭm trong các phҧn ӭng thӃ (thӃ nhánh và thӃ vòng) theo quy tҳc thӃ, trӯ trưӡng hӧp đӅ bài có chӍ đӏnh rõ;

í Trong bài tұp điӅu chӃ, chú ý các phҧn ӭng tăng mҥch (nhӏ hӧp, tam hӧp, cӝng vӟi dүn xuҩt halogen ), phҧn ӭng giҧm mҥch (cracking), phҧn ӭng giӳa nguyên mҥch (tách và cӝng H2, tách và cӝng

H2O) và các phҧn ӭng đһc biӋt (tӯ metan điӅu chӃ axetylen, tӯ ancol etylic điӅu chӃ butaí1,3ídien«);

í Trong bài tұp quan sát hiӋn tưӧng, hӑc sinh phҧi quan sát thұt kӻ các hiӋn tưӧng xҧy ra tӯ lúc cho hóa chҩt vào đӃn khi có hiӋn tưӧng và đӃn khi hiӋn tưӧng biӃn mҩt hay giӳ nguyên hiӋn tưӧng đӇ viӃt phương trình phҧn ӭng đҫy đӫ và chính xác

i ) 2 34

2 34 c ViӃt phương trình phҧn ӭng xҧy ra khi cho stiren tác dөng vӟi: dung dӏch Br2, H2 dư, dung dӏch KMnO4 loãng nguӝi và phҧn ӭng trùng hӧp

V
‘CH=CH2 CHBríCH2Br CH=CH2 CH2íCH3

+ Br2 ĺ + 4H2

o i,t

CH=CH2 HOíCHíCH2OH

3 + 2KMnO4 + 4H2O ĺ 3‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘ + 2MnO2 + 2KOH

CH=CH2 ( CHíCH2 )n

n ää ät ,xt,po

2 34 i Tӯ metan, hãy viӃt các phҧn ӭng điӅu chӃ toluen

V
 2CH4

o

1500 C

ää ä ä ää ‘CHŁCH + 3H2 CH3

3CHŁCH ää ä äC,600 Co + CH3Cl ääxt + HCl

a ) 50 67 / 34

-+ Hidrocacbon C8H10 không làm mҩt màu nưӟc brom Khi bӏ hidro hóa hoàn toàn thì hidrocacbon đó chuyӇn thành 1,4ídimetylxiclohexan Xác đӏnh CTCT và gӑi tên hidrocacbon đó theo 3 cách

(ĐS: píxilen) + Nêu hiӋn tưӧng và giҧi thích bҵng phương trình phҧn ӭng trong các trưӡng hӧp sau:

làm lҥnh nhanh

‘

‘

a Cho benzen vào ӕng nghiӋm chӭa nưӟc brom, lҳc kӻ rӗi đӇ yên

b Cho brom lӓng vào ӕng nghiӋm chӭa benzen, lҳc kӻ rӗi đӇ yên

c Cho brom lӓng vào ӕng nghiӋm chӭa benzen, lҳc kӻ rӗi đӇ yên và cho thêm bӝt sҳt rӗi đun nóng

d Cho vào ӕng nghiӋm 2 ml nưӟc brom Nhӓ tӯ tӯ vào ӕng nghiӋm đó 1 ml benzen Trong ӕng nghiӋm có 2 lӟp chҩt lӓng: lӟp dưӟi có thӇ t ch lӟn hơn và có màu vàng nâu, lӟp trên không màu Lҳc kӻ ӕng nghiӋm đӇ 2 lӟp đó trӝn vào nhau và sau đó đӇ yên ӕng nghiӋm Trong ӕng lҥi thҩy 2 lӟp chҩt lӓng: lӟp dưӟi có thӇ t ch lӟn hơn và không màu, lӟp trên có màu Hãy giҧi th ch nhӳng hiӋn tưӧng vӯa nêu

