Quản lý nhà nước về đất đai tại thành phố Hạ Long, Quảng Ninh

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ ---o0o--- ĐỖ THANH XUÂN QUảN LÝ NHÀ NƯớC Về ĐấT ĐAI TạI THÀNH PHố Hạ LONG, QUảNG NINH LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ KINH TẾ CHƯƠNG TRÌNH ĐỊ

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

-o0o -

ĐỖ THANH XUÂN

QUảN LÝ NHÀ NƯớC Về ĐấT ĐAI TạI THÀNH PHố Hạ LONG, QUảNG NINH

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ KINH TẾ

CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH

Hà Nội - Năm 2016

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

-o0o -

ĐỖ THANH XUÂN

QUảN LÝ NHÀ NƯớC Về ĐấT ĐAI TạI THÀNH PHố Hạ LONG, QUảNG NINH

Chuyên ngành: Quản lý kinh tế

Mã số: 60 34 04 10

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ KINH TẾ

CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH

Người hướng dẫn: PGS TS LÊ XUÂN ĐÌNH

XÁC NHẬN CỦA

CÁN BỘ HƯỚNG DẪN

PGS.TS Lê Xuân Đình

XÁC NHẬN CỦA CHỦ TỊCH HĐ

CHẤM LUẬN VĂN

PGS.TS Phạm Văn Dũng

Hà Nội - Năm 2016

MỤC LỤC

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Error! Bookmark not defined DANH MỤC CÁC BẢNG Error! Bookmark not defined DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Error! Bookmark not defined.

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu 2

2.1 Mục tiêu chung 3

2.2 Mục tiêu cụ thể 3

2.3 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu 3

3.1 Đối tượng nghiên cứu 3

3.2 Phạm vi nghiên cứu 4

4 Kết cấu của luận văn 4

5 Những đóng góp mới của luận văn 4 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ ĐẤT ĐAI Error! Bookmark not defined 1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu Error! Bookmark not defined 1.2 Cơ sở lý luận về quản lý nhà nước về đất đai Error! Bookmark not defined.

1.2.1 Khái niệm, đặc điểm, nguyên tắc và vai trò của quản lý nhà nước về đất đai

Error! Bookmark not defined 1.2.2 Sự cần thiết phải quản lý nhà nước về đất đai Error! Bookmark not defined 1.2.3 Nội dung quản lý nhà nước về đất đai Error! Bookmark not defined 1.2.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước về đất đaiError! Bookmark not defined.

1.3 Cơ sở thực tiễn vềquản lý nhà nước về đất đai Error! Bookmark not defined.

not defined.

1.3.2 Kinh nghiệm quản lý nhà nước về đất đai một số địa phươngError! Bookmark not defined.

1.3.2 Bài học kinh nghiệm cho Thành phố Hạ Long và Tỉnh Quảng Ninh Error! Bookmark not defined.

CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Error! Bookmark not defined 2.1 Câu hỏi nghiên cứu Error! Bookmark not defined.

2.1.1 Vì sao phải nghiên cứu về công tác quản lý nhà nước về đất đai trên tại thành

phố Hạ Long? Error! Bookmark not defined.

2.1.2 Công tác quản lý nhà nước về đất đai trên địa bàn thành phố Hạ Long hiện nay

defined.

2.1.3 Để đảm bảo hoàn thiện quản lý nhà nước về đất đai tại Thành phố Hạ Long cần

có những giải pháp gì? Error! Bookmark not defined 2.2 Phương pháp luận chung Error! Bookmark not defined 2.2.1 Chủ nghĩa duy vật biện chứng Error! Bookmark not defined 2.2.2 Chủ nghĩa duy vật lịch sử Error! Bookmark not defined 2.3 Các phương pháp nghiên cứu cụ thể Error! Bookmark not defined 2.3.1 Phương pháp trừu tượng hóa khoa học Error! Bookmark not defined 2.3.2 Phương pháp kế thừa và chọn lọc Error! Bookmark not defined.

defined.

2.3.4 Phương pháp logic - lịch sử Error! Bookmark not defined 2.3.5 Phương pháp thu thập, xử lý và phân tích dữ liệu thứ cấpError! Bookmark not defined.

