Trường THCS Tân Mỹ Chánh nơi tôi giảng dạy cũng không phải là ngoại lệ, từ những ngày mới bắt đầu giảng dạy bộ môn tin học, quản lí phòng máy vàmạng máy tính trong nhà trường tôi đã gặp
Trang 1A MỞ ĐẦU1.LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI VÀ LỊCH SỬ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
Từ khi Ngành giáo dục bắt đầu ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lí vàđưa môn Tin học vào giảng dạy trong trường học, thì các trường học lần lượtđược nhận máy tính và phòng bộ môn tin học Một số trường lớn thì tự mua sắmthiết bị và trang bị thêm máy tính phục vụ cho việc thực hành của học sinh khihọc môn Tin học Làm sao để học sinh học tốt và hệ thống máy tính đã muahoạt động có hiệu quả, ít hư hao nhất đó là vấn đề cần quan tâm của mọi ngườinhất là những cán bộ quản lí phòng máy
Trường THCS Tân Mỹ Chánh nơi tôi giảng dạy cũng không phải là ngoại
lệ, từ những ngày mới bắt đầu giảng dạy bộ môn tin học, quản lí phòng máy vàmạng máy tính trong nhà trường tôi đã gặp nhiều vấn đề khó khăn như: các máytính hoạt động không đồng bộ, hư phần mềm và máy tính dễ nhiễm virut Vấn
đề đặt ra là làm sao để khi giảng dạy và hướng dẫn học sinh thực hành sinh độngphù hợp với xu thế đổi mới phương pháp dạy học, thực hiện kiểm tra nhanh vàchính xác, giáo viên chấm bài đỡ vất vả hơn và chính xác hơn, quản lí mạng máytính hiệu quả, cài đặt đầy đủ, sửa chữa nhanh và chạy ổn định, thu bài thi và bàikiểm tra thực hành, quản lý giờ học và thực hành sao cho hiệu quả nhất, tránhhọc sinh làm việc riêng
Trong quá trình làm việc, học tập, nghiên cứu và trao đổi với đồng nghiệptôi đã đúc kết được một số kinh nghiệm bổ ích cho mình Tôi đã tổng hợp một
số kinh nghiệm đó trong đề tài “Ứng dụng công nghệ thông tin trong tổ chức
kiểm tra và quản lý phòng bộ môn tin học”
Năm học 2012 tôi đã viết đề tài “Giải pháp quản lý phòng máy” nhưng tôithấy nó còn rất sơ sài và thiếu sót rất nhiều vì vậy trong sáng kiến kinh nghiệmnày tôi xin bổ xung hoàn chỉnh phần “Giải pháp quản lý phòng máy” Ngoài ra
tôi xin đưa thêm vào đề tài này phần sáng kiến “Kiểm tra trắc nghiệm trên
máy bằng Excel” và “Tổ chức quản lý kiểm tra bằng các tập tin Cmd”.
Trang 22 MỤC TIÊU VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI
2.1 Mục tiêu :
Tìm ra những giải pháp để quản lí và điều hành phòng máy trong cáctrường học một cách hiệu quả nhất Làm sao tổ chức và thực hiện bài kiểm tranhanh và chính xác, thao tác chấm bài nhanh, dễ làm Chúng ta hãy cùng nhauchia sẽ những kinh nghiệm tích luỹ được trong quá trình học tập, giảng dạy vàquản lí phòng máy Để phục vụ việc học tập của học sinh ngày càng tốt hơn, họcsinh giỏi hơn mà giáo viên thì làm việc nhẹ nhàng hơn
-Tiến trình thực hiện cài đặt một phòng máy hoàn chỉnh trong đó có sửdụng công cụ Ghost để sao lưu chương trình, sử dụng phần mềm NetOpSchool
để hướng dẫn thực hành, chép dữ liệu xuống máy con và thu bài thực hành hiệuquả Sử dụng phần mềm đóng băng bảo vệ máy tính kết hợp với việc sử dụngthủ thuật tự động xoá các file có phần mở rộng là exe và inf trong ổ đĩa D, E và
ổ đĩa F để hạn chế virut tấn công vào hệ thống
3 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
Đối tượng chủ yếu là nghiên cứu một số phần mềm ứng dụng phục vụ choviệc giảng dạy và kiểm tra kiến thức của học sinh trong môn tin học
Trang 3các bạn đồng nghiệp và của bạn bè được chia sẽ trên các diễn đàn công nghệthông tin.