ÿ c)
*+, - */ -010 dӵa vào sӵ khác nhau vӅ t nh chҩt giӳa các chҩt

J ‘
‘ ‘‘

í Sӱ dөng các phҧn ӭng đһc trưng (tҥo sҧn phҭm có màu sҳc và trҥng thái rõ ràng, riêng biӋt);

í Chú ý thӭ tӵ nhұn biӃt các hidrocacbon: hidrocacbon không no ĺ hidrocacbon no ĺ hidrocacbon thơm (mang tính chҩt tương đӕi, vì có thӇ có các chҩt vô cơ)

 ‘‘  chӫ yӃu dùng các phҧn ӭng tҥo sҧn phҭm có thӇ tách riêng khӓi hӛn hӧp phҧn ӭng và có

khҧ năng thu hӗi lҥi chҩt ban đҫu (thưӡng dùng đӕi vӟi stiren)

 ‘ ‘ cũng như phҫn tách chҩt nhưng chӍ cҫn thu hӗi lҥi chҩt cҫn đưӧc tinh chӃ

i ) 2 34

2 34 c Nhұn biӃt 2 chҩt lӓng đӵng trong các lӑ riêng biӋt: benzen, stiren

V


+ Lҩy mүu thӱ

+ Cho dung dӏch Br2 lҫn lưӧt vào 2 mүu thӱ

‡ Mүu làm mҩt màu nâu đӓ cӫa dung dӏch Br2 là stiren

6H5CH=CH2 + Br2 ĺ C6H5CHBríCH2Br

‡ Mүu không có hiӋn tưӧng là benzen

2 34 i Tách các chҩt sau ra khӓi hӛn hӧp: stiren và xiclohexan

V
 Cho dung dӏch Br2 vӯa đӫ vào hӛn hӧp Stiren tác dөng vӟi brom sinh ra 1,2ídibromí1íphenyletan, nҵm ӣ lӟp dưӟi, lӟp trên là xiclohexan ChiӃt lҩy xiclohexan Sau đó, đun sҧn phҭm trên vӟi bӝt Zn đӇ thu hӗi stiren

6H5CH=CH2 + Br2 ĺ C6H5CHBríCH2Br

C6H5CHBríCH2Br + Zn ääto C6H5CH=CH2 + ZnBr2

2 34 a Tinh chӃ benzen khӓi hӛn hӧp cӫa benzen vӟi hexí1íen

V
 Cho dung dӏch Br2 dư vào hӛn hӧp Hexí1íen tác dөng vӟi brom tҥo thành 1,2ídibromhexan nҵm

ӣ phía dưӟi (cùng vӟi dung dӏch Br2 dư), lӟp trên là benzen ChiӃt lҩy benzen

3[CH2]3CH=CH2 + Br2 ĺ CH3[CH2]3CHBríCH2Br

a ) 50 67 / 34

-+ Phân biӋt 3 chҩt lӓng: benzen, xiclohexen, xiclohexan

(HD: dùng dung dӏch Br2 đӇ nhұn xiclohexen, dùng bӝt sҳt và giҩy quǤ t m đӇ nhұn xiclohexan) + Phân biӋt 3 chҩt lӓng: benzen, toluen, stiren bҵng 1 thuӕc thӱ

(HD: dùng dung dӏch KMnO4 ӣ nhiӋt đӝ thưӡng và khi đun nóng đӇ nhұn stiren và toluen, còn lҥi là

benzen) + Dùng phương pháp hóa hӑc, nhұn biӃt các chҩt trong mӛi nhóm:

a toluen, hept 1 en, heptan

b etylbenzen, vinylbenzen, phenylaxetylen

(HD: a dùng dung dӏch KMnO4 ӣ nhiӋt đӝ thưӡng đӇ nhұn hept 1 en và khi đun nóng đӇ nhұn toluen

b dùng dung dӏch AgNO3/NH3 đӇ nhұn phenylaxetylen, dùng dung dӏch Br2 đӇ nhұn vinylbenzen) + Tinh chӃ benzen khӓi hӛn hӧp cӫa benzen vӟi hex 1 en và hex 1 in