2.3.6 Phương pháp thống kê, so sánh Error! Bookmark not defined 2.3.7 Phương pháp quy nạp và diễn dịch Error! Bookmark not defined 2.3.8 Phương pháp chuyên gia Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ ĐẤT ĐAI TẠI THÀNH PHỐ HẠ LONG, QUẢNG NINH Error! Bookmark not defined 3.1 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước về đất đaiError! Bookmark not

defined

3.1.1 Đặc điểm tự nhiên Error! Bookmark not defined 3.1.2 Tình hình kinh tế, xã hội Error! Bookmark not defined.

3.1.3 Tổ chức bộ máy của cơ quan quản lý đất đai Error! Bookmark not defined 3.2 Khái quát tình hình sử dụng đất đai tại Thành phố Hạ Long Error!

Bookmark not defined

3.2.1 Hiện trạng quỹ đất Error! Bookmark not defined 3.2.2 Hiện trạng sử dụng các loại đất Error! Bookmark not defined 3.3 Thực trạng quản lý nhà nước về đất đai Error! Bookmark not defined 3.3.1 Quản lý quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất Error! Bookmark not defined.

3.3.2 Quản lý việc giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất

Error! Bookmark not defined.

3.3.3 Đăng ký đất đai, lập và quản lý hồ sơ địa chính, cấp Giấy chứng nhận quyền sử

dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đấtError! Bookmark not defined.

3.3.4 Quản lý tài chính về đất đai và giá đất Error! Bookmark not defined.

3.3.5 Thanh tra, kiểm tra, giám sát, theo dõi, đánh giá việc chấp hành quy định của

defined.

3.3.6 Giải quyết tranh chấp về đất đai; giải quyết khiếu nại, tố cáo trong quản lý và sử

dụng đất đai Error! Bookmark not defined 3.4 Đánh giá chung về công tácquản lý nhà nước về đất đaiError! Bookmark not

defined

3.4.1 Nhữngthành công Error! Bookmark not defined 3.4.2 Những hạn chếtồn tại và nguyên nhân Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ

defined

4.1 Một số dự báo trong quản lý nhà nước về đất đai của chính quyền Thành

defined

4.1.1 Định hướng phát triển kinh tế, xã hội của Thành phố Hạ Long Error! Bookmark not defined.

4.1.2 Định hướng sử dụng đất trên địa bàn Thành phố Hạ LongError! Bookmark not defined.

4.2 Quan điểm, định hướng, mục tiêu hoàn thiện quản lý nhà nước về đất đai Error! Bookmark not defined.

defined.

4.2.2 Định hướng hoàn thiện quản lý nhà nước về đất đaiError! Bookmark not defined.

defined.

4.3 Giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về đất đai tại Thành phố Hạ Long Error! Bookmark not defined.

4.3.1 Hoàn thiện công cụ và phương pháp quản lý nhà nước về đất đai của chính

quyền thành phố Hạ Long Error! Bookmark not defined 4.3.2 Nâng cao hiệu quả thực hiện các nội dung quản lý nhà nước về đất đai Error! Bookmark not defined.

KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Đất đai là tài nguyên thiên nhiên, tài sản quốc gia vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất đặc biệt, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống, là địa bàn phân bố các khu dân cư, xây dựng các cơ sở kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng Ngày nay, đất đai trở thành nguồn nội lực để thực hiện công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước, đưa nước ta trở thành một nước công nghiệp với mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ văn minh

Việt Nam đang đứng trước những thử thách của công cuộc hội nhập trong quá trình toàn cầu hoá, chúng ta phải tự khẳng định mình, điều đó đòi hỏi Nhà nước

ta phải có một đường lối chính trị ổn định, một nền kinh tế vững mạnh, một xã hội văn minh, trong đó việc quản lý tốt tài nguyên đất có vai trò quan trọng cho sự ổn định và phát triển đó Trong nền kinh tế thị trường, tăng cường QLĐĐ là một trong những giải pháp trọng tâm, chủ yếu của sự nghiệp đổi mới, là một trong những nội dung quan trọng nhằm giải quyết tốt các mối quan hệ đất đai ở Việt Nam

