LỜI NÓI ĐẦU Giáo viên là một trong những nhân tổ quan trọng quyết định chất lượng giáo dục và đào tạo nguồn nhân lực cho đất nước. Do vậy, Đảng, Nhà nước ta đặc biệt quan lâm đến công tác xây dựng và phát triển đội ngũ giáo viên. Một trong những nội dung được chú trong trong công tác này là bồi dưỡng thường xuyên (BDTX) chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên. BDTX chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên là một trong những mô hình nhằm phát triển nghề nghiệp lìên tục cho giáo viên và được xem là mô hình có ưu thế giúp số đông giáo viên được tiếp cận với các chương trình phát triển nghề nghiệp. Bộ Giáo dục và Đào tạo đã xây dựng chương trinh BDTX giáo viên và quy chế BDTX giáo viên theo tĩnh thần đổi mới nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả của công tác BDTX giáo viên trong thời gian tới. Theo đó, các nội dung BDTX chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên đã đựợc xác định, cụ thể là: + Bồi dương đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ năm học theo cấp học (nội dung bồi dưỡng 1); + Bồi dưỡng đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ phát triển giáo dục địa phương theo năm học (nội dung bồi dưỡng 2); + Bồi dưỡng đáp ứng nhu cầu phát triển nghề nghiệp liên tục của giáo viên (nội dung bồi dưỡng 3). Theo đó, hằng năm mỗi giáo viên phải xây dung kế hoạch và thực hiện ba nội dung BDTX trên với thời lượng 120 tiết, trong đó: nội dung bồi dưỡng 1 và 2 do các cơ quan quân lí giáo dục các cẩp chỉ đạo thực hiện và nội dung bồi dưỡng 3 do giáo viên lựa chọn để tự bồi dưỡng nhằm phát triển nghề nghiệp. Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành chương trinh BDTX giáo viên Tiểu học, phổ thông và giáo dục thường xuyên với cấu trúc gồm ba nội dung bồi dưỡng trên. Trong đó, nội dung bồi dương 3 đã đuợc xác định và thể hiện dưới hình thúc các module bồi dưỡng làm cơ sở cho giáo viên tự lựa chọn nội dung bồi dưỡng phù hợp để xây dựng kế hoạch bồi dưỡng hằng năm của mình. Để giúp giáo viên có tài liệu học tập bồi dưỡng đầy đủ, gọn nhẹ, chắt lọc tôi đã sưu tầm, chuyển đổi các module sang file word dễ điều chỉnh, lưu hồ sơ… Trân trọng giới thiệu cùng quý vị thầy cô giáo, các bậc phụ huynh và các bạn đọc cùng tham khảo tài liệu: TUYỂN TẬP NỘI DUNG TỰ HỌC TỰ BỒI DƯỠNG PHẦN KIẾN THỨC TỰ CHỌN MODUNLE 16 ĐẾN MODUNLE 20 ĐÃ ĐƯỢC CHUYỂN THÀNH FILE WORD VÀ CHẮT LỌC NỘI DUNG NGẮN GỌN CHO GIÁO VIÊN HỌC TẬP THEO THÔNG TƯ 222016. Chân thành cảm ơn
Trang 1TƯ LIỆU GIÁO DỤC HỌC.
- -TUYỂN TẬP NỘI DUNG TỰ HỌC TỰ BỒI DƯỠNG PHẦN KIẾN THỨC TỰ CHỌN MODUNLE 16 ĐẾN MODUNLE 20 ĐÃ ĐƯỢC CHUYỂN THÀNH FILE WORD VÀ CHẮT LỌC NỘI DUNG NGẮN GỌN CHO GIÁO VIÊN HỌC TẬP
THEO THÔNG TƯ 22-2016.
Giáo dục tiểu học
Trang 2LỜI NÓI ĐẦU
Giáo viên là một trong những nhân tổ quan trọngquyết định chất lượng giáo dục và đào tạo nguồn nhânlực cho đất nước Do vậy, Đảng, Nhà nước ta đặc biệtquan lâm đến công tác xây dựng và phát triển đội ngũgiáo viên Một trong những nội dung được chú trongtrong công tác này là bồi dưỡng thường xuyên (BDTX)chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên
BDTX chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên là mộttrong những mô hình nhằm phát triển nghề nghiệp lìêntục cho giáo viên và được xem là mô hình có ưu thếgiúp số đông giáo viên được tiếp cận với các chươngtrình phát triển nghề nghiệp
Bộ Giáo dục và Đào tạo đã xây dựng chương trinhBDTX giáo viên và quy chế BDTX giáo viên theo tĩnhthần đổi mới nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả củacông tác BDTX giáo viên trong thời gian tới Theo đó,
Trang 3các nội dung BDTX chuyên môn, nghiệp vụ cho giáoviên đã đựợc xác định, cụ thể là:
+ Bồi dương đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ năm học theo cấp học (nội dung bồi dưỡng 1);
+ Bồi dưỡng đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ phát triển giáo dục địa phương theo năm học (nội dung bồi dưỡng 2);
+ Bồi dưỡng đáp ứng nhu cầu phát triển nghề nghiệp liên tục của giáo viên (nội dung bồi dưỡng 3)
Theo đó, hằng năm mỗi giáo viên phải xây dung kếhoạch và thực hiện ba nội dung BDTX trên với thờilượng 120 tiết, trong đó: nội dung bồi dưỡng 1 và 2 docác cơ quan quân lí giáo dục các cẩp chỉ đạo thực hiện
và nội dung bồi dưỡng 3 do giáo viên lựa chọn để tự bồidưỡng nhằm phát triển nghề nghiệp
Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành chương trinhBDTX giáo viên Tiểu học, phổ thông và giáo dụcthường xuyên với cấu trúc gồm ba nội dung bồi dưỡng
Trang 4trên Trong đó, nội dung bồi dương 3 đã đuợc xác định
và thể hiện dưới hình thúc các module bồi dưỡng làm cơ
sở cho giáo viên tự lựa chọn nội dung bồi dưỡng phùhợp để xây dựng kế hoạch bồi dưỡng hằng năm củamình Để giúp giáo viên có tài liệu học tập bồi dưỡngđầy đủ, gọn nhẹ, chắt lọc tôi đã sưu tầm, chuyển đổi cácmodule sang file word dễ điều chỉnh, lưu hồ sơ…
Trân trọng giới thiệu cùng quý vị thầy cô giáo, các bậc phụ huynh và các bạn đọc cùng tham khảo tài liệu:
TUYỂN TẬP NỘI DUNG TỰ HỌC TỰ BỒI DƯỠNG PHẦN KIẾN THỨC TỰ CHỌN MODUNLE 16 ĐẾN MODUNLE 20 ĐÃ ĐƯỢC CHUYỂN THÀNH FILE WORD VÀ CHẮT LỌC NỘI DUNG NGẮN GỌN CHO GIÁO VIÊN HỌC TẬP
THEO THÔNG TƯ 22-2016.