5 ĐIỂM MỚI VÀ SÁNG TẠO
Đây là những phương pháp tổ chức, quản lý, dạy và học trong phòng máy
vi tính, đã được áp dụng và rút kinh nghiệm trong quá trình học tập và công tác…
Để phục vụ tốt cho việc kiểm tra trắc nghiệm ở môn tin học hay bất kỳ mônnào khác trong phòng máy, tôi đã thực hiện kiểm tra bằng Excel thật đơn giản vàhiệu quả mà ai cũng có thể làm được Ưu điểm là học sinh dễ làm bài mà giáoviên chấm bài rất nhanh và chính xác
Việc chuẩn bị kiểm tra, thu bài thực hành cho kỳ kiểm tra thật đơn giản khidùng 5 tập tin Cmd (tập tin xoá ổ D, tập tin xoá ổ E, tập tin chép phần chuẩn bịcủa giáo viên xuống ổ D của máy con, tập tin chép thư mục Baithi xuống ổ E củamáy con và cuối cùng là tập tin thu bài kiểm tra) Khi chạy mỗi tập tin ta chỉ cầnnhấp đôi chuột vào tập tin đó
Cùng với chương trình Netop school thì hoạt động dạy học trong phòngmáy sẽ sôi nổi và học sinh tích cực hơn
Tạo ra phòng máy có các phần mềm đồng bộ giống nhau, hoạt động ổnđịnh, giúp học sinh không phải gặp khó khăn khi thực hành (ít gặp các trường hợpbất thường khác với hướng dẫn của giáo viên)
Không tốn tiền mua bản quyền mà vẫn có phòng máy hoạt động tốt hạn chếvirut tấn công vào hệ thống, ít bị lỗi Nhờ vào công cụ đóng băng ShadowDefender và tập tin Vb Sript xoá tập tin có đuôi exe và đuôi inf khi máy tính khởiđộng Nó sử dụng rất đơn giản và có rất nhiều tính năng hay
Tạo ra một phòng máy khi có sự cố thì sửa chữa khắc phục sự cố nhanhbằng công cụ Onekey ghost, NTSBOOT và Sysprep phục vụ việc tạo bảng ghost
đa cấu hình tự nhận dạng các driver
Trang 4B NỘI DUNGPHẦN I: TẠO TẬP TIN KIỂM TRA TRẮC NGHIỆM, TỔ CHỨC KIỂM
TRA TRONG PHÒNG MÁY BẰNG CÁC TẬP TIN CMD.
1 Tạo tập tin excel để kiểm tra trắc nghiệm.
1.1 Giới thiệu:
Để chấm kiểm tra nhanh và chính xác tôi đã tự suy nghĩ ra cách sử dụng côngthức trong Excel kết hợp với việc khoá và ẩn các ô chứa công thức, ô chứa mậtkhẩu, cột đáp án, khu vực chứa đề, chỉ chừa cho học sinh các ô như: họ và tên,lớp, đáp án của mỗi câu Giáo viên chú ý nhớ vị trí ô mật khẩu và mật khẩu Giáoviên dùng phần mềm Netop School hoặc Cmd chép tập tin này xuống máy concho học sinh làm bài và khi học sinh làm xong thì thu bài về máy giáo viên Khichấm giáo viên chỉ việc mở bài ra đánh mật khẩu vào đúng vị trí thì kết quả sốcâu đúng và số điểm sẽ hiện ra ngay Còn nếu có học sinh nào đó có thể mở đượcpassword của Microsoft Word thì học sinh đó đã rất giỏi có nghiên cứu thì nêncho học sinh đó 10 điểm (ở đây là tôi không nói đến vấn đề giáo viên sơ ý chohọc sinh thấy trong quá trình làm đề)
Việc làm cấu trúc đề kiểm tra rất đơn giản chỉ cần giáo viên biết Excel cơ bản
là làm được
1.2 Cách thực hiện:
1.2.1 Chuẩn bị mẫu chung
Đầu tiên giáo viên mở mới tập tin Microsoft Excel làm theo mẫu bên dưới
- Cột họ và tên, lớp, đáp án là dành cho học sinh ghi khi làm bài
- Cột loại kiểm tra, đáp án đúng là chỗ giáo viên ghi khi chuẩn bị đề
Sau khi làm mẫu kiểm tra xong, giáo viên làm công thức cho ô kết quả nhưsau: =if(C9=D9,”Đ”,”S”), rồi copy công thức đó cho tất cả các câu còn lại (bằng
Trang 5chấm bài Vị trí ô mật khẩu phải để bình thường như các ô trống khác không gây
đánh dấu ở trước Locked và Hidden, nhấp Ok
Sau đó chỉ định mở khoá và ẩn cho các ô mà
học sinh điền khi làm bài, ô mật khẩu cho giáo viên
Kết quả
Trang 6chấm ta làm như sau: dùng chuột và phím Ctrl quét khối ô họ và tên, lớp, các ôghi đáp án và ô mật khẩu của giáo viên sau đó vào Format/Cells chọn thẻProtection rồi bỏ dấu ở trước Locked, nhấp Ok.