(HD: dùng dung dӏch Br2) + Tách các chҩt sau ra khӓi hӛn hӧp: stiren, benzen, hept 1 in

(HD: dùng dung dӏch AgNO3/NH3 và dung dӏch Br2)

8) 9:0 ;<= >?: *@> A0 * hӑc sinh chӑn đưӧc chҩt tác dөng vӟi chҩt cҫn tách nhưng không thӇ hay

không biӃt cách thu hӗi lҥi chҩt ban đҫu (stiren tác dөng vӟi dung dӏch KMnO4 loãng nguӝi ӣ nhiӋt đӝ thưӡng sinh ra ancol 2 chӭc, dùng phҧn ӭng nitro hóa đӇ tách benzen khӓi hӛn hӧp benzen và hexan«)

ÿ  !"   O PO HQ 
'9R  ( c)
*+, - */ -010

Sӱ dөng các phương pháp trong phҫn đҥi cương vӅ hӧp chҩt hӳu cơ đӇ giҧi;

NӃu biӃt đưӧc t nh chҩt dãy đӗng đҷng thì có thӇ đһt công thӭc chung đӇ giҧi (mang t nh tương đӕi); Trong bài tұp có các phҧn ӭng cháy, chú ý rҵng khi đӕt cháy các hidrocacbon thơm thu đưӧc sӕ mol

CO2 > sӕ mol H2O (giӕng vӟi ankin và ankadien);

Trong các bài tұp có các phҧn ӭng cӝng dung dӏch Br2, cӝng nưӟc, cӝng axit« (trӯ phҧn ӭng cӝng

H2) thì chӍ hidrocacbon thơm có nhánh không no mӟi tác dөng;

Trong các bài tұp có các phҧn ӭng oxi hóa bҵng dung dӏch KMnO4 đun nóng thì nhánh 1C bӏ oxi hóa thành nhánh ±COOK, nhánh tӯ 2C trӣ lên thì C gҳn vӟi vòng bӏ oxi hóa thành nhánh ±COOK và phҫn còn lҥi cӫa nhánh bӏ oxi hóa thành axit mҥch hӣ tương ӭng

i ) 2 34 Đӕt cháy hoàn toàn 11,7 gam hӧp chҩt A thu đưӧc 8,1 gam nưӟc Tìm CTPT và CTCT cӫa

A biӃt A là hidrocacbon thơm, có phân tӱ khӕi nhӓ hơn 117 và có khҧ năng tham gia phҧn ӭng trùng hӧp

V
 Công thӭc tәng quát: CxHy

Sӕ mol H2O = 0,45 mol : khӕi lưӧng H = 0,9 gam, khӕi lưӧng C = 10,8 gam

Tӹ lӋ: x : y =



m

: m

Khӕi lưӧng phân tӱ cӫa hidrocacbon: M = 13n < 117 : n < 9 và n • 6 (A là hidrocacbon thơm)

BiӋn luұn: A tham gia phҧn ӭng trùng hӧp : A có mҥch nhánh không no có t nhҩt 2 : A có • 8

a ) 50 67 / 34

-+ Mӝt hidrocacbon A ӣ thӇ lӓng có tӹ khӕi hơi đӕi vӟi không kh là 2,7

a Đӕt cháy A thu đưӧc CO2 và H2O theo tӹ lӋ khӕi lưӧng là 4,9 : 1 Tìm CTPT cӫa A

b Cho A tác dөng vӟi brom theo tӹ lӋ mol 1 : 1, có mһt bӝt Fe, thu đưӧc B và kh C Kh C đưӧc hҩp thө bӣi 2 l t dung dӏch NaOH 0,5M ĐӇ trung hòa NaOH dư, cҫn 0,5 l t dung dӏch HCl 1M T nh khӕi lưӧng A phҧn ӭng và khӕi lưӧng B tҥo thành

