Cơ Sở Khoa Học Của Phong Trào Thi Đua “Xây Dựng Trường Học Thân Thiện Học Sinh Tích Cực

Cơ sở lý luận và lịch sử phát triển của mô hình Trường học thân thiện Theo UNICEF, Trường học thân thiện là một khái niệm có tính đa mặt, đa hướng  Trường học thân thiện tập trung vào

CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA PHONG TRÀO

THÂN THIỆN HỌC SINH TÍCH CỰC”

PGS TS Nguyễn Công Khanh

Đại học Sư phạm Hà Nội

Mobile: 0904 218 270

Cơ sở lý luận và lịch sử phát triển của mô hình Trường học thân thiện

 Mô hình trường học thân thiện bắt nguồn từ sáng kiến của UNICEF.

 UNICEF đã nỗ lực hiện thực hóa Công ước

quyền trẻ em trở thành khái niệm “Trường học

thân thiện” và sau đó được nhân rộng ra nhiều

quốc gia.

 Mỗi quốc gia thực hiện mô hình Trường học thân thiện theo cách riêng của mình (vì vậy có nhiều môi hình trường học thân thiện…)

Cơ sở lý luận và lịch sử phát triển của mô hình Trường học thân thiện

 Theo UNICEF, Trường học thân thiện là một khái niệm có tính đa mặt, đa hướng

 Trường học thân thiện tập trung vào các khía

cạnh giáo dục luôn hướng tới chất lượng: học

sinh chất lượng, nội dung chương trình chất

lượng, quá trình dạy học chất lượng, môi trường học tập chất lượng và kết quả học tập của học

sinh có chất lượng.

5 tiêu chí của UNICEF về “Trường học thân thiện”

 Tăng cường sự hòa nhập  Phương pháp giáo

dục hiệu quả

 Hỗ trợ bình đẳng giới

 Người học chất lượng: có sức khoẻ, được chăm sóc nuôi dưỡng tốt, sẵn sàng cho việc học,

Cơ sở thực tiễn của mô hình Trường học thân thiện

Với sự giúp đỡ của UNICEF, mô hình Trường học thân thiện đã và đang được triển khai ở nhiều nước

 Bộ Giáo dục Nepal cùng UNICEF đã triển khai sáng kiến xây dựng Trường học thân thiện qua hướng tiếp cận thân thiện hơn với trẻ em

 Campuchia triển khai toàn diện mô hình trường học thân

thiện Với sự hỗ trợ của UNICEF và các tổ chức quốc tế, Bộ Giáo dục Campuchia thông qua Chiến lược Giáo dục Quốc gia sẽ có 70% trường học triển khai mô hình Trường học

thân thiện

Cơ sở thực tiễn của mô hình Trường học thân thiện (2)

Với sự giúp đỡ của UNICEF, mô hình Trường học thân thiện đã và đang được triển khai ở nhiều nước

 Thái lan bắt đầu triển khai rộng rai mô hình trường học thân thiên từ năm 2006 Hiên có trên 1.100 trường phổ thông trên

cả nước đang tích cực triển khai mô hình này

 Bộ Giáo dục Sri Lanka đã thực hiện các chương trình giáo dục vệ sinh nước sạch cho trẻ em trong các trường học…

PHONG TRÀO THI ĐUA “XÂY DỰNG

TRƯỜNG HỌC THÂN THIỆN, HỌC SINH

TÍCH CỰC” TẠI VIỆT NAM

Phong trào thi đua xây dựng “Trường học

thân thiện, Học sinh tích cực” tại Việt Nam

 Ý tưởng về mô hình “ Trường học thân thiện ” từ năm 2001 đã

được UNICEF giới thiệu tại Việt Nam với sự hợp tác với Bộ

Giáo dục và Đào tạo qua các dự án:”Phát triển trẻ thơ”; “Giáo dục tiểu học bạn hữu trẻ em”; Giáo dục sống khoẻ mạnh, kỹ

năng sông cho trẻ em…” Dự án “Trường THCS thân thiện” hiện đang thí điểm tại 50 trường THCS tại 8 tỉnh

