Phương Pháp Nghiên Cứu Khoa Học Giáo Dục Nghề Nghiệp

Nghiên cứu cơ bản định hướng Nghiên cứu nền tảng Nghiên cứu chuyên đề Sản phẩm của nghiên cứu cơ bản có thể là các khám phá, phát hiện, sáng kiến, phát minh và thường dẫn đến việc hìn

PHƯƠNG PHÁP NCKHGD NGHỀ NGHIỆP

NỘI DUNG

LÝ LUẬN CHUNG VỀ NCKHGDNN

CÁC GIAI ĐOẠN NCKHGDNN

ĐÁNH GIÁ CÔNG TRÌNH NCKHGDNN

LÝ LUẬN CHUNG VỀ NCKHGDNN

1 Một số khái niệm

2 Phân biệt khoa học, kỹ thuật, công nghệ

3 Phân loại khoa học

4 Chức năng của NCKH

5 Đặc điểm của NCKH

6 Các loại hình NCKH

MỘT SỐ KHÁI NIỆM

1 Khoa học

Khoa học là một hoạt động xã hội đặc biệt hướng vào việc tìm kiếm những điều

chưa biết, là một loại lao động gian khổ

và nhiều rủi ro với những mục tiêu định

MỘT SỐ KHÁI NIỆM

2 Nghiên cứu khoa học

Nghiên cứu khoa học là quá trình khám phá, phát hiện, nhận thức và phản ánh

những thuộc tính bản chất của sự vật, hiện tượng trong thực tại theo mục đích của con người

KHÁI NIỆM PPNCKH

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

GÓC ĐỘ HOẠT ĐỘNG

CHỦ

THỂ

ĐỐI TƯỢNG

NHU CẦU CHỦ THỂ

HỆ PHƯƠNG PHÁP

TÁC ĐỘNG

KHÁI NIỆM PPNCKH

CHỦ THỂ

ĐỐI TƯỢNG

HỆ THỐNG KIẾN THỨC

HỆ PHƯƠNG PHÁP

MỘT SỐ KHÁI NIỆM

4 Phương pháp NCKHGDNN

Phương pháp NCKHGDNN là tổ hợp các thao tác, biện pháp thực tiễn hoặc lý

nhận thức khám phá đối tượng trong lĩnh

thống những tri thức về đối tượng trong lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp

KHOA HỌC- KỸ THUẬT – CÔNG NGHỆ

1 Kỹ thuật là việc ứng dụng bất kỳ kiến

thức kinh nghiệm hoặc kỹ năng có tính

ra sản phẩm hoặc để áp dụng vào các quá trình sản xuất, quản lý,thương mại, công nghiệp hoặc trong các lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội

PHÂN LOẠI NCKH

Căn cứ theo phương pháp hình thành khoa

học

1.Khoa học tiền nghiệm

2.Khoa học hậu nghiệm

3.Khoa học phân lập

CHỨC NĂNG NCKH

YÊU CẦU ĐỐI VỚI NGƯỜI NCKH

• Có trình độ chuyên môn

• Có phương pháp làm việc khoa học

• Có đức tính của nhà khoa học chân chính

CÁC LOẠI HÌNH NGHIÊN CỨU

1 Nghiên cứu cơ bản

2 Nghiên cứu ứng dụng

3 Nghiên cứu triển khai

4 Nghiên cứu thăm dò

NGHIÊN CỨU CƠ BẢN

1 Nghiên cứu cơ bản thuần tuý

2 Nghiên cứu cơ bản định hướng

Nghiên cứu nền tảng

Nghiên cứu chuyên đề

Sản phẩm của nghiên cứu cơ bản có thể là

các khám phá, phát hiện, sáng kiến, phát minh và thường dẫn đến việc hình thành nên một hệ thống lý thuyết có ảnh hưởng đến một

NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG

Sản phẩm của nghiên cứu ứng dụng

có thể là những giải pháp mới về tổ chức, quản lý, công nghệ, vật liệu, sản phẩm

NGHIÊN CỨU TRIỂN KHAI

• Triển khai trong phòng thí nghiệm

• Triển khai bán đại trà

Nghiên cứu triển khai được áp dụng cả trong nghiên cứu khoa học kỹ thuật và khoa học xã hội