Trang 7Để học sinh làm bài theo đúng yêu cầu thì
giáo viên phải ràng buộc ở các ô đáp án là
chỉ được nhập A,B,C và D Có nhiều cách
làm còn tôi thì làm như sau: tại một góc
trống nào đó trên bảng tính nhập A,B,C,D ở
bốn ô liên tiếp Sau đó dùng phím Ctrl và
chuột chọn các ô ghi đáp án rồi vào lệnh
Data\Validation Trong thẻ Setting ở mục
Alow chọn List, ở mục Source ta chọn khối
bốn ô chứa A,B,C,D vừa tạo ở trên Trong thẻ
Input Message nhập hướng dẫn cách làm cho
học sinh Sau đó nhấp OK
Khi học sinh làm bài chỉ
cần chọn vào ô cần làm là nó
hiện lên hướng dẫn và các đáp án để chọn
1.2.2 Chuẩn bị đề cho một lần kiểm tra:
Ở trên là phần chuẩn bị chung cho mẫu kiểm tra, bây giờ giáo viên muốnkiểm tra loại nào thì copy tập tin này ra và ghi loại đề kiểm tra vào Giáo viênmuốn cho bao nhiêu câu hỏi thì có thể bỏ bớt hoặc chèn thêm vào Giáo viên cóthể copy dán hoặc tự đánh câu hỏi vào cũng được Sau đó đánh đáp án A,B,C,Bvào ô đáp án kế bên của mỗi câu và ẩn cột đáp án, cột kết quả lại
Cuối cùng cũng nên thử và kiểm tra lại, khi chắc
chắn đúng rồi thì khoá toàn bảng tính lại Giáo viên vào
Tools\ Protection \Protect Sheet chọn như trong bảng và
nhập password cho bảng tính rồi chọn OK Chưong
trình sẽ khoá định dạng, ẩn công thức nói chung là
khóa toàn bộ chỉ chừa các ô cho học sinh làm bài Như
vậy là mình đã hoàn thành phần chuẩn bị đề kiểm tra
1.3 Hướng dẫn sử dụng:
Trang 8Khi kiểm tra giáo viên chép tập tin đề này xuống máy con Học sinh làm bàixong thì thu bài về máy giáo viên để chấm và lưu lại.
Học sinh phải chép nó vào thư mục baithi trong ổ E rồi đổi tên tập tin này lạitheo qui tắc “HoVaTenLop.xls” (VD:NguyenQuocPhong81.xls) và ghi họ tên lớpvào 2 ô bên trên, rồi làm bài
Khi chấm bài giáo viên chỉ việc mở bài kiểm của học sinh ra và nhập mật khẩu của công thức vào đúng ô mật khẩu là hiện điểm ra ngay Chúng ta chỉ tốn khoảng 5 đến mười phút để chấm bài của một lớp thay vì phải tốn vài chục phút khi chấm bằng tay mà đếm tới đếm lui một hồi sẽ rất dễ bị lộn
HS nhập:
họ tên, lớp
HS chọn: đáp án đúng
Vị trí nhập mật khẩu của giáo viên
Trang 92 Chuẩn bị phòng máy để kiểm tra và thu bài trong phòng máy bằng tập tin Cmd.
