Kết Quả Ban Đầu Mô Hình Cộng Đồng Tự Quản Tổ Tự Quản Và Mạng Lưới Tổ Tự Quản

Kết quả bước đầu Mô hình cộng đồng tự quản thông qua việc hình thành và phát triển tổ tự quản và mạng lưới tổ tự quản tại cộng đồng dân cư... Một trong những giải pháp và cách tiếp cận

Kết quả ban đầu

Dự án

“Tăng cường sự tham gia của

người dân hướng tới sự phát triển bền vững tại cộng đồng dân tộc thiểu số tỉnh Lạng Sơn và Lào Cai”

Giai đoạn: 11/2008-10/2011

Nhà tài trợ: ICCO (Hà Lan)

Kết quả bước đầu

Mô hình cộng đồng tự quản

thông qua việc hình thành và phát triển tổ tự quản và mạng lưới tổ tự quản tại cộng đồng dân cư

Một trong những giải pháp và cách tiếp

cận của dự án để giải quyết hiện trạng

khó khăn của địa phương là:

Phát triển các thể chế cộng đồng thích hợp, xây dựng nguồn nhân lực để huy động được

sự tham gia tốt nhất của người dân, phụ nữ

và nam giới vào tiến trình phát triển hướng tới sự tự lực của cộng đồng

Phát triển Tổ tự quản và mạng lưới; Nâng cao

nhận thức và Xây dựng năng lực

 Hình thành Tổ tự quản và mạng lưới Tổ tự quản

 Áp dụng cách tiếp cận huy động sự tham gia của

người dân, phát huy nội lực, thúc đẩy thực hiện dân chủ cơ sở

 Nâng cao nhận thức và xây dựng năng lực thể chế, xây dựng năng lực mạng lưới, xây dựng năng lực

kỹ thuật cho cán bộ địa phương, nông dân nòng cốt

và tổ chức của họ thông qua các hình thức khác

nhau: hoạt động đào tạo, hội thảo, thăm quan, thực hiện các sáng kiến do cộng đồng tự đề xuất

Những khó khăn ban đầu khi bắt đầu triển khai dự án, hình thành tổ tự quản

 Khó tìm được nông dân nòng cốt tự nguyện dẫn dắt tổ tự quản Nguyên nhân là do người dân thiếu tự tin và đã quen sự chỉ đạo từ cấp trên xuống mà không chủ động và phát huy

sự sáng tạo

Những yếu tố thúc đẩy người dân

tự nguyện tham gia và thành lập

tổ tự quản

• Có sự thảo luận cặn kẽ với người dân về những khó

khăn đang gặp phải, nguyên nhân của những khó

khăn là gì ? Lợi ích của sự tham gia, lợi ích của tự

quản cộng đồng

• Người dân hiểu được vai trò của sự tham gia, vai trò

của tổ tự quản và hiểu rõ chính quyền địa phương hỗ trợ cho việc hình thành các tổ tự quản

Nguyên tắc tham gia và duy trì TTQ

* Nguyên tắc tham gia Tổ tự quản dựa trên sự

tự nguyện

* Nguyên tắc hoạt động chính: bàn bạc dân

chủ, công khai, minh bạch, tôn trọng lẫn nhau, tuân thủ nội quy và pháp luật, đẩy mạnh

tương tác giữa người dân với chính quyền địa phương …

* Hoạt động dựa trên khung pháp lý : Pháp lệnh

dân chủ cơ sở, Cuộc vận động toàn dân đoàn kết xây dựng đới sống VH tại khu dân cư

Xu thế phát triển TTQ sau 1 năm

tại 2 xã dự án thuộc tỉnh Lạng Sơn

Số lượng tổ tự quản tăng sau 1 năm thực

hiện: từ 3 đến 14 tổ (Minh Khai), 6 đến 16 tổ (Tô Hiệu)

Số lượng thành viên/hộ gia đình:

Minh Khai: Từ 42 hộ (3 tổ) đến 191 (14 tổ)

Tô Hiệu: Từ 159 (6 tổ) đến 329 (16 tổ)

Những tác động tích cực ban đầu của

TTQ về các mặt KT, XH và MT

1 Tác động về mặt kinh tế

 Hợp tác sản xuất tạo ra được những thu

nhập mới (dong giềng, lợn nái, khoai tây, dịch vụ đầu vào nông nghiệp tại chỗ)

 Liên kết sản xuất hàng hóa với số lượng lớn,

tiếp cận được với các công ty ngoài địa phương thực hiện các hợp đồng tiêu thị sản phẩm với số lượng lớn (khoai tây, sản xuất bột dong giềng…)

 Đáp ứng tốt hơn thị trường địa phương (lợn

giống, đực giống, hạt giống lúa …)

 Tổ chức cung cấp được dịch vụ tại chỗ (Men vi sinh, hạt giống rau, lợn giống, đực giống …)

 Chủ động thử nghiệm các giống mới

 Liên kết được bốn nhà trong sản xuất (với vai trò cầu nối

Những tác động tích cực của TTQ về

2 Tác động về mặt xã hội

 Người dân chủ động tự bàn bạc, chủ động

đóng góp và thực hiện được những công

trình mà trước đây thôn không thực hiện

được (đập nước, cầu, đường …)