 Ngày 15/ 5/ 2008 tại trường THCS Vạn Phúc, Hà Nội, PTTg, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo GS Nguyễn Thiện Nhân đã phát động phong trào thi đua “ Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”

Mục tiêu của Phong trào thi đua

 Huy động sức mạnh tổng hợp của các

lực lượng trong và ngoài nhà trường

nhằm xây dựng môi trường giáo dục an

toàn, thân thiện, hiệu quả, phù hợp với

điều kiện địa phương và đáp ứng nhu

cầu xã hội.

 Phát huy tính chủ động, tích cực, sáng

tạo của học sinh trong học tập và các

hoạt động xã hội

5 nội dung của phong trào thi đua

1. Xây dựng trường lớp xanh, sạch đẹp, an toàn

2. Dạy và học hiệu quả, phù hợp với… học sinh

3. Rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh

4. Tổ chức hoạt động tập thể, vui tươi, lành mạnh

5. Học sinh tìm hiểu, chăm sóc và phát huy giá trị các

di tích lịch sử văn hóa, cách mạng ở địa phương.

Cở sở khoa học của 5 nội dung xây dựng

trường học thân thiện, học sinh tích cực

 Các nội dung “xây dựng trường học thân thiện, học

sinh tích cực”, không phải là những nội dung xa lạ, quá mới mẻ đối với GD PT của VN,…

 Đó không chỉ là quyết tâm của Bộ GD&ĐT, mà còn

là sự tìm tòi nghiên cứu, kết hợp lý luận với thực

tiễn GD trong nước, tiếp thu có chọn lọc những

kinh nghiệm giáo dục tiên tiến của thế giới.

Sự phát triển của trẻ em nhờ vào những yếu tố nào?

Sự chín mùi sinh học (sự phát triển của não bộ)

Sự chín mùi sinh học

(sự phát triển của não bộ) Sự phát triển của

các quá trình tâm lý

Sự phát triển của các quá trình tâm lý

Môi trường tự nhiên và xã hội

Cơ sở khoa học: lý thuyết phát triển của trẻ em

Các nhà nghiên cứu giáo dục - tâm lý nói về sự phát triển của trẻ em?

 Sự phát triển của trẻ em chịu ảnh hưởng rất lớn của môi trường VHXH nơi chúng lớn lên (gia đình và nhà

trường…): Môi trường không thuận lợi (thù nghịch) làm thui chột sự phát triển; Môi trường thuận lợi giúp trẻ có nhiều cơ hội để phát triển;

 Sự phát triển của trẻ em có tính đa mặt, đa hướng, là sản phẩm của các quá trình tích cực khám phá, liên tục trải nghiệm và giầu tương giữa đứa trẻ (một chủ thể đang

phát triển) với môi trường sống xung quanh nó.

 Dạy HS càng sớm các kỹ năng xã hội/kỹ năng sống, HS càng có nhiều cơ hội để thành công.

Các nhà nghiên cứu giáo dục - tâm lý nói về sự phát triển của trẻ em? (2)

 Mỗi trẻ em thông minh theo những kiểu khác

nhau Mỗi kiểu thông minh là một cách sử dụng não bộ khác nhau Mỗi kiểu thông minh đều có thể được phát triển và bồi đắp tùy thuộc vào sự tương tác tích cực của chính các em với môi

trường sống xung quanh Vì vậy, vấn đề quan

trọng nhất là các nhà giáo dục cần phải làm gì để

hỗ trợ và nuôi dưỡng các kiểu thông minh này

như thế nào?

 Môi tr ờng học tập là toàn thể những yếu tố (tự nhiên

và xã hội) bên ngoài và bên trong l p h c có khả ớp học có khả ọc có khả

năng tác động và ảnh h ởng đến quá trình học tập của các cá nhân.