Chân thành cảm ơn!
Trang 5TÀI LIỆU GỒM1-MODUNLE TH 16: Tăng cường năng lực triển khai dạy học- Một số kĩ thuật dạy học ở tiểu học Tăng cường năng lực triển khai dạy học- Một số kĩ thuật dạy học ở tiểu học: Gồm 15 tiết (Mã
5-MODUNLE TH 20: KIẾN THỨC, KỸ NĂNG TIN HỌC CƠ BẢN
Trang 6TUYỂN TẬP NỘI DUNG TỰ HỌC TỰ BỒI DƯỠNG PHẦN KIẾN THỨC TỰ CHỌN MODUNLE 16 ĐẾN MODUNLE 20 ĐÃ ĐƯỢC CHUYỂN THÀNH FILE WORD VÀ CHẮT LỌC NỘI DUNG NGẮN GỌN CHO GIÁO VIÊN HỌC TẬP
THEO THÔNG TƯ 22-2016.
TÀI LIỆU
TỰ HỌC TỰ BỒI DƯỠNG CHUYÊN MÔN
NGHIỆP VỤ MODUNLE TH 16: Tăng cường năng lực triển khai dạy học- Một số kĩ thuật dạy học ở tiểu học
Tăng cường năng lực triển khai dạy Một số kĩ thuật dạy học ở tiểu học: Gồm 15 tiết (Mã
học-mô đun TH16)
1.Mở đầu: Kỹ thuật dạy học (KTDH): Là những
động tác, cách thức hành động của giáo viên và học sinhtrong các tình huống hành động nhỏ nhằm thực hiện vàđiều khiển quá trình dạy học Các KTDH chưa phải là
Trang 7các PPDH độc lập Bên cạnh các KTDH thường dùng,
có thể kể đến một số KTDH phát huy tính tích cực, sángtạo của người học như: Kỹ thuật công não, kỹ thuậtthông tin phản hồi, kỹ thuật bể cá, kỹ thuật tia chớp…
1.Khái niệm: Kĩ thuật dạy học là những biện pháp, cách
thức hành động của GV và HS trong các tình huốnghành động nhỏ nhằm thực hiện và điều khiển quá trìnhdạy học Sự phân biệt giữa KTDH và PPDH nhiều khikhông rõ rang Có thể hiểu rằng: Khi sử dụng PPDH tacần phải có các kĩ thuật dạy học Ví dụ: Khi sử dụng PPđàm thoại GV phải có kĩ thuật đặt câu hỏi
2 Kĩ thuật đặt câu hỏi: Sử dụng câu hỏi có hiệu quả
đem lại sự hiểu biết lẫn nhau giữa HS – GV và HS –
HS Kĩ năng đặt câu hỏi càng tốt thì mức độ tham giacủa HS càng nhiều; HS sẽ học tập tích cực hơn Trongdạy học theo PP cùng tham gia, GV thường phải sử
dụng câu hỏi để gợi mở, dẫn dắt HS tìm hiểu, khám phá thông tin, kiến thức, kĩ năng mới Để đánh giá kết quả
học tập của HS, HS cũng phải sử dụng câu hỏi để hỏilại, hỏi thêm GV và các HS khác về những nội dung bàihọc chưa sáng tỏ
*Khi đặt câu hỏi cần đảm bảo các yêu cầu sau: 1.Câuhỏi phải liên quan đến việc thực hiện mục tiêu bài học;2.Ngắn gọn, rõ ràng, dễ hiểu; 3.Đúng lúc, đúng chỗ;4.Phù hợp với trình độ HS; 5.Kích thích suy nghĩ của
Trang 8HS; 6.Phù hợp với thời gian thực tế; 7.Sắp xếp theotrình tự từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp;8.Không ghép nhiều câu hỏi thành một câu hỏi mócxích; 9.Không hỏi nhiều vấn đề cùng một lúc
* Khi nêu câu hỏi cho HS cần chú ý: 1.Đưa ra câu hỏivới một thái độ khuyến khích, với giọng nói ôn tồn, nhẹnhàng 2.Thu hút sự chú ý của HS trước khi nêu câu hỏi.3.Chú ý phân bố hợp lí số HS được chỉ định trả lời.4.Chú ý khuyến khích những HS rụt rè, chậm chạp 5.Sửdụng câu hỏi mở và câu hỏi đóng phù hợp với từngtrường hợp 6.Khi kiểm tra sử dụng câu hỏi đóng; 7 Khicần mở rộng ý ta dùng câu hỏi mở Ví dụ: Em có nhậnxét gì về bức tranh Thiếu nữ bên hoa huệ? 8.Không nênnêu những câu hỏi quá đơn giản Ví dụ : Đối với HS lớp
4, 5 mà GV nêu: Các em xem có mấy hình vẽ? Hoặc hỏiHS: Hiểu chưa?
2 Kĩ thuật dạy học theo góc: Học theo góc là một hình
thức tổ chức hoạt động học tập theo đó người học thựchiện các nhiệm vụ khác nhau tại vị trí cụ thể trongkhông gian lớp học, đáp ứng nhiều phong cách học khácnhau Học theo góc người học được lựa chọn họat động
và phong cách học: Cơ hội “Khám phá”, ‘Thực hành”;
Cơ hội mở rộng, phát triển, sáng tạo; Cơ hội đọc hiểucác nhiệm vụ và hướng dẫn bằng văn bản của ngườidạy; Cơ hội cá nhân tự áp dụng và trải nghiệm
Trang 9+ Do vậy, học theo góc kích thích người học tích cựcthông qua hoạt động; Mở rộng sự tham gia, nâng caohứng thú và cảm giác thoải mái, đảm bảo học sâu, hiệuquả bền vững, tương tác mang tính cá nhân cao giữa
thầy và trò, tránh tình trạng người học phải chờ đợi Ví dụ: Với chủ đề môi trường hoặc giao thông có thể tổ chức các góc: Viết; Đọc; Vẽ tranh: Xem băng hình; Thảo luận về nội dung chủ đề.
