Trình bày cảm nhận về những cái hay của đọan văn sau:“ Ấy đấy, cái mùa xuân thần thánh của tôi nó làm cho người ta muốn phát điên lên như thế đấy. Ngồi yên không chịu được. Nhựa sống ở trong người căng lên như máu căng lên trong lộc của loài nai, như mầm non của cây cối, nằm im mãi không chịu được, phải trồi ra thành những cái lá nhỏ ti ti giơ tay vẫy những cặp uyên ương đứng cạnh”. (Trích “Mùa xuân của tôi” Vũ Bằng)
Trang 1TRƯƠNG THCS NGA THỦY ĐỀ KHẢO SÁT häc sinh giái líp 7 ( Lần 2)
M«n thi: Ng÷ v¨n
n¨m häc: 2015 - 2016 Thêi gian lµm bµi: 150 phót
(Tiếng gà trưa, Xuân Quỳnh, Ngữ văn 7, tập 1)
a Chỉ ra và nêu đặc điểm của các biện pháp tu từ được sử dụng trong
đoạn thơ
b Viết đoạn văn trình bày cảm nhận của em về hiệu quả nghệ thuật của
các phép tu từ đó trong việc thể hiện nội dung
Câu 2 (3 điểm):
Trình bày cảm nhận về những cái hay của đọan văn sau:
“ Ấy đấy, cái mùa xuân thần thánh của tôi nó làm cho người ta muốn phát
điên lên như thế đấy Ngồi yên không chịu được Nhựa sống ở trong người
căng lên như máu căng lên trong lộc của loài nai, như mầm non của cây cối,
nằm im mãi không chịu được, phải trồi ra thành những cái lá nhỏ ti ti giơ tay
vẫy những cặp uyên ương đứng cạnh” (Trích “Mùa xuân của tôi”- Vũ Bằng)
Câu 3 (4,0 điểm):
Ngạn ngữ Hi Lạp có câu: "Học vấn có những chùm rễ đắng cay nhưng
hoa quả lại ngọt ngào"
Em hiểu ý kiến trên như thế nào? Hãy nói rõ quan niệm của em về vấn
đề này
Trang 3-Hết -HƯỚNG DẪN CHẤM THI CHỌN HSG
MÔN: NGỮ VĂN 7
Câu 1: 3 điểm
1 Về kĩ năng:
- Nhận diện được các biện pháp tu từ và đặc điểm của nó trong đoạn thơ
- Xác định được yêu cầu của đề; biết viết đoạn văn trình bày cảm nhận (suy nghĩ, đánh giá, bàn luận…) thể hiện cảm xúc của người viết về vấn đề đề bài đặt ra; kết hợp hài hoà tình cảm và suy nghĩ
- Kết cấu chặt chẽ, diễn đạt trong sáng; không mắc lỗi diến đạt
2 Về kiến thức:
a Chỉ ra và nêu đặc điểm của các biện pháp tu từ được tác giả sử dụng
trong đoạn thơ:
( 1,0 điểm)
- Điệp ngữ: vì Đặc điểm: điệp ngữ cách quãng.
- Liệt kê: Vì lòng yêu Tổ quốc/ Vì xóm làng thân thuộc/ Bà ơi cũng vì bà/
Vì tiếng gà cục tác/ Ổ trứng hồng tuổi thơ Đặc điểm: trình bày từ khái quát
đến cụ thể
* Lưu ý: Phép liệt kê ở đây về bản chất là liệt kê theo kiểu tăng tiến –
trình tự khái quát đến cụ thể cũng nhằm khắc sâu thêm lòng yêu quê hương, đất nước Thí sinh trình bày “tăng tiến” là chấp nhận được.