 Đóng góp được nhiều ý kiến cho thôn xã

 Chia sẻ thông tin trong tổ có hiệu quả

 Tạo ra được tính tiên phong và gương mẫu tại cộng đồng

 Đi họp đông đủ hơn, cuộc họp hiệu quả hơn

 Người dân hiểu được quyền và nghĩa vụ, thực hiện nghĩa vụ tốt hơn

 Người dân làm việc, phản ánh ý kiến với chính quyền tự tin hơn, tích cực hơn

3 Tác động về mặt xã hội (tiếp)

Đoàn kết cộng đồng cao hơn,

Hỗ trợ giúp đỡ nhau nhiều hơn

Hiểu biết về luật pháp và thực hiện pháp luật tốt hơn

Trong tổ bàn bạc dân chủ, áp dụng Pháp lệnh dân chủ cơ sở tốt hơn

Những tác động tích cực của TTQ về

các mặt KT, XH và MT (tiếp)

 Tệ nạn xã hội giảm (trộm cắp, cờ bạc, …)

 Người dân được sống trong môi trường thân thiện và

Những tác động tích cực của TTQ về các mặt

KT, XH và MT (tiếp)

Tác động của Tổ tự quản về mặt xã hội (tiếp)

 TTQ là nơi khâu nối, đoàn kết có hiệu quả và lâu dài bền vững (các xung đột nội bộ được hòa giải, giải quyết triệt để tận gốc)

 Hợp tác tương trợ trong cộng đồng tốt hơn (đổi công, trợ giúp khi có khó khăn …)

 Cộng đồng có nhiều niềm tin và hy vọng hơn

 Có tác động cải tiến thực hiện chính sách mang lại lợi ích cho người dân nhiều hơn (Mô hình sản xuất cây lâm nghiệp tại chỗ)

 Triển khai chính sách dễ dàng hơn Chính quyền làm việc hiệu quả hơn, giảm bớt giải quyết sự vụ nhỏ

Những tác động tích cực của TTQ về các mặt

KT, XH và MT (tiếp)

3 Tác động của Tổ tự quản về mặt môi trường

 Vệ sinh công cộng trong thôn tốt hơn Đường làng ngõ xóm vệ sinh và an toàn hơn

 Rác thải tự quản lý tốt hơn

 Vệ sinh môi trường trong từng hộ gia đình được cải thiện, cách sắp xếp bố trí trong gia đình ngăn nắp hơn

 Tài nguyên thiên nhiên được khôi phục và bảo vệ tốt hơn (cải tạo đất ruộng vườn, bảo vệ sinh thái

rừng – liên kết trồng và bảo vệ rừng…)

Yếu tố tạo nên thành công

1. Có sự thay đổi nhận thức: Cán bộ và người

dân nhận thức được vai trò của sự tham gia của người dân và sự hợp tác của cộng đồng trong phát triển kinh tế, xã hội và bảo vệ môi trường

2. Quy mô tổ tự quản vừa đủ nhỏ dễ bàn bạc, dễ

thống nhất, nhưng đủ lớn để tạo ra được sức mạnh của tập thể

3. Áp dụng cách tiếp cận dân chủ, bàn bạc, công

khai, minh bạch, có trách nhiệm giải trình và cách tiếp cận trao quyền cho người dân tự

quyết định vấn đề của họ

Yếu tố tạo nên thành công (tiếp)

4. Xây dựng nguồn nhân lực tại chỗ và phát

triển thể chế cộng đồng được đặt lên hàng đầu trong can thiệp dự án

5. Xây dựng được lòng tin giữa các bên tham

gia

6. Vai trò gương mẫu của các nông dân nòng

cốt – cán bộ tổ tự quản

7. Cách tư vấn của dự án phù hợp với trình độ

và nhu cầu của người dân và cán bộ

Tính bền vững của tổ tự quản và mạng lưới

Bền vững vì những lý do gì:

 Bền vững về tổ chức, do quy mô TTQ vừa đủ nhỏ nên chi phí về thời gian và tài chính để duy trì thấp, tự trang trải được, không cần chi phí quản lý tổ

 Mạng lưới tạo cơ hội tập trung được nhiều sáng kiến và liên kết sản xuất hàng hóa với số lượng lớn,

 Phát triển TTQ sẽ được đưa vào thành nghị quyết của Đảng ủy, và TTQ hoạt động theo điều lệ của mặt trận và hướng dẫn của UBND xã

 Mặt trận tổ quốc sẽ tiếp nhận để duy trì và phát triển tổ tự quản từ cấp huyện đến cấp xã

Đề xuất

 Mô hình TTQ và mạng lưới TTQ là một thể chế cộng đồng huy động sự tham gia của người

dân, liên kết cộng đồng, thực hiện quyền dân chủ tham gia dưới hình thức tự quản, nhất là tổ chức sản xuất hàng hóa số lượng lớn thông

qua ký kết hợp đồng với các công ty, liên kết 4 nhà – Đây là cách tiếp cận mới do vậy cần có thời gian để người dân và cán bộ địa phương

Đề xuất

 Nhà nước cần có chương trình đào tạo cho cán bộ địa phương, đặc biệt là cho các nông dân nòng cốt để họ đủ năng lực trở thành tác nhân phát triển ngay tại cộng đồng và phát triển hệ thống TTQ và mạng lưới

 Có định hướng mở rộng mô hình tổ tự quản

và mạng lưới ở các địa phương với Mặt trận

tổ quốc Việt Nam tại các cấp là cơ quan chủ trì

Xin trân trọng cám ơn Quý vị

và Kính chúc sức khỏe!