Kiến thức, kĩ năng, thái độ của các môn học sẽ đạt được trong bài học này là : + Môn Vật lý: Hiểu về cách vẽ ảnh của vật qua gương phẳng, thấy rõ hơn độ lớn của ảnh bằng độ lớn của vật....Cụ thể là: Môn Vật lí 7: Bài 5: Ảnh của một vật tạo bởi gương phẳng; Bài 6: Thực hành quan sát và vẽ ảnh của một vật tạo bởi gương phẳng. + Môn Công nghệ: Biết cách trang trí phòng khách, nhà ở .... theo kiểu đối xứng trục tạo nên sự thoải mái, thuận tiện cho sinh hoạt, học tập, nghỉ ngơi. Cụ thể là: Môn Công nghệ 6: Bài 8: Sắp xếp đồ đạc hợp lí trong nhà ở; Môn Công nghệ 8: Chương I: Bản vẽ các khối hình học.
Trang 11 Tên hồ sơ dạy học :
Dạy học tích hợp các môn học : Vật lí, Công nghệ, Mỹ thuật, Sinh học,
Lịch sử, Địa lý, thông qua chủ đề : Đối xứng trục
2 Mục tiêu dạy học:
- Kiến thức, kĩ năng, thái độ của các môn học sẽ đạt được trong bài học này là :
+ Môn Vật lý: Hiểu về cách vẽ ảnh của vật qua gương phẳng, thấy rõ hơn độ lớn
của ảnh bằng độ lớn của vật Cụ thể là: Môn Vật lí 7: Bài 5: Ảnh của một vật tạo bởi gương phẳng; Bài 6: Thực hành quan sát và vẽ ảnh của một vật tạo bởi
gương phẳng
+ Môn Công nghệ: Biết cách trang trí phòng khách, nhà ở theo kiểu đối
xứng trục tạo nên sự thoải mái, thuận tiện cho sinh hoạt, học tập, nghỉ ngơi Cụ thể là: Môn Công nghệ 6: Bài 8: Sắp xếp đồ đạc hợp lí trong nhà ở; Môn Công nghệ 8: Chương I: Bản vẽ các khối hình học
+ Môn Mỹ thuật: Trang trí hình vuông cơ bản cần các trục đối xứng để ta vẽ
họa tiết cho đều, và dựa vào đường trục để vẽ các mảnh chính phụ cho cân đối
Cụ thể là: Môn Mỹ thuật 6: Bài 18: Trang trí hình vuông
+ Môn Sinh học: Học sinh thấy rõ được lợi ích lá mọc kiểu đối xứng, động vật
cũng có tính đối xứng trên hình dạng của chúng Cụ thể là: Môn Sinh học 6: Chương IV: Lá - Bài 19 : Đặc điểm bên ngoài của lá Sinh học 7: Chương 6: Ngành động vật có xương sống Lớp cá chép – Lớp lưỡng cư – Lớp bò sát – Lớp chim – Lớp thú
+ Môn Lịch sử: Học sinh thấy rõ thành tựu kiến trúc cổ đặc biệt là Cố Đô Huế
được xây dựng từ thời Gia Long (1802) và đạt tới quy mô hoàn chỉnh dưới triều Minh Mạng (1820 – 1840), được bổ sung ở các thời vua Nguyễn tiếp theo, thành một tổng thể kiến trúc độc đáo và đa dạng Trung tâm là khu Đại Nội với gần
140 công trình, mỗi công trình có chức năng riêng biệt, được xây cất và trang trí độc đáo: Ngọ Môn, điện Thái Hoà, sân Đại Triều, cung Diêm Thọ, Thái Miếu
Ngoài ra còn các lăng tẩm của các vua Nguyễn Năm 1993 UNESCO đã cấp bằng công nhận cố đô Huế là Di sản văn hoá thế giới Cụ thể là: Môn Lịch
Trang 2sử 7: Bài 28: Sự phát triển của văn hoá dân tộc cuối thế kỉ XVIII-Nửa đầu thế kỉ XIX
+ Môn Địa lí: Học sinh thấy được khí hậu trên Trái Đất chia thành năm vành đai
nhiệt, các vành đai đối xứng nhau qua đường xích đạo Cụ thể là: Môn Địa lí 6: Bài 22: Các đới khí hậu trên Trái Đất
- Học sinh cần có năng lực vận dụng những kiến thức liên môn: Hình học – Vật
lí, Hình học – Công nghệ, Hình học – Mỹ thuật, Hình học – Sinh học, Hình học – Lịch sử, Hình học – Địa lí để giải quyết các vấn đề bài học đặt ra
3 Đối tượng dạy học của bài học:
Số lượng học sinh: 37 học sinh, lớp 8C trường THCS Nga Phú
Đặc điểm học sinh: Học sinh đại trà có lực học: Giỏi, khá, trung bình, yếu
Kết quả khảo sát về những kiến thức liên môn nói trên trước khi dạy học theo chủ đề tích hợp:
4 Ý nghĩa của bài học:
Gắn kết các kiến thức, kỹ năng, thái độ các môn học với nhau, với thực tiễn đời sống xã hội, làm cho học sinh yêu thích môn học Hình học và yêu cuộc sống hơn
- Đối với thực tiễn dạy học :
+ Biết vẽ điểm, đoạn thẳng, tam giác, các vật đối xứng với nhau qua một đường thẳng
+ Hai hình đối xứng với nhau qua một đường thẳng có chu vi, diện tích bằng nhau
+ Biết nhận ra một số hình có trục đối xứng trong thực tế và áp dụng được tính đối xứng trục vào vẽ hình và gấp hình
- Đối với thực tiễn đời sống :
Trang 3+ Các vật dụng xung quanh ta như đồng hồ, máy bay, kèo nhà, tuy có công dụng và thực tiễn khác nhau, nhưng về hình dạng chúng thường có đặc tính chung là tính đối xứng
Trong đồng hồ, kèo nhà, máy bay, ta thấy một đường thẳng (biểu diễn bằng nét đứt) mà hình dáng các đồ vật ở hai bên đường thẳng này hoàn toàn giống nhau Nếu quay các đồ vật một góc 1800 quanh đường thẳng này thì chúng lại trùng khít lại như cũ Trong toán học ta gọi các hình như vậy là các hình có trục đối xứng
Người ta đã chế tạo đồng hồ, máy bay có hình dạng đối xứng không chỉ để cho đẹp mà còn có ý nghĩa khoa học thực tiễn: Đồng hồ có tính đối xứng để đảm bảo việc chia giờ được đều đặn, máy bay có hình dạng đối xứng để cho máy bay giữ được thăng bằng trên không trung,
+ Đối xứng cũng là một chuẩn mực để các nghệ sĩ sáng tạo các tác phẩm nghệ thuật Trong các chùa chiền cổ các câu đối được đặt theo kiểu đối xứng (cả về ý
tứ và hình thức bố trí) Trong nhiều công trình kiến trúc, nguyên tắc đối xứng cũng được ứng dụng rộng rãi
+ Tính đối xứng cũng được thể hiện trong giới tự nhiên Không ít các thực vật, động vật mang nhiều hình thức đối xứng Ví dụ trên cơ thể người thì chóp mũi, rốn làm thành một trục đối xứng: mắt, tai, mũi, tay, chân, ngực v.v.v mang tính đối xứng Tính đối xứng của đôi mắt làm người ta nhìn đồ vật chuẩn xác hơn; tính đối xứng của đôi tai làm cho người ta có cảm giác lập thể khi nghe âm thanh, xác định chính xác được vị trí của nguồn âm Sự đối xứng của đôi tay, đôi chân là người ta giữ được thăng bằng cho cơ thể
+ Đối xứng là một nội dung nghiên cứu chủ yếu của toán học Nhưng nội dung đối xứng của toán học không giới hạn trong phạm vi hình dáng mà còn bao gồm phạm vi rộng hơn Ví dụ: Trong mặt phẳng toạ độ hai điểm (3;4) và (-3;4) đối xứng với nhau qua trục Oy
+ Học sinh hiểu rõ hơn cách vẽ ảnh của vật tạo bởi gương phẳng
+ Học sinh xác định được hình có trục đối xứng trên thực tế
Trang 4+ Học sinh biết cách trang trí phòng khách, khuôn viên theo hình có trục đối xứng
+ Học sinh thấy được tính đối xứng trong công nghệ chế tạo ôtô, tàu thuỷ, máy bay
5 Thiết bị dạy học, học liệu:
- Thước thẳng có chia khoảng dùng để vẽ hình trong các hoạt động Tranh ảnh minh họa ở các câu hỏi bổ sung và câu hỏi phần: Củng cố - Liên hệ thực tế Tấm bìa có hình dạng tam giác cân, tam giác đều, chữ H, B, A, K để thực hành vẽ trục đối xứng, gấp giấy