b Viết đoạn văn cảm nhận: (2 điểm)
Những ý chính cần thể hiện:
- Xác định được vị trí, nội dung chính của đoạn thơ: Sau những kỉ niệm về
bà hiện lên trong hồi tưởng, người chiến sĩ trở về với hiện tại và bộc lộ cảm
Trang 4xúc, suy nghĩ về mục đích chiến đấu
( 0,25 điểm)
- Điệp ngữ cách quãng “v×” lặp lại bốn lần ở bốn dòng thơ liên tiếp gây chú
ý cho người đọc, nhấn mạnh nguyên nhân chiến đấu của người chiến sĩ
- Điệp ngữ vì kết hợp phép liệt kê trên đây một cách nhuần nhuyễn không
chỉ nhấn mạnh được mục đích chiến đấu mà còn lí giải một cách cảm động ngọn nguồn của lòng yêu nước, làm sáng lên một chân lí phổ biến Liên hệ:
“Lòng yêu nhà, yêu làng xóm, yêu miền quê trẻ nên lòng yêu Tổ quốc”(I
Ê-ren-bua) Tiếng gà đã đồng vọng với tiếng của quê hương, gia đình, đất nước
( 0,5 điểm)
- Đoạn thơ ngắn, diễn đạt tự nhiên với việc kết hợp hai phép tu từ đã hoàn thiện mạch cảm xúc của bài thơ, làm sâu sắc thêm tình yêu quê hương đất nước của nhân vật trữ tình
Trang 5- Đó là cảm xúc say mê, rạo rực đến ngất ngây của một con người luôn khát khao mong chờ mùa xuân, đón nhận mùa xuân với tất cả tình yêu nồng nhiệt của mình
- Giọng văn sôi nổi, tha thiết của Vũ Bằng đã truyền sang người đọc khiến ta cũng như cũng thấy rạo rực và ngất ngây
- Không chỉ cảm nhận mùa xuân bằng những giác quan quen thuộc, nhà văn còn cảm nhận mùa xuân bằng tất cả những giác quan, những cảm xúc đặc biệt nhất của tâm hồn Sự cảm nhận ấy được diễn tả bằng những câu văn rất giàu hình ảnh và gợi cảm với một loạt các hình ảnh so sánh liên tưởng đầy ấn tượng: nhựa sống trong lòng người căng lên được ví như máu căng lên trong lộc của loài nai, như mầm non của cây cối…; tình cảm gia đình đầm ấm khiến lòng người vui sướng được nhà văn liên tưởng với cảnh không biết bao nhiêu
là hoa mới nở, bướm ra ràng mở hội liên hoan
-Tình yêu nồng nàn mà tác giả dành cho mùa xuân cũng là dành cho quê
hương , đất nước
Câu 3: 4 điểm
*Yêu cầu về kĩ năng: học sinh trình bày thành bài văn nghị luận giải thích kết
hợp trình bày quan điểm của bản thân
* Yêu cầu về kiến thức:
a Ý nghĩa câu ngạn ngữ:
- Câu ngạn ngữ có phép ẩn dụ: chùm rễ đắng cay, hoa quả ngọt ngào- tạo nên nghĩa hàm súc, cô đọng
- Học vấn được hiểu là trình độ hiểu biết của người có học
- Con đường đi tới học vấn đầy khó khăn, gian khổ (những chùm rễ đắng cay)
- Học vấn mang lại niềm vui và hạnh phúc cho con người (hoa quả ngọt ngào)
Trang 6- Phải nhìn thấy cả hai mặt của vấn đề và cần xác định rõ chỉ có không ngại khó, chúng ta mới có thể thành công trong học tập.