(ĐS: a A là benzen)

b B là brombenzen, C là HBr, mbenzen phҧn ӭng là 39 gam, mbrombenzen là 78,5 gam) + Hidrocacbon A có tӹ khӕi hơi so vӟi hidro bҵng 46 Phân t ch thành phҫn nguyên tӕ thҩy có 91,3%C

và 8,7%H A tác dөng vӟi brom theo tӹ lӋ sӕ mol 1 : 1 trong 2 điӅu kiӋn khác nhau: bӝt Fe và ánh sáng đӅ thu đưӧc 1 sҧn phҭm thӃ 1 nguyên tӱ brom Xác đӏnh CTPT và CTCT cӫa A

(ĐS: A là C7H8, stiren)

ÿ  !"   O S N

c)
*+, - */ 3F - tiӃn hành theo thӭ tӵ các bưӟc: viӃt phương trình phҧn ӭng, đһt ҭn (thưӡng là

sӕ mol), t nh sӕ mol các chҩt khác có dӳ kiӋn t nh theo các ҭn đó, lұp phương trình đҥi sӕ và giҧi, trҧ lӡi yêu cҫu đӅ bài

i ) 2 34 Hӛn hӧp M chӭa benzen và xiclohexen Hӛn hӧp M có thӇ làm mҩt màu tӕi đa 75 gam dung

dӏch brom 3,2% NӃu đӕt cháy hoàn toàn hӛn hӧp M và hҩp thө tҩt cҧ sҧn phҭm cháy vào dung dӏch Ca(OH)2 lҩy dư thì thu đưӧc 21 gam kӃt tӫa T nh phҫn trăm vӅ khӕi lưӧng tӯng chҩt trong hӛn hӧp M

V
 Đһt sӕ mol cӫa benzen (C6H6) và xiclohexen (C6H10) là x và y

Phҧn ӭng vӟi dung dӏch Br2: C6H10 + Br2 ĺ C6H10Br2

y y mol

Sӕ mol Br2 = y =

75.3, 2 100

Phҧn ӭng cháy: C6H6 + 7,5O2

o t

‘

C6H10 + 8,5O2

o t

ää 6CO2 + 5H2O

CO2 + Ca(OH)2 ĺ CaCO3Ļ + H2O

Sӕ mol CaCO3 = 6x + 6y = 21

100 = 0,21 mol (2) Giҧi (1) và (2), ta đưӧc: x = 0,02 và y = 0,015

Khӕi lưӧng benzen = 0,02.78 = 1,56 gam

Khӕi lưӧng xiclohexen = 0,015.82 = 1,23 gam

1,56 1, 23

.100% = 55,91%

1, 56 1, 23

.100% = 44,19%

a ) 50 67 / 34 - Mӝt hӛn hӧp A ӣ thӇ lӓng gӗm benzen, toluen và stiren Đӕt cháy 17,6 gam A cҫn

dùng 38,08 l t O2 (đktc) và thu đưӧc 72 gam hәn hӧp sҧn phҭm cháy gӗm CO2 và H2O

a T nh khӕi lưӧng mӛi chҩt trong A

b NӃu cho hӛn hӧp A vào dung dӏch Br2 dư thì có hiӋn tưӧng gì xҧy ra, viӃt phương trình phҧn ӭng

c NӃu cho A vào dung dӏch B có hòa tan KMnO4 và H2SO4 đun nóng thì thu đưӧc 1 hӛn hӧp gӗm các chҩt C6H5COOH, C6H6, H2O, K2SO4, MnSO4 đӗng thӡi có kh CO2 thoát ra ViӃt các phương trình phҧn ӭng

(ĐS: a 7,8 gam C6H6; 4,6 gam C7H8; 5,2 gam C8H8)

8) 9:0 ;<= >?: *@> A0 * hӑc sinh thưӡng mҩt nhiӅu thӡi gian đӇ giҧi tìm giá trӏ cӫa ҭn trong khi đӅ bài

không yêu cҫu điӅu đó (tâm lý chung!) ĺ thưӡng dùng các phương pháp ghép ҭn đӇ giҧi nhanh

