HỌC SINH HÃY NÓI KHÔNG VỚI THUỐC LÁ TRONG TRƯỜNG HỌC

Có phải các bạn chưa thấy tác hại của thuốc lá hay một nguyên nhân nào đó mà làm cho các bạn bỏ qua tác hại do hút thuốc lá và khói thuốc gây ra.. Vì việc hút thuốc của các bạn không chỉ

TÌNH HUỐNG: HỌC SINH HÃY NÓI KHÔNG VỚI THUỐC LÁ TRONG TRƯỜNG HỌC

I LÝ DO CHỌN TÌNH HUỐNG.

Trong thời gian qua, trên các kênh thông tin đại chúng, trong trường cũng vậy đã tuyên truyền nhiều về tác hại của hút thuốc lá Tuy nhiên, vẫn còn nhiều bạn học sinh chưa hiểu hết tác hại của nó đối với sức khoẻ con người Thực trạng này đang diễn ra rơi rớt một số ít học sinh Các bạn đã để làn khói thuốc đã len lỏi vào học đường Mặc dù thầy cô thường xuyên nhắc nhở nhưng các bạn vẫn

bỏ ngoài tai lời nhắc nhở của thầy cô lén lút hút thuốc lá Có phải các bạn chưa thấy tác hại của thuốc lá hay một nguyên nhân nào đó mà làm cho các bạn bỏ qua tác hại do hút thuốc lá và khói thuốc gây ra Theo em đọc sách báo và biết

được thuốc lá là nguy cơ lớn nhất đối với sức khoẻ con người và là nguyên nhân

hàng đầu dẫn đến tử vong sớm trên toàn thế giới Trong thế kỷ 20, thuốc lá đã giết chết 100 triệu người Nếu vẫn không có biện pháp can thiệp hợp lý thì trong thế kỷ 21 ước tính sẽ có khoảng 1 tỷ người chết vì thuốc lá – WHO cảnh báo Mỗi năm, thuốc lá cướp đi sinh mạng của gần 6 triệu người trên thế giới

Riêng ở Việt Nam, mỗi ngày có khoảng hơn 100 người chết vì thuốc lá… Con số này theo dự báo của Tổ chức Y tế Thế giới cảnh báo có thể tăng lên 70.000/năm vào năm 2030 Cho nên, em không muốn các bạn hút thuốc lá Vì việc hút thuốc của các bạn không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của các bạn tham gia hút thuốc mà còn ảnh hưởng đến mọi người xung quanh trong đó có em Theo VOV đưa tin, ông Gabit Ismailov – Phó đại diện Văn phòng Tổ chức

Y tế thế giới tại Việt Nam cho biết, Việt Nam đứng thứ 15 trên thế giới về số người hút thuốc lá Số ca tử vong vì các bệnh liên quan tới tác hại của thuốc lá, gấp nhiều lần số người chết vì tai nạn giao thông hàng năm Thế nhưng, đa phần những người hút thuốc lá vẫn mơ hồ về tác hại thực của nó

Tổ chức Y tế thế giới đã chọn ngày 31/5 là Ngày Thế giới không thuốc lá Thông điệp của ngày này năm nay nhằm kêu gọi các quốc gia thực hiện Công

ước khung về Kiểm soát thuốc lá Như vậy, đối sức khỏe của con người thuốc lá ảnh hưởng rất nhiều Thuốc lá có thể gây ra căn bệnh hiểm nghèo cướp đi bao mạng sống của con người vậy mà hiện nay có nhiều bạn học sinh vẫn còn chưa hiểu ra, nhiều bạn đã lén hút thuốc bất chấp sự nguy hiểm của thuốc lá

Để các bạn học sinh trong trường Nguyễn Lương Bằng nâng cao nhận thức

về tác hại của thuốc lá đối với sức khoẻ Với kiến thức hiểu biết của bản thân,

em xin trình bày về chủ đề: Phòng chống hút thuốc lá trong trường học” để một phần nào đó giúp các bạn hiểu và không tham gia hút thuốc lá nữa Đó là thông điệp em muốn gởi đến các bạn

II TỔNG QUAN VỀ NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN VIỆC GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG

1 Các nghiên cứu liên quan đến tình huống:

+ Tìm hiểu thành phần hóa học của thuốc lá

+ Tác hại của nó đến sức khỏe, kinh tế và xã hội

+ Dùng kiến thức liên môn như Hóa học, Sinh học, Giáo Dục Công Dân, Công nghệ, môn Toán, môn Tin để đưa ra giải pháp có hiệu quả nhất

2 Các bước giải quyết tình huống

Để giải quyết tình huống này tổ chức vào giờ ngoại khóa, giờ chào cờ hoặc sinh hoạt lớp cuối tuần Tiến trình diễn ra theo các bước sau:

- Bước 1: Thông qua tranh ảnh các trên mạng internet sưu tầm tranh ảnh các bệnh ung thư để các bạn xác định những bệnh ung thư nào do thuốc lá gây ra

- Bước 2: Thuyết trình tìm hiểu nguyên nhân học sinh hút thuốc lá

- Bước 3: Tham gia trò chơi hái hoa dân chủ tìm hiểu về thành phần hóa học của thuốc lá và ảnh hưởng của nó đến sức khỏe, kinh tế và xã hội

- Bước 4: Đóng tiểu phẩm về tình huống phòng chống hút thuốc lá của học sinh

- Bước 5: Tìm hiểu mỗi cá nhân học sinh có trách nhiệm gì trong việc phòng chống hút thuốc trong trường học

III TIẾN TRÌNH GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG

1 Tìm hiểu thành phần Hóa học của thuốc lá

Thông qua phân tích thành phần Hóa Học của thuốc lá, theo báo cáo mới nhất từ Mỹ, thuốc lá chứa 7000 chất độc thay vì 4000 ngàn chất được công bố trước đây; trong đó có hàng trăm chất cực độc và 70 chất có thể gây ung thư Thành phần hóa học của thuốc lá được chia làm 4 nhóm:

1.1 Nhóm Nicotine:

Nicotine là một chất một chất lỏng như dầu không màu, chuyển thành màu nâu khi cháy và có mùi khi tiếp xúc với không khí, hút ẩm và có thể trộn lẫn với nước trong dạng bazơ của nó Là một bazơ gốc nitơ, nicotin tạo ra các muối với các axít, thông thường có dạng rắn và hòa tan được trong nước Nicotin dễ dàng thẩm thấu qua da, nicotine dạng bazơ tự do sẽ cháy ở nhiệt độ thấp hơn điểm sôi của nó, và hơi của nó bắt cháy ở nhiệt độ 95 °C trong không khí cho dù có áp suất của hơi là thấp Nicotine được xếp vào nhóm các chất có tính chất dược lý gây nghiện chủ yếu, tương tự như các chất ma tuý Heroin và Cocain Người hút thuốc trung bình đưa vào cơ thể 1 đến 2 mg nicôtin mỗi điếu thuốc hút

1.2 Nhóm Monoxit carbon (khí CO)

Khí CO có nồng độ cao trong khói thuốc lá và sẽ được hấp thụ vào máu, gắn với hemoglobine với ái lực mạnh hơn 210 lần oxy Khí CO đi nhanh vào máu và chiếm chỗ của oxy trên hồng cầu Ái lực của hemoglobine hồng cầu với

CO mạnh gấp 200 lần so với O2 và như thế sau hút thuốc lá, một lượng hồng cầu trong máu tạm thời mất chức năng vận chuyển O2 vì đã gắn kết với CO Hậu quả là cơ thể không đủ oxy để sử dụng

1.3 Nhóm các phân tử nhỏ trong khói thuốc lá

Khói thuốc lá chứa nhiều chất kích thích dạng khí hoặc dạng hạt nhỏ Các chất kích thích này gây nên các thay đổi cấu trúc của niêm mạc phế quản dẫn đến tăng sinh các tuyến phế quản, các tế bào tiết nhày và làm mất các tế bào

có lông chuyển Các thay đổi này làm tăng tiết nhày và giảm hiệu quả thanh lọc của thảm nhày-lông chuyển

1.4 Nhóm các chất gây ung thư

Trong khói thuốc lá có khoảng 70 chất trong số đó gồm cả các hợp chất thơm có vòng đóng như Benzopyrene, Nitrosamine có tính chất gây ung thư

