Sáng kiến kinh nghiệm giúp HS yếu học tốt môn toán lớp 4

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐỀ TÀI: " GIÚP HỌC SINH YẾU HỌC TỐT MÔN TOÁN LỚP 4"... Tuy nhiên vẫn chưa được như ý muốn , hiện nay vẫn còn một số vùng còn học sinh yếu khá cao .Trong đó HS yếu

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI:

" GIÚP HỌC SINH YẾU HỌC TỐT MÔN TOÁN LỚP 4"

PH N MỞ U

I

Để nâng cao chất lượng giáo dục ,ngành giáo dục không ngừng đổi mới : đổi mới quản lí ,đổi mới phương pháp , giảm tải …v v Từ đó chất lượng giáo dục ngày càng cao Tuy nhiên vẫn chưa được như ý muốn , hiện nay vẫn còn một số vùng còn học sinh yếu khá cao Trong đó HS yếu toán chiếm khá cao đặc biệt là khối 4

Trướng A Tân Phú

II L ề t

Toán học tiểu học bước đ u h nh thành khả năng trừu tượng hóa , khái quát hóa ,kích thích trí tư ng tượng c a hs Môn toán là ch a khóa m c a cho tất cả các ngành khoa học khác , nó là công cụ c n thiết cho ngư i lao động th i hiện đ i ,nó góp ph n giáo dục con ngư i phát triển toàn diện hơn

Môn toán có vai trò rất quan trọng Toán học góp ph n h nh thành phát triển nhân cách c a học sinh ung cấp tri th c ban đ u v số học, các số t nhiên các phân số , các

đ i lượng cơ bản , một số yếu tố h nh học đơn giản , ng dụng vào đ i sống h ng ngày Nếu học sinh yếu toán c ng là đ ng ngh a với việc các em phát triển chưa trọn v n nó ảnh hư ng đến tương lai c a chính bản thân các em và cả hội Ngay từ cấp tiểu học chúng ta c n t o n n tảng v ng ch c cho các em , b ng cách là không để cho học sinh yếu toán , đây là vấn đ mà m i v chúng ta c n phải quan tâm

hương tr nh toán khối 4 khá ph c t p có rất nhi u vấn đ giáo viên c n phải n m

v ng ,giúp học sinh vượt qua nh ng vướng m c khó khăn

III/ P v u

hương tr nh toán khối 4

Số t nhiên , các ph p tính với số t nhiên : cộng ,trừ ,nhân, chia ác đ i lượng : ảng đơn v đo khối lượng , đo diện tích , đo độ dài các d ng toán có l i văn :T m trung

b nh cộng , t m hai số khi biết tổng hiệu , t m hai số khi biết tổng t c a hai số đó , t m hai

số khi biết hiệu t c a hai số đó Phân số các ph p tính với phân số

ài nghiên c u hoàn toàn d a trên kinh nghiệm c a các tiết d y trên lớp ua các năm d y khối 4

N I UNG

I TH C TR NG V N Ề

Nếu ví chương trình toán tiểu học như một b c thang th chương trính toán khối 4 là một bậc thang hơi cao so với các bậc thang khác như từ 1 lên 2 từ 2 lên 3 Tuy nhiên Khối 5 học sinh được ôn l i kiến th c c a khối 4 nhi u hơn học kiến th c mới , và học sinh n m v ng kiến th c hơn lớp 5 để chuẩn b hành trang cho cấp học tiếp theo

 Ở lớp 4 các em được học thêm các môn học mới như l ch s đ a lí , số lượng tiết học tăng lên khá nhi u tăng thêm áp l c cho các em

 òn một số giáo viên chưa tích c c trong giảng d y ,chưa thật s quan tâm nhi u đến học sinh yếu Hs chưa n m v ng kiến th c toán khối 3 : chưa thuộc bản nhân chia , thuộc nhưng thuộc theo kiểu học v t ,thuộc nhưng chậm

ví dụ ; 6 8 = ? Hs phải đọc cả bảng nhân 6 r i mới trả l i được , chia c ng vậy 24 : 3

hs phải đọc cả bảng chia 3 r i mới t m ra kết quả Đi u này làm mất th i gian rất nhi u trong tiết d y dẫn đến chất lượng không cao

Đa ph n học sinh yếu nhi u ph p tính chia đây là ph p tính khó nhất trong các

ph p tính , hs không biết cách ước lượng

Ví dụ 4532 : 26 = ?

