THUC HANH VE THANH NGU DIEN CO MOI DANG NGOC

ĐÂY LÀ BÀI THAO GIẢNG TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG LÊ THÁNH TÔNG QUẢNG NINH, BÀI SOẠN ĐƠN GIẢN, DỄ HIỂU, DÀNH CHO CÁC BẠN THAM KHẢO ĐỂ DẠY VÀ HỌC TRÂN TRỌNG CẢM ƠN ĐÂY LÀ BÀI THAO GIẢNG TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG LÊ THÁNH TÔNG QUẢNG NINH, BÀI SOẠN ĐƠN GIẢN, DỄ HIỂU, DÀNH CHO CÁC BẠN THAM KHẢO ĐỂ DẠY VÀ HỌC TRÂN TRỌNG CẢM ƠN ĐÂY LÀ BÀI THAO GIẢNG TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG LÊ THÁNH TÔNG QUẢNG NINH, BÀI SOẠN ĐƠN GIẢN, DỄ HIỂU, DÀNH CHO CÁC BẠN THAM KHẢO ĐỂ DẠY VÀ HỌC TRÂN TRỌNG CẢM ƠN HÀ CỐI

Tiết: 24 Tiếng Việt

THỰC HÀNH

VỀ THÀNH NGỮ, ĐIỂN CỐ

“Lặn lội thân cò khi quãng vắng,

Eo sèo mặt nước buổi đò đông.

Một duyên hai nợ âu đành phận, Năm nắng mười mưa dám quản công”.

(Trần Tế Xương, Thương vợ)

Tiết: 24 Tiếng Việt

cả con

Làm lụng vất vả dưới nắng mưa

Ngắn gọn, cô đọng Cấu tạo ổn định Hình ảnh cụ thể, sinh

động Nội dung khái quát

Biểu cảm

Dài dòng Cấu tạo không

ổn định

Tiết: 24 Tiếng Việt

- Người nách thước, kẻ tay đao,

Đầu trâu mặt ngựa ào ào như sôi

- Một đời được mấy anh hùng,

Bõ chi cá chậu chim lồng mà chơi !

- Đội trời đạp đất ở đời,

Họ Từ tên Hải vốn người Việt Đông

(Nguyễn Du-Truyện Kiều)

THỰC HÀNH

VỀ THÀNH NGỮ, ĐIỂN CỐ

bị gò bó, tù túng, mất tự do than thở, đau xót.

-Đội trời đạp đất : cuộc sống tự do, ngang tàng, không chịu khuất phục bất cứ uy

quyền nào  khí phách anh hùng của Từ Hảitự tin , ngưỡng mộ

=> Hình ảnh so sánh cụ thể, giàu tính biểu cảm, thể hiện thái độ , cảm xúc của người viết

1/ Khái niệm: Thành ngữ là những ngữ cố định, khi sử dụng trong câu,

thường không có sự thay đổi về hình thức cấu tạo, và tương đương về

nghĩa, về vai trò ngữ pháp với một từ hoặc một cụm từ tự do.

2/Thành ngữ còn có những giá trị nổi bật về:

- Tính hình tượng:

Thành ngữ thường dùng cách nói có hình ảnh cụ thể, thông qua những hình ảnh cụ thể (thuận buồm xuôi gió, mẹ tròn con vuông,…).

- Tính khái quát về nghĩa:

Tuy dùng hình ảnh cụ thể, nhưng thành ngữ lại có mục đích nói về những điều có tính khái quát cao, có chiều sâu và bề rộng Vì vậy nghĩa của thành ngữ thường mang tính triết lí sâu sắc, thâm thuý, hàm súc.

và cho biết thế nào là điển cố :

“Giường kia treo cũng hững hờ, Đàn kia gảy cũng ngẩn ngơ tiếng đàn”.

