Thêm vào đó, trình độ của người nông dân còn hạn chế nên khó để chuyển đổi nghề nghiệp… Vì vậy, vấn đề đào tạo nghề cho lao động nông thôn thuộc diện thu hồi đất nông nghiệp trên
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
- -
LẠI THỊ ĐÔNG HÀ
QUẢN LÝ ĐÀO TẠO NGHỀ CHO LAO ĐỘNG NÔNG THÔN BỊ THU HỒI ĐẤT NÔNG NGHIỆP TẠI HUYỆN CHƯƠNG MỸ, HÀ NỘI
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH
HÀ NỘI - 2016
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
- -
LẠI THỊ ĐÔNG HÀ
QUẢN LÝ ĐÀO TẠO NGHỀ CHO LAO ĐỘNG NÔNG THÔN BỊ THU HỒI ĐẤT NÔNG NGHIỆP TẠI HUYỆN CHƯƠNG MỸ, HÀ NỘI
Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
Mã số: 60340410
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Trần Đức Hiê ̣p
XÁC NHẬN CỦA
CÁN BỘ HƯỚNG DẪN
XÁC NHẬN CỦA CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG CHẤM LUẬN VĂN
HÀ NỘI - 2016
Trang 3MỤC LỤC
Lời cam đoan
Lời cảm ơn
Mục lục
Danh mục các bảng Error! Bookmark not defined
Danh mục hình, biểu đồ Error! Bookmark not defined
PHẦN MỞ ĐẦU 1
1 Tính cấp thiết của đề tài 1
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu: 3
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu: 4
4 Đóng góp mới của luận văn 4
5 Cấu trúc luận văn 5
Chương 1 : TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU , CƠ SỞ LÝ
LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ ĐÀO TẠO NGHỀ CHO LAO
ĐỘNG NÔNG THÔN THUỘC DIỆN THU HỒI ĐẤT NÔNG NGHIỆP Error! Bookmark not defined 1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu Error! Bookmark not defined
1.2 Cơ sơ ̉ lý luâ ̣n về quản lý đào ta ̣o nghề cho LĐNT thuô ̣c diê ̣n thu
hồi đất NN Error! Bookmark not defined
1.2.1 Lao động nông thôn thuộc diện thu hồi đất NNError! Bookmark not defined
1.2.2 Quản lý đào tạo nghề cho LĐNT Error! Bookmark not defined
1.3 Kinh nghiê ̣m về quản lý đào tạo nghề cho LĐNT ở một số huyện
trong nước và bài học rút ra cho huyện Chương MỹError! Bookmark not defined
1.3.1.Quản lý đào tạo nghề cho LĐNT ở một số huyện trong nướcError! Bookmark not defined 1.3.2 Những bài học kinh nghiệm rút ra đối với huyện Chương MỹError! Bookmark not defined
Chương 2 : PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨUError! Bookmark not defined
2.1 Cách tiếp cận Error! Bookmark not defined
2.2 Các phương pháp thu thập số liê ̣u Error! Bookmark not defined
Trang 42.3 Các phương pháp xử lý số liệu Error! Bookmark not defined
Chương3 : THỰC TRẠNG QUẢN LÝ ĐÀO TẠO NGHỀ CHO LAO
ĐỘNGNÔNG THÔN THUỘC DIỆN THU HỒI ĐẤT NÔNG
NGHIỆPTẠI HUYỆN CHƯƠNG MỸ, HÀ NỘIError! Bookmark not defined
3.1 Mô ̣t số nhân tố tự nhiên, xã hội ảnh hưởng tới hoạt động quản lý
đào ta ̣o nghề cho LĐNT huyện Chương MỹError! Bookmark not defined
3.1.1 Nhân tố tự nhiên Error! Bookmark not defined
3.1.2 Nhân tố kinh tế - xã hội Error! Bookmark not defined
3.1.3 Đặc điểm dân số, lao động Error! Bookmark not defined
3.2 Tình hình thu hồi đất Error! Bookmark not defined
3.3 Thực trạng quản lý đào tạo nghề cho LĐNT thuô ̣c diê ̣n thu hồi
đất NN ở huyện Chương Mỹ giai đoạn 2010 – 2015Error! Bookmark not defined
3.3.1 Xây dựng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chính sách phát triển