Đặt tính 45’32 26 lấy hai ch số 42 chia 26

42 chia 26 được mấy ? Hs yếu không ước lượng được

Đây chính là vấn đ c n giải quyết

 ua học k II hs làm quen với phân số , qui đ ng phân số , các ph p tính v phân số : cộng,trừ ,nhân , chia ch c ch n không ít hs vướng vào ch này

Nh ng ch mà học sinh thư ng sai là lẫn lộn gi a cộng và nhân

Ví dụ : 3 4 3 4 7

5 6 5 6 11



  



Hs thư ng sai do không biết cách tr nh bày

Ví dụ :

3 4 18 20 38

5 6 30 30 30



  



ộng hai phân số , trừ hai phân số không cùng mẫu số : HS vừa cộng vừa qui đ ng hay vừa trừ vừa qui đ ng

3 4 3 6 18 4 5 20

5 6 5 6 30 6 5 30

    

 Chưa nói đến toán có l i văn, khối 4 hs được học các d ng toán ; trung b nh cộng ,

t m hai số khi biết tổng, hiệu c a hai số T m hai số khi biết tổng t ,hiệu t c a hai số đó T m phân số c a một số Liệu có bao nhiêu học hs n m v ng các d ng toán này ? Trong các k thi có bao nhiêu hs làm được các bài toán có l i văn ?

Vâng không nh ng học sinh yếu mà cả học sinh T c ng không làm được trọn v n bài toán có l i văn yếu v hs không nhận ra các mối quan hệ trong bài toán , không sát

đ nh được đó là d ng toán g , không phân tích được bài toán , thậm chí đọc nhưng không hiểu được câu văn trong bài toán nói g

Đ dùng d y học dành cho môn toán quá ít Tiết d y thiếu tr c quan , sinh động , tiết học toán hs thư ng cảm thấy nhàm chán , thiếu tập chung

Một yếu tố không k m ph n quan trọng n a đó là học sinh ngh học quá nhi u làm kiến

th c c a các em có nhi u lổ hỏng

Đ v c u t

ể gi i quyết vấn ề trên ta ph i làm gì?

II / CÁC IỆN PHÁP GI I QUYẾT V N Ề :

Qua nhiều năm đứng trên bục giảng tôi nhận thấy chúng ta cần phải cố gắng giải quyết nhũng vướng mắc khó khăn để nâng cao chất lượng giáo dục nói chung v môn toán nói riêng chính l nhiệm vụ h ng đầu của người giáo viên

 V chương tr nh toán khối 4 có cao nhưng ch đối với một số vùng , một số đ a phương Đối với Tân Phú một nghèo vùng sâu vùng a ít được s quan tâm

c a phụ huynh học sinh thậm chí có một số phụ huynh không biết ch nên việc học nhà c a các em gặp nhi u khó khăn ,chính v thế mà giáo viên phải nhiệt t nh , tích c c hơn n a Ngoài nh ng tiết học trên lớp iáo viên phụ đ o 2 tiết toán m i

tu n th ch c ch n học yếu giảm đáng kể Trong năm học vừa qua tôi thấy đây là cách làm có hiệu quả rất tốt , lớp tôi đ giảm học sinh yếu rất nhi u

 M i ngày giáo viên đến lớp sớm hơn một chút để quản lí việc truy bài đ u gi ,cho

hs đọc bảng nhân ,chia c đọc hàng ngày nhất là đối với học sinh yếu để học sinh

th c hiện tốt các ph p tính nhân chia và giảm t nh tr ng cháy giáo án vì hs không thuộc bản nhân chia làm tiết học b loảng dẫn tới nhàm chán v chọn cán bộ lớp thật s có năng l c để đảm bảo việc truy bài có hiệu quả , giao nhiệm vụ cho hs khá kiểm tra hs yếu

