Đề cương chi tiết học phần Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin (Học viện ngoại giao Việt Nam)

HỌC VIỆN NGOẠI GIAOKHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc ________________ ĐỀ CƯƠNG HỌC PHẦN NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC- LÊ

Trang 1

HỌC VIỆN NGOẠI GIAO

KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

ĐỀ CƯƠNG HỌC PHẦN

NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC- LÊNIN

(Basic principles of Marxist-Leninism)

1 Mã số học phần:

Nguyên lý I (The Principle I): 52.PT.001.2 Nguyên lý II (The Principle II): 52.PT.002.3

2 Số tín chỉ: 5 tín chỉ

Nguyên lý I (Phần I): 2 tín chỉ : 45 giờ tín chỉ (1 TC lý thuyết, 1 TC thực hành)

Nguyên lý II (Phần II và III): 3 TC : giờ tín chỉ (1 TC lý thuyết, 2 TC thực hành)

3 Thông tin giảng viên:

1 TS Bạch Thanh Bình Khoa LLCT

-HVNG

0915 528 699 btbinh38@yahoo.com

2 TS Nguyễn Hữu Sở ĐH QG HN 0912412564 songuyenhuu@yahoo.com

3 ThS Nguyễn Như Thơ ĐH QG HN 0982325985 ngnhutho@yahoo.com.vn

4 TS Nguyễn Thanh Xuân ĐH CĐ 0913674994 xuandhcd@yahoo.com.vn

5 TS Trần T Thu Hường HV Ngân hàng 0983 004 063 tranthuhuong_71@yahoo.com

6 TS Nguyễn Phương Thuỷ ĐHSPHN 0912239088 thuymo_04@yahoo.com

7 Th S Lương Thuỳ Liên ĐH KHXHNV 0912 948 671 lienlt@gmail.com

8 Th S.Vũ T Phương Mai ĐH LĐXH 0902 240 368 phuctue@yahoo.com.vn

9 Th.S Đặng T Phương Duyên CĐ KtếKTTM 0988 709 954 dtphuongduyen71@gmail.com

10 Th S Hà Thị Bắc ĐH QG HN 0975 842 858 hathibac0502@gmail.com

11 Ths Nguyễn Thi Lan ĐHQGHN 0986 364616 nguyenthilandhqg@gmail.com

12 ThS Nguyễn Mai Hương HV CT HC

QG HCM

0915 704 665 maihuonghvct1@gmail.com

4 Trình độ:

Dành cho sinh viên năm thứ nhất, thuộc khối kiến thức đại cương bậc đào tạo đại

học, cao đẳng

5 Phân bổ thời gian:

Tổng số tiết : 120 giờ tín chỉ, trong đó lý thuyết, thảo luận 70%, tự học 30%

Trang 2

- Lý thuyết, thảo luận: 84 giờ tín chỉ (NL1: 30 giờ tín chỉ, NL2: 54 giờ tín chỉ)

- Tự hoc: 36 giờ tín chỉ (NL1: 15 giờ tín chỉ, NL2: 21 giờ tín chỉ)

6 Điều kiện tiên quyết: không

7 Mục tiêu của học phần:

7.1 Về kiến thức:

- Trang bị cho sinh viên nội dung những kiến thức cơ bản nhất của chủ nghĩa Mác-Lênin thông qua ba bộ phận cơ bản cấu thành: Triết học, Kinh tế chính trị học

và chủ nghĩa xã hội khoa học

- Xác lập cơ sở lý luận và phương pháp luận đúng đắn để tiếp cận nội dung của các khoa học cụ thể

7.2 Về kỹ năng:

Từng bước xác lập thế giới quan, nhân sinh quan và phương pháp luận chung nhất

để tiếp cận các khoa học chuyên ngành được đào tạo Đặc biệt, ở Học viện Ngoại giao, SV phải biết vận dụng phương pháp luận của CN Mác – Lênin vào việc học tập, nghiên cứu các chuyên ngành cụ thể như Kinh tế QT, Luật QT, Văn hóa ĐN và Truyền thông QT v.v

7.3 Về thái độ:

- Hiểu được ý nghĩa, giá trị khoa học của học phần

- Xây dựng được niềm tin, lý tưởng và con đường tất yếu dẫn đến thắng lợi của chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản

8 Mô tả tóm tắt nội dung học phần:

Môn học “Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin” nhằm giới thiệu

một cách có hệ thống quan điểm và học thuyết khoa học của C.Mác, Ph.Ăngghen và sự phát triển của V.I.Lênin; là sự kế thừa và phát triển những giá trị của lịch sử tư tưởng nhân loại, trên cơ sở thực tiễn của thời đại; là khoa học về sự nghiệp giải phóng giai cấp vô sản, giải phóng nhân dân lao động và giải phóng con người; là thế giới quan và phương pháp luận phổ biến của nhận thức khoa học

