Tăng cường quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng đầu tư và phát triển Việt Nam- chi nhánh Hà Nam

Tôi xin cam đoan: Công trình nghiên cứu đề tài: Tăng cường quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng đầu tư và phát triển Việt Nam- chi nhánh Hà Nam” là công trình nghiên cứu thực sự của cá

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

-o0o -

TRỊNH THỊ MINH NGUYỆT

TĂNG CƯỜNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN

HÀNG ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM – CHI NHÁNH

HÀ NAM

LUẬN VĂN THẠC SỸ TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG

CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG NGHIÊN CỨU

Hà Nội -2016

LỜI CAM ĐOAN

Kính gửi: Khoa Tài chính ngân hàng - Trường Đại học Kinh Tế - Đại học

Quốc Gia Hà Nội

Tên tôi là: Trịnh Thị Minh Nguyệt – Mã số HV: 13055431

Học viên khóa: QH-2013-E (khóa 22)

Tôi xin cam đoan: Công trình nghiên cứu đề tài: Tăng cường quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng đầu tư và phát triển Việt Nam- chi nhánh Hà Nam” là công trình nghiên cứu thực sự của cá nhân tác giả, được thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS Vũ Công Ty Các số liệu, kết quả nghiên cứu đưa ra trong luận văn này

là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng Nội dung của luận văn có tham khảo và sử dụng một số thông tin, tài liệu từ các nguồn sách, tạp chí được liệt kê trong danh mục các tài liệu tham khảo

Hà Nội, ngày tháng năm 2016

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Trịnh Thị Minh Nguyệt

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành bài luận văn , ngoài sự nỗ lực của bản thân , tác giả xin được gửi lời cảm ơn tới toàn thể các giảng viên trong trường Đại học quốc gia Hà Nội đã nhiệt tình giúp đỡ , tạo mọi điều kiện để tác giả hoàn thành luận văn kịp tiến độ

Tác giả xin được gửi lời cảm ơn tới toàn thể các anh/ chị tại Ngân hàng đầu tư và phát triển chi nhánh Hà Nam đã rất nhiệt tình quan tâm, giúp đỡ tác giả hoàn thành công trình nghiên cứu này Đặc biêt tác giả xin được gửi lời cảm ơn sâu sắc đến PGS.TS

Vũ Công Ty- người thầy đã tận tình hướng dẫn tác giả trong suốt thời gian qua/

Hà Nội, ngày … tháng… năm 2016

NGƯỜI CẢM ƠN

TRỊNH THỊ MINH NGUYỆT

TÓM TẮT LUẬN VĂN

Luận văn với đề tài “Tăng cường quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng đầu tư và phát triển Việt Nam – chi nhánh Hà Nam” với 4 chương cơ bản bao gồm :

Chương 1 : Tổng quan nghiên cứu và cơ sở lý luận về quản trị rủi ro tín dụng trong hoạt động của ngân hàng thương mại Trong chương 1 tác giả tập trung làm rõ các vấn

đề chính liên quan đến rủi ro tín dụng và quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng.Tập trung đi sâu vào mô trình cũng như quy trình quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng Ứng dụng hiệp ước Base II trong quản trị rủi ro tín dụng , đồng thời nêu được kinh nghiệm của một số ngân hàng trong và ngoài nước thực hiện công tác quản trị rủi ro tín dụng hiệu quả, làm bài học tích cực cho BIDV chi nhánh Hà Nam

Chương 2 : Phương pháp nghiên cứu và thiết kế luận văn

Tác giả tập trung đi sâu và làm rõ các phương pháp chủ yếu được sử dụng trong luận văn của mình bao gồm phương pháp so sánh, phương pháp thống kê mô tả…Ngoài các phương pháp trên, tác giả sử dụng phương pháp điều tra khảo sát nhằm thăm dò các nguyên nhân gây ra rủi ro tín dụng và các giải pháp tăng cường quản trị rủi ro tín dụng tại BIDV chi nhánh Hà Nam.Các nguyên nhân và giải pháp đều xuất phát từ chính tình hình thực tế tại chi nhánh sẽ mang đến tính thực tiễn cao hơn cho đề tài

Chương 3 : Thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại BIDV chi nhánh Hà Nam

Trong chương 3 xuất phát từ kết quả hoạt động của chi nhánh, tác giả đưa ra các nhận định,cũng như đánh giá về thực trạng rủi ro tín dụng và quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng : những mặt đã làm được, những tồn tại , hạn chế cần khắc phục Đồng thời đánh giá những thuận lợi, khó khăn khi ứng dụng hiệp ước vốn Base II trong quản trị rủi ro tín dụng, tạo tiền đề cho việc đưa ra các giải pháp ở chương sau

