TRƯỜNG ĐẠI HỌC TN & MT HÀ NỘIKHOA MÔI TRƯỜNG TIỂU LUẬN MÔN: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU KHOA HỌC ĐỀ TÀI: Nghiên cứu vai trò của ứng dụng công cụ mô hình hóa trong công tác quản lý môi trường
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC TN & MT HÀ NỘI
KHOA MÔI TRƯỜNG
TIỂU LUẬN MÔN: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
ĐỀ TÀI:
Nghiên cứu vai trò của ứng dụng công cụ mô hình hóa
trong công tác quản lý môi trường tại Việt Nam hiện nay
NGÀNH QUẢN LÝ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG
GVHD: Hoàng Ngọc Khắc Sinh viên thực hiện: Chu Thị Hạnh Lớp ĐH2QM1
Mã sv: DC00201206
Hà Nội, tháng 10/2014
Trang 2A ĐẶT VẤN ĐỀ
1 Lí do chọn đề tài: Ở Việt Nam hiện nay có thể nói rằng vấn đề môi
trường đã là một vấn đề thời sự nóng bỏng trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Ngày nay cùng với sự hội nhập kinh tế quốc
tế ngày càng sâu đòi hỏi chúng ta phải có những nỗ lực phát triển Tuy nhiên cùng với những nỗ lực phát triển ấy là vấn đề môi trường đang bị
đe dọa nghiêm trọng, tình hình này đã tạo nên những mâu thuẫn gay gắt trên con đường phát triển của đất nước, giữa bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế Đứng trước thách thức đó đòi hỏi nhà nước phải có những biện pháp quản lý thích hợp để dung hòa giữa phát triển kinh tế và bảo
vệ môi trường Các công cụ quản lí môi trường là môt trong những biện pháp mà nhà nước đưa ra để quản lí môi trường một cách chính xác, sát sao và hiệu quả Công cụ quản lí mà em đưa ra là công cụ mô hình hóa Ngày nay, hầu hêt các ngành khoa học đều sử dụng mô hình, tuy nhiên
sử dụng với nhiều phương pháp tiếp cận và cách thức khác nhau Sự đô thị hóa và phát triển công nghệ đã tác động mạnh vào môi trường Năng lượng và các chất ô nhiễm được phát thải, xả thải vào môi trường sinh thái, và tại đây chúng gây nên sự phát triển nhanh chóng của tảo hay vi khuẩn, phá hoại các loài khác dẫn tới làm thay đổi cấu trúc sinh thái Một hệ sinh thái bất kỳ đều rất phức tạp Chính vì vậy việc tiên đoán các tác động lên môi trường là một nhiệm vụ khá nặng nề Chính vì lý do này
đã biến mô hình trở thành một công cụ có ích bởi vì mô hình là bức tranh
phản ánh thực tế Vì vậy, em xin tìm hiểu đề tài: “ Nghiên cứu vai trò của việc ứng dụng công cụ mô hình hóa trong công tác quản lý môi trường tại Việt Nam hiện nay”
2 Đối tượng nghiên cứu: Công cụ mô hình hóa
3 Phạm vi nghiên cứu: Việt Nam
4 Mục đích: Tìm hiểu rõ vai trò của công cụ mô hình hóa trong công
tác quản lý môi trường ở Việt Nam hiện nay
5 Mục tiêu:
Trang 3 Hiểu rõ về công cụ mô hình hóa cũng như vai trò của công cụ này trong công tác quản lí môi trường
Đưa ra được các ưu, nhược điểm của việc áp dụng công cụ mô hình hóa trong quản lí môi trường tại Việt Nam
6 Nội dung
Khái quát chung về công cụ mô hình hóa ở Việt Nam
1 Khái niệm mô hình hóa
Mô hình hóa: là môt môn khoa học về cách mô phỏng các sự
vật, hiện tượng hay quá trình xảy ra trong tự nhiên va xã hội giúp cho con người hiểu biết sâu hơn về chúng cũng như
những thông tin về thế giới thực ( Theo TSKH Bùi Tá Long)
Mô hình hóa môi trường: là một ngành khoa học mô phỏng
hiện tượng lan truyền chất ô nhiễm và dự báo những thay đổi
môi trường theo không gian và thời gian (Theo TS Lê Anh Tuấn)
2 Công cụ mô hình hóa trong quản lý môi trường ở Việt Nam
Hiện nay, việc áp dụng công cụ này vào quản lí môi trường ở Việt Nam còn nhiều hạn chế
3 Vai trò của ứng dụng công cụ mô hình hóa trong quả lí môi trường
Dự báo các vấn đề môi trường trong tương lai
Là công cụ đắc lực cho việc đưa ra các giải pháp về các vấn
đề môi trường, hay cho việc xây dựng các bộ luật giúp giảm thiểu hay kiểm soát ô nhiễm
Là công cụ hữu ích trong việc kiểm soát các các hệ thống phức tạp
Phản ánh các đặc tính của hệ sinh thái
Dùng để kiểm tra các giả thiết khoa học
Trang 4 Giảm chi phí lấy mẫu cho các công trình nghiên cứu khoa học, quan trắc, thu thập số liệu