(Nguyễn Khuyến, Khóc Dương Khuê)

Tiết: 24 Tiếng Việt

- Đàn kia: Tương truyền Bá Nha và Chung Tử

Kì là hai người bạn Bá Nha là người chơi đàn giỏi Tử Kì có tài nghe tiếng đàn của Bá Nha

mà hiểu được điều Bá Nha đang nghĩ Người ta gọi đó là bạn tri âm Sau khi Tử Kì chết, Bá

Nha đập bỏ đàn

→ Khẳng định tình bạn thắm thiết, keo sơn của Nguyễn Khuyến và Dương Khuê

từ xưa để nói lên những điều mang

ý nghĩa triết lí , khái quát trong cuộc sống

- Cấu tạo ngắn gọn (một từ, cụm từ nhắc lại sự kiện cũ), nội dung rất hàm súc, sâu xa

Tiết: 24 Tiếng Việt

Ba thu dọn lại một ngày dài ghê.

-Nhớ ơn chín chữ cao sâu,

Một ngày một ngả bóng dâu tà tà

-Khi về hỏi liễu Chương Đài

Cành xuân đã bẻ cho người chuyên tay-Bấy lâu nghe tiếng má đào,

Mắt xanh chẳng để ai vào có không?

(Nguyễn Du, Truyện Kiều)

- Ba thu : Kinh thi có câu “Nhất nhật bất kiến như tam thu hề” (Một ngày không gặp nhau thì lâu như ba mùa thu) Dùng điển cố này tuy rất ngắn gọn nhưng câu thơ nói được tình cảm sâu nặng của

Kim Trọng đối với Thúy Kiều.

Tiết: 24 Tiếng Việt

II Thực hành về

điển cố

Bài tập 4

(SGK, tr.67)

- Mắt xanh: Nguyễn Tịch đời Tấn quý ai thì

tiếp bằng mắt xanh (lòng đen của mắt), không

ưa ai thì tiếp bằng mắt trắng (lòng trắng của mắt) Dẫn điển cố này, Từ Hải muốn nói với

Thuý Kiều rằng chàng biết Thuý Kiều ở chốn lầu xanh, hằng ngày phải tiếp khách làng

chơi, nhưng chưa hề ưa ai, bằng lòng với ai

Câu nói thể hiện lòng quý trọng, đề cao phẩm giá của nàng Kiều.

- Liễu Chương Đài: Gợi chuyện xưa của người

đi làm quan ở xa, viết thư về thăm vợ có câu:

“Cây liễu ở Chương Đài xưa xanh xanh, nay

có còn không hay là tay khác đã vịn bẻ mất rồi” Nguyễn Du dẫn điển cố này để nói về Thúy Kiều mường tượng đến cảnh Kim Trọng trở về thì nàng đã thuộc về tay người khác rồi.

Mẹ tròn con vuông :

Sinh nở bình an, mẹ con đều khỏe mạnh

 Sự trọn vẹn, tốt đẹp

VD: Chúc chị mẹ

tròn con vuông!

VD: Nói với nó cũng giống

như nước đổ đầu vịt.

Nấu sử sôi kinh: sự

chăm chỉ, cần cù trong học tập

VD: Nhờ nấu sử sôi

kinh nên Âu mới qua

khỏi kì thi quan trọng đó

như lời đe.

VD: Nhưng lòng tôi chỉ

khát thèm vô hạn những làn roi mẹ đánh cuối

năm, những làn roi mẹ giấu mặt khóc thầm,

những làn roi giơ cao

đánh khẽ (Tố Nguyên)

(Hồ Xuân Hương, Bánh

trôi nước)

thói lười biếng, bệnh cưỡi ngựa xem hoa và bệnh hình thức giả tạo

(Báo QĐND)

Gót chân A – sin: chỗ yếu

nhất của một con người

VD: Hắn cố che đậy cái gót

chân A – sin của hắn đấy

thôi, đừng sợ

thanh niên ngày nay không ngần ngại bất cứ việc gì.

Ếch ngồi đáy giếng: hiểu

biết ít, tầm nhìn bị hạn chế, do điều kiện tiếp xúc hạn hẹp

VD: Nếu chỉ ngắm mình

thôi thì khác gì ếch ngồi đáy giếng