Chương 4 : Giải pháp tăng cường quản trị rủi ro tín dụng tại BIDV chi nhánh Hà Nam

Trong chương 4 tác giả đưa ra định hướng hoạt động của ngân hàng đến năm 2020 đồng thời dựa trên những tồn tại trong quản trị rủi ro tín dụng tại chi nhánh nêu lên một vài các giải pháp để tăng cường công tác quản trị rủi ro.Bên cạnh đó là các kiến nghị với ngân hàng nhà nước, với BIDV Hà Nam để công tác quản trị rủi ro được thực hiện tốt hơn nữa

MỤC LỤC Trang

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT………

DANH MỤC BẢNG BIỂU

DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ………

CHƯƠNG I 145

TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TRONG HOẠT ĐỘNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 145

1.1 Tổng quan nghiên cứu 145

1.2 Cơ sở lý luận 148

1.2.1 Khái quát về Rủi ro tín dụng và nguyên nhân dẫn đến rủi ro tín dụng trong hoạt động của NHTM 148

1.2.2 Quản trị rủi ro tín dụng Error! Bookmark not defined.

1.2.3 Kinh nghiệm quản trị rủi ro tín dụng của một số ngân hàng trong và ngoài nướcError! Bookmark not defined.

CHƯƠNG 2 ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ THIẾT KẾ LUẬN VĂN ERROR!

BOOKMARK NOT DEFINED

2.1 Phương pháp thống kê mô tả và phân tích số liệu thống kê mô tảError! Bookmark not defined.

2.2 Phương pháp so sánh Error! Bookmark not defined.

2.3 Phương pháp điều tra khảo sát Error! Bookmark not defined.

CHƯƠNG 3 ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED

THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI BIDV

ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED

CHI NHÁNH HÀ NAM ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED

3.1 Khái quát về Chi nhánh NHTMCP Đầu tư và Phát triển Hà NamError! Bookmark not defined.

3.1.1 Quá trình hình thành và phát triển Error! Bookmark not defined.

3.1.2 Cơ cấu tổ chức bộ máy của BIDV Hà Nam Error! Bookmark not defined.

3.1.3 Tình hình hoạt động và kết quả kinh doanh của BIDV và Chi nhánh Hà Nam

trong giai đoạn hiện nay Error! Bookmark not defined.

3.2 Thực trạng hoạt động tín dụng và quản trị rủi ro tín dụng tại BIDV chi nhánh Hà

Nam Error! Bookmark not defined.

3.2.1 Thực trạng hoạt động tín dụng tại BIDV chi nhánh Hà NamError! Bookmark not defined.

3.2.2 Thực trạng công tác quản trị rủi ro tín dụng tại BIDV chi nhánh Hà NamError! Bookmark not defined 3.3 Đánh giá thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại BIDV Hà NamError! Bookmark not defined.

3.3.1 Những kết quả đạt được Error! Bookmark not defined.

3.3.2 Những tồn tại hạn chế Error! Bookmark not defined.

CHƯƠNG IV ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED

GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG ERROR!

BOOKMARK NOT DEFINED

TẠI CHI NHÁNH NHTMCP ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM – CHI

NHÁNH HÀ NAM ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED

4.1 ĐỊNH HƯỚNG HOẠT ĐỘNG CỦA BIDV HÀ NAM ĐẾN NĂM 2020

ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED

4.1.1 Định hướng chung Error! Bookmark not defined.

4.1.2 Định hướng trong hoạt động tín dụng và quản trị rủi ro tín dụngError! Bookmark not defined.

4.2 Giải pháp nhằm tăng cường quản trị rủi ro tín dụng tại BIDV Hà NamError! Bookmark not defined 4.2.1 Giải pháp quản trị rủi ro tín dụng thông qua chính sách tín dụng hiệu quảError! Bookmark not defined.

4.2.2 Giải pháp quản trị rủi ro tín dụng trong công tác thẩm định và phân tích tín dụngError! Bookmark not defined 4.2.3 Giải pháp hạn chế tổn thất khi rủi ro xảy ra Error! Bookmark not defined.

4.2.4 Giải pháp về nhân sự Error! Bookmark not defined.

4.2.5 Hoàn thiện và thực hiện nghiêm túc xếp hạng tín dụng nội bộ đối với tất cả

khách hàng Error! Bookmark not defined.

4.3 Một số kiến nghị Error! Bookmark not defined.

4.3.1 Kiến nghị với chính phủ Error! Bookmark not defined.

4.3.2 Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước Error! Bookmark not defined.