CÁC LOẠI HÌNH NGHIÊN CỨU

MỘT SỐ QUAN ĐIỂM PPL

Những tư tưởng của quan điểm hệ thống - cấu trúc, logic - lịch sử, thực tiễn,

chỉ đỏ xuyên suốt tiến trình nghiên cứu của nhà khoa học để tìm ra bản chất và quy luật của hoạt động giáo dục nghề nghiệp

MỘT SỐ QUAN ĐIỂM PPL

1 Quan điểm hệ thống - cấu trúc

2 Quan điểm logic – lịch sử

3 Quan điểm thực tiễn

QUAN ĐIỂM HỆ THỐNG – CẤU TRÚC

• Hệ thống

• Tính hệ thống

• Phương pháp hệ thống

• Quan điểm hệ thống

QUAN ĐIỂM LOGIC – LỊCH SỬ

• Tính logic

• Tính lịch sử

• Quan điểm lịch sử - logic trong NCKHGD

QUAN ĐIỂM THỰC TIỄN

• Tính thực tiễn

• Quan điểm thực tiễn

HỆ 3 BẬC LÝ LUẬN VỀ PP

PHƯƠNG PHÁP PHƯƠNG PHÁPPHƯƠNG PHÁP

MỤC ĐÍCH – NỘI DUNG - PP

NC CHẨN ĐOÁN

XỬ LÝ THÔNG TIN

PP TOÁN HỌC

NHÓM PPNC LÝ THUYẾT

• Phân tích và tổng hợp lý thuyết

• Phân loại hệ thống hoá lý thuyết

• Mô hình hoá

NHÓM PPNC THỰC TIỄN

• Quan sát sư phạm

• Điều tra giáo dục

• Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục

• Thực nghiệm sư phạm

• Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia

• Nghiên cứu sản phẩm hoạt động sư phạm

CÁC LĨNH VỰC NGHIÊN CỨU GIÁO DỤC

1 Nghiên cứu hệ thống giáo dục quốc dân.

2 Nghiên cứu quá trình dạy học

3 Nghiên cứu quá trình giáo dục

4 Nghiên cứu quản lý giáo dục

CÁC PPNC QTGD

1 Nghiên cứu đặc điểm cá biệt

2 Nghiên cứu các hình thức tổ chức giáo

dục

CÁC PPNC QTDH

1 Nghiên cứu sinh viên

2 Nghiên cứu xây dựng nội dung dạy học

3 Nghiên cứu hoàn thiện phương pháp dạy

học

4 Nghiên cứu hệ thống phương tiện dạy

học

CÁC PPNC QTDH

1 Nghiên cứu sinh viên: Test NC Sp’ hoạt động,

Quan sát

2 Nghiên cứu xây dựng nội dung dạy học: Nc tài

liệu; Điều tra thực tiễn;

3 Nghiên cứu hoàn thiện phương pháp dạy học:

Quan sát; Điều tra; Tổng kết kinh nghiệm; Thực nghiệm; So sánh kinh nghiệm

• Phương pháp sử dụng ý kiến của chuyên gia

• Thực nghiệm quản lý giáo dục cơ sở

• Xây dựng mô hình giáo dục tối ưu.

- Phân tích – tổng hợp

- Trừu tượng hoá, khái quát hoá

- Diễn dịch – quy nạp -Mô hình hoá

Các phương pháp so sánh - lịch sử

- Phương pháp so sánh

- Phương pháp lịch sử.

CÁC GIAI ĐOẠN CTNCKHGD

1 GIAI ĐOẠN CHUẨN BỊ NGHIÊN CỨU

2 GIAI ĐOẠN TRIỂN KHAI NGHIÊN CỨU

3 GIAI ĐOẠN KIỂM TRA KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

4 GIAI ĐOẠN VIẾT CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU

5 GIAI ĐOẠN BẢO VỆ CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU

CHUẨN BỊ NGHIÊN CỨU

1 Xác định đề tài NC

2 Xây dựng đề cương nghiên cứu

3 Chi tiết hóa các phương pháp NC

XÁC ĐỊNH ĐỀ TÀI NC

3 Điều kiện lựa chọn đề tài NC

 Các điều kiện chủ quan

 Các điều kiện khách quan

XÁC ĐỊNH ĐỀ TÀI NC

4 Phát biểu đề tài nghiên cứu

 Tên đề tài cũng diễn đạt lòng mong muốn của

người nghiên cứu tác động vào đối tượng

 Tên đề tài phải gọn, rõ, có nội dung xác định.

