MÔ TẢ MÔN HỌC Là hệ thống tất cả những chế định pháp luật hành chính; được chia làm 3 đơn vị học trình, gồm: Khái quát chung về Luật hành chính : Đặc điểm quản lý hành chính nhà nước;
Trang 1BỘ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
TRƯỜNG ĐH LẠC HỒNG Độc Lập – Tự Do – Hạnh Phúc
CHƯƠNG TRÌNH TRÌNH ĐỘ ĐẠI HỌC NGÀNH ĐÀO TẠO: QUẢN TRỊ KINH DOANH
ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT MÔN HỌC: LUẬT HÀNH CHÍNH VIỆT NAM
MÃ SỐ: 7208
SỐ TC: 03
NGƯỜI PHỤ TRÁCH: Th.s – GVC Nguyễn Thị Nhàn
BỘ MÔN PHỤ TRÁCH:
Khoa Quản Trị - Kinh Tế Quốc Tế, Trường ĐH Lạc Hồng
I. ĐIỀU KIỆN TIÊN QUYẾT
Sinh viên phải học xong các môn cơ sở như Triết học; Kinh tế chính trị; Pháp luật; Luật Hiến pháp
II. MÔ TẢ MÔN HỌC
Là hệ thống tất cả những chế định pháp luật hành chính; được chia làm 3 đơn vị học trình, gồm:
Khái quát chung về Luật hành chính : (Đặc điểm quản lý hành
chính nhà nước; Các nguyên tắc cơ bản trong quản lý hành chính nhà nước; Các hình thức quản lý hành chính nhà nước ; Các phương pháp quản lý hành chính nhà nước; Quyết định quản lý hành chính nhà nước; Đối tượng điều chỉnh của Luật hành chính; Phương pháp điều chỉnh của Luật hành chính )
Chủ thể Luật hành chính Việt Nam: (Cơ quan HCNN; Cán bộ, công
chức nhà nước; Tổ chức xã hội; Cá nhân)
Trách nhiệm hành chính : (Vi phạm hành chính; Các hình thức xử
phạt hành chính; Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính ;Thủ tục
xử phạt vi phạm hành chính; thời hiệu xử phạt …)
III. MỤC TIÊU, YÊU CẦU MÔN HỌC:
1 Về kiến thức, kỹ năng
Trang 2a Về kiến thức
- Nắm vững những kiến thức lý luận cơ bản về quản lý hành chính nhà nước và Luật hành chính như: Chủ thể, khách thể quản lý hành chính nhà nước; nguyên tắc quản lý hành chính nhà nước; hình thức và phương pháp quản lý hành chính nhà nước; quyết định hành chính; đối tượng điều chỉnh và phương pháp điều chỉnh của Luật hành chính; quy phạm pháp luật hành chính và quan hệ pháp luật hành chính; các biện pháp bảo đảm pháp chế và kỷ luật nhà nước
- Sinh viên được trang bị những kiến thức pháp luật cần thiết như: địa vị pháp
lý của cơ quan hành chính nhà nước, cán bộ công chức nhà nước, tổ chức xã hội
và cá nhân, vi phạm hành chính và cưỡng chế hành chính; thủ tục hành chính Đồng thời, môn học cũng giúp cho sinh viên có những kiến thức cần thiết
để vận dụng vào thực tiễn công tác quản lý hành chính nhà nước sau này
b Về kỹ năng
- Sinh viên có khả năng đọc, hiểu và biết cách khai thác, phân tích, đánh giá những văn bản pháp luật về quản lý hành chính nhà nước
- Có khả năng vận dụng pháp luật hành chính vào thực tiễn quản lý hành chính nhà nước
- Có khả năng đưa ra chính kiến, nhận xét của cá nhân về các hoạt động quản
lý hành chính nhà nước đang diễn ra trên thực tế
- Đề xuất giải pháp để khắc phục những hạn chế, yếu kém đang tồn tại trong công tác quản lý hành chính nhà nước
- Kiến nghị hoàn thiện hệ thống pháp luật hành chính
2 Yêu cầu:
Sinh viên tham gia đầy đủ các giờ giảng , trả lời câu hỏi trắc nghiệm và làm bài tập cá nhân, nhóm
3 Cụ thể:
- Tổng số tiết : 45 tiết
- Số tiết giảng : 30 tiết
- Thảo luận, làm bài tập : 15 tiết
Tổng số tiết
Giản
g bi
Hướng dẫn
tự học v bi tập
Thi (KT)