ÿ c)
*+, - */ -010 kӃt hӧp dҥng toán tìm CTPT và dҥng toán hӛn hӧp nhưng trên cơ bҧn, hӑc sinh

sӁ không giҧi đưӧc đӇ tìm CTPT các chҩt đӗng đҷng kӃ tiӃp do sӕ phương trình đҥi sӕ t hơn sӕ ҭn ĺ dùng bҩt đҷng thӭc toán hӑc đӇ giҧi (nhìn chung khá dài dòng và đòi hӓi thuұt toán cao)

i ) />* -010 *: * dùng công thӭc sӕ nguyên tӱ C trung bình: n an bm

a b



(a và b lҫn lưӧt là sӕ mol cӫa 2 hidrocacbon có sӕ C lҫn lưӧt là n và m) và n < n < m

dùng công thӭc phân tӱ trung bình (v dө C Hn 2n 6 đӕi vӟi dãy đӗng đҷng cӫa benzen)

a ) 2 34 Đӕt cháy 9,18 gam hӛn hӧp X gӗm 2 đӗng đҷng A, B cӫa benzen thu đưӧc 8,1 gam H2O

a T nh khӕi lưӧng muӕi tҥo thành khi cho sҧn phҭm cháy vào 1000 ml dung dӏch NaOH 1M

b Tìm CTPT cӫa A, B biӃt chúng kӃ tiӃp nhau

c ViӃt CTCT và gӑi tên các đӗng phân cӫa A, B

V
‘‘

a Tәng khӕi lưӧng H trong X = 1 sӕ mol H = 2.sӕ mol H2O = 2 8,1

18 = 0,9 gam Tәng khӕi lưӧng C trong X = 9,18 ± tәng khӕi lưӧng H trong X = 9,18 ± 0,9 = 8,28 gam

Sӕ mol CO2 = sӕ mol C trong X = 8, 28

12 = 0,69 mol

Sӕ mol NaOH = 1.1 = 1 mol

: phҧn ӭng giӳa CO2 và NaOH tҥo 2 muӕi là NaHCO3 và Na2CO3

CO2 + 2NaOH ĺ Na2CO3 + H2O

Ta có: tәng sӕ mol CO2 = x + y = 0,69 mol và tәng sӕ mol NaOH = x + 2y = 1 mol

: x = 0,38 và y = 0,31

Tәng khӕi lưӧng muӕi thu đưӧc = 0,38.84 + 0,31.106 = 64,78 gam

b Công thӭc phân tӱ trung bình cӫa A và B là: C Hn 2n 6 ( n > 6)

Phҧn ӭng cháy: C Hn 2n 6 + 3n 3

o t

ää n CO2 + ( n í 3)H2O

n sӕ mol CO2 = 1

n.0,69 = 9,18

14n 6 mol : n = 8,625 : sӕ C trong A là 8 và

sӕ C trong B là 9 : CTPT cӫa A là C8H10 và cӫa B là C9H12

c Xem ví dө và bài tұp áp dөng cӫa  !" c

8) 50 67 / 34 - Hӛn hӧp M ӣ thӇ lӓng, chӭa 2 hidrocacbon kӃ tiӃp nhau trong mӝt dãy đӗng

đҷng Đӕt cháy hoàn toàn 2,62 gam M thì thӇ t ch hơi thu đưӧc đúng bҵng thӇ t ch cӫa 2,4 gam kh oxi ӣ cùng điӅu kiӋn

a Xác đӏnh công thӭc phân tӱ và phҫn trăm vӅ khӕi lưӧng cӫa tӯng chҩt trong hӛn hӧp M

b Giҧi lҥi bài toán nӅu biӃt 2 hidrocacbon đó thuӝc dãy đӗng đҷng cӫa benzen

(ĐS: C6H6 chiӃm 29,8%, C7H8 chiӃm 70,2%)