- Máy chiếu: Chiếu các tranh ảnh, các địa danh minh họa trong bài học, các câu hỏi và kiến thức trọng tâm của bài học
- Các tài liệu tham khảo: SGK, SGV về các môn Vật lí 7; Công nghệ 6,8; Mỹ thuật 6; Sinh học 6,7; Lịch sử 7; Địa lí 6
6 Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học:
Mô tả các hoạt động dạy học qua giáo án Hình học 8, tiết 9 – 10: Đối xứng trục Tôi đã bổ sung một số hình ảnh và câu hỏi có liên quan đến chủ đề tích
hợp các môn học như môn Vật lí, Công nghệ, Mỹ thuật, Sinh học, Lịch sử, Địa
lí Để học tốt bài học này học sinh cần nắm được các kiến thức liên môn nói trên
GIÁO ÁN HÌNH HỌC 8:
Tiết 9 - 10 : §6 ĐỐI XỨNG TRỤC
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức: Học sinh nắm vững định nghĩa hai điểm đối xứng với nhau qua
một đường thẳng; Hiểu được định nghĩa về hai hình đối xứng với nhau qua một đường thẳng; Nhận biết được hai đoạn thẳng đối xứng với nhau qua một đường thẳng; Hiểu được định nghĩa về hình có trục đối xứng và qua đó nhận biết được hình thang cân là hình có trục đối xứng
Trang 52 Kĩ năng: Học sinh biết vẽ điểm đối xứng với một điểm cho trước, vẽ đoạn
thẳng đối xứng với đoạn thẳng cho trước qua một đường thẳng Biết chứng minh hai điểm đối xứng với nhau qua một một đường thẳng
3 Thái độ:
- Học sinh tích cực hợp tác Rèn tính cẩn thận và say mê học tập
- Thấy rõ trục đối xứng có ứng dụng trong rất nhiều lĩnh vực
4 Tư duy: Học sinh biết nhận ra một số hình có trục đối xứng trong thực tế
Bước đầu biết áp dụng tính đối xứng trục vào việc vẽ hình, gấp hình
II CHUẨN BỊ:
- GV: Máy chiếu, thước thẳng chia khoảng, tranh ảnh Tấm bìa có hình dạng tam giác cân, tam giác đều, chữ H, B, K, A
Chèn một số hình ảnh các địa danh nêu trong bài dạy
- HS: Thước thẳng chia khoảng, tranh ảnh, kéo, giấy kẻ ô vuông để thực hành cắt chữ H, B, K, A Tấm bìa có hình dạng tam giác cân, tam giác đều
III PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
Phương pháp đàm thoại gợi mở, giải quyết vấn đề, luyện tập củng cố
IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 Ổn định lớp:
- Kiểm tra sĩ số học sinh
- Ổn định tổ chức lớp
2 Kiểm tra bài cũ:
- HS1: Thế nào là đường trung trực của đoạn thẳng? Vẽ đường trung trực của
đoạn thẳng AB
3 Bài mới:
GV đặt vấn đề vào bài: Trong môn Mỹ Thuật người ta thường gấp giấy để cắt một số chữ cái
H B K A
? Những chữ nào có thể gấp giấy cắt được thì chúng ta cùng vào tìm hiểu bài học ngày hôm nay
Trang 6Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung kiến thức Hoạt động1: Tìm hiểu về hai điểm
đối xứng qua một đường thẳng:
HS làm ?1
GV: Ta nói điểm A đối xứng với A’
qua đường thẳng d Hay điểm A’
đối xứng với A qua đường thẳng d
Hay hai điểm A và A’ đối xứng với
nhau qua đường thẳng d
GV: Khi nào thì hai điểm gọi là đối
xứng nhau qua một đường thẳng?
GV rút ra định nghĩa
Tích hợp môn Vật lý
Ở môn Vật lý 7 Bài 6 Khi thực
hành vẽ ảnh của điểm S qua guơng
phẳng là điểm S’ Hai điểm S và S’
có quan hệ gì?