I
Luật hành chính là ngành luật
về quản lý hành chính nhà
Trang 3chính Quan hệ pháp luật hành chính
III
Nguyên tắc quản lý hành chính
IV
Hình thức và phương pháp
V
Quy chế pháp lý hành chính của cơ quan hành chính nh nước
VI
Quy chế pháp lý hành chính
VII
Quy chế pháp lý hành chính của tổ chức xã hội và công dân 2 0 2
IV. NỘI DUNG CHI TIẾT MÔN HỌC.
Chương 1
Luật hành chính là ngành luật về quản lý hành chính nhà nước
1.1 Quản lý hành chính nhà nước
1.1.1 Khái niệm, các yếu tố chi phối quán trình quản lý xã hội
1.1.2 Khái niệm,đặc điểm quản lý hành chính nhà nước
1.1.3 Chủ thể, khách thể quản lý hành chính nhà nước
1.2 Ngành luật hành chính
1.2.1 Đối tượng điều chỉnh của Luật hành chính
1.2.2 Phương pháp điều chỉnh của Luật hành chính
1.3 Khoa học Luật hành chính
1.3.1 Đối tượng nghiên cứu
1.3.2 Phương pháp nghiên cứu
Câu hỏi/ Bài tập :
* Làm trên lớp:
Trang 4• Anh ( chị) hãy lý giải sự đúng (sai) của các nhận định sau đây:
1 Quan hệ giữa UBND huyện và Phòng tư pháp về việc UBND huyện lãnh đạo hoạt động của Phòng tư pháp là đối tượng điều chỉnh của Luật hành chính
2 Trong qu trình thực hiện hoạt động quản lý hành chính nhà nước, cơ quan hành chính nhà nước không chỉ thiết lập quan hệ với các cơ quan trong cùng
bộ máy hành chính
3 Quan hệ giửa Thanh tra viên môi trường và công dân A về việc Thanh tra viên môi trường xử phạt hành chính công dân A là đối tượng điều chỉnh của Luật hành chính
4 Quan hệ giữa công dân A và Hội nông dân về việc công dân A xin gia nhập Hội nông dân là đối tượng điều chỉnh của Luật hành chính
5 Các bên tham gia quan hệ quản lý không phải bao giờ cũng có sự phụ thuộc
về mặt tổ chức
6 Chủ thể quản lý HCNN không chỉ là cơ quan hành chính nhà nước
7 Quan hệ giữa công dân B thực hiện hành vi phá rừng và Chi cục trưởng Chi cục kiểm lâm về việc Chi cục trưởng xử phạt công dân đó là đối tượng điều chỉnh của Luật hành chính
8 Đối tượng điều chỉnh của Luật hành chính luơn là những quan hệ xã hội phát sinh trong hoạt động chấp hành - điều hành của cơ quan hành chính nhà nước
9 Luật hành chính không bao giờ điều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh trong quá trình hoạt động của Toà án, Viện kiểm sát nhân dân
10 Công dân là chủ thể QLHCNN
11 Phương pháp điều chỉnh của Luật hành chính luơn là phương pháp mệnh lệnh
Trang 512 Quan hệ giữa Toà án nhân dân và công dân vi phạm pháp luật không phải bao giờ cũng do Luật hành chính điều chỉnh
*Về nhà:
Giải thích tại sao nhóm 1 là nhóm đối tượng điều chỉnh quan trọng nhất của Luật hành chính
Tài liệu tham khảo:
- Giáo trình Luật hành chính Việt Nam, Đại học Luật Hà nội, 2008
Chương 2.
Quy phạm pháp luật hành chính Quan hệ pháp luật hành chính
2.1 Quy phạm pháp luật hành chính
2.1.1 Khái niệm, đặc điểm quy phạm pháp luật hành chính
2.1.2 Phân loại quy phạm pháp luật hành chính
2.1.3 Cấu thành quy phạm pháp luật hành chính
2.1.4 Phân loại quy phạm pháp luật hành chính
2.1.5 Hiệu lực của quy phạm pháp luật hành chính
2.1.6 Các hình thức thực hiện quy phạm pháp luật hành chính
2.1.7 Nguồn của Luật hành chính Việt nam
2.2 Quan hệ pháp luật hành chính
2.2.1 Khái niệm, đặc điểm quan hệ pháp luật hành chính
2.2.2 Phân loại quan hệ pháp luật hành chính
2.2.3 Chủ thể, khách thể quan hệ pháp luật hành chính
2.2.4 Cơ sở phát sinh, thay đổi, chấm dứt quan hệ pháp luật hành chính
Câu hỏi/ Bài tập :
* Làm trên lớp:
Anh chị hãy giải thích các nhận định đúng, sai sau đây:
1 Sự kiện pháp lý hành chính luơn là sự kiện pháp lý hành chính hợp pháp
2 QPLHC do cơ quan nhà nước ở TW ban hành không phải bao giờ cũng có hiệu lực trên phạm vi toàn quốc
3 VBQPLHC không chỉ do cơ quan hành chính nhà nước ban hành
4 Nghị quyết của ĐCSVN nếu được áp dụng trực tiếp vào các lĩnh vực
QLHCNN thì được coi là nguồn của luật hành chính
5 Chủ thể luật hành chính bao giờ cũng là chủ thể QHLHC
6 Chủ thể QHLHC bao giờ cũng là chủ thể luật hành chính
Trang 67 Chấp hành QPPLHC không phải bao giờ cũng thể hiện ở dạng hành động.