Chủ nghĩa Mác-Lênin bao gồm hệ thống tri thức phong phú về nhiều lĩnh vực, nhưng trong đó có ba bộ phận lý luận quan trọng nhất là: triết học, kinh tế chính trị học và chủ nghĩa xã hội khoa học

Ngoài chương mở đầu nhằm giới thiệu khái lược về chủ nghĩa Mác - Lênin và một

số vấn đề chung của học phần, nội dung chương trình học phần được cấu trúc thành 3

phần, 9 chương:

- Phần thứ nhất có 3 chương bao quát những nội dung cơ bản về thế giới quan và

phương pháp luận của chủ nghĩa Mác-Lênin

- Phần thứ hai có 3 chương, trình bày ba nội dung trọng tâm thuộc học thuyết kinh tế

của chủ nghĩa Mác-Lênin về phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa

Trang 3

- Phần thứ ba có 3 chương, trong đó có 2 chương khái quát những nội dung cơ bản

thuộc lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin về chủ nghĩa xã hội; 1 chương khái quát chủ nghĩa

xã hội hiện thực và triển vọng

9 Nhiệm vụ của sinh viên:

1 Phải nghiên cứu trước giáo trình, chuẩn bị các ý kiến hỏi, đề xuất khi nghe giảng;

2 Sưu tầm, nghiên cứu các tài liệu có liên quan đến nội dung của từng phần, từng chương hay chuyên đề theo sự hướng dẫn của giảng viên;

3 Phải có mặt trên lớp tối thiểu 80% số tiết theo qui định của học phần; phải làm đầy

đủ các bài kiểm tra thường xuyên, bài tập về nhà theo sự hướng dẫn của giảng viên

10 Tài liệu học tập:

10.1 Tài liệu bắt buộc:

1/ Đề cương học phần Những nguyên lý cơ bản của CN Mác – lênin

2/ Bộ Giáo dục và Đào tạo, Giáo trình Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa

Mác-Lênin, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2010.

3/ Bộ Giáo dục và Đào tạo, Giáo trình Triết học Mác-Lênin, Nxb Chính trị quốc gia,

Hà Nội, 2007

4/ Bộ Giáo dục và Đào tạo, Giáo trình Chủ nghĩa xã hội khoa học, Nxb Chính trị

quốc gia, Hà Nội, 2007

5/ Bộ Giáo dục và Đào tạo, Giáo trình Kinh tế chính trị Mác-Lênin, Nxb Chính trị

quốc gia, Hà Nội, 2007

10.2 Tài liệu bổ sung:

6/ Đại học Quốc gia Hà Nội, Một số chuyên đề về Những nguyên lý cơ bản của chủ

nghĩa Mác-Lênin, t 1-2-3, Nxb Lý luận chính trị, Hà Nội, 2008.

7/ Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 7, Nxb.

Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1991

11/ Phạm Văn Đức, “Những đặc trưng cơ bản của phạm trù quy luật”, tạp chí Triết học

(1), 1994

12/ Nguyễn Tĩnh Gia (1988), “Biện chứng về sự phù hợp của quan hệ sản xuất với lực

lượng sản xuất trong thực tiễn cải tạo xã hội chủ nghĩa ở nước ta”, tạp chí Triết học (1),

1988

13/ Lênin, Bút ký triết học, trong Toàn tập, t.29, Nxb Tiến bộ, Matxcơva, 1981.

Trang 4

14/ Lênin, Toàn tập,t27, t.33, Nxb Tiến bộ, Matxcơva, 1981

15/ Lê Bộ Lĩnh và cs, Chủ nghĩa tư bản hiện đại: khủng hoảng và tự điều chỉnh, Nxb.

Khoa học xã hội, Hà Nội, 2002

16/ Mác-Ăngghen, Toàn tập, t.21, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1994.

17/ Mác-Ăngghen, Toàn tập, t.25, phần II.

18/ C Mác, Phê phán khoa kinh tế chính trị, Nxb Sự thật, Hà Nội, 1959, tr.187

19/ C Mác, Tư bản, Nxb Tiến bộ, Matxcơva và Nxb Sự thật, Hà Nội.

20/ Trịnh Trọng Nghĩa, “25 công ty xuyên quốc gia hàng đầu của các nền kinh tế

chuyển đổi”, tạp chí Nghiên cứu kinh tế, 5-2007.