 Đối với các môn ít tiết v giúp hs thuộc bài học t i lớp ngay trong tiết học b ng

nh ng câu hỏi c ng cố một cách nh nhàng nh m giảm áp l c cho hs ,từ đó hs có

th i gian đ u tư cho môn toán nhi u hơn

 Nếu thấy học sinh lớp m nh còn yếu chưa n m v ng kiến th c th gv dừng l i ngay

và ôn l i nh ng kiến th c c có liên quan đến bài học mới r i tiếp tục d y bài mới đừng dể học sinh tr thành cây không gốc

Ví dụ : y bài nhân cho số có ba ch số ,nếu học sinh chưa nhân được số có hai ch

số th gv không thể d y được v c n phải dừng l i và nh c l i kiến th c c : Cách đặt tính , cách viết tích th nhất , viết tích th hai …

 v lẫn học sinh đ u gặp khó khăn trong các tiết toán d ng chia cho số có hai ch số , chia cho số có ba ch số Khó khăn ch nào ? chính là ch học sinh chưa biết cách ước lượng v hướng dẫn như thế nào cho hs th c hiện được ?

Gv có thể s dụng đ dùng d y học gây s chú ý , thu hút học sinh đó chính là bản chia với nh ng con số có màu s c khác nhau , thay g dùng dấu phẩy để đánh dấu lấy

số chia

Ví dụ: số chia thể hiện màu đỏ , số b chia thể hiện b ng màu anh , nếu lấy ba số để chia th ba số được lấy thể hiện b ng màu đỏ ,l n lược rút số b chia làm cho các con

số b chia, số chia tr nên đơn giản hơn hs dễ ước lượng v ch s dụng đ dùng trong nh ng tiết d y truy n đ t kiến th c mới

Ngoài ra gv có thể s dụng b ng giáo án điện t với nh ng kênh ch ,số sinh động gây s chú ý c a hs nh m kh c sâu kiến th c Áp dụng cho các tiết có tính trừu tượng cao , tiết d y khô khan

 lớp ó ều s yếu

 CÁC PH P T NH VỚI SỐ T NHIÊN

B c a c o số có ba c ữ số

 Giới thiệu :

H t ộ 1 :Trườ ợp ết

1944 : 162 = ?

v hướng dẫn

a Đặt tính

b Tính từ trái sang phải

*Tìm c ữ số u t ê của t ươ

- Ta có 194 : 162

- Nhẩm 1 trăm chia 1 trăm được 1

- Vậy thương đ u tiên là ch số 1

*Tìm c ữ số t ứ a của t ươ

- 324 :162

- Nhẩm 3 trăm chia 1 trăm được 3

- 2 chục chia 6 chục không được 3

nên thương giảm 1 còn 2

- Thương th hai là 2

v nh c nh HS cách ước lượng như

Hs nh c l i các bước th c hiện

- đặt tính

- chia theo các bước đ hướng dẫn

- hia theo th t từ trái sang phải

 194 chia 162 được 1 viết 1 -1 nhân 2 được 2 , 4 trừ 2 còn 2 viết 2

- 1 nhân 6 được 6 , 9 trừ 6 còn 3 viết 3

- 1 nhân 1 được 1, 1 trừ 1 còn 0 viết 0

* H 4 , được 324 , 324chia 162 được 2 ,viết 2 thương

1944

162_

0324 12

000

trên ,

Gv kiểm tra từng bước

1944 : 162 = 12

 H t ộ 2 : Trườ ợp

ó ư

8469: 241 =?