 Tên đề tài phải xúc tích, ít chữ nhất nhưng

nhiều thông tin nhất, chứa đựng vấn đề nghiên cứu

XÁC ĐỊNH ĐỀ TÀI NC

4 Phát biểu đề tài nghiên cứu

 Tên đề tài phản ánh cô đọng nhất nội dung

nghiên cứu, không được phép hiểu theo nhiều nghĩa

 Tên đề tài được diễn đạt bằng một câu xác

định bao quát được đối tượng và hàm chứa nội dung và phạm vi nghiên cứu

 Tránh đặt tên đề tài bằng những cụm từ mang

PHƯƠNG THỨC XÁC ĐỊNH ĐỀ TÀI NC

• Theo dõi các thành tựu NCKH

• Nghiên cứu ứng dụng cái mới vào thực tiễn

• Nghiên cứu đối tượng cũ bằng phương pháp mới, điều kiện mới, quan điểm mới

• Phân tích tổng hợp các tài liệu

• Tham khảo ý kiến chuyên gia

• Nghiên cứu chuyên môn

CẤU TRÚC ĐỀ CƯƠNG

1 TÊN ĐỀ TÀI

2 PHẦN MỞ ĐẦU

3 DỰ KIẾN DÀN Ý CÔNG TRÌNH NC

4 TÀI LIỆU THAM KHẢO

5 KẾ HOẠCH NGHIÊN CỨU

CẤU TRÚC ĐỀ CƯƠNG

1 TÊN ĐỀ TÀI

• Thể hiện được ý tưởng khoa học của đề tài,

Phải được hiểu theo một nghĩa

• Cấu trúc tên đề tài:

– Đối tượng nghiên cứu

– Giả thuyết nghiên cứu

– Mục tiêu (nhiệm vụ) + phương tiện

CẤU TRÚC ĐỀ CƯƠNG

2 PHẦN MỞ ĐẦU

• Lý do chọn đề tài và lịch sử vấn đề

nghiên cứu

• Mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu

• Khách thể và đối tượng nghiên cứu

• Giả thuyết khoa học

• Các phương pháp nghiên cứu

CẤU TRÚC ĐỀ CƯƠNG

4 TÀI LIỆU THAM KHẢO

• Các tài liệu tham khảo ghi trong danh

mục phải đầy đủ các thông tin cần thiết:

số thứ tự, họ tên tác giả, tên công trình sách hoặc tạp chí, nhà xuất bản, nơi xuất bản, năm xuất bản, số trang.