*Áp dụng: Tổ chức học theo góc trong tiết ôn tập vềtoán Góc HS giỏi; Góc HS còn yếu; Góc HS trung bìnhđến khá
3 Kĩ thuật lắng nghe và phản hồi tích cực *Mục
đích: Cập nhật và hệ thống hoá một số kĩ thuật tronglắng nghe và phản hồi tích cực, áp dụng vào dạy học cácmôn học
• A Lắng nghe tích cực *Đặc tính: Lắng nghe tích
cực là khả năng ngừng suy nghĩ và làm việc của mình đểhoàn toàn tập trung vào những gì mà ai đó đang nói.Lắng nghe là một mặt của giao tiếp trong cuộc sống
• *Kỹ năng lắng nghe tích cực không phải là một kỹnăng bẩm sinh của mỗi người Bất cứ ai muốn thànhcông trong học tập, giảng dạy, công việc khác, phải traudồi nó và học cách làm chủ nó Lắng nghe tích cực bắtđầu với sự sẵn sàng nhận ra giá trị trong mọi cuộc đốithoại bạn tham gia
Trang 10• *Có thể dùng để: Thu thập, phân tích thông tin,hiểu biết, giải trí và học hỏi Cảm thông trong nhữngmối quan hệ giữa người với người
• 1.Thế nào là lắng nghe tích cực? Lắng nghe tích
cực là khả năng ngừng suy nghĩ và làm việc của mình đểhoàn toàn tập trung vào những gì mà ai đó đang nói.Lắng nghe là một mặt của giao tiếp trong cuộc sống
• 2.Cách thực hiện: Lắng nghe bao gồm 5 hoạt
động liên quan với nhau và hầu như đều xảy ra theo mộtchuỗi liên tiếp:
• - Tham dự: Nghe thông tin một cách tự nhiên vàghi chép
• - Diễn giải (phân tích thông tin): gắn ý nghĩa củalời nói dựa theo giá trị, ý kiến, kỳ vọng, vai trò, yêu cầu,trình độ của bạn
• - Ghi nhớ: Lưu giữ thông tin để tham khảo sau này
• - Đánh giá: ứng dụng kỹ năng phân tích phê bình
để đo lường những nhận xét của diễn giả
• - Đáp lại: Phản hồi lại khi bạn đánh giá thông tincủa người nói Tóm lại việc lắng nghe đòi hỏi sự phối
hợp các hoạt động thể chất và tinh thần, nên nó bị chi phối bởi các rào cản về cả hai hoạt động đó Bởi vậy,
Trang 11muốn lắng nghe tích cực cần phải rèn luyện để nhận biết
và sửa chữa những rào cản đó
*Đối với HS tiểu học, do đặc điểm tâm lí lứa tuổi, muốncác em lắng nghe tích cực, GV phải có kĩ thuật
• + Nghĩa là phải tạo cho các em có đầy đủ thể chất
và tinh thần.
• + Tạo khí thế học tập cho HS ngay từ đầu tiết học:Lời nói, cử chỉ, ánh mắt thân thiện; Không nên quởtrách, răn dạy, bắt phạt, v.v…
• + Giới thiệu bài hấp dẫn
• + Khi giảng bài không nên đi lại nhiều
• + Giọng nói của GV phải phù hợp
• + Khi HS có biểu hiện mệt mỏi, GV phải tổ chứccho các em thư giãn
• B Phản hồi tích cực: Cách thực hiện:
• Đối với HS tiểu học, GV cần có thái độ khuyếnkhích HS phản hồi bằng giọng nói, cử chỉ nhẹ nhàng,đánh giá ý kiến của HS trên tinh thần động viên, khennhững ý kiến đúng
• Phương pháp trò chơi trong đổi mới PP dạy học ở Tiểu học Bản chất của phương pháp sử dụng trò
Trang 12chơi học tập là dạy học thông qua việc tổ chức hoạtđộng cho học sinh Dưới sự hướng dẫn của GV, HSđược hoạt động bằng cách tự chơi trò chơi trong đómục đích của trò chơi chuyển tải mục tiêu của bài học Luật chơi (cách chơi) thể hiện nội dung và phương pháp học, đặc biệt là phương pháp học tập
• - Các dụng cụ dùng để chơi (giấy khổ to, quân bài, thẻ từ, cờ…)
Trang 13• - Cách chơi: Từng việc làm cụ thể của người chơi hoặc đội chơi, thời gian chơi, những điều người chơi không được làm…
• - Cách xác nhận kết quả và cách tính điểm chơi, cách giải của cuộc chơi (nếu có)
• Bước 3: Thực hiện trò chơi
• Bước 4: Nhận xét sau cuộc chơi Bước này bao
gồm những việc làm sau:
• - Giáo viên hoặc trọng tài là HS nhận xét về thái độtham gia trò chơi của từng đội, những việc làm chưa tốt của các đội để rút kinh nghiệm
2 Trọng tài công bố kết quả chơi của từng đội, cá nhân
và trao phần thưởng cho đội đoạt giải
• 3 Một số học sinh nêu kiến thức, kỹ năng trong bàihọc mà trò chơi đã thể hiện
2.Ưu điểm
• - Trò chơi học tập là một hình thức học tập bằng hoạt động, hấp dẫn HS do đó duy trì tốt hơn sự chú
ý của các em với bài học
• - Trò chơi làm thay đổi hình thức học tập chỉ bằng hoạt động trí tuệ, đo đó giảm tính chất căng thẳng của giờ học, nhất là các giờ học kiến thức lý thuyết mới
• - Trò chơi có nhiều học sinh tham gia sẽ tạo cơ hội rèn luyện kỹ năng học tập hợp tác cho HS
3.Nhược điểm:
Trang 14• - Khó củng cố kiến thức, kỹ năng một cách có hệ thống.
• - Học sinh dễ sa đà vào việc chơi mà ít chú ý đến tính chất học tập của các trò chơi
• Một số điều cần lưu ý
• Sử dụng trò chơi học tập là phương pháp có thể vậndụng để dạy học Ngữ văn ở tất cả các lớp của bậc học phổ thông, trong đó có dạy học Tiếng việt ở Tiểu học
4.Khi sử dụng phương pháp này, GV cần chú ý một số điểm sau:
• - Lựa chọn hoặc tự thiết kế trò chơi đảm bảo nhữngyêu cầu:
• + Mục đích của trò chơi phải thể hiện mục tiêu của bài học hoặc một phần của chương trình
• + Hình thức chơi đa dạng giúp HS được thay đổi các hoạt động học tập trên lớp, giúp HS phối hợp các hoạt động trí tuệ với các hoạt động vận động
• + Luật chơi đơn giản để HS dễ nhớ, dễ thực hiện Cần đưa ra các cách chơi có nhiều HS tham gia để tăng cường kỹ năng học tập hợp tác
• + Các dụng cụ chơi cần đơn giản, dễ làm hoặc dễ tìm kiếm tại chỗ
• - Chọn quản trò chơi có năng lực phù hợp với yêu cầu của trò chơi
• - Tổ chức chơi vào thời gian thích hợp của bài học
để vừa làm cho học sinh hứng thú học tập vừa
Trang 15hướng cho học sinh tiếp tục tập trung các nội dung khác của bài học một cách có hiệu quả.
4 Các kĩ thuật dạy học mang tính hợp tác: Các lí
do áp dụng kĩ thuật dạy học mang tính hợp tác: Kíchthích, thúc đẩy sự tham gia tích cực; Tăng cường hiệuquả học tập; Tăng cường trách nhiệm cá nhân; Yêu cầu
áp dụng nhiều năng lực khác nhau; Tăng cường sự hợptác, giao tiếp, chia sẻ kinh nghiệm
*Một số kĩ thuật DH mang tính hợp tác.