21/ Lê Tôn Nghiêm, Lịch sử triết học phương Tây, Nxb TP Hồ Chí Minh, 2000.

22/ Phan Tiến Ngọc, “Nghiên cứu lý luận giá trị thặng dư trong bối cảnh hiện nay”, tạp

chí Lý luận chính trị, 9-2005.

23/ Huỳnh Ngọc Nhân, Chủ nghĩa tư bản hiện đại cạnh tranh, độc quyền và nhà nước

tư sản, Viện Kinh tế thế giới, Hà Nội, 1989.

24/ Thái Ninh, Triết học Hy Lạp cổ đại, Nxb Sách giáo khoa Mác-Lênin, Hà Nội,

1987

25/ Vũ Ngọc Pha và cs (1994), “Nhận thức thêm về đối tượng và vấn đề cơ bản của

triết học”, tạp chí Triết học (2), 1994.

26/ Lê Hữu Tầng, “Bàn về phạm trù vật chất”, tạp chí Triết học (3), 1989.

27/ Phạm Thị Ngọc Trầm, “Những tư tưởng cơ bản của C Mác, Ph Ăngghen, Lênin về

mối quan hệ giữa con người, xã hội và tự nhiên, tạp chí Triết học (1), 1992.

28/ Nguyễn Hữu Vui và cs, Lịch sử triết học, 3 tập, Nxb Tư tưởng văn hóa, Hà Nội,

1991.

11 Tiêu chí đánh giá sinh viên:

Tiêu chí áp dụng cho từng nguyên lý (NL1 và NL2)

Tiêu chí đánh giá Tỷ trọng Hình thức thực hiện

Chuyên cần: dự lớp, thảo luận 10% GV kiểm tra SV trong lớp

Điểm kiểm tra thường xuyên, bài

tập

30% Các bài kiểm tra do GV trực tiếp giảng dạy

thực hiện;

Điểm thi kết thúc học phần 60% Thi trắc nghiệm + tự luận,

thời gian 90 phút

12 Thang điểm:

+ Thang điểm 10,0

+ Điểm đạt: Từ 4 trở lên

13 Nội dung của học phần:

Trang 5

NGUYÊN LÝ I:

Chương mở đầu: Nhập môn Những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác-Lênin

I Khái lược về chủ nghĩa Mác – Lênin7

1 Chủ nghĩa Mác - Lênin và ba bộ phận cấu thành

2 Khái lược sự ra đời và phát triển của Chủ nghĩa Mác - Lênin

II Đối tượng, mục đích và yêu cầu về phương pháp học tập, nghiên cứu môn học những nguyên ý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin

1 Đối tượng và mục đích của việc học tập, nghiên cứu

2 Một số yêu cầu cơ bản về phương pháp học tập, nghiên cứu

Chương 1: Chủ nghĩa duy vật biện chứng

I Chủ nghĩa duy vật và chủ nghĩa duy vật biện chứng

1 Vấn đề cơ bản của triết học và sự đối lập giữa chủ nghĩa duy vật với chủ nghĩa duy tâm trong việc giải quyết vấn đề cơ bản của triết học

2 Các hình thức phát triển của chủ nghĩa duy vật trong lịch sử

II Quan điểm duy vật biện chứng về vật chất, ý thức và mối quan hệ giữa vật chất và

ý thức

1 Vật chất

2 Ý thức

3 Mối quan hệ giữa vật chất và ý thức

Chương 2: Phép biện chứng duy vật

I Phép biện chứng và phép biện chứng duy vật:

1 Phép biện chứng và các hình thức cơ bản của phép biện chứng

2 Phép biện chứng duy vật

II Các nguyên lý cơ bản của phép biện chứng duy vật:

1 Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến

2 Nguyên lý về sự phát triển

III Các cặp phạm trù cơ bản của phép biện chứng duy vật:

1 Cái chung và cái riêng

2 Bản chất và hiện tượng

3 Tất nhiên và ngẫu nhiên

4 Nguyên nhân và kết quả

5 Nội dung và hình thức

6 Khả năng và hiện thực

IV Các quy luật cơ bản của phép biện chứng duy vật:

Trang 6

1 Quy luật chuyển hóa từ những sự thay đổi về lượng thành những sự thay đổi về chất

và ngược lại

2 Quy luật thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập

3 Quy luật phủ định của phủ định

V Lý luận nhận thức duy vật biện chứng:

1 Thực tiễn, nhận thức và vai trò của thực tiễn với nhận thức

2 Con đường biện chứng của sự nhận thức chân lý

Chương 3: Chủ nghĩa duy vật lịch sử

I Vai trò của sản xuất vật chất và quy luật quan hệ sản xuất phải phù hợp với trình