2 Ảnh hưởng của thuốc lá đến sức khỏe con người

2.1 Tàn phá cơ thể bên ngoài:

+ Bọng mắt to: Bọng mắt làm bạn trở nên to hơn Lượng nicotine bạn hít vào sẽ khiến bạn mất ngủ, tạo nên những bọng mắt to

+ Răng ố vàng và rụng : Răng ố vàng và môi thâm tím dần là biểu hiện dễ thấy trong tác hại của việc hút thuốc lá, răng bạn sẽ vàng dần và rụng đi nếu bạn hút lâu dài

+ Đầu hói và bạc tóc: Nếu muốn nhanh chóng trông giống ông nội 80 tuổi của bạn, thì bạn nên hút thuốc lá Hút thuốc sẽ làm những lọn tóc của bạn rụng dần và chuyển màu xám nhanh chóng

+ Da khô ráp: Tiếp tục hút thuốc có thể làm cho da của bạn khô ráp Hút thuốc lấy đi độ ẩm cần thiết từ da Thiếu độ ẩm, da mất đi vẻ sáng mịn và đàn

hồi, do đó làm bạn xấu đi nhanh chóng.

+ Béo bụng: Hút thuốc lá làm bạn bị béo bụng Thuốc lá ức chế đồ ăn của bạn trong khi làm tăng sự tích tụ của chất béo xung quanh bụng, làm bạn rùng mình mỗi khi sơ vin hay khi ngâm mình dưới nước

+ Tạo nếp nhăn trên da: Nếp nhăn trên da của bạn cho thấy sự lão hóa do thiếu chất dinh dưỡng Hút thuốc làm da bạn khô dẫn đến việc cung cấp oxy và chất dinh dưỡng trong máu gặp khó khăn

+ Bệnh vảy nến

Nếu những lý do trên không đủ để bạn có thể bỏ thuốc lá, đây là một trong những lý do khác Hút thuốc làm da tróc vảy và tăng nguy cơ mắc bệnh vảy nến Điều này chắc chắn làm bạn trở nên xấu xí

2.2 Tàn phá bên trong cơ thể:

Hút thuốc là sự thiêu đốt không hoàn toàn các sợi thuốc lá trải qua hai giai đoạn: Giai đoạn hút thuốc lá chủ động, xảy ra khi người nghiện hít khói thuốc lá vào cơ thể mình Giai đoạn hút thuốc lá thụ động, Những người có mặt xung quanh sẽ hít phải lượng khói thừa mà người hút thải ra

+ Bệnh lý ở hệ hô hấp

Bệnh lý ở đường hô hấp trên: như viêm mũi mãn tính, viêm họng mãn tính, viêm thanh quản mãn tính, ung thư xoang hàm, ung thư vòm họng, ung thư thanh quản

Bệnh lý ở đường hô hấp dưới: viêm phế quản mãn tính, hen suyễn, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính, ung thư phế quản

Bệnh lý ở phổi: viêm phổi, dãn phế nang, ung thư phổi

+ Bệnh lý hệ mạch máu

Bệnh xơ vữa động mạch, bệnh động mạch vành, bệnh thuyên tắc động mạch, tai biến mạch máu não

+ Ung thư các cơ quan khác

Ung thư môi, ung thư thanh quản, ung thư thực quản, ung thư bàng quang và

thận, ung thư cổ tử cung.

+ Các ảnh hưởng của thuốc lá lên chức năng sinh sản

Ảnh hưởng ở thời kỳ thai nghén: Giảm trọng lượng thai nhi trung bình khoảng 200g, sinh non, băng huyết sau sinh, dễ sẩy thai tự nhiên, gia tăng tần suất sinh ra thai nhi bị bất thường bẩm sinh

Ảnh hưởng thời kỳ cho con bú: Nicotine được thải qua sữa có thể ảnh hưởng đến trẻ sơ sinh Nam giới hút thuốc lá có thể bị suy nhược sinh dục hay liệt dương

Ảnh hưởng của thuốc lá lên hệ thần kinh: Những chứng minh gần đây cho thấy hút thuốc lá làm giảm số lượng các tế bào thần kinh trong não