1 Kĩ thuật “Khăn trải bàn”
a Thế nào là kĩ thuật “khăn trải bàn”? Là hình thức
tổ chức hoạt động mang tính hợp tác kết hợp giữa hoạt động cá nhân và hoạt động nhóm nhằm: 1- Kích thích, thúc đẩy sự tham gia tích cực; 2- Tăng cường tính độc lập, trách nhiệm của cá nhân HS; 3- Phát triển mô hình
có sự tương tác giữa HS với HS
2.Cách tiến hành kĩ thuật “Khăn trải bàn”
- Hoạt động theo nhóm (4 người /nhóm)(có thể nhiều người hơn)
- Mỗi người ngồi vào vị trí như hình vẽ minh họa (xem
sơ đồ ở file đính kèm)
- Tập trung vào câu hỏi (hoặc chủ đề,…)
- Viết vào ô mang số của bạn câu trả lời hoặc ý kiến của bạn (về chủ đề ) Mỗi cá nhân làm việc độc lập trong khoảng vài phút
- Kết thúc thời gian làm việc cá nhân, các thành viên
Trang 16chia sẻ, thảo luận và thống nhất các câu trả lời
- Viết những ý kiến chung của cả nhóm vào ô giữa tấm khăn trải bàn (giấy A0)
Một vài ý kiến cá nhân với kĩ thuật “Khăn trải bàn”
- Kĩ thuật này giúp cho hoạt động nhóm có hiệu quả hơn, mỗi học sinh đều phải đưa ra ý kiến của mình về chủ đề đang thảo luận, không ỷ lại vào các bạn học khá, giỏi
- Kĩ thuật này áp dụng cho hoạt động nhóm với một chủ
đề nhỏ trong tiết học, toàn thể học sinh cùng nghiên cứu một chủ đề
- Sau khi các nhóm hoàn tất công việc giáo viên có thể gắn các mẫu giấy “khăn trải bàn” lên bảng để cả lớp cùng nhận xét Có thể dùng giấy nhỏ hơn, dùng máy chiếu phóng lớn
- Có thể thay số bằng tên của học sinh để sau đó giáo viên có thể đánh giá được khả năng nhận thức của từng học sinh về chủ đề được nêu
Cách tổ chức: Kĩ thuật khăn trải bàn:
- Chia giấy A0 thành phần chính giữa và phần xung quanh Chia phần xung quanh thành các phần theo số thành viên của nhóm
- Cá nhân trả lời câu hỏi và viết trên phần xung quanh
- Thảo luận nhóm, thống nhất ý kiến và viết vào phần chính giữa
- Treo SP, trình bày
Trang 17*Đối với chương trình tiểu học, GV chọn những nội
dung phù hợp để tổ chức kĩ thuật khăn trải bàn
Ví dụ 1 : Bài Năng lượng (Khoa học 5)
Yêu cầu bài tập : Hãy nói tên một số nguồn cung cấp năng lượng cho hoạt động của con người, động vật, máymóc, … (câu hỏi này có nhiều đáp án)
Ví dụ 2 : Bài Mở rộng vốn từ : Công dân (LT&C lớp 5)Bài tập 2 : Xếp những từ chứa tiếng công cho dưới đây vào nhóm thích hợp: Công cộng, công bằng, …
a) Công có nghĩa là của Nhà nước
b) Công có nghĩa là “không thiên vị
Ví dụ 3: Bài Sự biến đổi hóa học
Yêu cầu: Trong các trường hợp dưới đây, trường hợp nào có sự biến đổi hóa học ? Tại sao?
+ Nếu có ghế rời thì có thể tổ chức kĩ thuật khăn trải bàn
2 Kĩ thuật “Các mảnh ghép” Thế nào là kĩ thuật
“Các mảnh ghép”?
Là hình thức học tập hợp tác kết hợp giữa cá nhân, nhóm và liên kết giữa các nhóm nhằm:
+ Giải quyết một nhiệm vụ phức hợp
+ Kích thích sự tham gia tích cực của HS:
Nâng cao vai trò của cá nhân trong quá trình hợp tác (Không chỉ hoàn thành nhiệm vụ ở Vòng 1 mà còn phải truyền đạt lại kết quả vòng 1 và hoàn thành nhiệm vụ ở Vòng 2)
Cách tiến hành kĩ thuật “Các mảnh ghép”
Trang 18VÒNG 1 Hoạt động theo nhóm 3 người Mỗi nhóm
được giao một nhiệm vụ (Ví dụ : nhóm 1 : nhiệm vụ A;
nhóm 2: nhiệm vụ B, nhóm 3: nhiệm vụ C) Đảm bảo
mỗi thành viên trong nhóm đều trả lời được tất cả cáccâu hỏi trong nhiệm vụ được giao Mỗi thành viên đềutrình bày được kết quả câu trả lời của nhóm
VÒNG 2: Hình thành nhóm 3 người mới (1người từ
• Lời giải được ghi rõ trên bảng
Ví dụ Chủ đề: Câu tiếng Việt: * Vòng 1:
Nhiệm vụ 1: Thế nào là câu đơn? Nêu và phân tích
Trang 19TÀI LIỆU:
TỰ HỌC TỰ BỒI DƯỠNG CHUYÊN MÔN
NGHIỆP VỤ MODUNLE TH 17: SỬ DỤNG THIẾT BỊ DẠY
Nói chung, trong quá trình dạy học, các phương tiện dạy
học giảm nhẹ công việc của giáo viên và giúp cho học sinh tiếp thu kiến thức một cách thuận lợi Có được
các phương tiện thích hợp, người giáo viên sẽ phát huy hết năng lực sáng tạo của mình trong công tác giảng
Trang 20dạy, làm cho hoạt động nhận thức của học sinh trở nên nhẹ nhàng và hấp dẫn hơn, tạo ra cho học sinh những tình cảm tốt đẹp với môn học Do đặc điểm của quá trình nhận thức, mức độ tiếp thu kiến thức mới của học sinh tăng dần theo các cấp độ của tri giác: nghe-thấy-làm được (những gì nghe được không bằng những gì nhìn thấy và những gì nhìn thấy thì không bằng những
gì tự tay làm), nên khi đưa những phương tiện vào quá trình dạy học, giáo viên có điều kiện để nâng cao tính tích cực, độc lập của học sinh và từ đó nâng cao hiệu quả của quá trình tiếp thu, lĩnh hội kiến thức và hình thành kỹ năng, kỹ xảo của các em
Tính chất của phương tiện dạy học biểu thị nội dung thông tin học, hình thức thông tin và phương pháp cho thông tin chứa đựng trong phương tiện và phải dưới sự tác động của giáo viên hoặc học sinh tính chất đó mới đựơc bộc lộ ra Như vậy đã có mối liên hệ chặt chẽ giữa tính chất và chức năng của phương tiện dạy học
Phương tiện dạy học bao gồm các chức năng sau:
- Truyền thụ tri thức
- Hình thành kỹ năng
- Phát triển hứng thú học tập
- Tổ chức điều khiển quá trình dạy học
Do đó, khi dạy các môn học, đặc biệt là các môn học tự nhiên, cần chú ý đến hai vấn đề chủ yếu sau:
Trang 21+ Học sinh tri giác trực tiếp các đối tượng Con đường nhận thức này được thể hiện dưới dạng học sinh quan sát các đối tượng nghiên cứu ở trong các giờ học hay khi
đi tham quan
+ Dưới sự hướng dẫn của giáo viên, học sinh tri giác không phải bản thân đối tượng nghiên cứu mà tri giác những hình ảnh, biểu tượng, sơ đồ phản ảnh một bộ phận nào đó của đối tượng
Trên cơ sở phân tích trên ta thấy rằng phương tiện dạy học có ý nghĩa to lớn đối với quá trình dạy học
1- Giúp học sinh dể hiểu bài, hiểu bài sâu sắc hơn và nhớ bài lâu hơn
+ Phương tiện dạy học tạo điều kiện thuận lợi nhất cho
sự nghiên cứu dạng bề ngoài của đối tượng và các tính chất có thể tri giác trực tiếp của chúng
+ Phương tiện dạy học giúp cụ thể hóa những cái quá trừu tượng, đơn giản hóa những máy móc và thiết bị quáphức tạp
+ Phương tiện dạy học giúp làm sinh động nội dung học tập, nâng cao hứng thú học tập bộ môn, nâng cao lòng tin của học sinh vào khoa học
+ Phương tiện dạy học còn giúp học sinh phát triển nănglực nhận thức, đặc biệt là khả năng quan sát, tư duy
(phân tích, tổng hợp các hiện tượng, rút ra những kết luận có độ tin cây, ), giúp học sinh hình thành cảm giácthẩm mỹ, được hấp dẫn bởi cái đẹp, cái đơn giản, tính chính xác của thông tin chứa trong phương tiện
Trang 222- Giúp giáo viên tiết kiệm được thời gian trên lớp trongmỗi tiết học Giúp giáo viên điều khiển được hoạt động nhận thức của học sinh, kiểm tra và đánh giá kết quả họctập của học sinh được thuận lợi và có hiệu suất cao.
Có rất nhiều loại phương tiện dạy học với các hình thức
và chức năng khác nhau, trong đó có: phương tiện tạo hình ảnh (bảng đen, bảng trắng, tranh ảnh, bảng biểu, ),những phương tiện khuếch đại hình ảnh (máy chiếu), phương tiện thu/phát khuếch đại âm thanh (máy quay, máy ghi âm, )
Để đánh giá chất lượng của các loại phương tiện dạy học, ta thường dựa vào các chỉ tiêu chính: tính khoa học
sư phạm, tính nhân trắc học, tính thẩm mỹ, tính khoa học kỹ thuật và tính kinh tế
phương tiện Tính khoa học sư phạm thể hiện ở chỗ:
- Phương tiện dạy học phải bảo đảm cho học sinh tiếp thu được kiến thức, kỹ năng kỹ xảo nghề nghiệp tương ứng với yêu cầu của chương trình học, giúp cho giáo viên truyền đạt một cách thuận lợi các kiến thức phức tạp, kỹ xảo tay nghề làm cho họ phát triển khả năng nhận thức và tư duy logic
- Nội dung cà cấu tạo của phương tiện dạy học phải bảo
Trang 23đảm các đặc trưng của việc dạy lý thuyết và thực hành cũng như các nguyên lý sư phạm cơ bản.
- Phương tiện dạy học phải phù hợp với nhiệm vụ sư phạm và phương pháp giảng dạy, thúc đẩy khả năng tiếpthu năng động của học sinh
- Các phương tiện dạy học hợp thành một bộ phải có mối liên hệ chặt chẽ về nội dung, bố cục và hình thức, trong đó mỗi cái phải có vai trò và chỗ đứng riêng
Phương tiện dạy học phải thúc đẩy việc sử dụng các phương pháp dạy học hiện đại và các hình thái tổ chức dạy học tiên tiến
* Tính nhân trắc học
Thể hiện ở sự phù hợp của các phương tiện dạy học với tiêu chuẩn tâm sinh lý của giáo viên và học sinh, gây được sự hứng thú cho học sinh và thích ứng với công việc sư phạm của thầy và trò Cụ thể là:
- Phương tiện dạy học dùng để biểu diễn trước học sinh phải được nhìn rõ ở khoảng cách 8m Các phương tiện dạy học dùng cho cá nhân học sinh không được chiếm nhiều chỗ trên bàn học
- Phương tiện dạy học phải phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của học sinh
- Màu sắc phải sáng sủa, hài hòa và giống với màu sắc của vật thật (nếu là mô hình, tranh vẽ)
- Bảo đảm các yêu cầu về độ an toàn và không gây độc hại cho thầy và trò
* Tính thẩm mỹ
Trang 24Các phương tiện dạy học phải phù hợp với các tiêu
chuẩn về tổ chức môi trường sư phạm:
- Phương tiện dạy học phải bảo đảm tỉ lệ cân xứng, hài hòa về đường nét và hình khối giống như các công trình nghệ thuật
- Phương tiện dạy học phải làm cho thầy trò thích thú khi sử dụng, kích thích tình yêu nghề, làm cho học sinh nâng cao cảm thụ chân, thiện, mỹ
* Tính khoa học kỹ thuật
Các phương tiện dạy học phải có cấu tạo đơn giản, dễ điều khiển, chắc chắn, có khối lượng và kích thước phù hợp, công nghệ chế tạo hợp lý và phải áp dụng những thành tựu của khoa học kỹ thuật mới
- Phương tiện dạy học phải được bảo đảm về tuổi thọ và
Tính kinh tế là một chỉ tiêu quan trong khi lập luận
chứng chế tạo mới hay đưa vào sử dụng các thiết bị dạy học mẫu
- Nội dung và đặc tính kết cấu của phương tiện dạy học phải được tính toán để với một số lượng ít, chi phí nhỏ vẫn bảo đảm hiệu quả cao nhất
- Phương tiện dạy học phải có tuổi thọ cao và chi phí
Trang 25bảo quản thấp.