8 QPPLHC không chỉ được đảm bảo thực hiện bằng sự cưỡng chế nhà nước
9 Giữa 2 công dân không thể phát sinh QHPLHC
10 Công dân là chủ thể áp dụng quy phạm luật hành chính
11 Quan hệ luật hành chính có thể phát sinh trái với ý chí của một bên tham gia quan hệ
12 Chấp hành quy phạm luật hành chính không phải bao giờ cũng là những hành vi hợp pháp
* Về nhà:
Phân biệt chấp hành và áp dụng QPPLHC Nêu mối quan hệ giữa 2 hình thức này?
Tài liệu tham khảo:
- Giáo trình Luật hành chính Việt Nam, Đại học Luật Hà nội, 2008
Chương 3.
Nguyên tắc quản lý hành chính nhà nước 3.1 Khái niệm, đặc điểm các nguyên tắc quản lý hành chính nhà nước
3.2 Hệ thống các nguyên tắc
3.2.1.Nguyên tắc Đảng lãnh đạo
3.2.2.Nguyên tắc thu hút nhân dân lao động tham gia quản lý nhà nước 3.2.3.Nguyên tắc tập trung dân chủ
3.2.4.Nguyên tắc pháp chế XHCN
3.2.5.Nguyên tắcđoàn kết, bình đẳng dân tộc
3.2.6.Nguyên tắc quản lý theo ngành kết hợp quản lý theo địa phương
3.2.7.Nguyên tắc quản lý theo ngành kết hợp quản lý theo chức năng
Câu hỏi/ Bài tập :
* Làm trên lớp
Anh chị hãy lý giải các nhận định đúng, sai sau đây:
1 Đảng lãnh đạo cơ quan HCNN bằng cả 2 phương pháp thuyết phục và cưỡng chế
2 Lãnh đạo thông qua công tác kiểm tra là hình thức lãnh đạo quan trọng nhất của Đảng đối với cơ quan hành chính nhà nước
3 Các nguyên tắc quản lý hành chính nhà nước đều mang tính pháp lý
4 Không phải chỉ có cơ quan hành chính nhà nước hoạt dộng theo nguyên tắc tập trung dân chủ
Trang 75 Pháp chế XHCN trong quản lý HCNN không chỉ là sự thực hiện nghiêm chỉnh pháp luật hành chính của cơ quan hành chính nhà nước
6 Trong quá trình thực hiện hoạt động chấp hành- điều hành cơ quan HCNN không chỉ phụ thuộc vào cơ quan quyền lực nhà nước về mặt hoạt động
7 Trong lĩnh vực lập quy, các văn bản quy phạm luật hành chính được ban hành chỉ đúng thẩm quyền về nội dung cũng không có hiệu lực thi hành
8 Không phải tất cả các cơ quan HCNN đều tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc trực thuộc 2 chiều
* Về nhà
Liên hệ thực tế của việc thực hiện các nguyên tắc: tập trung dân chủ, pháp chế XHCN, Đảng lãnh đạo trong quản lý hành chính.
Tài liệu tham khảo:
- Giáo trình Luật hành chính Việt Nam, Đại học Luật Hà nội, 2008
Chương 4.