độ phát triển của lực lượng sản xuất

1 Sản xuất vật chất và vai trò của nó

2 Quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất

II Biện chứng của cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng

1 Khái niệm cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng

2 Mối quan hệ biện chứng giữa cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng của xã hội

III Tồn tại xã hội quyết định ý thức xã hội và tính độc lập tương đối của ý thức xã hội

1 Tồn tại xã hội quyết định ý thức xã hội

2 Tính độc lập tương đối của ý thức xã hội

IV Hình thái kinh tế - xã hội và quá trình lịch sử tự nhiên của sự phát triển các hình thái kinh tế xã - hội

1 Khái niệm, kết cấu hình thái kinh tế-xã hội

2 Quá trình lịch sử - tự nhiên của sự phát triển các hình thái kinh tế - xã hội

V Vai trò của đấu tranh giai cấp và cách mạng xã hội đối với sự vận động, phát triển của xã hội có đối kháng giai cấp

1 Giai cấp và vai trò của đấu tranh giai cấp đối với sự phát triển của xã hội có đối kháng giai cấp

2 Cách mạng xã hội và vai trò của nó đối với sự phát triển của xã hội có đối kháng giai cấp

VI Quan điểm của chủ nghĩa duy vật lịch sử về con người và vai trò sáng tạo lịch sử của quần chúng nhân dân

1 Con ng ư ời và bản chất của con người

2 Khái niệm quần chúng nhân dân và vai trò sáng tạo lịch sử của quần chúng nhân dân

và cá nhân

14 Kế hoạch học tập và giảng dạy cụ thể:

Trang 7

A/ Nguyên lý ML 1 (MSHP: PT.01.2)

(Mỗi tuần học 1 buổi = 3 giờ tín chỉ)

Nội dung Thời gian Tài liệu đọc bắt buộc/

tham khảo

Chương mở đầu Vấn đề thảo luận:

1 Tính tất yếu của sự ra đời chủ nghĩa Mác

vào giữa thế kỷ XIX

2 Vai trò của chủ nghĩa Mác-Lênin đối với

nhận thức khoa học và thực tiễn

3 Suy nghĩ về việc vận dụng môn học này

vào quá trình học tập của bản thân và vào thực

tiễn xã hội

Tuần 1

3 giờ tín chỉ

2 giờ tín chỉ lý thuyết

1 giờ tín chỉ

TH

Tài liệu bắt buộc 2

Đọc chương Mở đầu

Tài liệu bắt buộc 3:

Đọc chương 1

Đọc các chương 1, 2

Chương 1

 Vấn đề thảo luận:

1 Định nghĩa của Lênin về vật chất và giá trị

khoa học của định nghĩa

2 Mối quan hệ giữa vật chất và ý thức; ý

nghĩa phương pháp luận của vấn đề đó; vận dụng

vào quá trình học tập, rèn luyện của sinh viên

Tuần 2-4

6 giờ tín chỉ lý thuyết, TL

3 giờ tín chỉ TH

Đọc chương 1

Đọc các chương 1, 2, 3, 4

Đọc Tài liệu 6 chuyên đề 1

Chương II Vấn đề thảo luận:

1 Nội dung, ý nghĩa phương pháp luận của

hai nguyên lý cơ bản; về các cặp phạm trù và các

quy luật cơ bản của phép biện chứng duy vật

2 Bản chất của nhận thức, thực tiễn và vai trò

của thực tiễn đối với nhận thức Phân biệt hoạt

động nhận thức và thực tiễn

3 Nguyên tắc thống nhất giữa lý luận với thực

tiễn

Tuần 5-10

12 giờ tín chỉ

lý thuyết, TL

1 bài kiểm tra GK

Đọc Tài liệu 2

Đọc chương 2

Đọc Tài liệu bắt buộc3

Đọc chương 5, 6, 7, 8, 9.

Đọc Tài liệu 6

Đọc chuyên đề 2; 3

Chương III Tuần 11-15 * Giáo trình:

Trang 8

1 Tính tất yếu của sự lựa chọn con đường đi

lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam

2 Vận dụng lý luận về quy luật quan hệ sản

xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực

lượng sản xuất, về quan hệ biện chứng giữa cơ sở

hạ tầng với kiến trúc thượng tầng, tồn tại xã hội

và ý thức xã hội, về sự phát triển lịch sử tự nhiên

của các hình thái kinh tế - xã hội để phân tích cơ

sở lý luận (cơ sở triết học) của quá trình xây

dựng và phát triển nền kinh tế thị trường định

hướng xã hội chủ nghĩa chủ nghĩa và quá trình

đổi mới toàn diện ở nước ta

_

Thi hết học phần, theo lịch của Phòng Đào tạo

10 giờ tín chỉ

LT, TL

Đọc Tài liệu bắt buộc 2

Đọc chương 3

Đọc Tài liệu bắt buộc 3

Đọc chương 10,11,12,13,14.