Hiệu quả dạy học chính là sự tăng chất lượng, khối
lượng kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo của học sinh, phù hợp với yêu cầu của chương trình, ít tiêu hao sức lực của giáo viên và học sinh để phát huy hiệu quả các phương tiện dạy học cần phải đảm bảo các điều kiện trình bày dưới đây:
+ Môi trường sư phạm của nhà trường Môi trường sư phạm của nhà trường bao gồm cả môi trường vật chất vàtinh thần (nề nếp học tập, tinh thần làm việc, quan hệ thầy trò ) ở đây chúng ta chỉ đề cập đến môi trường vậtchất, nói khác hơn, đó là cơ sở vật chất của nhà trường bao gồm: không gian, ánh sáng, âm thanh, nhiệt độ, độ
ẩm, sự lưu thông của không khí, hình thức và nội dung
bố trí các đồ vật, nơi làm việc của học sinh và giáo việc (lớp học, phòng thực hành, xưởng )
+ Bảo đảm các nguyên tắc sử dụng phương tiện dạy học.Phương tiện dạy học có tác dụng làm tăng hiệu quả của quá trình nhận thức của học sinh, giúp cho học sinh thu nhận được kiến thức về đối tượng thực tiễn khách quan Tuy vậy, nếu không sử dụng phương tiện dạy học một cách hợp lý thì hiệu quả sư phạm của phương tiện dạy học không những không tăng lên mà còn làm cho học sinh khó hiểu, rối loạn, căng thẳng Do đó các nhà sư phạm đã nêu lên các nguyên tắc đúng lúc, đúng chỗ, đúng cường độ Như vậy, không phải bao giờ và bất cứ đâu phương tiện dạy học cũng có
Trang 26tác dụng tích cực đến hoạt động nhận thức của học sinh Nhiều khi, nếu được sử dụng không đúng với những yêucầu sư phạm cụ thể, phương tiện dạy học lại có tác dụngtheo chiều tiêu cực, làm cho học sinh hoang mang, hiệu quả tiếp thu kém để phát huy hết hiệu quả và nâng caovai trò của phương tiện dạy học khi sử dụng phương tiện, người giáo viên phải nắm vững ưu nhược điểm và các khả năng cũng như yêu cầu của phương tiện để việc
sử dụng phương tiện dạy học phải đạt đựơc mụch đích dạy học và phải góp phần nâng cao hiệu quả của quá trình dạy học
I Vị trí, vai trò của hệ thống CSVC-TBDH của trường học trong quá trình dạy học
Trong bất kỳ một quá trình sản xuất nào, trong quá trình dạy học giáo dục, người ta phải sử dụng phương tiện nhất định
* Cơ sở vật chất-TBDH là phương tiên lao động sư
phạm của các nhà giáo dục và học sinh
* Cơ sở vật chất-TBDH: Là một trong các điều kiện thiết yếu để tiến hành quá trình dạy học - giáo dục trong nhà trường; thiếu điều kiện nầy thì quá trình đó không thể diễn ra hoặc diễn ra ở dạng không hoàn thiện
Tóm lại: Không thể nói đến giáo dực toàn diện một khi không có CSVC - kỹ thuật trường học
Tuy nhiên: CSVC - TBDH chỉ phát huy được tác dụng, nghĩa là làm cho quá trình giáo dục diễn ra có hiệu quả,
Trang 27nếu như nó thực sự trở thành một nhân tố của quá trình giáo dục- phù hợp với mục đích, nội dung, phương pháp
và hình thức tổ chức giáo dục
Dạy học ngày nay không chỉ trang bị cho học sinh
những kiến thức mà loài người đã tích luỹ được và đã hệthống hoá lại mà còn phải có nhiệm vụ phát triển năng lực sáng tạo của thế hệ trẻ và kĩ năng thường xuyên tự hoàn thiện tri thức cho họ
Đặc điểm cơ bản của các phương pháp dạy học mới thể hiện ở chỗ biến hoạt động dạy của giáo viên vốn là hoạt động thông báo tri thức trước đây thành hoạt động tổ chức, điều khiển để học sinh tự lĩnh hội, tìm kiếm tri thức ( Dạy cho học sinh phương pháp tự học)
Nghị Quyết số 40/2000/QH 10, ngày 9/12/2000 của Quốc hội nước Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam: " Đổi mới nội dung chương trình, sách giáo khoa, phươngpháp dạy và học phải được thực hiện đồng bộ với việc nâng cấp và đổi mới trang thiết bị dạy học, tổ chức đánhgiá, thi cử, chuẩn hoá trường sở, đào tạo, bồi dưỡng giáoviên và công tác quản lý giáo dục"
2 Hệ thống thiết bị dạy học ở trường tiểu học:
*Thiết bị dạy học: Là một bộ phận CSVC của nhà trường
Bao gồm: những đối tượng vật chất và phương tiện , kĩ thuật dạy học Được GV và người học sử dụng để tiến hành các hoạt động dạy học
Trang 28*Phân loại:
TBDH dùng chung: máy chiếu đa năng; tivi, đầu đọc đĩa; hệ thống tăng âm, loa, micro; máy in; máy quayphim; máy tính; mạng máy tính;…TBDH dùng trên lớp:phân loại theo loại thiết bị và theo môn học (Tham khảo
“Danh mục các TBDH chuẩn ở cấp tiểu học theo qui định của Bộ GD&ĐT hàng năm)
*PHẦN THỰC HÀNH
Phiếu giao việc 1:
Tổ chức chia nhóm phân loại TBDH theo loại
Phân loại theo môn học
Trang 29Nguyên lý hoạt động? Vai trò của từng bộ phận?
2 Mô hình Trái Đất quay quanh Mặt Trời, Mặt Trăng quay quanh Trái Đất
- TBDH TN&XH 3
- Mô phỏng sự chuyển động của Trái Đất, Mặt Trời, MặtTrăng; giải thích một số hiện tượng tự nhiên: ngày, đêm,trăng tròn, trăng khuyết…
- Thực hành lắp đặt và vận hành
3 Hướng dẫn sử dụng một số thiết bị dạy học:
- Tổ chức sử dụng cơ sở vật chất - TBGD vào quá trình dạy học - giáo dục:
*Yêu cầu các giáo viên đưa việc sử dụng phương tiện dạy học vào kế hoạch chuyên môn của mình theo từng
đề tài giảng dạy trong từng học kì, kế hoạch này được tổchuyên môn thông qua
*Thường xuyên phát động thi đua sử dụng phương tiện dạy học theo tinh thần của các phương pháp dạy học tiêntiến; đây là một tiêu chuẩn đánh giá chất lượng công tác chuyên môn, từng học kì nên tổ chức hội giảng sử dụng phương tiện dạy học
*Thường xuyên bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ và kĩthuật sử dụng các phương tiện dạy học cho giáo viên qua nhiều hình thức, cho đi huấn luyện các lớp do Sở giáo dục, BGD tổ chức, tổ chức huấn luyện qua tổ
chuyên môn v.v
*Xây dựng những qui trình sử dụng cơ sở vật chất
TBDH và yêu cầu mọi người phải thực hiện
Trang 30*Tổ chức bảo quản CSVC-TBDH trường học.