4.3.3 Kiến nghị với BIDV Việt Nam và với Chi nhánh Hà NamError! Bookmark not defined.

KẾT LUẬN

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

141

LỜI MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài:

Trong những năm gần đây, nền kinh tế Việt Nam đang có biến động ngược chiều do ảnh hưởng của sự bất ổn và suy thoái kinh tế thế giới từ năm

2008 đến nay Điều này gây khó khăn cho sản xuất kinh doanh của các chủ thể kinh tế, do đó đã ảnh hưởng rất lớn đến khả năng thanh khoản, trả nợ ngân hàng của các cá nhân, doanh nghiệp Năm 2009, chính phủ đã đưa ra gói kích cầu nhằm hỗ trợ các chủ thể kinh tế vượt qua khó khăn, nền kinh tế dần ổn định Với vai trò là trung gian tài chính, Ngân hàng thương mại (NHTM) đã đẩy mạnh công tác huy động vốn, điều tiết cung cấp vốn và dịch vụ ngân hàng cho sự phát triển kinh tế đất nước

Hoạt động tín dụng là hoạt động cấu thành nên tài sản có, là hoạt động lớn nhất, đem lại nhiều lợi nhuận nhất trong toàn bộ hoạt động của ngân hàng và

có ý nghĩa quan trọng đối với khả năng tồn tại và phát triển của mỗi ngân hàng,

nó là hoạt động có tính phức tạp và có độ rủi ro cao Vấn đề quản lý rủi ro tín dụng là vấn đề luôn được quan tâm của các ngân hàng thương mại Ở Việt Nam hiện nay, các ngân hàng thương mại cổ phần mọc lên ngày càng nhiều thúc đẩy nền kinh tế phát triển song rủi ro tín dụng và cách hạn chế rủi ro tín dụng luôn là câu hỏi lớn đặt ra đối với các ngân hàng Vì vậy, việc quản lý rủi ro tín dụng đã

và đang trở thành nội dung hết sức quan trọng nhằm tiếp tục nâng cao chất lượng tín dụng và hiệu quả kinh doanh của ngân hàng

Tại Chi nhánh BIDV Hà Nam, hiện nay thu nhập từ hoạt động tín dụng vẫn đang chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu thu nhập của Chi nhánh song rủi ro tín dụng cũng đang xảy ra và có chiều hướng tăng lên trong mấy năm gần đây Vì vậy, tăng cường và hoàn thiện hơn nữa công tác quản lý rủi ro tín dụng là một vấn đề thiết yếu được Chi nhánh đưa lên hàng đầu

Xuất phát từ thực tiễn này, bản thân học viên nhận thức được tầm quan trọng và mức độ phức tạp của quản trị rủi ro tín dụng, với những kiến thức đã

được học tập và nghiên cứu tại Đại học quốc gia Hà Nội ,tôi đã chọn đề tài:

“Tăng cường quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng đầu tư và phát triển Việt Nam – Chi nhánh Hà Nam” làm đề tài nghiên cứu của mình

2.Câu hỏi nghiên cứu của đề tài

- Thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại BIDV chi nhánh Hà Nam như thế nào ?

Có kết quả và hạn chế nào ? Nguyên nhân những hạn chế đó ?

- Những giải pháp nào giúp cho BIDV chi nhánh Hà Nam tăng cường được quản trị rủi ro tín dụng tại chi nhánh

3.Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài

+ Mục đích nghiên cứu

Mục đích 1, Hệ thống hóa lại những vấn đề mang tính lí luận về rủi ro tín dụng

của ngân hàng và phòng ngừa rủi ro tín dụng tại ngân hàng Tham khảo các bài học kinh nghiệm từ các ngân hàng khác, rút ra bài học đối với ngân hàng đầu tư

và phát triển chi nhánh Hà Nam

Mục đích 2, Phân tích thực trạng phòng ngừa và quản trị rủi ro tín dụng tại ngân

hàng Đầu tư và phát triển Hà Nam, từ đó đánh giá kết quả đạt được, những hạn chế và nguyên nhân trong công tác phòng ngừa và quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng BIDV Hà Nam

Mục đích 3, Đề xuất các giải pháp và những kiến nghị nhằm quản trị rủi ro trong

hoạt động tín dụng tại BIDV Hà Nam

+ Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu những lý luận cơ bản về quản trị rủi ro tín dụng trong hoạt động của

ngân hàng thương mại nói chung và BIDV chi nhánh Hà Nam nói riêng

-Phân tích thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại chi nhánh BIDV Hà Nam

143

-Đề xuất các giải pháp hoàn thiện quản trị rủi ro tín dụng tại chi nhánh

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài

* Đối tượng nghiên cứu: Vấn đề rủi ro và quản trị rủi ro tín dụng tại BIDV Hà

Nam

* Phạm vi nghiên cứu: Đề tài nghiên cứu lý luận và thực tiễn của rủi ro tín dụng

và quản trị rủi ro tín dụng tại BIDV Hà Nam từ năm 2013 – 2015 Từ đó đưa ra giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản trị rủi ro tín dụng