Như vậy để vẽ ảnh của một điểm
qua gương ta sẽ vẽ như hai điểm
đối xứng nhau qua một đường
thẳng Và khoảng cách SO luôn
bằng OS’ với O là trung điểm của
đoạn thẳng SS’
HS làm ?1
HS: A đối xứng với A’qua đường thẳng d
HS trả lời: Khi Đường thẳng đó là đường trung trực của đoạn thẳng nối 2 điểm đó
HS: Đọc định nghĩa (SGK)
HS : Hai điểm S và S’ là hai điểm đối xứng qua gương phẳng
1 Hai điểm đối xứng qua một đường thẳng.
d H A
A'
B
- Định nghĩa (SGK)
- Quy ước: Nếu điểm B nằm trên đường thẳng d thì điểm đối xứng với B qua đường thẳng d cũng
là điểm B
S /
I
. S
. A
O
Trang 7GV: ? Cho B∈d tìm điểm đối xứng
của B qua đường thẳng d
Hoạt động 2: Tìm hiểu về hai hình
đối xứng qua một đường thẳng:
GV: yêu cầu HS làm ?2
Gv:? A đối xứng với A’ qua d, B
đối xứng B’ qua d, C đối xứng với
C’ qua dvà C∈AB thì C’ có thuộc
A’B’ hay không?
GV: Ta nói đoạn thẳng AB và A’B’
đối xứng nhau qua d
GV: Cho học sinh rút ra định nghĩa
GV: Giới thiệu trục đối xứng của
hai hình
? Tìm hai hình đối xứng nhau qua d:
C'
B' A'
C
B
A
Tích hợp môn Vật lý
So sánh độ lớn của vật với độ lớn
của ảnh ?
HS: điểm đối xứng của B là B
HS làm ?2
1HS vẽ hình trên bảng HS ở dưới vẽ hình vào vở
B '
C '
d
B C
A '
A
HS trả lời: C’ ∈A’B’
vì 3 điểm A’,B’C’
thẳng hàng
Hs đọc định nghĩa
- HS: d gọi là trục đối xứng của hai hình
HS trả lời
2 Hai hình đối xứng qua một đường thẳng.
- Định nghĩa (SGK)
Đường thẳng d gọi là trục đối xứng của hai hình
- Hai đoạn thẳng(góc, tam giác) đối xứng với nhau qua 1 đường thẳng thì chúng bằng nhau
Trang 8GV: Từ đó dự đoán xem 2 đoạn
thẳng AB và A’B’, ∆ABC và ∆
A’B’C’, hai chiếc bút chì có bằng
nhau không?
Hoạt động 3: Tìm hiểu về hình có
trục đối xứng:
Yêu cầu HS làm ?3
GV cho HS đọc sách giáo giới thiệu
AH là trục đối xứng của Δ cân ABC
GV:? (HS khá giỏi) Khi nào hình H
có trục đối xứng d
GV : yêu cầu HS làm bài tập
Mỗi hình sau có bao nhiêu trục đối
xứng
Tích hợp môn mỹ thuật
Quay lại câu hỏi đầu bài chúng ta
gấp giấy để cắt được những chữ cái
nào?
H B K A
GV Trong các tứ giác đã học (hình
thang, hình thang cân) hình nào có
- HS: Độ lớn của vật
bằng độ lớn của ảnh.
HS rút ra chú ý : Hai hình đối xứng nhau qua 1 đường thẳng thì chúng bằng nhau
HS làm ?3
HS đọc
HS trả lời
HS trả lời
- Ha có 1 trục đối xứng
3 Hình có trục đối xứng
B A
- Định nghĩa(SGK)
Ta nói hình H có trục đối xứng d
- Định lí(SGK)
Trang 9trục đối xứng.