Hình thức và phương pháp quản lý hành chính nhà nước
4.1 Hình thức quản lý hành chính nhà nước
4.1.1 Khái niệm, đặc điểm hình thức quản lý hành chính nhà nước
4.1.2 Các hình thức quản lý hành chính nhà nước
a) Hoạt động ban hành văn bản quy phạm pháp luật
b) Hoạt động ban hành văn bản áp dụng quy phạm pháp luật hành chính c) Áp dụng các biện pháp tổ chức trực tiếp
d) Những hoạt động mang tính pháp lý khác
e) Những tác động về nghiệp vụ- kỹ thuật
4.2 Phương pháp quản lý hành chính nhà nước
4.2.1 Khái niệm, đặc điểm phương pháp quản lý hành chính nhà nước 4.2.2 Các phương pháp quản lý hành chính nhà nước
a) Phương pháp thuyết phục
b) Phương pháp cưỡng chế nhà nước
c) Phương pháp hành chính
d) Phương pháp kinh tế
Câu hỏi/Bài tập
* Trên lớp
Phân biệt hình thức hoạt động ban hành văn bản quy phạm pháp luật và hình thức hoạt động ban hành văn bản áp dụng quy phạm pháp luật
* Về nhà
+ Liên hệ thực tế của việc sử dụng các hình thức và phương pháp quản lý hành chính
+ Nêu mối quan hệ giữa hình thức và phương pháp quản lý hành chính
Tài liệu tham khảo:
Trang 8- Giáo trình Luật hành chính Việt Nam, Đại học Luật Hà nội, 2008
Chương 5.
Quy chế pháp lý hành chính của cơ quan hành chính NN
5.1 Khái niệm, đặc điểm cơ quan hành chính nhà nước
5.2 Phân loại cơ quan hành chính nhà nước
5.3 Hệ thống cơ quan hành chính nhà nước
5.3.1 Cơ quan hành chính nhà nước ở Trung ương
a) Chính phủ
b) Bộ, cơ quan ngang Bộ
c) Cơ quan thuộc Chính phủ
5.3.2 Cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương
a) UBND các cấp
b) Các cơ quan chuyên môn thuộc UBND
5.3.3 Hệ thống đơn vị cơ sở trực thuộc bộ máy hành chính
Câu hỏi/ Bài tập
Anh (chị) hãy lý giải các nhận định đúng, sai sau đây:
1 Chỉ có cơ quan hành chính nhà nước có đơn vị cơ sở trực thuộc.
2 Đơn vị cơ sở trực thuộc cơ quan hành chính nhà nước không chỉ là các đơn
vị sự nghiệp
3 Phòng kinh tế là cơ quan chuyên môn được tổ chức ở tất cả các đơn vị hành
chính cấp huyện
4 Các cơ quan hành chính nhà nước đều hoạt động theo chế độ tập thể lãnh
đạo
5 Không phải tất cả các thành viên Chính phủ đều do Quốc hội bầu ra trong
kỳ họp đầu tiên của mỗi khóa Quốc hội
6 Chính phủ không phải chỉ là cơ quan chấp hành của Quốc hội
7 Chính phủ là cơ quan chấp hành và hành chính nhà nước cao nhất của cơ
quan quyền lực nhà nước cao nhất
8 Phiên họp thường kỳ của UBND là hình thức hoạt động quan trọng nhất của
UBND
9 Văn bản quy phạm pháp luật quy định về điều kiện, tiêu chuẩn, chức danh
đối với Thủ trưởng cơ quan chuyên môn cấp huyện thuộc thẩm quyền ban hành của Bộ trưởng
10 Chức năng tham mưu giúp UBND huyện thực hiện chức năng quản lý nhà
nước về cải cách hành chính thuộc thẩm quyền của PhòngVăn hoá và Thông
tin
*Về nhà
+ Phân tích vị trí, tính chất pháp lý của cơ quan hành chính nhà nước có thẩm quyền chung
Trang 9+ Anh chị hiểu như thế nào về cơ quan hoạt động theo chế độ tập thể lãnh đạo
và chế độ thủ trưởng
Tài liệu tham khảo
1 Gio trình Luật hành chính Việt Nam
2 Luật tổ chức Chính phủ năm 2002
3 Luật tổ chức HĐND và UBND năm 2003
4 Nghị định 178/2007/NĐ- CP ngày 03/12/2007 quy định chức năng, nhiệm
vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ, cơ quan ngang Bộ
5 Nghị định 30/2003/NĐ- CP ngày 26/11/2003 quy định chức năng, nhiệm
vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức cơ quan thuộc Chính phủ
6 Nghị định 13/2008/ NĐ- CP ngày 04/2/2008 quy định về các cơ quan
chuyên môn thuộc UBND tỉnh
7 Nghị định số 14/2004/ NĐ- CP ngày 04/2/2008 quy định về các cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện
Chương 6.