Thuốc lá làm trẻ em bị dị tật và hen suyển

Thai nhi bị chết lưu

3 Ảnh hưởng của thuốc lá đến kinh tế gia đình

Thuốc lá không chỉ có tác hại gây tác hại cho sức khỏe, thuốc lá còn gây thiệt hại kinh tế rất lớn cho xã hội Những người hút thuốc lá lâu năm hoặc hút trung bình từ 20 – 30 điếu/ngày, mỗi tháng, một người có hút thuốc ở Việt Nam chi gần 500.000 đến 600.000 đồng cho việc mua thuốc lá

Với số thống kê ở nước ta có khoảng 12 triệu người hút, một năm chúng ta tốn hơn 8.200 tỷ đồng cho mặt hàng này Trong khi số tiền đó đủ để mua lương thực nuôi sống 10, 6 triệu người Thêm nữa, một khảo sát gần đây cho thấy, chi tiêu cho thuốc lá ở nước ta cao gấp 3,6 lần phí tổn học hành, gấp 2,5 lần mức chi cho quần áo và gần gấp đôi mức chi cho khám chữa bệnh Ngoài tổn thất do chi mua thuốc hút, số tiền khám chữa mới chỉ cho 3 bệnh trong số 25 căn bệnh do thuốc lá gây ra là 2.304 tỷ đồng/năm Các tổn thất chưa tính được do sử dụng thuốc lá bao gồm chi phí điều trị 22 bệnh còn lại

Mặt khác, bệnh tật mà thuốc lá đem lại đã tăng thêm gánh nặng kinh tế cho mỗi gia đình và làm mất đi lực lượng lao động Vì thuốc lá, những người nghèo ngày càng trở nên kiệt quệ Trong thực tế, đối với nhiều gia đình thì chi phí để mua thuốc hút rất lớn Hơn nữa khi một thanh niên trong gia đình bị ốm do thuốc

lá thì gia đình này phải chịu những chi phí điều trị chăm sóc, tốn kém thời gian Thế là từ chuyện hút thuốc nảy sinh ra nhiều vấn đề khác Nói tóm lại, thuốc lá

gây ra nhiều tác hại ảnh hưởng đến kinh tế, sức khỏe của cá nhân và của cộng đồng Vì vậy việc tiếp tục hút thuốc lá là người hút thuốc đang phung phí tiền mua bệnh vào mình

Với việc bỏ thuốc người hút thuốc không chỉ tiết kiệm được tiền chi trả trực tiếp cho mua thuốc mà còn nâng cao sức khỏe của mình, của người thân Đồng thời cũng tiết kiệm được tiền phải chi trả cho các bệnh liên quan tới thuốc lá

Bảng 1: Ước tính chi phí mua thuốc của người hút thuốc

(Nguồn: Ước tính chi phí do vquit.vn thực hiện )

Tần suất hút trung bình < 20 điếu thuốc/ngày

Giá 1 bao thuốc lá

(Đơn vị: VNĐ)

Chi phí 1 năm (<20 điếu/ngày)

Chi phí 5 năm (<20 điếu/ngày)

Chi phí 10 năm (<20 điếu/ngày)

Tần suất hút trung bình 20-<40 điều thuốc/ngày

Giá 1 bao thuốc lá

(Đơn vị: VNĐ)

Chi phí 1 năm (20<40điếu/ngày)

Chi phí 5 năm ( 20-<40 điếu/ngày)

Chi phí 10 năm (20<40điếu/ngày)

4 Ảnh hưởng của hút thuốc lá đến đến xã hội

Ảnh hưởng đến kinh tế quốc gia: đất canh tác dùng cho sản xuất các loại cây lương thực bị thu hẹp lại, nhường chổ để trồng cây thuốc lá vì có lợi nhuận cao hơn Một lượng giấy khổng lồ phục vụ cho việc vấn các điếu thuốc lá, và các loại bao bì Rác rưởi do thuốc lá cũng ảnh hưởng xấu đến môi trường sống Chi phí chăm sóc y tế cho những người dân hút thuốc lá và việc giảm ngày công lao