Tiến hành tương t th c hiện từng

bước ( chia , nhân , trừ , h )

Lưu ý số dư luôn luôn nhỏ hơn số

chia

_ Gv úp s ướ lượ tì

t ươ tr ỗ lầ ia

_ hia l n th nhất :

Ta có 846 : 241

8 trăm c a 4 trăm ược 2

4 c ục c a 4 c ục k ô ược 2

Vậ số m cò 1 t ươ t ứ

t 1

.- hia l n th hai

1239 :241

12 trăm c a 2 trăm ược 6

3 c ục c a 4 c ục k ô ược 6 số

m cò 5 , vậ t ươ t ứ a

là 5

_ số dư là 34

- 2 nhân 2 được 4 ,4 tr 4 còn 0 ,viết 0

- 2 nhân 6 được 12 ,12 trừ 12 còn 0

- 2 nhân 1 được 2 thêm1 được 3 , 3 trừ

3 còn 0

* Hs nh c l i cách th c hiện ( 3 hs yếu )

8469 241

1239 35

034

 Lầ t ất

846 chia 241 được 3 viết 3 thương _ 3 nhân 1 được 3 ,6 trừ 3 còn 3 viết 3

số dư _ 3 nhân 4 b ng 12 , 14 trừ 12 còn 2 viết

2 số dư _ 3 nhân 2 được 6 thêm 1 được 7 , 8 trừ 7 còn 1 viết 1 số dư là 123

5 thương

- 5 nhân 1 được 5 có 9 trừ 5 còn 4 viết

4

- 5 nhân 4 b ng 20 , 23 trừ 20 còn 3

- 5 nhân 2 b ng 10 , thêm 2 là 12 , có

12 trừ 12 còn 0 ,viết 0 Vậy số dư là 34

Trên l giáo án minh họa phần giải thích bằng chữ in nghiên không thể thiếu nếu lớp có nhiều học sinh yếu Đối với những b i chia cho số có hai chữ số , chia cho số có ba chữ

số Gv cần hướng dẫn kĩ trong bước dạy b i mới , cho học sinh thực hiện từng bước một ,bao quát lớp , cho hs yếu tham gia nhiều hơn trong những câu hỏi có liên quan đến kiến thức cũ , khen , tuyên dương tạo hứng thú học tập cho các em

 PH N PH N SỐ ;

Đây là ph n hs dễ sai nhất Nhất là d ng cộng trừ hai phân số không cùng mẫu số HS

dễ lẫn lộn gi a cộng và nhân

3 4 3 4 7

5 6 5 6x 30



  

Vậy khi d y gv hướng cho hs cách làm bài phân biệt được s khác nhau gi a cộng và nhân

u k ô u

Có hs không biết cách tr nh bày khi thi

Ví dụ : bài toán

3 4 18 20 38

5   6 30  30  30(1 )

5 6 5 6 30 6 5 30

    

Sai v trong nh ng tiết đ u học cộng phân số gv yêu c u hs tr nh bày theo các bước

ui đ ng

3 6 18

5 6 30

4 5 20

6 5 30

18 20 38

30 30 30

x x x x





 

(2)

ộng kết quả qui đ ng

Nhưng khi thi th bài thi cho hs một dòng tr nh bày hs lúng túng vừa qui đ ng vừa cộng thế là sai

3 4 3 6 18 4 5 20

5 6 5 6 30 6 5 30

ậy sau khi dạy tiết học đầu tiên về cộng hai phân số gv nên hướng cho hs cách tr nh b y Lấy kết quả qui đ ng r i cộng không phải l m từ bước i toán tr nên ngắn gọn hơn

hs dể hiểu hơn Tr nh b y như cách (1) hi dạy b i cộng, trừ hai phân số khác mẫu Gv cho học sinh thực hiện nhiều lần trên một b i toán , để học sinh nắm chắc cách trính b y cách thực hiện ph p tính

Ví dụ : ài 1 Trang 127

2 3 /

3 4

2 2 4 8

3 3 4 12

3 3 3 9

4 4 3 12

8 9 17

12 12 12

a x x x x



 

 

 

(1)

hi thực hiện b i toán n y G cho học sinh l m trên bảng , nêu lại cách l m : có hai bước l qui đ ng l cộng kết quả qui đ ng hai phân số đó thực hiện lại một lần

n a v o tập ngay tại lớp ố lượng b i tập ít nhưng số lần thực hiện nhiều th học sinh nhớ lâu hơn