Cán bộ phụ trách thiết bị ( thực hành) có vai trò rất quantrọng trong việc thực hiện chuyên môn:
-Giúp hiệu trưởng quản lý tài sản nhà trường ( Thống kêthiết bị -sắp xếp thiết bị )
-Giúp Cán bộ QLGD quản lý, theo dõi, việc sử dụng có hiệu quả trang thiết bị dạy học ( Hồ sơ sổ sách theo dõi mượn trả thiết bị, thí nghiệm thực hành )
?Do vậy cán bộ phụ trách thiết bị phải được tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ
* Sắp xếp thiết bị (hoá chất, mẫu vật.)khoa học, ngăn nắp
* Sắp xếp thiết bị theo khối, bài hoặc theo đặc thù bộ môn
*Bày trí thiết bị dễ lấy, bảo quản tốt các thiết bị đắc tiền ( kính hiển vi )
* Tinh thần trách nhiệm cao, hồ sơ sổ sách đầy đủ
Trang 31Quản lý thiết bị và chuẩn bị thiết bị cho GV giảng dạy làmột nhiệm vụ không thể thiếu được ở trường học,
2 Các biện pháp giúp giáo viên khắc phục
những tồn tại trong việc khai thác và sử dụng thiết bị dạy học:.
Giáo viên phải hiểu được dạy học là tác động vào người học, nhằm phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo của học sinh Dạy học theo hướng tổ chức
các “Hoạt động dạy học’’ Chứng tỏ lúc nào học sinh
có “Hoạt động học’’ thì quá trình dạy học trên lớp mới
có hiệu quả Dạy học phải để cho các em tự thao tác trên đồ dùng, biết suy nghĩ và thảo luận, tức là tạo
ra “Môi trường học’’ tốt, tạo ra cơ hội để các em “Hoạt
động học tập’’, tạo ra sự “Hợp tác’’ giữa trò với trò,
giữa thầy với trò Việc học tập theo cách đó sẽ hấp dẫn lôi cuốn các em vào quá trình học một cách tự giác, tự nhiên hơn, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí học sinh Tiểu học
Đồ dùng dạy học có phát huy được tác dụng hay không phụ thuộc rất nhiều vào việc giáo viên sử dụng nó như thế nào Để đạt hiệu quả cao trong sử dụng đồ dùng dạy học mỗi giáo viên cần:
Nắm vững danh mục đồ dùng dạy học Nghiên cứu kĩ nội dung bài học để xác định đồ dùng dạy học nào cần
Trang 32phải sử dụng, sử dụng với mục đích gì (dẫn dắt kiến thức mới hay minh hoạ, hệ thống hoá kiến thức…).
Xác định thời điểm, thời gian thích hợp sử dụng đồ dùng
đó trong tiết học Tìm biện pháp, cách thức thích hợp, chuẩn bị hệ thống câu hỏi dẫn dắt học sinh thực hành, quan sát đồ dùng theo đúng mục đích sử dụng
Chú ý đến ngôn ngữ, lời nói trong giảng dạy và trong quá trình sử dụng đồ dùng dạy học Khi giới thiệu và sử dụng đồ dùng giáo viên nên tránh tình trạng giải thích dài dòng, vừa làm mất thời gian và không cần thiết, vừa làm rối rắm vấn đề Tuy nhiên lời nói của giáo viên
cũng là phương tiện trực quan ngôn ngữ Vì vậy một khi
sử dụng đồ dùng dạy học giáo viên cần xác định rõ đồ dùng dạy học đó có tác dụng gì trong việc khai thác nội dung kiến thức của bài để có thể kết hợp việc sử dụng ngôn ngữ với việc sử dụng đồ dùng dạy học một cách hợp lý nhằm giúp học sinh hiểu biết vấn đề rõ ràng hơn, mạch lạc hơn
Để tránh tình trạng lúng túng, mất thời gian trong việc
sử dụng đồ dùng dạy học giáo viên cần dành thời gian thực hành trước các thao tác sử dụng đồ dùng dạy học trước khi lên lớp
Cuối cùng giáo viên cần nắm vững phương châm sử dụng và khai thác đồ dùng dạy học như sau:
Trang 33Các thao tác học sinh tự làm được nên để học sinh tự thực hành.
Thao tác nào học sinh làm sai cần phải được giáo viên chỉ rõ và hướng dẫn làm lại kịp thời
Chỉ khi học sinh không thể thực hiện được thao tác trên
đồ dùng thì giáo viên mới làm mẫu và hướng dẫn cụ thể,
rõ ràng để học sinh có thể tiến hành thao tác
Yêu cầu đặt ra phải rõ ràng, theo trình tự các bước một cách lôgic, lời nói và hành động phải kết hợp một cách nhịp nhàng
Giáo viên chỉ tiến hành các thao tác mẫu trên đồ dùng
để kiểm tra kết quả làm việc của học sinh, chuẩn hoá cácthao tác để đưa ra hình ảnh trực quan đẹp nhất
Cần khai thác triệt để nội dung sách giáo khoa, sử dụng sáng tạo sách giáo khoa, coi sách giáo khoa như là đồ dùng dạy học để hướng dẫn học sinh thực hiện các hoạt động học tập
Xác định và sử dụng tốt đồ dùng dạy học tức là đã xác định được cái đích cần đạt của mỗi bài và của môn học,
là sự thiết kế các hoạt động cơ bản của học sinh trong việc tìm tòi, chiếm lĩnh tri thức mới Chính vì vậy việc
sử dụng đồ dùng phải kết hợp hài hoà với phương pháp
Trang 34dạy học sao cho lôgich mới mang lại hiệu quả góp phần nâng cao chất lượng dạy học ở bậc Tiểu học.
Để có một bộ môn chất lượng đáp ứng đựoc yêu cầu thì việc sử dụng đồ dùng dạy học cần được kết hợp hài hoà với các phương pháp dạy học một cách logic, để
có hiệu quả cao thực sự trong việc đổi mới hơn nữa, công việc này tất cả mọi giáo viên trong nhà trường đều
có thể sử dụng trong giảng dạy ở tất cả các khối lớp khi dạy ở bậc tiểu học
Sưu tầm, biên soạn.
Phương tiện dạy học bao gồm các chức năng sau:
- Truyền thụ tri thức
- Hình thành kỹ năng
- Phát triển hứng thú học tập
- Tổ chức điều khiển quá trình dạy học
Do đó, khi dạy các môn học, đặc biệt là các môn học tự nhiên, cần chú ý đến hai vấn đề chủ yếu sau:
+ Học sinh tri giác trực tiếp các đối tượng Con đường nhận thức này được thể hiện dưới dạng học sinh quan sát các đối tượng nghiên cứu ở trong các giờ học hay khi
đi tham quan
+ Dưới sự hướng dẫn của giáo viên, học sinh tri giác không phải bản thân đối tượng nghiên cứu mà tri giác
Trang 35những hình ảnh, biểu tượng, sơ đồ phản ảnh một bộ phận nào đó của đối tượng.