đào tạo nghề cho LĐNT Error! Bookmark not defined
3.3.2 Tổ chư ́ c thực hiê ̣n , triển khai các kế hoạch, chính sách về đào
tạo nghề cho LĐNT Error! Bookmark not defined
3.3.3 Thực trạng thanh tra, kiểm tra công tác đào tạo nghề cho LĐNTError! Bookmark not defined
3.4 Đánh giá chung về công tác quản lý ĐTN cho LĐNT huyê ̣n Chương Mỹ Error! Bookmark not defined
3.4.1 Một số tha ̀ nh tựu chủ yếu Error! Bookmark not defined
3.4.2 Những hạn chế Error! Bookmark not defined
Chương 4:QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ
ĐÀO TẠO NGHỀ CHO LAO ĐỘNG NÔNG THÔN THUỘC DIỆN THU
HỒIĐẤT NÔNG NGHIỆP TẠI HUYỆN CHƯƠNG MỸ , HÀ NỘIError! Bookmark not defined
4.1 Quan điểm quản lý hoạt động đa ̀o tạo nghềError! Bookmark not defined
4.2 Như ̃ng giải pháp hoàn thiê ̣n quản lý hoạt động đào tạo nghềError! Bookmark not defined
Trang 54.2.1 Đẩy mạnh khâu tuyên truyền , tư vấn hướng nghiệp nhằm nâng
cao nhận thức của người dân về đào tạo nghề;Error! Bookmark not defined
4.2.2 Đổi mới cơ chế chính sách , chú trọng quản lý đổi mới , bổ sung
các ngành nghề đào tạo thích hợp Error! Bookmark not defined
KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined TÀI LIỆU THAM KHẢO 6 PHỤ LỤC
Trang 61
PHẦN MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Nền kinh tế Việt Nam đang trên đà phát triển mạnh và tích cực hội nhập với thế giới Nhưng xuất phát điểm của nền kinh tế nước ta còn lạc hậu: Gần 80% dân số sống ở nông thôn, trong đó trên 70% là lao động nông nghiệp, đa phần các kỹ năng nghề thấp… Một trong những giải pháp có tính đột phá thực hiện được mục tiêu đưa nước ta trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020 là phát triển, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, trong đó có nhân lực qua đào tạo nghề và chính sách bảo đảm việc làm cho nông dân
Trên tinh thần đó, ngày 27-11-2009, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1956/QĐ-TTg (gọi tắt là Đề án 1956) về “Đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020” Trong đó nhấn mạnh: “Đào ta ̣o nghề cho lao
đô ̣ng nông thôn là sự nghiê ̣p của Đảng , Nhà nước, của các cấp, các ngành và
xã hội nhằm nâng cao chất lượng lao đô ̣ng nông thôn , đáp ứng yêu cầu công nghiê ̣p hóa, hiê ̣n đa ̣i hóa nông nghiê ̣p , nông thôn Nhà nước tăng cường đầu
tư để phát triển đào ta ̣o nghề cho lao động nông thôn , có chính sách bảo đảm thực hiện công bằng xã hội về cơ hội học nghề đối với mọi lao động nông thôn, khuyến khích, huy động và tạo điều kiện để toàn xã hội tham gia đà o ta ̣o nghề cho lao đô ̣ng nông thôn” Như vậy, đào tạo nghề cho lao động nông thôn (LĐNT) được xem là "chìa khóa" thành công cho nhiều chương trình, mục tiêu quốc gia về phát triển nông nghiệp, nông thôn Chuyển dịch cơ cấu lao động, cơ cấu kinh tế phải đồng nghĩa với trang bị nghề mới và tạo việc làm mới cho người lao động
Những năm qua, trên các vùng của đất nước, nhiều khu công nghiệp, khu đô thị mới được xây dựng, hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội được nâng cấp, ngày càng đồng bộ và hiện đại Việc thu hồi đất bao gồm cả đất ở
Trang 72