Đến b i luyện tâp Gv hướng dẫn thực hiện b i toán bằng một d ng : không tr nh b y

d ng như b i trên

2 tr 12

4   7 28  28  28(2)

Từ bài này v sau v hướng dẫn các em tr nh bày ng n gọn nhưng dễ hiểu

3 2

4  7 3

4 + 2

7 3 2 21 8 29

4 7 28 28



  

T t ứ t m u t ứ a , t t ứ a m u t ứ t , m u m u

ó thể cách (1) và (2) cụ thể hơn r ràng hơn nhưng dài dòng lượm thượm học sinh lúng túng nhưng cách ( 3) học sinh l i dễ hiểu và làm bài được

ách này học sinh không còn lẫn lộn kiểu : mẫu cộng mẫu

Ngoài ra trong nh ng tu n d y ph n phân số v tích c c hơn cho HS làm thêm bài v bài tập và kiểm tra thư ng uyên để HS làm các ph p tính v phân số một cách nhu n nhuyễn

 CÁC NG TOÁN C LỜI V N

Toán có l i văn th c chất là nh ng bài toán th c tế ,nội dung bài toán được thông qua

nh ng câu văn nói v nh ng quan hệ , tương quan và phụ thuộc , có liên quan đến cuộc sống thư ng ảy ra h ng ngày ái khó c a bài toán có l i văn là lược bỏ nh ng yếu tố

v l i văn đ che đậy bản chất toán học c a bài toán Hay nói cách khác ch ra mối quan

hệ gi a các yếu tố toán học ch a đ ng trong bài toán và nêu ra ph p tính thích hợp để

từ đó t m được đáp số bài toán

Trong chương tr nh lớp 4 tuy có nhi u d ng toán có l i văn nhưng các bước giải phải qua các tr nh t

Sát đ nh được 2 yếu tố trong bài toán : (1) ph n cho biết ,(2) ph n câu hỏi

 Sát đ nh mối quan hệ gi a ph n đ biết và ph n chưa biết từ đó nhận ra d ng toán cơ bản đ học để áp dụng vào việc giải toán

 Lập kế ho ch giải bài toán

 Th c hiện các ph p tính theo tr nh t kế ho ch

 Th l i đáp số t m được có trả l i đúng câu hỏi bài toán không

Đối với lớp yếu toán có l i văn khi hướng dẫn giải toán có l i văn giáo viên c n cho

hs th c hiện đ các bước không bỏ sót chi tiết nào

V ụ : t : Lớp 4A có 35 học sinh và lớp 4 có 33 học sinh cùng tham gia tr ng

cây Lớp 4A tr ng nhi u hơn 4 10 cây Hỏi m i lớp tr ng được bao nhiêu cây , biết

r ng m i học sinh đ u tr ng số cây như nhau ?

 c bư c ư d :

- Học sinh đọc bài toán ít nhất 3 l n

+ ài toán cho biết g ?

+ ài toán hỏi g ?

+ Số cây tr ng c a hai lớp có quan hệ nhau như thế nào ? so sánh số hs của hai lớp

k ô t t u

+Lớp 4A hơn bao nhiêu cây ? số học sinh hơn bao nhiêu ? ( y l ấu t ủ

t

+ Muốn biết m i lớp tr ng bao nhiêu cây ta phải biết g ?

+ a vào s kiện nào c a bài toán để biết số cây tr ng c a m i hs ? ( hơn hai hs , hơn

10 cây )

+ Đây là d ng toán g đ được học ?

- êu c u hs tóm t t bài toán

Tóm t t

?cây

Lớp 4A : I I

Lớp 4 : I 10 cây

? cây

 Lập kế ho ch giải bài toán :

+T m số hs lớp 4A hơn lớp 4

+T m số cây tr ng c a m i hs ,dựa v o số dư của học sinh v số dư của cây (hướng

dẫn học sinh yếu )

+T m số cây tr ng c a từng lớp