Trong thực tiễn cho thấy QLNN về đất đai có hiệu quả hay không đều có tác động rất lớn đến nhiều lĩnh vực, nhiều mặt của đời sống KTXH, nhất là trong giai đoạn phát triển kinh tế thị trường, đất đai không những là tư liệu sản xuất quan trọng

mà còn được xem như là hàng hoá, nguồn lực tài chính (thể hiện qua việc thế chấp, góp vốn, ), chúng ta đang thực hiện các giải pháp nhằm thu hút đầu tư (trong đó yếu

tố bằng đất đai là vấn đề quan trọng), ổn định chính trị - xã hội (liên quan đến thu nhập của người dân, tình hình khiếu kiện, tranh chấp đất đai, ).Vì vậy, việc QLĐĐ

có vai trò hết sức quan trọng cho sự phát triển Hoàn thiện chính sách pháp luật về QLĐĐlà một trong những yếu tố then chốt, tác động một cách sâu rộng, toàn diện đến mọi quá trình, mọi lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội, đến sự ổn định chính trị, đến

an ninh, quốc phòng của đất nước và đời sống của nhân dân

Nhà nước Việt Nam đã ban hành nhiều chính sách về đất đai nhằm cụ thể hoá quyền sở hữu toàn dân về đất đai, bắt đầu là Luật Đất đai năm 1987, tiếp đó là Luật Đất đai năm 1993, đã được sửa đổi bổ sung năm 1998, 2003, mới đây nhất là Luật Đất đai năm 2013 cùng với hệ thống các văn bản dưới luật Những văn bản đó

là định hướng quan trọng để nhà nước thực hiện tốt nhiệm vụ và vai tròQLNN về đất đai trong những năm qua

Mặc dù các quy định, các văn bản phục vụ công tác QLNN về đất đai đã tương đối đầy đủ, các cơ quan QLNN từ Trung ương đến địa phương đã cụ thể hoá các văn bản về đất đai để quản lý và khai thác có hiệu quả các tiềm năng từ đất đai song vấn đề phát sinh trong quá trình triển khai, thi hành luôn rất phức tạp Cùng với

xu hướng phát triển của đất nước, diễn biến quan hệ về đất đai luôn xuất hiện những vấn đề mới và phức tạp, những quy định về công tác QLĐĐ hiện hành mặc dù đã được điều chỉnh, bổ sung thường xuyên nhưng vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu đổi mới của nền kinh tế thị trường và xu hướng hội nhập Bên cạnh đó vai trò quản lý của nhà nước về đất đai trên cơ sở các quy định của luật với tình hình thực tế tại mỗi địa phương có ý nghĩa hết sức quan trọng, tạo sự ổn định để phát triển KTXH đất nước trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa

Hạ Long là Thành phốtrung tâm của tỉnh Quảng Ninh Những năm gần đây

Hạ Long đã có những bước phát triển mạnh mẽ, dẫn đến nhu cầu sử dụng đất đai cho các mục đích khác nhau không ngừng thay đổi, tuy nhiên đã có nhiều vấn đề bất cập đặt ra trong quá trình QLĐĐ tại địa phương Nhu cầu bức xúc đặt ra cho Thành phố là phải tăng cường QLNN về đất đai để điều chỉnh kịp thời mối quan hệ

có diễn biến tiêu cực và phát huy các yếu tố tích cực, lập lại kỷ cương trong việc thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, chuyển quyền sử dụng đất… đảm bảo sử dụng nguồn tài nguyên đất một cách hợp lý, tiết kiệm.Nghiên cứu vấn đềQLNN về đất đai tạiThành phố Hạ Long giúp chúng ta có cái nhìn chi tiết về tình hình QLNN, sử dụng đất, cơ cấu đất đai của từng loại đất, từ đó đề xuất những giải pháp nhằm hoàn thiện công tác QLNN về đai đai góp phần giải quyết những

bất cập trong thực tế Việc nghiên cứu đề tài “Quản lý nhà nước về đất đai tại Thành phố Hạ Long, Quảng Ninh” là rất cần thiết góp phần hoàn thiện chính sách

pháp luật đất đai và cải cách thủ tục hành chính, nâng cao hiệu quả QLNN về đất đai góp phần ổn định kinh tế, chính trị, xã hội và an ninh quốc phòng tại địa phương

2 Mục tiêu và nhiệm vụnghiên cứu

2.1 Mục tiêu chung

Đánh giá thực trạng QLNN đối với vấn đề đất đai tại Thành phố Hạ Long, từ

đó đề xuất ra một số giải pháp cơ bản nhằm hoàn thiện QLNN về đất đai tại địa phương

2.2 Mục tiêu cụ thể

Góp phần hệ thống hóacơ sở lý luận QLNN về đất đai trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa

Chỉ ra được những điểm mạnh, điểm yếu trong công tác QLNN về đất đai trên địa bàn Thành phố Hạ Long, nguyên nhân của những tồn tại, những nhân tố ảnh hưởng đến QLNN về đất đai, từ đó đề ra giải pháp khắc phục