b Khẳng định chân lí trong câu ngạn ngữ:
- Có học vấn thì con người mới có đủ khả năng làm chủ thiên nhiên, làm chủ
xã hội, nhất là làm chủ vận mệnh của mình Trên cơ sở ấy, đời sống vật chất
và tinh thần mới được nâng cao
- Muốn có học vấn cao phải nỗ lực không ngừng Lao động trí óc vất vả, phải lao tâm khổ trí
- Cần có thái độ khó khăn mấy cũng không lùi bước Thắng không kiêu, bại không nản
- Tấm gương tiêu biểu vượt khó trong học tập: Bác Hồ nghiêm túc trong học tập nên đã đạt tới trình độ học vấn cao, giáo sư Ngô Bảo Châu đạt giải toán học lừng danh trên thế giới, các thủ khoa trong các đợt thi vào đại học hàng năm Lấy dẫn chứng trong học tập và rèn luyện của bản thân, của những người mà mình biết để làm sáng tỏ thêm chân lí trong câu ngạn ngữ trên
c Mở rộng và nâng cao (bày tỏ quan điểm):
- Học vấn không chỉ là tri thức mà còn bao gồm cả việc rèn luyện tư tưởng, tình cảm, đạo đức, nhân cách cao quý Để đạt được những điều đó, chúng ta cần cố gắng rất nhiều Từ bỏ một thói xấu, làm một việc tốt cũng cần phải đấu tranh với bản thân, vượt qua khó khăn, thử thách
- Không phải khi nào trong quá trình học tập cay đắng cũng đến trước, ngọt ngào đến sau Trong học tập nhiều lúc vừa có nỗi khổ vừa có niềm vui Khi
đã ham học, chăm học thì sự say mê sẽ làm ta quên cả mệt nhọc Những lúc
đó, kết quả học tập đạt được sẽ rất cao
Câu 4( 10 điểm)
1 Yêu cầu về kĩ năng: 1điểm
- Đảm b o bài v n ngh lu n v n h c có b c c rõ ràng, lu n i m ả ă ị ậ ă ọ ố ụ ậ đ ể đầ đủ y chính xác
Trang 7- L i v n chu n xác di n ờ ă ẩ ễ đạt trong sáng, ít sai chính t ng pháp, c m xúc sâuả ữ ả
s c.ắ
2 Yêu cầu về kiến thức: 9 điểm
* Giới thiệu vài nét về tác giả, hoàn cảnh sáng tác hai bài thơ, trích dẫn nhận định (1điểm)
* Giải thích: Học sinh cần giải thích được (1điểm)
- Tâm h n ngh s : Là tâm h n c a con ngồ ệ ĩ ồ ủ ười có tình yêu tha thi t, s ng giaoế ốhòa v i thiên nhiên, có nh ng rung c m tinh t trớ ữ ả ế ướ ẻ đẹ ủc v p c a thiên nhiên
- C t cách chi n s : Là lòng yêu nố ế ĩ ước, phong thái ung dung l c quan c aạ ủ
người chi n s ế ĩ
* Ch ng minh:ứ
H c sinh làm sáng t qua hai lu n i m c b n sau:ọ ỏ ậ đ ể ơ ả
1 V ẻ đẹp tâm h n ngh s (3 i m)ồ ệ ĩ đ ể
- ó là rung c m v âm thanh c a ti ng su i t xa v ng l i.Đ ả ề ủ ế ố ừ ọ ạ
- Là s say mê trự ướ ẻ đẹ ủ đc v p c a êm tr ngă
+ Trong bài Cảnh khuya: êm tr ng gi a r ng Vi t B c, ánh tr ng t a xu ngĐ ă ữ ừ ệ ắ ă ỏ ố vòm cây c th , bóng cây in xu ng m t ổ ụ ố ặ đất nh muôn ngàn bông hoa lungưlinh huy n o, i p t “l ng” t o cho b c tranh nh có th n b c, giao hòaề ả đ ệ ừ ồ ạ ứ ư ầ ậ
qu n quýt.ấ