Quy chế pháp lý hành chính của cán bộ, công chức
6.1 Khái niệm, phạm vi phân loại cán bộ, công chức nhà nước
6.2 Quy chế pháp lý hành chính của cán bộ, công chức nhà nước 6.2.1 Quyền và nghĩa vụ của cán bộ, công chức
6.2.2 Những việc cán bộ, công chức không được làm
6.2.3 Tuyển dụng cán bộ, công chức,
6.2.4 Nâng ngạch cán bộ, công chức
6.2.5 Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức
6.2.6 Trách nhiệm kỷ luật của cán bộ, công chức
6.2.7 Trách nhiệm vật chất của cán bộ, cômg chức
Câu hỏi/ Bài tập
* Trên lớp
• Anh (chị) hãy lý giải các nhận định đúng, sai sau đây:
1 Không phải tất cả những người tham gia cuộc họp HĐKL đều có quyền biểu quyết hình thức kỷ luật
2 Nếu sử dụng văn bằng, chứng chỉ không hợp pháp, công chức có thể không
bị áp dụng hình thức buộc thôi việc
3 Khi xử lý kỷ luật công chức có thể không cần thành lập HĐKL
4 Người chuyên trách về địa chính – xây dựng cấp xã là cán bộ chuyên trách cấp xã
5 Khi xử lý công chức bằng hình thức khiển trách thì không cần thành lập HĐKL
6 Quy chế tuyển dụng công chức cấp xã do Bộ trưởng Bộ nội vụ ban hành
7 Trong quá trình xử lý kỷ luật công chức, HĐKL chỉ họp khi có mặt đương
sự
Trang 108 Thư ký HĐKL không phải là bất cứ cán bộ, công chức nào trong cơ quan,
tổ chức, đơn vị
9 Quyền và nghĩa vụ của công chức không phải chỉ được điều chỉnh bằng Pháp lệnh cán bộ, công chức
10 Nếu công chức đang bị xem xét xử lý kỷ luật mà làm đơn xin thôi việc thì Thủ trưởng cơ quan có thể giải quyết cho công chức thôi việc
11 Chủ tịch UBND cấp xã là công chức cấp xã
12 Viên chức sự nghiệp không phải chỉ hưởng lương từ NSNN
13 Việc xư lý kỷ luật cán bộ, công chức cấp xã vi phạm pháp luật cũng được căn cứ vào NĐ 35/2005/NĐ- CP ngày 17.3.2005 về việc xử lý kỷ luật cán
bộ, công chức
14 Khi bị Thủ trưởng cơ quan ra quyết định xử lý kỷ luật, dù với bất cứ hình thức nào, nếu công chức vi phạm đã khiếu nại mà không đồng ý với kết quả giải quyết khiếu nại thì đều có quyền khởi kiện vụ án hành chính tại TAND
có thẩm quyền
15 Người đứng đầu tổ chức Đảng, cơ quan quản lý nhà nước và cơ quan quyền lực nhà nước cấp xã có thể bố trí anh chị em bên vợ hoặc bên chồng của mình vào làm các công việc: tài chính - kế toán, địa chính – xây dựng
* Về nhà
1 Nguyễn B là sinh viên tốt nghiệp đại học (cư trú tại xã X huyện Y tỉnh Z)
đang làm hồ sơ xin tuyển dụng vào làm việc Văn phịng Ủy ban nhân dân huyện Y Ngày 05/02/2007, do B thực hiện hành vi đánh bạc nhỏ nên Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã X đã quyết định áp dụng biện pháp giáo dục tại xã đối với B Ngày 20/02/2007, B nộp hồ sơ xin tuyển dụng cho Phòng nội vụ
huyện Y Phòng nội vụ cần giải quyết như thế nào trong trường hợp này?
Vì sao? Quan hệ giữa B và Chủ tịch UBND xã X có thuộc đối tượng điều chỉnh của Luật hành chính không?
2 Công chức C công tác tại cơ quan X thưc hiện vi phạm kỷ luật.Trong thời
gian cơ quan đang làm thủ tục xử lý kỷ luật thì C làm đơn gửi Thủ trưởng
cơ quan X để xin thôi việc Thủ trưởng cơ quan X có giải quyết cho C thôi việc không? Nêu căn cứ pháp lý? nếu C không phải đang trong thời gian bị xem xét xử lý kỷ luật và được thủ trưởng cơ quan X cho thôi việc thì quyết định cho thôi viec có phải là văn bản thể hiện sự bình đẳng của các bên tham gia quan hệ quản lý không? Vì sao?
Tài liệu tham khảo
1 Giáo trình Luật hành chính
2 Pháp lệnh cán bộ, công chức năm 1998 (2000, 2003)
3 Luật cán bộ, công chức
4 Nghị định114/2003/NĐ- CP ngày 10.10.2003 về cán bộ, công chức
xã, phường, thị trấn
5 Nghị định115/2003/NĐ- CP ngày 10.10.2003 về chế độ công chức
dự bị)