Tài liệu bổ sung

Đọc Tài liệu 6 chuyên đề 4; 5

B/ Nguyên lý ML 2 ( MSHP: PT.02.3)

(Mỗi tuần học 6 tiết)

Nội dung Thời gian Tài liệu đọc bắt buộc/

tham khảo

Chương IV

1 Những nội dung cơ bản của học thuyết giá

trị

2 Phân tích, đánh giá sự vận động của nền

kinh tế thị trường ở nước ta hiện nay trên cơ sở

vận dụng lý luận của học thuyết giá trị

Tuần 1-3

12 giờ tín chỉ

lý thuyết, TL

Tài liệu 2 bắt buộc

Đọc chương 4

Tài liệu 5 bắt buộc:

Đọc chuyên đề 1

Chương V

1 Những khái niệm và những nội dung cơ

bản của học thuyết giá trị thặng dư

2 Bản chất kinh tế và quy luật vận động của

Tuần 3-6

12 giờ tín chỉ

Đọc chương 5

Tài liệu buộc 5

Đọc chương 4, 5, 6, 7

Tài liệu tham khảo :

Trang 9

3 Xu hướng vận động của các quan hệ kinh

tế - chính trị trên thế giới hiện nay

lý thuyết, TL

Tài liệu 6

Đọc chuyên đề 2,3

Chương VI

1 Những đặc điểm kinh tế cơ bản của CNTB

độc quyền

2 Bản chất, nguyên nhân và những hình thức

biểu hiện của CNTB độc quyền nhà nước

3 Bản chất và những biểu hiện mới của

CNTB hiện đại

Tuần 6-8

12 giờ tín chỉ

lý thuyết, TL

1 bài kiểm tra GK

Đọc chương 6

Tài liệu bắt buộc 5

Đọc chương 8

Tài liệu tham khảo : Tài liệu 14 (tập 27) đọc tr 395-431

Tài liệu 6 Đọc chuyên đề 4.

Đọc Tài liệu 14 tập 27

Chương VII

1 Điều kiện khách quan quy định sứ mệnh

lịch sử của giai cấp công nhân

2 Vai trò của Đảng Cộng sản đối với việc

thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công

nhân

3 Nguyên nhân, nội dung, mục tiêu, động

lực của cách mạng xã hội chủ nghĩa và tính tất

yếu, các giai đoạn phát triển của hình thái kinh

tế-xã hội cộng sản chủ nghĩa

Tuần 9-10

06 giờ tín chỉ

lý thuyết, TL

Đọc chương 7

Tài liệu tham khảo:

Tài liệu 6

Đọc chuyên đề 1

Chương VIII

1 Phân tích bản chất của dân chủ xã hội chủ

nghĩa, của nhà nước xã hội chủ nghĩa

2 Nội dung và phương thức xây dựng nền

văn hoá xã hội chủ nghĩa

3 Những nguyên tắc cơ bản của chủ nghĩa

Mác - Lênin trong việc giải quyết vấn đề dân

tộc, vấn đề tôn giáo

Tuần 10-11

06 giờ tín chỉ

lý thuyết, TL

Đọc chương 8.

Đọc các chương 5, 6, 7, 8, 9, 10,

11, 12

Tài liệu tham khảo:

Tài liệu 6

Đọc các chuyên đề 2, 3, 4, 5

Đọc Tài liệu 7 Đọc Tài liệu 8 Đọc Tài liệu 9

Trang 10

Chương IX

1 Hiểu được tính chất phức tạp trong quá trình

phát triển của chủ nghĩa xã hội hiện thực;

2 Phân tích những cơ sở cho triển vọng của chủ

nghĩa xã hội

_

Thi hết học phần theo lịch của Phòng Đào

tạo

Tuần 12-13

06 giờ tín chỉ

lý thuyết, TL

Đọc chương 9

Tài liệu tham khảo (giống chương

VIII)

Hà Nội, ngày 07 tháng 9 năm 2011

Lãnh đạo Học viên Trưởng phòng

ĐT

Trưởng Khoa T.M Nhóm Biên soạn

Đặng Đình Quý Nguyễn Thị Thìn Bạch Thanh Bình Bạch Thanh Bình

Định dạng
Số trang	10
Dung lượng	150 KB