Hoạt động 4: Củng cố - Liên hệ
thực tế:
BT: GV trình chiếu các hình ảnh
trong thực tế yêu cầu HS tìm trục
đối xứng ( GV có thể cho HS nêu
tên địa danh, vật )
Hình 1: Phòng khách
Tích hợp môn Công Nghệ 6
GV: Phòng khách trên được sắp xếp
theo phong cách đối xứng, từ ghế
sofa đến những chiếc đèn bàn ấn
tượng đều được sắp xếp giống nhau
một cách hoàn hảo tạo nên sự hài
hòa cho căn phòng
- Hb có 3 trục đối xứng
- Hc có vô số trục đối xứng
- HS trả lời chữ cái
H, A ta có thể dùng gấp giấy để cắt vì khi gấp tấp bìa theo trục đối xứng thì thì
2 phần của tấm bìa trùng nhau (HS gấp thực hành)
HS: Hình thang cân
HS đọc định lí SGK
Hình 1: Trục đối xứng là bàn Đây là cách trang trí phòng khách theo kiểu đối xứng, chúng ta đã được tìm hiểu trong môn Công Nghệ 6- Chương II: Trang trí nhà ở
K
H
C D
B A
4 Củng cố - Liên hệ thực tế
Học sinh thấy được những ứng dụng của trục đối xứng trong cuộc sống thực tế
Trang 10Hình 2a: Trang trí họa tiết
Hình 2b: Trang trí hình vuông
Tích hợp môn Mỹ thuật 6
Trong môn Mỹ Thuật lớp 6 : Các
hoạ tiết thường được sắp xếp đối
xứng( bằng nhau, giống nhau) qua
các đường trục ngang dọc
Hình 3a: Cây thuốc dạ cẩm
Hình 3b: Hình dạng con bướm
Hình 2a,b Trục đối xứng là 2 đường vuông góc hoặc đường chéo Sử dụng trục đối xứng trong môn Mỹ Thuật 6:
Bài 18: Trang trí hình vuông
Trang 11Tích hợp môn Sinh học 6,7
-Kiểu lá mọc đối ( mọc đối xứng
trục) có tác dụng tiếp nhận được
nhiều ánh sáng, để tiến hành quang
hợp giúp cho sự sinh trưởng phát
triển của cây tốt hơn
-Trong các loài côn trùng hay trong
tất cả các loài động vật tiến hoá cao
nhất đều có tính đối xứng trong cơ
thể của nó
Hình 4a: Ngọ môn
Tích hợp môn Lịch sử 7 và Lịch sử
thế giới.
GV: Sử dụng trục đối xứng trong
xây dựng, kiến trúc làm cho công
trình khu đại nội Cố Đô Huế từ
cổng nhìn vào có kiến trúc hài hoà
cân đối Tạo nên một vẻ đẹp cổ kính
mà hiện đại để lại trong lòng du
khách mỗi lần đến Huế không thể
quên Cố Đô Huế được xây dựng từ
thời Gia Long (1802) và đạt tới quy
mô hoàn chỉnh dưới triều Minh
Hình 3a,b:Lá cây được sắp xép mọc theo kiểu đối nhau
Cấu tạo hình dạng bên ngoài của động vật đa số có hình dạng đối xứng ( trục đối xứng)
Môn Sinh học 6:
Chương IV: Lá – Bài 19: Đặc điểm bên ngoài của lá
Môn sinh 7: Từ động vật bậc thấp đến động vật bậc cao
Trang 12ở các thời vua Nguyễn tiếp theo,
thành một tổng thể kiến trúc độc
đáo và đa dạng Năm 1993
UNESCO đã cấp bằng công nhận cố
đô Huế là Di sản văn hoá thế giới
Hình4b: Tháp đôi rực rỡ trong ánh
sáng lung linh
Lampur( Malaysia ) không khỏi
choáng ngợp với tòa tháp đôi
Petronas đẹp lộng lẫy, vút lên giữa
trời xanh Chiều cao 452m gồm 88
tầng, hai tòa tháp luôn đối xứng
nhau
Hình 4a Trục đối xứng là đường nối điểm giữa của mái nhà với điểm giữa của chân cổng Cố Đô Huế Cố Đô Huế cũng như nhiều công trình kiến trúc cổ mà các em đã biết đến qua môn Lịch Sử 6, Lịch sử 7 người cũng
ta xây dựng theo kiểu đối xứng
Vành đai lạnh
Vành đai lạnh
0 °
Cực Bắc
Hình 5: Các vành đai nhiệt
23 ° 27’B
23 ° 27’N
Cực Nam
Trang 13Tích hợp môn Địa lí 6
Sự phân bố lượng ánh sáng và nhiệt
của Mặt Trời trên bề mặt Trái Đất
không đồng đều Nơi nào có góc
chiếu sáng càng lớn, thời gian chiếu
sáng càng dài thì càng nhận được
nhiều ánh sáng và nhiệt Chính vì
thế, người ta có thể chia bề mặt Trái
Đất ra năm vành đai nhiệt đới, các
vành đai nhiệt đới đối xứng nhau
qua đường xích đạo
Hình 6a : Máy bay đang bay
Hình 6b: Tàu thủy
Tích hợp khoa học kĩ thuật hiện đại
Ngày nay khi khoa học ngày càng
phát triển và hiện đại, thì các nhà
khoa học luôn quan tâm đến tính đối
- Không chỉ có các công trình kiến trúc xưa mà các công trình kiến trúc hiện đại ngày nay cũng có tính đối xứng