động của họ là những tổn thất rất lớn cho một quốc gia có nhiều người nghiện thuốc lá Ngoài ra thuốc lá còn có nguy cơ gây ra những vụ hoả hoạn dữ dội và những vụ cháy rừng tàn phá tài nguyên quốc gia….Riêng tại Việt Nam, mỗi năm

có 40.000 người tử vong do những nguyên nhân liên quan đến thuốc lá, gấp 3 lần

số người chết do tai nạn giao thông Một điều tra cho thấy trên 50% nam giới hút thuốc lá và 60% trẻ em Việt Nam độ tuổi 13-15 đã tiếp xúc với khói thuốc tại nhà qua đường hút thụ động Tại Hà Nội, gần một nửa dân số phải hút thuốc thụ động, nhiều nhất là phụ nữ và trẻ em Ung thư phổi là dạng ung thư cao nhất ở nam giới và thứ tư ở nữ giới

So sánh số lượng người chết vì hút thuốc lá và tai nạn giao thông

5 Biện pháp thực hiện

Tổ chức các cuộc thi như vẽ tranh, diễn tiểu phẩm, thuyết trình…để tuyên truyền giáo dục thì có tác dụng hơn nhiều

Một số cuộc thi truyên truyền phòng chống hút thuốc lá

4.2 Biện pháp xử phạt:

Thông qua giờ ngoại khóa thông qua các môn học nêu tác hại của thuốc lá để tuyên truyền cho học sinh hiểu không tham gia hút thuốc lá

Đặc biệt đối với bộ môn Giáo Dục Công Dân giúp học sinh hiểu được ở lứa tuổi trung học cơ sở việc hút thuốc lá là sai với qui định của pháp luật để có căn

cứ xử lý học sinh hút thuốc lá trong nhà trường

Theo qui định của Luật số: 09/2012/QH13 về việc Phòng chống tác hại của thuốc lá: Căn cứ vào Khoản 4, 5, 6 ( Điều 9 ) Các hành vi bị nghiêm cấm:

4 Người chưa đủ 18 tuổi sử dụng, mua, bán thuốc lá

5 Sử dụng người chưa đủ 18 tuổi mua, bán thuốc lá

6 Bán, cung cấp thuốc lá cho người chưa đủ 18 tuổi

IV Ý NGHĨA GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (năm 2008), mỗi ngày trên thế giới có số người chết: do chiến tranh chết 849 người; do nạn đói chết 1.219 người; do AIDS chết 8.083 người; do thuốc lá chết 10.959 người Thuốc là làm chết khoảng 6 triệu người mỗi năm

Vậy để bảo vệ sức khỏe cho mỗi chúng ta và cả cộng đồng khỏi bị tác hại của khói thuốc lá thì chúng ta phải quyết tâm nói “không” với thuốc lá Chúng ta hãy sống như những người văn minh trong một xã hội văn minh Chúng ta hãy vì một tương lai tươi sáng cho loài người nói chung và đất nước Việt Nam nói riêng Chúng ta hãy coi hút thuốc là hủy duyệt sức khỏe, ảnh hưởng tương lai của chúng ta nên hãy quay lưng với thuốc lá đi các bạn Chúng ta không nên để chúng ta xấu đi vì thuốc lá và chết vì thuốc lá Hãy bảo vệ chúng ta đừng để khi nhận ra thì đã quá muộn các bạn nhé Hãy dừng việc hút thuốc ngay bây giờ để

có một sức khỏe tốt, một môi trường học tập trong sạch và luôn có những học sinh tích cực các bạn nhé Học sinh Nguyễn Lương Bằng hãy nói “không” với thuốc lá đó là thông điệp tôi muốn gởi đến tất cả các bạn

Liên Chiểu, ngày 15 tháng 10 năm 2016

MỤC LỤC

I LÝ DO CHỌN TÌNH HUỐNG……… trang 01

II TỔNG QUAN VỀ NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN VIỆC

GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG……… ……… … trang 02

1 Các nghiên cứu liên quan đến tình huống……… trang 02

2 Các bước giải quyết tình huống ……… ………… trang 02 III TIẾN TRÌNH GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG ……….…………trang 03

1 Tìm hiểu thành phần Hóa học của thuốc lá……… trang 03

2 Ảnh hưởng của hút thuốc lá đến sức khỏe con người……….….…….trang 04

3 Ảnh hưởng của hút thuốc lá đến kinh tế gia đình……… … trang 08

4 Ảnh hưởng của hút thuốc lá đến xã hội………trang 09

5 Biện pháp thực hiện……… ……trang 11

IV Ý NGHĨA GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU……… ….trang 13