Trang 8+ Trong bài Rằm tháng giêng: V ng tr ng êm r m sáng v ng v c, soi tầ ă đ ằ ằ ặ ỏ
kh p không gian i p t “xuân” ắ Đ ệ ừ đượ ặ ạc l p l i ba l n t o nên m t v tr trànầ ạ ộ ũ ụ
y s c xuân
đầ ứ
HS lấy dẫn chứng, phân tích làm rõ luận điểm
-> Đằng sau b c tranh thiên nhiên tuy t ứ ệ đẹp là tâm h n yêu thiên nhiên thaồthi t, s rung c m tinh t c a thi s H Chí Minh.ế ự ả ế ủ ĩ ồ
2 Cốt cách chiến sĩ (3 i m)đ ể
- C t cách chi n s th hi n lòng yêu nố ế ĩ ể ệ ở ước:(1 i m)đ ể
+ N i ni m b n kho n tr n tr cho v n m nh c a ỗ ề ă ă ă ở ậ ệ ủ đấ ướt n c, th c t i canhứ ớkhuya lo vi c nệ ước (HS l y d n ch ng, phân tích, làm rõ lu n ấ ẫ ứ ậ
- C t cách chi n s th hi n tinh th n l c quan, phong thái ung dung c aố ế ĩ ể ệ ở ầ ạ ủ Bác: (2 i m)đ ể
+ C hai bài th ả ơ đề đượu c làm trong th i kì ờ đầ ủu c a cu c kháng chi n ch ng ộ ế ốPháp đầy gian kh nh ng trong c hai bài ta ổ ư ả đề ắ ặu b t g p hình nh c a Bác v iả ủ ớ phong thái th t ung dung + Th hi n nh ng rung c m tinh t trậ ể ệ ở ữ ả ế ước thiên nhiên đấ ướt n c M c dù ngày êm lo ngh vi c nặ đ ĩ ệ ước, nhi u êm không ng ề đ ủ
nh ng tâm h n Ngư ồ ườ ẫ ưới v n h ng lòng mình v v ề ẻ đẹ đp êm tr ng ă
+ êm tr ng r m tháng giêng Đ ă ằ đầ ứ ốy s c s ng, trong tr o, tẻ ươi sáng, r ng l n ộ ớ
ng sau b c tranh y là tinh th n l c quan, phong thái bình t nh ung dung t
t i c a ngạ ủ ười chi n s cách m ng ế ĩ ạ
Trang 9+ Ni m l c quan cách m ng còn ề ạ ạ đượ ể ệ ởc th hi n hình nh con thuy n lả ề ướ t
* Đánh giá: Hai biểu hiện trong vẻ đẹp tâm hồn của Bác có sự hòa hợp thống nhất một cách tự nhiên, không tách rời Đây là vẻ đẹp trong thơ người cũng là
vẻ đẹp nhất quán trong con người Bác: Tâm hồn nghệ sĩ và cốt cách người chiến sĩ (1điểm)
HẾT
Trang 10-PHÒNG GD&ĐT NGA SƠN KÌ THI CHỌN HSG CẤP
Câu 1: ( 4 điểm) Trình bày cảm nhận của em về bài ca dao sau:
Anh đi, anh nhớ quê nhà,
Nhớ canh rau muống, nhớ cà dầm tương,
Nhớ ai dãi nắng dầm sương, Nhớ ai tát nước bên đường hôm nao.
Câu ( 4 điểm)
Tục ngữ phương Tây có câu:” Im lặng là vàng” Nhưng nhà thơ Tố Hữu lại viết:
Khóc là nhục Rên, hèn Van, yếu đuối
Và dại khờ là những lũ người câm
Trên đường đi như những bóng âm thầm
Nhận đau khổ mà gửi vào im lặng
Trang 11( Liên hiệp lại)Theo em , mỗi nhận xét trên đúng trong những trường hợp nào?
Câu 3 : (12 điểm)
Tiểu thuyết “Tắt đèn” của nhà văn Ngô Tất Tố có nhiều nhân vật, nhưng chị Dậu là một hình tượng trung tâm, là linh hồn của tác phẩm có giá trị hiện thực Bởi chị Dậu là hình ảnh chân thực, đẹp đẽ của người phụ nữ nông dân Việt Nam trước cách mạng tháng tám năm 1945.
Bằng những hiểu biết của em về tác phẩm “Tắt đèn” của Ngô Tất
Tố hãy làm sáng tỏ nhận định trên.