2.1 Giới thiệu
Để chuẩn bị cho kì kiểm tra thì các máy tính phải được dọn dẹp sạch sẽ
tránh các bài tập của học sinh còn lưu lại trên máy Có nghĩa là ta phải xoá sạch ổđĩa D và E Sau đó có thể phải chép dữ liệu của giáo viên chuẩn bị xuống cho họcsinh Cuối cùng là phải thu bài của học sinh về máy giáo viên để chấm và lưu trữ.Phần này thì chúng ta có thể sử dụng Netop school nhưng đôi khi có máy bị lỗiphần mềm, bị virut và có thể do tính chất về bản quyền mà không thể sử dụngNetop School được thì đây là giải pháp tuyệt vời nhất và cũng dễ thực hiện
Chương trình được viết từ những câu lệnh trong Cmd và được chạy trênnền Dos, nên rất tiện lợi và nhanh chỉ cần kết nói mạng LAN cho tốt là được
Để quản lý kiểm tra thì chúng ta sẽ tạo ra 5 tập tin Cmd như sau:
- Tập tin xoá tất cả các file và folder trong ổ D
- Tập tin xoá tất cả các file và folder trong ổ E
- Tập tin chép dữ liệu xuống ổ D của máy con
- Tập tin chép thư mục bài làm xuống ổ E của máy con
- Tập tin thu bài kiểm tra của học sinh ở máy con
2.2 Cách thực hiện và sử dụng như sau:
Các bạn mở Notepad ra và viết câu lệnh sau đó lưu lại với phần mở rộng làCmd
- Viết lệnh xoá toàn bộ dữ liệu trong ổ D của máy
con Chỉ cần 1 câu lệnh cho một máy, phòng máy có
bao nhiêu máy thì ta phải viết bấy nhiêu lệnh Cần chú
ý tên máy và ổ đĩa cho đúng Tương tự như
vậy bạn tự viết lệnh xóa dữ liệu trong ổ E
- Viết lệnh trong tập tin chép dữ liệu của
giáo viên chuẩn bị phục vụ cho bài kiểm tra
xuống ổ D của máy con ta làm như hình bên
Trang 10Chú ý: Tất cả những gì cần chép xuống ổ D của máy con giáo viên nên tập hợp
nó vào một thư mục để chép cho gọn Ở đây tôi làm là thư mục: D:\cbt\cbi
- Viết lệnh trong tập tin chép thư mục
baithi xuống ổ E của máy con :
Khi thu bài bằng cách gom tất cả các dữ
liệu trong ổ E như một số nơi thường làm
tôi thấy rằng nó hay bị rắc rối với thư mục
“System Volume Information”,
“System~1” và “Recycler” Mục đích của
thư mục Baithi mà tôi làm là phục vụ công tác thu bài nhanh, không gặp rắc rối với các thư mục trên Nếu giáo viên cho học sinh tự tạo thư mục E:\baithi thì vẫn được nhưng không chính xác vì sẽ có một số học sinh tạo không đúng (thường gặp là có dấu tiếng việt hoặc có khoảng trắng khi đó giáo viên sẽ không thu bài được) Thư mục baithi là thư mục trống hay có file dữ liệu chuẩn bị của giáo viêncũng được
- Tập tin thu bài được giáo viên chạy khi hết
giờ làm bài Khi làm bài học sinh phải tạo thư
mục tên+lớp hay thư mục số báo danh của mình
trong thư mục baithi và làm bài của mình trong
đó Khi chạy tập tin này chương trình sẽ tạo
trong ổ D của máy giáo viên một thư mục thubai
và sau đó nó tự chép hết tất cả những gì có trong
thư mục baithi của học sinh về thư mục thubai
Trang 11PHẦN II: CÁC ỨNG DỤNG TRONG QUẢN LÝ PHÒNG MÁY
1 Tóm tắt các bước làm để có phòng máy hoạt động tốt
Để hệ thống máy tính hoạt động dạy học và quản lý tốt thì cán bộ quản lýphải cài đặt lại theo quy tắc của mình Theo tôi có thể làm các bước như sau:
Bước 1: Cài mới hoàn toàn máy giáo viên.
- Hệ điều hành và Office là cái đầu tiên phải cài
- Các tất cả các phần mềm cần dùng cho học sinh
- Cài phần student của NetOp school
- Chép thủ thuật Vb Script xoá file “.exe” và “.inf” trong đĩa D, E và F
- Cài thêm phần mềm Onekey ghost (Ghost ngay trong win) và NTSBOOT(dùng để ghost khi không vào Win được)
- Cài phần mềm ẩn ổ đĩa F (có thể dùng Tweak UI)
- Cài phần mềm đóng băng nên dùng Defender (chỉ cài thôi chưa đóng
băng)
Bước 2: Dùng phần mềm ghost tạo một bộ lưu vào máy
Nếu các máy đồng bộ thì ghost bình thường còn nếu phòng máy có nhiều loại thì dùng cách ghost đa cấu hình
Bước 3: Chia ổ đĩa cứng tất cả các máy con làm 4 phần như gợi ý sau:
(Tùy vào dung lượng ổ cứng mà chia cho phù hợp)
- Đĩa C: 20G-40G (lưu hệ điều hành)
- Đĩa F: 10G-15G (lưu bản ghost và các phần mềm cần thiết ở dạng nén, nêndùng phần mềm ẩn để học sinh không thấy ổ đĩa này)
- Còn lại bao nhiêu dung lượng thì chia làm 2 đĩa D:\ và E:\ (đĩa D lưu dữ liệu của giáo viên, đĩa E lưu dữ liệu của học sinh)
Lúc này dùng hệ thống mạng hoặc USB chép bảng ghost vừa tạo ở trên qua ổ đĩa F của các máy con
Bước 4: Bung file ghost vừa tạo vào ổ C của các máy con
Bước 5: Hoàn chỉnh phần mềm ở máy con.