và đất nông nghiệp cho xây dựng các khu công nghiệp, khu đô thị dẫn đến đất cho sản xuất của người dân bị thu hẹp, phải thay đổi chỗ ở, điều kiện sống Theo số liệu của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, mỗi năm Việt Nam mất khoảng 7000 ha đất lúa và tính trong vòng 12 năm trở lại đây, diện tích đất nông nghiệp giảm khoảng 800 nghìn ha Năm 2010 có 627.495
hộ dân với khoảng 950.000 lao động đã bị tác động do bị thu hồi đất nông nghiệp, kéo theo khoảng 2,5 triệu người cũng bị ảnh hưởng (Bộ NN&PTNT) Nhà nước đã ban hành nhiều chính sách để giải quyết vấn đề bồi thường , tái định cư, bảo đảm việc làm , thu nhập và đời sống của người dân có đất canh tác bị thu hồi Song, tình trạng thiếu việc làm, thất nghiệp, khó khăn trong cuộc sống, sinh hoạt tại nơi ở mới, đặc biệt đối với người nông dân bị thu hồi đất nông nghiê ̣p đã và đang diễn ra ở nhiều địa phương
Huyện Chương Mỹ nằm ở phía Tây nam Thành phố Hà Nội, là huyện
có diện tích lớn thứ 3 của thành phố Những năm gần đây trên địa bàn huyện đang diễn ra quá trình đô thị hóa mạnh mẽ Hiện nay, huyện có một khu công nghiệp với diện tích 400 ha, bên cạnh đó đã quy hoạch 4 cụm công nghiệp, cụm công nghiệp Ngọc Sơn 31 ha, Đông Phương Yên 75 ha, Nam Tiến Xuân
50 ha, Mỹ Văn 31 ha Với các cụm khu công nghiệp như vậy đã thu hút nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nước vào đầu tư, tạo đà phát triển cho địa phương, giải quyết việc làm cho lao động Tuy nhiên bên cạnh đó có những vấn đề tiêu cực do sự thu hồi đất nông nghiệp để phát triển công nghiệp và đô thị hóa mang lại cho huyện như thất nghiệp, các vấn đề xã hội gia tăng Thêm vào đó, trình độ của người nông dân còn hạn chế nên khó để chuyển đổi nghề nghiệp… Vì vậy, vấn đề đào tạo nghề cho lao động nông thôn thuộc diện thu hồi đất nông nghiệp trên địa bàn huyện ngày càng trở nên cấp bách
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến yếu kém trong công tác đào tạo nghề cho LĐNT như: Tình trạng đào tạo nghề chưa gắn với nhu cầu xã hội; mức
Trang 83
độ hỗ trợ học nghề còn thấp; giáo viên và cán bộ quản lý dạy nghề còn thiếu về số lượng và chất lượng ; việc đào tạo nghề cho lao động nông thôn hiện nay còn chưa đầy đủ , thiếu đồng bộ , chưa đảm bảo tính hệ thống và chưa có
tổ chức quản lý thống nhất Song vấn đề có tính chất then chốt ở đây là vấn đề quản lý h oạt động đào tạo này trên nhiều phương diện như chất lượng, đối tượng đào tạo, ngành nghề đào tạo, hiệu quả kinh tế xã hội của hoạt động đào tạo…v.v
Đề tài “Quản lý đào tạo nghề cho lao động nông thôn bị thu hồi đất nông nghiệp ở huyện Chương Mỹ, Hà Nội” được tác giả lựa chọn làm luận văn Thạc sỹ , với hy vọng đưa ra những giải pháp nhằm hoàn thiê ̣n công tác quản lý hoạt động đào tạo nghề cho LĐNT , từ đó nâng cao chất lượng nguồn lao động nông thôn huyện, giải quyết việc làm và góp phần vào sự phát triển bền vững của huyện nói riêng và thành phố Hà Nội nói chung
Thực hiện đề tài này, tác giả muốn tập trung trả lời câu hỏi chính yếu sau: Huyê ̣n Chương Mỹ phải làm thế nào để hoàn thiê ̣n công tác quản lý hoạt động đào tạo nghề cho LĐNT thuộc diện bị thu hồi đất nông nghiệp tại
đi ̣a phương?