 Xõy dựng trường lớp, xanh, sạch đẹp tạo cảm

giỏc thõn thiện gần gũi Làm học sinh thờm yờu

trường, yờu lớp.

D¹y v häc hiÖu qu¶, tÝch cùc? à häc hiÖu qu¶, tÝch cùc?

 Dạy học chỉ được coi là hiệu quả và tích cực khi quá trình này dẫn đến sự thành công hay hiệu quả của quá trình học thÓ hiÖn ë vai trß tæ chøc cña

thÇy, tÝnh tÝch cùc cña trß, tạo ra sự thông hiểu

kiến thức, thành thạo kỹ năng và tạo ra sự hứng thú cho người học.

 Dạy học thành công nếu tạo ra những thay đổi tích cực ở người học ở các góc độ nhận thức (kiến

thức, kỹ năng theo mục tiêu đã đề ra) tình cảm

(hứng thú, động cơ, thái độ, niềm tin…)

Dạy học hiệu quả, phù hợp với tâm lý HS

Tạo ra một môi trường giáo dục thân thiện hỗ trợ nhiều nhất cho quá trình học tập:

- An toàn, thân thiện, cởi mở và chấp nhận các nhu cầu và hoàn cảnh khác nhau của học sinh;

- HS cảm thấy thoải mái, vui vẻ, ham học;

- HS được thừa nhận, được tôn trọng, cảm thấy mình có giá trị… tự tin

- HS thấy rõ trách nhiệm của mình

- HS được động viên, khuyến khích phát biểu ý tưởng/cách suy nghĩ…

- Xây dựng mối quan hệ ứng xử tôn trọng, hiểu biết lẫn nhau, học hỏi lẫn nhau giữa trò và trò/ thầy và trò

nhau giữa trò và trò/ thầy và trò

Học sinh tích cực

Làm cho các quá trình học tập trở nên hứng thú, tích cực:

- HS cảm thấy hứng thú học đường, tích cực tham gia vào quá trình học: lĩnh hội kiến thức, rèn luyện kỹ năng… thay đổi niềm tin… có thái độ ứng xử tích cực

- HS tích cực phát biểu, tranh luận/bày tỏ quan điểm cá nhân

- HS tích cực khám phá, liên tục trải nghiệm trong các hoạt động thực tế, cộng đồng… và tích cực tương tác với GV, nhóm bạn… chia sẻ kinh nghiệm, học hỏi lẫn nhau

- HS nỗ lực đạt thành tích học tập tốt nhất… có khát vọng/ước mơ thành

Tổ chức hoạt động tập thể, vui chơi

• Học mà chơi? Chơi mà học… các trò chơi tạo ra hứng thú,

phát triển các năng lực trí tuệ…hình thành sự tự tin, giảm

stress học đường.

• Các trò chơi dân gian chứa trong nó những tinh hoa của kinh

nghiệm dạy học phát triển tự nhiên được tích tụ kết tinh thành các trò chơi… mang theo bản sắc văn hóa

• Các hoạt động tập thể (tham quan dã ngoại, tham gia các câu

lạc bộ,… là nhu cầu bản năng của học sinh… chứa đựng trong

Tổ chức HS tìm hiểu, chăm sóc các di tích lịch sử văn hóa tại địa phương.

Tổ chức cho HS tìm hiểu, chăm sóc các khu di tích lịch

sử văn hóa, cách mạng ở địa phương … là cách tốt

nhất để khai thông dòng chảy lịch sử văn hoá giữa các thế hệ?

• Các giá trị văn hoá… của quê hương/đất nước thường

tích tụ ở các di tich lịch sử văn hoá, cách mang

• Con người không thể sống nếu thiêu các giá trị văn

hoá

• Tìm hiểu chăm sóc các di tích văn hoá…là HS có cơ

hội nảy sinh những xúc cảm/ tình cảm tích cực… nhận

ra những giá trị… trách nhiệm… để rồi mỗi cá nhân nuôi

Minh hoạ bằng các VIDEO clip

Xin chân thành cảm ơn các quý vị đại biểu