Đặt lại địa chỉ IP và tên cho máy con theo thứ tự quy định của người quản lý Cuối cùng là chạy Shadow Defender đóng băng ổ đĩa C:\
Trang 12Bước 6: Hoàn chỉnh phần mềm của máy giáo viên.
Ở máy giáo viên bây giờ gở bỏ phần Student của Net opshool và cài thêmphần Teacher của Netop Shool Sau đó cài thêm các phần mềm thường dùng củagiáo viên, sau cùng là tạo bảng ghost của máy giáo viên để dự phòng
2 Hướng dẫn sử dụng các phần mềm cho phòng máy
Tôi nghĩ cán bộ quản lý phòng máy là người có chuyên môn về tin học ítnhất cũng là bằng B Nên khi trình bày phần này tôi xin phép nói sơ lượt một sốvấn đề cơ bản và phần nào đặc biệt thì tôi sẽ trình bài kỹ hơn, phần chi tiết hơnquí thầy cô có thể tham khảo trên internet hoặc liên hệ với tôi
Chương trình được viết như sau:
Lưu vào trong ổ C với tên tuỳ ý và có đuôi là “vbs” Sau đó kéo và thả tậptin đó vào Start/Programs/Startup Như vậy mỗi khi máy tính khởi động lên là
Trang 13Như vậy khi dùng chương trình này thì ở ổ D, E và F sẽ không thể chép các tập tin chương trình hay phần mềm được Nếu cần chương trình nào thì mở băng và cài vào ổ C hoặc dùng phần mềm nén nó lại mới lưu được.
2.2 Đóng băng bằng Shadow Defender.
Shadow Defender là phần mềm đóng
băng ổ cứng tương tự như Deep Freeze
Không những thế Shadow Defender còn có
nhiều tính năng nổi trội và hiệu quả hơn Sau
khi cài đặt nó có hình dạng sau:
Để loại trừ thư mục không cần đóng
băng nằm trong ổ đĩa cần đóng băng ta vào
mục Exclusion List và chọn Add folder rồi chỉ
đường dẫn đến thư mục đó, ví dụ như thư
mục chứa phần mềm diệt virut
Để đóng băng thì chọn Mode setting,
sau đó chọn ổ đĩa cần đóng (chúng ta nên
chọn chỉ ổ C thôi) Rồi chọn Enter Shadow
Mode tiếp tới ta chọn Enter Shadow Mode on
boot và nhấp OK
Để mở băng thì chọn Mode setting sau đó chọn ổ đĩa cần mở và chọn ExitShadow Mode đến đây bạn có quyền chọn chế độ mở băng mà vẫn lưu giữ luôncái phần mới cài đặt hoặc không lưu phần mới cài…
Trang 142.3 Ẩn ổ đĩa:
Có nhiều cách làm ở đây tôi xin dùng Tweak UI for Windows XP
Khi cài đặt vào máy nó sẽ có thêm một cái icon Tweak UI trong cửa sổ Control Panel
Nhấp đôi chuột vào đó, bạn sẽ mở ra màn hình
Tweak UI với 13 thẻ quản lý đối tượng của nó (gồm:
Mouse, General, Explorer, IE4, Desktop, My
Computer, Control Panel, Network, New,
Add/Remove, Boot, Repair và Paranoia) Bạn có thể
tùy ý chọn hay tạm bỏ bằng cách đánh dấu kiểm hay
xóa dấu kiểm trước chức năng mà bạn chọn
Để ẩn/hiện ổ đĩa nào thì ta vào thẻ My Computer và chọn/bỏ ổ đĩa đó
2.4 Phần mềm Netop School
2.4.1 Giới thiệu:
Sử dụng phần mềm NetopSchool để hướng dẫn thực hành là rất hiệu quả,giáo viên chỉ cần hướng dẫn trên máy chủ thì tất cả học sinh sẽ theo dõi trên mànhình máy con, chép dữ liệu xuống máy con và thu bài từ máy con về Giáo viênngồi ở máy chủ cũng có thể quan sát được cả lớp có thực hành hay làm gì khácthông qua màn hình máy con trên máy chủ
Ở đây tôi lưu ý là nếu phòng máy không có máy chiếu thì mới cho họcsinh theo dõi bài giảng qua màn hình máy con, vì như thế sẽ mất tập trung Khi
có máy chiếu thì giáo viên nên cho học sinh tắt hết màn hình máy con chỉ cho