CẤU TRÚC ĐỀ CƯƠNG

4 TÀI LIỆU THAM KHẢO

Trình tự sắp xếp các tài liệu tham khảo

• Xếp theo thứ tự sách kinh điển trước, các văn

kiện chính thức rồi đến các tác phẩm của cá nhân

• Xếp riêng từng khối tiếng: tiếng việt , Anh,Nga,

Pháp, Đức Trình tự sắp xếp danh mục tài liệu

CẤU TRÚC ĐỀ CƯƠNG

4 TÀI LIỆU THAM KHẢO

Trình tự sắp xếp các tài liệu tham khảo

• Tài liệu không có tên tác giả thì xếp theo thứ tự

ABC theo từ đầu tiên của tên tài liệu

• Tác giả nước ngoài thì xếp theo họ tác giả, kể

cả các tài liệu đã dịch ra tiếng Việt thì xếp trong khối tiếng Việt

• Số thứ tự được đánh liên tục từ đầu đến hết

CẤU TRÚC ĐỀ CƯƠNG

5 KẾ HOẠCH NGHIÊN CỨU

Giai đoạn chuẩn bị

• Chọn đề tài, xác định đối tượng, nhiệm

vụ và mục đích nghiên cứu

• Lập các bản tóm tắt các công trình

nghiên cứu Lập kế hoạch sơ bộ cho công tác nghiên cứu

CẤU TRÚC ĐỀ CƯƠNG

5 KẾ HOẠCH NGHIÊN CỨU

Giai đoạn nghiên cứu

• Nghiên cứu, phân tích thực tiễn,thực

trạng vấn đề nghiên cứu

• Thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu

• Sơ kết và đánh giá sơ bộ

• Hoàn thiện công việc và hoàn thành kế

hoạch nghiên cứu

CẤU TRÚC ĐỀ CƯƠNG

5 KẾ HOẠCH NGHIÊN CỨU

Giai đoạn định ra kết cấu CTNC

• Tiến hành tập hợp, xử lý các kết quả

nghiên cứu

• Lập dàn bài - cấu trúc của báo cáo công

CẤU TRÚC ĐỀ CƯƠNG

5 KẾ HOẠCH NGHIÊN CỨU

Giai đoạn viết công trình

• Viết công trình: theo giai đoạn viết sơ bộ

và viết chính thức văn bản công trình

• Viết báo cáo tóm tắt của công trình

Giai đoạn bảo vệ, công bố công trình

TRIỂN KHAI NGHIÊN CỨU

1 Lập thư mục các tài liệu liên quan đến

vấn đề nghiên cứu

2 Nghiên cứu lịch sử vấn đề nghiên cứu

3 Xây dựng cơ sở lý thuyết của vấn đề

nghiên cứu

4 Nghiên cứu thực trạng

TRIỂN KHAI NGHIÊN CỨU

1 Thu nhập tài liệu thực tế

2 Xử lý tài liệu thực tế

Khái niệm thu thập thông tin

Khái niệm:

Nghiên cứu khoa học là quá trình thu thập

và chế biến thông tin

Thông tin vừa là ”nguyên liệu”, vừa là “sản phẩm” của nghiên cứu khoa học

Mục đích thu thập thông tin

• Xác nhận lý do nghiên cứu

• Tìm hiểu lịch sử nghiên cứu

• Xác định mục tiêu nghiên cứu

• Phát hiện vấn đề nghiên cứu

• Đặt giả thuyết nghiên cứu

• Để tìm kiếm, phát hiện,chứng minh luận cứ

Quá trình thu thập thông tin

Liên hệ logic của các bước

1 Hình thành luận điểm khoa học:

Sự kiện  Vấn đề  Giả thuyết

2 Chứng minh luận điểm khoa học

 Tiếp cận (Khảo hướng),

 Thu thập thông tin

 Xử lý thông tin

 Suy luận

Các phương pháp thu thập thông tin

 Nghiên cứu tài liệu

 Phi thực nghiệm

 Thực nghiệm

 Trắc nghiệm / thử nghiệm

Các phương pháp thu thập thông tin

Các phương pháp Gây biến đổi

trạng thái Gây biến đổi môi trường

Nghiên cứu tài liệu Không Không

Phi thực nghiệm Không Không

Thực nghiệm Có Có

Trắc nghiệm Không Có

Xử lý thông tin định lượng

4 cấp độ xử lý thông tin định lượng:

• Số liệu độc lập

• Bảng số liệu

• Biểu đồ

• Đồ thị

Xử lý thông tin định lượng

Biểu đồ hình cột:

 So sánh các đại

lượng

Xử lý thông tin định lượng

Biểu đồ hình quạt:

 Mô tả cấu trúc

Xử lý thông tin định lượng

Biểu đồ tuyến tính:

 Quan sát động thái

Xử lý thông tin định lượng

Đồ thị hàm số:

 Quan sát động thái

Xử lý sai số

Các loại sai số:

• Sai số ngẫu nhiên

• Sai số kỹ thuật

• Sai số hệ thống

Sai lỗi phổ biến khi xử lý sai số:

• Hệ thống lớn sai số nhỏ và ngược lại

• Lấy sai số khác nhau trong cùng một hệ thống

Xử lý

Thông tin Định tính

Liên hệ hữu hình (1)