Trên cơ sở phân tích trên ta thấy rằng phương tiện dạy học có ý nghĩa to lớn đối với quá trình dạy học
1- Giúp học sinh dể hiểu bài, hiểu bài sâu sắc hơn và nhớ bài lâu hơn
+ Phương tiện dạy học tạo điều kiện thuận lợi nhất cho
sự nghiên cứu dạng bề ngoài của đối tượng và các tính chất có thể tri giác trực tiếp của chúng
+ Phương tiện dạy học giúp cụ thể hóa những cái quá trừu tượng, đơn giản hóa những máy móc và thiết bị quáphức tạp
+ Phương tiện dạy học giúp làm sinh động nội dung học tập, nâng cao hứng thú học tập bộ môn, nâng cao lòng tin của học sinh vào khoa học
+ Phương tiện dạy học còn giúp học sinh phát triển nănglực nhận thức, đặc biệt là khả năng quan sát, tư duy
(phân tích, tổng hợp các hiện tượng, rút ra những kết luận có độ tin cây, ), giúp học sinh hình thành cảm giácthẩm mỹ, được hấp dẫn bởi cái đẹp, cái đơn giản, tính chính xác của thông tin chứa trong phương tiện
2- Giúp giáo viên tiết kiệm được thời gian trên lớp trongmỗi tiết học Giúp giáo viên điều khiển được hoạt động nhận thức của học sinh, kiểm tra và đánh giá kết quả họctập của học sinh được thuận lợi và có hiệu suất cao
Có rất nhiều loại phương tiện dạy học với các hình thức
và chức năng khác nhau, trong đó có: phương tiện tạo
Trang 36hình ảnh (bảng đen, bảng trắng, tranh ảnh, bảng biểu, ),những phương tiện khuếch đại hình ảnh (máy chiếu), phương tiện thu/phát khuếch đại âm thanh (máy quay, máy ghi âm, )
MODUNLE TH 18: LẮP ĐẶT BẢO QUẢN THIẾT
BỊ DẠY HỌC.
1 Lắp đặt thiết bị dạy học ở trường tiểu học:
- Bộ lắp ghép mô hình kỹ thuật, mô hình bánh xe nước:
* Mô hình bánh xe nước
Phễu để rót nước
Buồng tua-bin và hệ thống phát điện
Trang 37Khay chứa nước
Nguyên lý hoạt động? Vai trò của từng bộ phận?
- Lắp ghép mô hình trái đất quay quanh Mặt trời Mặt trăng quay quanh trái đất:
* Mô hình Trái Đất quay quanh Mặt Trời, Mặt Trăng quay quanh Trái Đất
- TBDH TN&XH 3
- Mô phỏng sự chuyển động của Trái Đất, Mặt Trời, Mặt Trăng; giải thích một số hiện tượng tự nhiên: ngày, đêm, trăng tròn, trăng khuyết…
- Thực hành lắp đặt và vận hành
- Lắp ráp bộ thí nghiệm hộp đối lưu
* Bộ thí nghiệm hộp đối lưu
2 Bảo quản thiết bị dạy học ở trường tiểu học:
- Quy trình chung về bảo quản các loại thiết bị dạy học.
Nắm được danh mục TBDH tối thiểu đối với từng môn học
Trang 38Có những kiến thức chung cần thiết ở lĩnh vực giáo dục tiểu học và yêu cầu về sử dụng từng TBDH ở mỗi môn học
Có kỹ năng phân loại các TBDH
Phải cất giữ, bảo quản TBDH nơi khô ráo, tránh ẩm mốc
Phải sắp xếp một cách khoa học, cẩn thận, đúng nơi qui định để thuận lợi cho việc sử dụng
Hướng dẫn HS không lấy thiết bị đó làm đồ chơi, khi sử dụng xong cả GV và HS đều cất vào đúng nơi qui định.Thiết bị của GV và HS lưu giữ tại tủ đựng thiết bị,
không mang về nhà
Thiết bị dùng chung cho cả khối lớp, có quy định giao cho GV một lớp cụ thể quản lý, bảo quản, GV khác
mượn phải đúng người cho mượn
Chương 3: Bảo quản, quản lí thiết bị dạy học
- Sửa chữa các thiết bị dạy học đơn giản
Với các TBDH đơn giản, CB làm CTTB ở trường tiểuhọc cần tìm hiểu kĩ càng và khi hỏng hóc thì có thể tự sửa chữa được Muốn vậy, cần có những kiến thức chung cần thiết ở lĩnh vực giáo dục tiểu học và yêu cầu về sử dụng từng TBDH ở mỗi môn học (tính
năng, tác dụng, cấu tạo của mỗi thiết bị và sử dụng chúng ở thời điểm nào trong năm học, dùng cho bài học nào của môn học ) để không làm mất đi chức năng, tác dụng của thiết bị dạy học
Trang 39- Tổ chức cho học sinh thực hiện bảo quản thiết bị dạy học
Mỗi thiết bị được sử dụng cho bài học cụ thể,khi thực hiện hoạt động học tập HS phải lấy đúng loại thiết bị đó,khi dùng xong phải cất đúng vào nơi qui định
-Tổ chức cho HS: Lấy đúng thiết bị cho bài học Dùng xong, cất đúng nơi quy định
Tổ chức cho HS sắp xếp đồ dùng học tập để dễ sử dụng
Tổ chức cho HS làm nẹp để bảo quản tranh, ảnh giáo khoa, bản đồ
Tổ chức cho HS lau chùi các TBDH
Đối với thiết bị là cặp vẽ, hộp đựng màu bột, bút vẽ và các thiết bị kèm theo, sau khi sử dụng cần yêu cầu HS lau rửa sạch sẽ và để nơi khô ráo, tránh ẩm ướt, tránh mưa, tránh nắng
Hộp đựng màu bột luôn để sao cho các hộp đựng màu bên trong có miệng ở phía trên, tránh để nghiêng hoặc lật úp, màu bột sẽ bị đổ ra ngoài làm lẫn lộn màu bột sẽ không vẽ được
Bút vẽ và bảng pha màu khi vẽ xong phải được rửa sạch
và lau khô
Kết luận: Tất cả những nội dung, vấn đề được trình bày
ở trên là những yêu cầu tối thiểu đặt ra với nhân viên làm công tác thiết bị ở trường tiểu học Vì thời gian học tập eo hẹp nên không thể trình bày quá sâu ở mỗi nôi dung, vấn đề đã đưa ra
Trang 40- Tổ chức hướng dẫn HS cách sử dụng và bảo quản thiết
bị trong môn Mĩ thuật và Thể dục
* Lưu ý: Nên phối hợp với GVCN hoặc GV chuyên trách bộ môn khi tổ chức cho HS thực hiện bảo quản cácTBDH
Hợp lí hóa quá trình hoạt động dạy học
* Những yêu cầu đối với ĐDDH tự làm
- Đảm bảo được các thông tin chủ yếu về các hiện tượng, sự vật liên quan đến nội dung bài học; gắn với chương trình và SGK
- Phù hợp với phương pháp và hình thức dạy học bộ môn