Đưa ra những kiến nghị, đề xuất giải pháp có cơ sở khoa học, mang tính khả thi cao, phù hợp với thực tế địa phương nhằm phát huy cao nhất những điểm tích cực, hiệu quả và hạn chế mức thấp nhất các vấn đề còn tồn tại trong công tác QLNN về đất đai

2.3 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để thực hiện được mục tiêu trên, đề tài xác định 3 nhiệm vụ chính:

- Nghiên cứu tổng quan các vấn đề lý luận về công tác QLNN về đất đai và kinh nghiệm trong QLĐĐ ở một số nước và địa phương

- Đánh giá thực trạng công tác QLNN về đất đai tạiThành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh

- Đề xuất một số giải pháp chủ yếu, cụ thể có tính khả thi nhằm hoàn thiện, nâng cao hiệu quả và tăng cường vai trò QLNN đối với đất đai tạiThành phố Hạ Long nói riêng và tỉnh Quảng Ninh nói chung góp phần thúc đẩy phát triển KTXHThành phố Hạ Long, trung tâm hành chính, chính trị của tỉnh Quảng Ninh trong những năm tiếp theo

3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Công tác QLNN về đất đai trên địa bàn Thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng

Ninhtrong điều kiện kinh tế thị trường hiện nay với 2 nhóm đối tượng gồm:Đất đai;Các chủ thể quản lý và sử dụng đất đai

3.2 Phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi về nội dung: Nghiên cứu thực trạng QLNN về đất đai trên địa bàn

Thành phố trực thuộc tỉnh với chủ thể là chính quyền Thành phố và cơ quan QLĐĐ trực thuộc

- Phạm vi không gian: Hoạt động QLNN về đất đai của cơ quan QLĐĐ cấp

Thành phố trực thuộc tỉnh; Trong các nội dung QLNN về đất đai, luận văn đi sâu nghiên cứu vào một số nội dung có tính thời sự cao hiện nay như công tác cấp GCN QSDĐ, công tác giải phóng mặt bằng, thu hồi, bồi thường và tái định cư… tại thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh;

- Phạm vi về thời gian: Từ năm 2010 đến năm 2015 Đây là giai đoạn thi

hành Luật Đất đai năm 2003 và Luật Đất đai năm 2013 nên luận văn sẽ đánh giá khái quát được hiệu quả của việc thi hành Luật Đất đai năm 2013 sau hơn 1 năm thực hiện trên địa bàn nghiên cứu

4 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, danh mục từ viết tắt, mục lục, luận văn được bố cục gồm 4 chương:

Chương 1 Tổng quan nghiên cứu, cơ sở lý luận và kinh nghiệm trong quản lý nhà nước về đất đai

Chương 2 Phương pháp nghiên cứu

Chương 3 Thực trạng công tác quản lý nhà nước về đất đai tại Thành phố Hạ Long, Quảng Ninh

Chương 4 Giải pháp hoàn thiệncông tác quản lý nhà nước về đất đai tại Thành phố Hạ Long, Quảng Ninh

5 Những đóng góp mới của luận văn

- Về cơ sở lý luận: Góp phần hệ thống và làm rõ thêm một số vấn đề lý luận về

công tác QLNN; QLNN về đất đai, QLNNvề đất đai cấp Thành phố trực thuộc tỉnh

trong nền kinh tế thị trường hiện nay Khái quát hóa được những nội dung, nguyên tắc

cơ bản trong công tác QLNN về đất đai, các công cụ cần thiết cho việc QLNN về đất đai

- Về cơ sở thực tiễn: Đánh giá một cách khách quan thực trạng QLNN về đất

đai tạiThành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh Nêu ra những tồn tại của công tác QLNN về đất đai tạiThành phố Hạ Long và phân tích những nguyên nhân của những tồn tại, những nhân tố ảnh hưởng đến QLNN về đất đai, từ đó đề ra giải pháp khắc phục và hoàn thiện nhằm làm cho đất đai thực sự thành nguồn lực tạo tiền đề cho những đột phá trong tổng thể phát triển kinh tế, xã hội của Thành phố

- Giải quyết vấn đề tồn tại: Xác định được mục tiêu của công tác QLNN về đất

đai tạiThành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh và đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý đối với đất đai tạiThành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh trên

cơ sở các quy định của pháp luật liên quan đến đất đai, đặc biệt là các nội dung QLNN về đất đai theo Luật Đất đai hiện hành