Đó là những liên hệ có thể vẽ thành sơ đồ

• Liên hệ nối tiếp / Liên hệ song song

• Liên hệ hình cây / Liên hệ mạng lưới

• Liên hệ hỗn hợp

Liên hệ vô hình

Những liên hệ không thể trình bày

bằng sơ đồ hoặc biểu thức toán học:

• Chức năng của hệ thống

• Quan hệ tình cảm

• Trạng thái tâm lý

• Thái độ chính trị

Liên hê hỗn hợp trong

hệ thống có điều khiển

3 Phương pháp lập luận

KIỂM TRA KẾT QUẢ NC

1 Kiểm tra sơ bộ

2 Kiểm tra chính thức

KIỂM TRA SƠ BỘ

• Một là, kết quả nghiên cứu phù hợp với giả thuyết

• Hai là, kết quả nghiên cứu và giả thuyết không phù hợp với nhau một phần hay

KIỂM TRA SƠ BỘ

• Trong trường hợp thứ hai này có thể có 3 tình huống:

• Hoặc giả thuyết, kết quả nghiên cứu sai hay sai một phần

KIỂM TRA SƠ BỘ

Trong trường hợp thứ hai này có thể có 3 tình huống:

•Hoặc giả thuyết, kết quả nghiên cứu sai hay sai một phần

•Hoặc giả thuyết sai hay sai một phần, còn kết quả nghiên cứu đúng

•Hoặc cả giả thuyết, cả kết quả nghiên cứu

KIỂM TRA CHÍNH THỨC

Kết quả nghiên cứu đã được kiểm tra

sơ bộ song tính chân lý của nó vẫn chưa được đảm bảo hoàn toàn Do đó, nó cần được kiểm tra chính thức bằng tiêu chuẩn

cơ bản: hoặc thực nghiệm kiểm tra hoặc ứng dụng vào thực tiễn giáo dục

VIẾT CÔNG TRÌNH NC

• Trình bày theo mọi yêu cầu kỹ thuật, nội dung khoa học với độ chính xác cao, vừa có tư tưởng học thuật, đem lại những điều mới mẻ cho khoa học, có tính thực tiễn,

có khả năng ứng dụng vào cuộc sống

• Đề tài khoa học phải thực hiện tốt các nhiệm vụ nghiên cứu, đưa ra được các luận chứng, các kiến giải khoa học, chứng minh được giả thuyết đã nêu ban đầu

BẢO VỆ CÔNG TRÌNH NC

• Chuẩn bị bảo vệ

• Bảo vệ công trình nghiên cứu

ĐÁNH GIÁ CÔNG TRÌNH NCKH

• Hiệu quả các quá trình NCKH

– Hiệu quả kinh tế

– Hiệu quả xã hội

– Hiệu quả khoa học

PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ

1 Đánh giá bằng hội đồng nghiệm thu

2 Thử nghiệm kết quả nghiên cứu trong

thực tiễn

HỘI ĐỒNG NGIỆM THU

• Các thành viên của hội đồng được chọn phải là những chuyên gia có năng lực chuyên môn cao, có phẩm chất tốt, trung thực, khách quan

• Hội đồng làm việc công khai trong thảo luận và không công khai trong bỏ phiếu đánh giá, để đảm bảo tính khách quan

HỘI ĐỒNG NGIỆM THU

• Hội đồng cần có các thành viên ở những trường phái khoa học khác nhau

• Hội đồng nghiệm thu đề tài có thể được thành lập nhất thời,

• Ý kiến thống nhất của đa số thành viên trong hội đồng (2/3) là ý kiến cuối cùng của toàn thể hội đồng

THỬ NGHIỆM TRONG THỰC TIỄN

Trong nghiên cứu khoa học giáo dục việc đánh giá kết quả nghiên cứu bằng thử nghiệm cũng có thể được thực hiện nếu các

đề tài này là những vấn đề thuộc phạm trù

phương pháp hay nội dung giáo dục dạy học nhằm nâng cao chất lượng dạy học và

BÀI TẬP CÁ NHÂN

Mỗi học viên tự chọn một vấn đề nghiên cứu thuộc lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp để xây dựng đề cương nghiên cứu

Thời gian hoàn thành: 03/08/2014