HẾT
Trang 12HƯỚNG DẪN CHẤM BÀI THI CHỌN HSG CẤP HUYỆN
a Yêu cầu về hình thức : HS phải viết thành bài có bố cục Mở – Thân
– Kết, diễn đạt rõ ràng, lưu loát ( 0,5 điểm)
* Lưu ý : Nếu HS không viết thành bài thì không cho điểm này.
b Yêu cầu về nội dung : Cần chỉ ra và phân tích tác dụng của những
dấu hiệu nghệ thuật có trong bài ca dao
* Các dấu hiệu nghệ thuật: ( 1 điểm)
- Điệp ngữ “nhớ” nhắc lại 5 lần
- Liệt kê
* Tác dụng : ( 2,5 điểm) Khắc hoạ nỗi nhớ da diết của người xa quê
- Anh đi, đi vì việc lớn, vì sự nghiệp chung, cho nên nỗi nhớ đầu tiên anh dành cho quê nhà Đó là quê hương, chiếc nôi cuộc đời của mỗi con người, nơi ta cất tiếng khóc chào đời, nơi tất cả tuổi thơ ta lớn lên từ đó Nơi
ấy có bát canh rau muống, có món cà dầm tương Những món ăn hết sức dân
dã của quê nhà đã nuôi anh khôn lớn, trưởng thành…Và cái hương vị quê hương ấy đã hoà vào máu thịt, hoà vào hơi thở của anh
- Có sản phẩm ắt có bàn tay người trồng tỉa, bón chăm, dãi dầu một nắng hai sương Có lẽ vì thế, từ nỗi nhớ những món ăn dân dã, món ăn được tạo ra từ bàn tay và giọt mồ hôi của mẹ cha, của những người thân thiết anh lại nhớ tới con người quê hương Ban đầu là nỗi nhớ chung chung.Thế nhưng đến cuối bài ca, nỗi nhớ ấy hướng vào một con người cụ thể hơn : Cô thôn nữ dịu dàng, duyên dáng trong công việc lao động : tát nước
- Điệp từ “nhớ”, phép liệt kê và thể thơ lục bát nhẹ nhàng đã khắc hoạ nỗi nhớ sâu xa, da diết , dồn dập của người xa quê Nỗi nhớ nọ bao trùm nỗi nhớ
Trang 13kia, hoá thành những lời dặn dò, những lời tâm sự, giúp người ở nhà giữ vững niềm tin, giúp người đi xa có thêm sức mạnh Bài ca dao đã gợi tình yêu quê hương đất nước trong trái tim mỗi người
Nếu im lặng trước những bất công, sai trái , bạo ngược thì đó là im lặng của sự hèn nhát ( 1 điểm)
- Còn im lặng trong câu thơ của Tố Hữu:” Nhận đau khổ mà gửi vào im lặng” là sự im lặng cần thiết, sẵn sàng im lặng để chấp nhận gian khổ,
hy sinh vỡ mục đích cao cả, vỡ lớ tưởng cách mạng ( 1 điểm)
Câu 3 : (12 điểm)
1 Yêu cầu về hình thức ( 1 điểm)
* Viết đúng thể loại chứng minh về một nhận định văn học
- Bố cục đảm bảo rõ ràng mạch lạc , lập luận chặt chẽ
- Trình bày sạch sẽ, chữ viết rõ ràng, đúng chính tả, ngữ pháp
2 Yêu cầu về nội dung (11 điểm)
Chứng minh làm rõ những phẩm chất của nhân vật chị Dậu, người phụ
nữ nông dân Việt Nam dưới chế độ phong kiến trước năm 1945
a) Mở bài (2 điểm):
- Giới thiệu khái quát tác giả , tác phẩm
Trang 14- Tiểu thuyết Tắt đèn có nhiều nhân vật nhưng chị Dậu là một hình tượng trung tâm, là linh hồn của tác phẩm Tắt đèn Bởi chị Dậu là hình ảnh chân thực đẹp đẽ về người phụ nữ nông dân Việt Nam trước cách mạng tháng tám 1945.