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu:
2.1 Mục đích nghiên cứu:
Mục đích nghiên cứu của luận văn là đề xuất những giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý hoạt động đào tạo nghề cho lao động nông thôn thuộc diện thu hồi đất nông nghiệp tại huyện Chương Mỹ, Hà Nội
2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu:
Nghiên cứu các vấn đề lý luận và thực tiễn về quản lý hoạt động đào tạo nghề cho LĐNT thuộc diện thu hồi đất nông nghiệp;
Đánh giá thực trạng quản lý hoạt động đào tạo nghề cho LĐNT thuộc diện thu hồi đất nông nghiệp tại huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội;
Trang 94
Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tácquản lý hoạt động đào tạo nghề cho LĐNT thuộc diện thu hồi đất nông nghiệp tại huyện Chương
Mỹ, thành phố Hà Nội
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
3.1 Đối tượng nghiên cứu:
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là hoạt động quản lý đào tạo nghề cho LĐNT thuộc diện thu hồi đất nông nghiệp Quản lý đào tạo nghề cho LĐNT thuộc diện thu hồi đất nông nghiệp được nghiên cứu không chỉ đơn thuần là một loại hình quản lý dịch vụ trong nền kinh tế thị trường, mà gắn liền với vai trò quản lý của nhà nước trong phát triển nguồn nhân lực đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn một huyện của thủ đô
3.2 Phạm vi nghiên cư ́ u:
Về không gian: Luận văn chỉ nghiên cứu quản lý nhà nước về ĐTN cho lao động nông thôn do chính quyền cấp Huyện (huyvăn chỉ nghiê tiến hành , không nghiên cứu hoạt động quản lý ĐTN của các chủ thể khác thực hiện (doanh nghiệp, cơ sở da ̣y nghề…)
Về thời gian: Luận văn nghiên cứu trong thời gian từ 2010-2015
Nội dung tiếp cận vấn đề nghiên cứu : Quản lý hoạt động đào tạo nghề cho LĐNT thuộc diện thu hồi đất nông nghiệp được tiếp cận liên ngành (Quản lý giáo dục và Quản lý kinh tế) với chủ thể quản lý được xác định là chính quyền cấp huyện – Huyện Chương Mỹ
4 Đóng góp mới của luận văn
Thứ nhất, luận văn làm rõ hơn cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý đào tạo nghề cho LĐNT bi ̣ thu hồi đất nông nghiệp
Thứ hai, trên cơ sở phân tích, đánh giá thực tra ̣ng quá trình quản lý đào tạo nghề cho LĐNT bi ̣ thu hồi đất nông nghiệp tại huyện Chương Mỹ, Hà Nội qua các số liệu báo cáo của các cơ quan có thẩm quyền và thực tiễn điều tra
Trang 105
bằng phương pháp phỏng vấn , tác giả đưa ra những đánh giá về thành tựu, hạn chế và nguyên nhân của các hạn chế trong công tác quản lý đào tạo nghề
Thứ ba, đưa ra quan điểm , đề xuất các giải pháp phù hợp nhằm hoàn thiê ̣n quản lý đào tạo nghề cho LĐNT khi thu hồi đất , đạt được các chỉ tiêu mà UBND huyện đã đề ra trong tổng thể kế hoạch đào tạo nghề, GQVL và chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của huyện
5 Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và các phụ lục, luận văn được trình bày trong 4 chương:
Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu, cơ sở lý luận và thực tiễn
về quản lý đào tạo nghề cho lao động nông thôn thuộc diện thu hồi đất nông nghiệp
Chương 2: Phương pháp nghiên cứu
Chương 3: Thực trạng quản lý đào tạo nghề cho lao động nông thôn
thuộc diện thu hồi đất nông nghiệp tại huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội
Chương 4: Quan điểm và giải pháp hoàn thiện quản lý hoạt động đào
tạo nghề cho lao động nông thôn thuộc diện thu hồi đất nông nghiệp tại huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội
Trang 116
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 BCĐ thực hiện QĐ 1956/QĐ-TTG, UBND huyện Chương Mỹ, 2013 Báo
cáo tình hình dạy nghề huyện Chương Mỹ 3 năm 2010-2012 Hà Nội,
tháng 3 năm 2013
2 BCĐ thực hiện QĐ 1956/QĐ-TTG, UBND huyện Chương Mỹ, 2014 Báo
cáo tình hình dạy nghề huyện Chương Mỹ năm 2013 ngày 20/6/2014.Hà
Nội, tháng 6 năm 2014
3 BCĐ thực hiện QĐ 1956/QĐ-TTG, UBND huyện Chương Mỹ, 2015 Báo
cáo tình hình dạy nghề huyện Chương Mỹ năm 2014 Hà Nội, tháng 3
năm 2015
4 BCĐ thực hiện QĐ 1956/QĐ-TTG, UBND huyện Chương Mỹ, 2015 Báo
cáo tình hình dạy nghề huyện Chương Mỹ 9 tháng đầu năm 2015 Hà Nội,
tháng 10 năm 2015
5 BCĐ thực hiện QĐ 1956/QĐ-TTG, UBND huyện Chương Mỹ, 2015 Báo
cáo tình hình kiểm tra, giám sát dạy nghề năm 2015 Hà Nội, tháng 10
năm 2015
6 Nguyễn Dũng Anh, 2014 Viê ̣c làm cho nông dân bi ̣ thu hồi đất trong quá
trình công nghiệp hóa, đô thi ̣ hóa ở thành phố Đà Nẵng Luận án Tiến
sĩ,Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh
7 Nguyễn Kim Cam, 2009 Giải quyết việc làm cho lao động nông nghiệp bị
mất đất ở bốn huyện phía tây Hà Nội Luận văn Thạc sĩ, Học viện chính
trị quốc gia Hồ Chí Minh
8 Nguyễn Văn Nhường, 2010 Chính sách an sinh xã hội đối với người
nông dân sau khi thu hồi đất để phát triển các cụm công nghiệp (nghiên cứu tại Bắc Ninh) Luận án Tiến sĩ Trường Đại học kinh tế Quốc dân
Trang 127
9 Trần Thị Minh Ngọc, 2010 Việc làm của nông dân trong quá trình công
nghiệp hóa, hiện đại hóa vùng đồng bằng sông Hồng đến 2010 Hà Nội:
NXB Chính tri ̣ Quốc gia
10 Tổng cục Dạy nghề, 2000 Đề tài: Một số luận cứ khoa học để xây dựng chiến
lược dạy nghề giai đoạn 2001 - 2010 Đề tài cấp Bộ, mã số CB-19-2000
11 Thủ tướng Chính phủ, 2009 Quyết định số 1956/QĐ-TTg ngày
27/11/2009về việc phê duyệt Đề án “Đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020”(gọi tắt là Đề án 1956) Hà Nội, tháng 11 năm 2009
12 Thủ tướng Chính phủ, 2015 Quyết địnhsố 971/QĐ-TTg nga ̀ y 1/7/2015 vềviệc sửa đổi bổ sung Quyết định 1956/QĐ-TTg phê duyệt Đề án “Đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020” (gọi tắt là Đề án 1956).Hà Nội, tháng 7 năm 2015
13 Phạm Thị Thủy, 2007 Giải quyết việc làm cho lao động ngoại thành Hà
Nội trong quá trình đô thị hóa Luận văn Thạc sĩ, Trường Đại học kinh tế
- ĐHQG Hà Nội
14 Nguyễn Tiệp, 2005 Đào tạo nguồn nhân lực ở các huyện ngoại thành Hà
Nội trong quá trình đô thị hoá Hà Nội: Nhà xuất bản Lao động – Xã hội
15 Nguyễn Tiệp, 2008 Đề tài: Xây dựng một số mô hình tạo việc làm đối với
lao động bị mất việc làm tại các vùng chuyển đổi mục đích sử dụng đất
Hà Nội: Trường Đại học Lao động - Xã hội
16 Nguyễn Đức Tĩnh, 2001 Hoàn thiện quản lý nhà nước về dạy nghề ở nước
ta hiện nay Luận văn Thạc sĩ, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh
17 UBND huyện Chương Mỹ, 2013 Báo cáo số 463/BC-UBND ngày
02/12/2013 về Tình hình phát triển Kinh tế - xã hội huyện Chương Mỹ năm 2013 Hà Nội, tháng 12 năm 2013
18 UBND xã Thụy Hương, 2015 Văn bản hướng dẫn về nội quy lớp học nghề
Mộc mỹ nghệ, Mộc dân dụng xã Thụy Hương.Hà Nội, tháng 5 năm 2015