5 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

Đề tài nghiên cứu dựa trên thực trạng hoạt động tín dụng của hệ thống ngân hàng thương mại nói chung và Chi nhánh BIDV Hà Nam nói riêng Từ phân tích lý luận kết hợp với thực tiễn để đưa ra các ý kiến nhận định, giải pháp nhằm đảm bảo tuân thủ đúng các chuẩn mực trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng nói chung và hoạt động tín dụng nói riêng

Qua việc nghiên cứu lý luận về rủi ro tín dụng, các nguyên nhân dẫn đến rủi ro tín dụng và đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường quản lý rủi ro tín dụng từ đó góp phần nâng cao hiệu quả và an toàn trong hoạt động tín dụng tại chi nhánh xa hơn nữa mong muốn đề tài nghiên cứu sẽ được áp dụng trong hoạt động của các ngân hàng thương mại Việt Nam

5 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp tổng hợp, so sánh số liệu và phân tích các bài viết, các báo báo từ các Tạp chí của NHNN, Chuyên đề nghiên cứu trao đổi của NHNN qua các năm, Các bài viết trên website của các Bộ tài chính, Kiểm toán Việt Nam, Bộ

kế hoạch Đầu tư, Bộ công nghiệp,…về rủi ro hoạt động ngân hàng, trong đó bao gồm RRTD ; về quản trị rủi ro NHTM trong đó bao gồm quản trị RRTD ; về định

hướng phát triển của ngành ngân hàng đến năm 2020

Đặc biệt trong phần giải pháp tác giả đã sử dụng phương pháp điều tra khảo sát để đưa ra những giải pháp mang tính thực tiễn cho đề tài đang nghiên cứu

6 Kết cấu luận văn

Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn gồm 04 chương:

- Chương 1:Tổng quan nghiên cứu và cơ sở lý luận về quản trị rủi ro tín

dụng tại ngân hàng thương mại

-Chương 2: Phương pháp nghiên cứu và thiết kế luận văn

-Chương 3: Thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại BIDV chi nhánh Hà Nam

- Chương 4 Giải pháp tăng cường quản trị rủi ro tín dụng tại BIDV Chi nhánh Hà Nam

145

CHƯƠNG I

TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ RỦI

RO TÍN DỤNG TRONG HOẠT ĐỘNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG

MẠI 1.1 Tổng quan nghiên cứu

Nhận thức được rủi ro tín dụng là tất yếu , luôn song hành cùng với hoạt động tín dụng trong ngân hàng và rủi ro tín dụng là không thể loại bỏ hoàn toàn

mà chỉ có thể áp dụng các biện pháp nhằm phòng ngừa nhằm giảm thiểu đối đa thiệt hại khi rủi ro xảy ra Do đó những nghiên cứu về quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng luôn là những nghiên cứu nhận được sự quan tâm rất lớn từ các nhà nghiên cứu trong và ngoài nước Có rất nhiều công trình nghiên cứu về quản trị rủi ro tín dụng của các ngân hàng thương mại Xét ở phạm vi nghiên cứu, các nghiên cứu ứng dụng về quản trị rủi ro tín dụng tại một ngân hàng cụ thể, có thể nêu một số công trình sau:

 Nguyễn Anh Dũng ( 2012 ), “ Quản trị rủi ro tín dụng tại chi nhánh ngân

hàng đầu tư và phát triển Bình Định”- Luận văn thạc sỹ - Trường Đại học

Đà Nẵng

Luận văn của tác giả trình bày rõ ràng những vấn đề cơ bản liên quan đến tín dụng ngân hàng , quản trị rủi ro tín dụng ngân hàng qua đó nêu ra thực trạng và giải pháp nhằm tăng cường công tác quản trị rủi ro tín dụng tại chi nhánh ngân hàng đầu tư và phát triển Bình Định.Trong phần công tác đo lường rủi ro tín dụng tác giả đã sử dụng hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ - một trong những bộ phận cấu thành quan trọng và là công cụ đắc lực trong quản trị rủi ro tín dụng của ngân hàng nói riêng và quản trị rủi ro tín dụng nói chung Đồng thời sử dụng hệ thống chấm điểm xếp hạng khách hàng thông qua 06 bước Tuy nhiên tác giả chưa đưa ra được những chỉ tiêu đo lường rủi ro tín dụng tại ngân hàng cũng như đánh giá công tác quản trị rủi ro tín dụng tại chi nhánh thông qua các chỉ tiêu này Trong luận văn tác giả cũng không đưa tiêu chuẩn Base II vào việc đánh giá rủi ro tín dụng đồng thời không có số liệu so sánh với các ngân hàng khác trên cùng địa bàn hoặc các chi nhánh khác thuộc cùng hệ thống Do vậy tác giá chưa