ÿ c)
*+, - */ -010 sӱ dөng các công thӭc t nh hiӋu suҩt:

i ) />* -010 *: * nӃu trong các bài toán sҧn xuҩt có nhiӅu giai đoҥn thì ta có thӇ sӱ dөng sơ đӗ

chuyӇn hóa (sơ đӗ hӧp thӭc) đӇ giҧi nhanh (dùng phương pháp thông thưӡng t nh toán trên các phương trình giai đoҥn đӇ giҧi sӁ mҩt nhiӅu thӡi gian và dӉ bӏ sai sӕ do hӑc sinh làm tròn nhiӅu lҫn) và lúc đó, hiӋu suҩt chung cӫa cҧ quá trình đưӧc t nh như sau: H = H1.H2« vӟi H1, H2,« là hiӋu suҩt cӫa giai đoҥn

1, giai đoҥn 2, «;

trong nhӳng bài toán vӅ sҧn xuҩt, đӇ t nh nhanh và tránh sai sӕ nhiӅu, thưӡng

dùng cách t nh tӹ lӋ dӵa trên 2 nguyên tҳc (chӍ cҫn đҧm bҧo 1 trong 2 nguyên tҳc): hàng và cӝt phҧi !‘

"‘#$‘#% ‘J‘(thưӡng là mol, gam, kg, l t)

CHÚ Ý: Cách xây dӵng sơ đӗ hӧp thӭc

+ ViӃt theo thӭ tӵ tҩt cҧ các phҧn ӭng điӅu chӃ sҧn phҭm tӯ nguyên liӋu ch nh ban đҫu;

+ Nhân các phương trình vӟi hӋ sӕ tương ӭng sao cho khi cӝng các phương trình lҥi vӟi nhau sӁ giҧn ưӟc nhӳng chҩt trung gian (chҩt trung gian là nhӳng chҩt là sҧn phҭm cӫa phҧn ӭng trên và là chҩt phҧn ӭng cӫa phҧn ӭng kӃ tiӃp), chӍ giӳ lҥi trưӟc phҧn ӭng chҩt ban đҫu (nguyên liӋu sҧn xuҩt) và sau phҧn ӭng là chҩt thu đưӧc (sҧn phҭm sҧn xuҩt) cùng vӟi các hӋ sӕ cӫa chúng Phương trình đó đưӧc gӑi là sơ

đӗ chuyӇn hóa (sơ đӗ hӧp thӭc)

+ T nh toàn trên sơ đӗ hӧp thӭc cũng tương tӵ như đӕi vӟi 1 phҧn ӭng hóa hӑc thông thưӡng

a ) 2 34

2 34 c Cho 78 gam benzen tác dөng vӟi Cl2 (xúc tác bӝt Fe), ngưӡi ta thu đưӧc 78 gam clobenzen

T nh hiӋu suҩt cӫa phҧn ӭng

V
 nbenzen = 1 mol : nclobenzen lý thuyӃt = 1 mol : mclobenzen lý thuyӃt = 112,5 gam

HiӋu suҩt phҧn ӭng: H = mclobenzen thӵc tӃ : mclobenzen lý thuyӃt 100% = 69,33%

2 34 i + Tӯ etylen và benzen, tәng hӧp đưӧc stiren theo sơ đӗ: C6H6 C H2 4o

t

ää ää C6H5C2H5 o

xt,t

ää ä C6H5CH=CH2 T nh khӕi lưӧng stiren thu đưӧc tӯ 1 tҩn benzen nӃu hiӋu suҩt cӫa cá quá trình

là 78%

V
‘‘

Các phҧn ӭng xҧy ra: C6H6 + C2H4

o t

ää C6H5C2H5 và C6H5C2H5

o xt,t

ää ä C6H5CH=CH2 + H2

: Sơ đӗ hӧp thӭc: C6H6 H 78 



: khӕi lưӧng stiren thu đưӧc = 1.104

78 78 = 1,04 tҩn

8) 50 67 / 34

-+ TiӃn hành trùng hӧp 5,2 gam stiren Sau phҧn ӭng, cho tiӃp 100 ml dung dӏch Br2 0,15M TiӃp tөc cho tiӃp dung dӏch KI dư thҩy tҥo thành 0,635 gam iot T nh % khӕi lưӧng stiren bӏ trùng hӧp