Giải quyết khó khăn đối với các phản ứng xảy ra quá lâu
Có thể thay đổi với những thử nghiệm theo ý muốn, có thể thử nghiệm những thí nghiệm nguy hiểm ( ví dụ: Sức ảnh hưởng của các vụ nổ)
4 Ưu, nhược điểm của công cụ mô hình hóa khi ứng dụng tại Việt Nam
Nhược điểm:
- Các mô hình chủ yếu là do người nước ngoài lập ra, chưa phù hợp với điều kiện địa lí, khí hậu của nước ta Do đó, khi áp dụng phải qua quá trình hiệu chỉnh nên hiệu quả và độ chính xác chưa cao
- Để mô hình đạt hiệu quả cao còn phụ thuộc vào kỹ năng của người
sự dụng mô hình
- Kỹ thuật lấy mẫu ngoài hiện trường cũng như trong phòng thí nghiêm có ảnh hưởng lớn tới quá trình sự dụng mô hình
Ưu điểm:
- Giảm chi phí lấy mẫu cho các công trình nghiên cứu khoa học, quan trắc, thu thập số liệu, trong khi điều kiện nước ta chỉ đang phát triển
- Giải quyết khó khăn đối với các phản ứng xảy ra quá lâu ( Ví dụ:
Mô phỏng nồng độ của chất độc màu da cam trong đất qua thời gian)
- Việc áp dụng mô hình hóa trong công tác quản lí môi trường tại Việt Nam còn là một vấn đề khá mới trong khi những nước phát triển đã
áp dụng rất nhiều Do đó, nước ta có thể học hỏi kinh nghiệm của những nước đi trước
B PHƯƠNG PHÁP LUẬN NGHIÊN CỨU.
Trang 5Phương pháp thu thập tài liệu: Là phương pháp phổ biến được áp dụng trong quá trình nghiên cứu Các tài liệu về mô hình hóa, mô hình hóa và môi trường
C PHƯƠNG TIỆN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.
1 Phương pháp nghiên cứu cơ sở lí thuyết
Nghiên cứu và tìm hiểu các tài liệu trong nước liên quan tới mô hình hóa môi trường
2 Phương pháp khảo sát thực địa
Dựa vào quá trình học tập và những kiến thức tích lũy được trên lớp trong môn học Mô Hình Hóa của giảng viên: Lưu Thế Anh
3 Phương pháp tổng hợp số liêu
Dựa vào các tài liệu thu thập được và những điều tích lũy được dùng làm cơ sở dữ liệu cho đề tài
D KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.
Qua quá trình nghiên cứu cho ta thấy mô hình hóa có vai trò quan trọng với môi trường nói chung cũng như với công tác quản lí môi trường nói riêng Đặc biệt với một nước đang phát triển như nước ta thì nên áp dụng công cụ này trong quản lí môt trường môt cách thường xuyên hơn và áp dụng một cách có hiệu quả hơn
Việc áp dụng mô hình hóa vào quản lí môi trường có vai trò rất quan trọng trong việc đưa ra các giải pháp kịp thời về các vấn đề môi trường bức xúc cũng như các điểm ô nhiễm nặng nề tại thời điểm hiện tại Cũng như có thể dự báo trước các vấn đề về môi trường trong tương lai Nhằm đưa ra các biện pháp sản xuất, khai thác, sử dụng tài nguyên môi trường hợp lí nhất, tránh sự cạn kiệt về các nguồn tài nguyên trong tương lai, tránh các sự cố môi trường xảy ra bất ngờ làm ảnh hưởng tới cuộc sống của người dân
Ngoài ra, việc áp dụng mô hình hóa vào công tác quản lí môi trường còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển các dự án, nghiên cứu khoa học về môi trường
Trang 6Việc áp dụng mô hình hóa ở nước ta vẫn còn nhiều hạn chế và để việc
áp dụng mô hình hóa có hiệu quả hơn thì nên kết hợp một cách nhuần nhuyễn các công cụ khác trong quản lí môi trường
Cố gắng khắc phục những hạn chế để việc áp dụng mô hình hóa có hiệu quả hơn Như rèn luyện kỹ năng chuyên môn, sử dụng các công trình nghiên cứu khoa học của các tác giả nước ngoài cũng như trong nước một cách chọn lọc, khoa học
E TÀI LIỆU THAM KHẢO.
1 TSKG Bùi Tá Long 2008 Giáo trình mô hình hóa môi trường
Nhà xuất bản Đại Học Quốc Gia Thành Phố Hồ Chí Minh, tập 1, trang 9 – 14
2 TS Lê Tuấn Anh 2008 Giáo trình mô hình hóa môi trường
trường Đại Học Cần Thơ, Cần Thơ, trang 7- 13
3 http://123doc.vn/document/78772-ung-dung-phuong-phap-gis-va-mo-hinh-hoa-moi-truong-vao-danh-gia-tac-dong-moi-truong.htm
4 http://www.wattpad.com/5105919-mo-hinh-hoa-moi-truong-1
5 http://www.wattpad.com/5105919-mo-hinh-hoa-moi-truong-1/ page/2