b) Thân bài (8 điểm):
* Làm rõ những phẩm chất đáng quý của chị Dậu
- Chị Dậu là một người có tinh thần vị tha, yêu thương chồng con tha thiết
+ Khi anh Dậu bị bọn cai lệ và người nhà lí trưởng đánh đập hành hạ chết đi sống lại chị đã chăm sóc chồng chu đáo
+ Chị đã tìm mọi cách để bảo vệ chồng
+ Chị đau đớn đến từng khúc ruột khi phải bán con để có tiền nộp sưu
- Chị Dậu là một người đảm đang tháo vát: đứng trước khó khăn tưởng chừng
như không thể vượt qua, phải nộp một lúc hai suất sưu, anh Dậu thì ốm đau, đàn con bé dại tất cả đều trông vào sự chèo chống của chị
- Chi Dậu là người phụ nữ thông minh sắc sảo:
Khi bọn cai lệ định xông vào trói chồng – Chị đã cố van xin chúng tha cho chồng nhưng không được => chị đã đấu lý với chúng
“ Chồng tôi đau ốm, các ông không được phép hành hạ”
- Chị Dậu là người phụ nữ có tinh thần quật khởi, ý thức sâu sắc về nhân phẩm
+ Khi cai lệ và người nhà Lí trưởng có hành động thô bạo với chị, với chồng chị, chị đã vùng lên quật ngã chúng
+ Mặc dù điêu đứng với số tiền sưu nhưng chị vẫn sẵn sàng ném nắm giấy bạc và mặt tên tri phủ Tri Ân Hai lần bị cưỡng hiếp chị vẫn thoát ra được
Đây chính là biểu hiện đẹp đẽ về nhân phẩm của tinh thần tự trọng
Trang 15c) Kết bài (1điểm)
Khái quát khẳng định về phẩn chất nhân vật:
- Yêu thương chồng con, thông minh sắc sảo, đảm đang tháo vát, có tinh thần quật khởi, ý thức sâu sắc về nhân phẩm
- Nhân vật chị Dậu toát lên vẻ đẹp mộc mạc của người phụ nữ nông dân đẹp người, đẹp nết
- Hình tượng nhân vật chị Dậu là hình tượng điển hình của phụ nữ Việt Nam trước cách mạng tháng 8 năm 1945
- Tác phẩm “Tắt đèn” của Ngô Tất Tố không chỉ là tác phẩn có giá trị hiện thực mà còn có giá trị nhân đạo sâu sắc, là tác phẩm tiêu biểu của văn học hiện thực phê phán
- liên hệ thực tế
HẾT
Trang 16I MA TRẬN ĐỂ KIỂM TRA CHẤT LƯỢNG GIỮA HỌC KỲ I
TOÁN 7 ( Thời gian 60 phút)
Cấp thấp
Cấp cao
phép tính, tìm x, làm tròn số
- Vận dụng kiến thức về giá trị tuyệt đối để làm bài toán về giá trị nhỏ nhất
tỉ số bằng nhau
3 Đường thẳng
vuông góc,
đường thẳng
- Vận dụng định lí
- Vận dụng dấu hiệu nhận biết
Trang 17song song. tổng ba
góc trong tam giác
dể tính được số
đo của một góc
hai đường thảng song song để chứng minh hai đường thẳng song song
Số câu
Số điểm
1 1,5
1 1,5
2 3đTổng số câu:
Tổng số điểm
%
5
4,545%
23,535%
2220%
910100%
Số học sinh ba lớp 7A, 7B, 7C tỉ lệ với 4; 5; 6 và tổng số học sinh của ba
lớp là 105 học sinh Tính số học sinh mỗi lớp
Câu 4 (3 điểm): Cho tam giác ABC có µB = µC = 400
