Sáng kiến kinh nghiệm SKKN nghiên cứu lựa chọn một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật đập cầu tấn công thuận tay cho học sinh và đội tuyển cầu lông

Để phong trào thể dục thể thao quần chúng nói chung và phong trào tập luyện thi đấu cầu lông nói riêng đạt thành tích cao thì một trong những đòi hỏi quan trọng đối với thể thao Việt Nam

đặt vấn đề

Tr-ớc những yêu cầu trong sự nghiệp đổi mới đất n-ớc Đảng ta không ngừng chăm lo, giáo dục cho thế hệ trẻ một cách toàn diện Việc phát triển giáo dục thể chất trong tr-ờng học và công tác thể dục thể thao là một tất yếu khách quan cùng với sự phát triển kinh tế, chính trị, xã hội của đất n-ớc Từ khi giành đ-ợc độc lập năm 1945 và thống nhất đất n-ớc năm

1975, thể dục thể thao đã là một bộ phận hữu cơ của nền văn hoá xã hội và mang đầy tính lịch sử, tính giai cấp và bản sắc dân tộc

Đ-ợc sự quan tâm chỉ đạo của Đảng và Nhà n-ớc, tổng cục thể dục thể thao nay là Uỷ ban thể dục thể thao đã có mục tiêu là xây dựng một nền thể thao quần chúng phát triển sâu rộng, -u tiên phát triển một số môn thể thao mũi nhọn, tham gia tích cực vào các Đại hội thể dục thể thao trong khu vực

và trên thế giới

Việc đẩy mạnh và phát triển phong trào thể dục thể thao trong những năm gần đây đã làm tăng về số l-ợng và chất l-ợng ng-ời tham gia tập luyện thể dục thể thao Tập luyện thể thao là ph-ơng tiện quan trọng để rèn luyện sức khoẻ, tập luyện thể thao không những nâng cao sức khoẻ, khả năng vận động sự nhanh nhẹn, khéo léo mà thể dục thể thao còn là ph-ơng tiện vui chơi giải trí giáo dục phẩm chất đạo đức tính kỷ luật ý chí kiên trì, t- duy sáng tạo, bên cạnh đó thể dục thể thao còn góp phần vào việc mở rộng giao l-u quốc tế, thắt chặt tình hữu nghị đoàn kết và học hỏi lẫn nhau giữa các quốc gia, các dân tộc trên thế giới

Cũng nh- các môn thể thao khác, cầu lông là một môn thể thao đ-ợc phát triển mạnh mẽ trên thế giới nhất là ở các n-ớc khu vực Châu Âu, Châu

á, và những c-ờng quốc cầu lông nh-: Indonexia,, Malayxia, Trung Quốc, Thuỵ Điển, Đan Mạch… Cầu lông là một trong những môn thể thao đ-ợc tổ chức trong n-ớc và trong khu vực Với tính chất đối kháng gián tiếp, sự hấp dẫn sôi động trong thi đấu, sự linh hoạt trong b-ớc di chuyển và sự xử lý đa

dạng đ-ờng cầu trong quá trình thi đấu, thêm nữa là tính chất đơn giản trong dụng cụ tập luyện đã lôi cuốn đ-ợc nhiều ng-ời tham gia Mặt khác tập luyện cầu lông có tác dụng lớn trong việc tăng c-ờng sức khoẻ, tăng tuần hoàn hô hấp, trao đổi chất… Chống và hạn chế đ-ợc bệnh cao huyết áp

đối với ng-ời cao tuổi, làm giảm mệt mỏi sau những giờ làm việc căng thẳng… Chính vì vậy mà môn cầu lông phù hợp với mọi ng-ời, mọi lứa tuổi, giới tính, đ-ợc tập luyện mọi nơi, mọi lúc

Để phong trào thể dục thể thao quần chúng nói chung và phong trào tập luyện thi đấu cầu lông nói riêng đạt thành tích cao thì một trong những

đòi hỏi quan trọng đối với thể thao Việt Nam nói chung và môn cầu lông nói riêng là phải có một đội ngũ cán bộ giáo viên, huấn luyện viên thể thao

có trình độ cao về công tác quản lý cũng nh- chuyên môn

Trong giai đoạn hiện nay bất cứ một môn thể thao nào cũng đ-a kỹ thuật tấn công lên hàng đầu so với các kỹ thuật khác Với một kỹ thuật sắc bén, mạnh mẽ, có hiệu quả thì ta luôn có thể giành hiệu quả cao trong huấn luyện và các môn thể thao nói chung và môn cầu lông nói riêng đ-ợc đặt lên vị trí hàng đầu

Cầu lông có rất nhiều kỹ thuật tấn công, nh-ng đập cầu là một kỹ thuật tấn công cơ bản, đ-ợc sử dụng nhiều trong tập luyện và thi đấu Nó quyết

định đến việc dứt điểm một đợt tấn công bằng cách ăn điểm trực tiếp Tuy nhiên để sử dụng có hiệu quả kỹ thuật này đòi hỏi ng-ời tập phải có quá trình tập luyện lâu dài, sáng tạo và công phu

Qua quá trình giảng dạy môn cầu lông tại tr-ờng THPT Trung học phổ thông Tr-ng V-ơng tôi thấy môn cầu lông là một môn thể thao có thành tích cao tại các giải hội khoẻ phù đổng , mang nhiều giải cao về cho tr-ờng Xong qua công tác giảng dạy của tr-ờng THPT Tr-ng V-ơng tôi nhận thấy rằng khi đập cầu từ b-ớc di chuyển tạo đà, bật nhảy còn nhiều hạn chế nh-: Không xoay lật đ-ợc vai, bật nhảy sai chân, đập cầu xong không trở về t-

thế đánh cầu cơ bản dẫn đến việc di chuyển đánh những quả cầu tiếp theo còn nhiều hạn chế, sai sót

Để nâng cao khả năng tấn công trong thi đấu cầu lông cho học sinh THPT Tr-ng V-ơng thì việc nghiên cứu xây dựng một số bài tập là cần thiết phù hợp với điều kiện hiện nay của tr-ờng

Nâng cao thành tích học tập thi đấu của học sinh môn cầu lông là một lĩnh vực rộng lớn và cần nhiều tác giả tham gia nghiên cứu khoa học

Song với những kiến thức chuyên ngành đã thu đ-ợc trong những năm học tại tr-ờng Đại học S- phạm Thể dục thể thao Từ Sơn và sự chỉ đạo bạn

bè đồng nghiệp tôi đã chọn nghiên cứu đề tài:

“Nghiên cứu lựa chọn một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật đập cầu tấn công thuận tay cho học sinh và đội tuyển cầu lông tr-ờng THPT Tr-ng V-ơng “ Văn Lâm -H-ng Yên“

Mục đích:

Xây dựng và lựa chọn một số bài tập bổ trợ nhằm hoàn thiện và nâng cao hiệu quả kỹ thuật đập cầu trong tập luyện và thi đấu cho học sinh và đội tuyển cầu lông tr-ờng THPT Tr-ng V-ơng –Văn Lâm –H-ng Yên

Mục tiêu nghiên cứu:

Dựa vào kiến thức thực tế của kỹ thuật cầu lông thì kỹ thuật đập cầu là một vấn đề rộng lớn Xong trình độ còn hạn chế điều kiện nghiên cứu ứng dụng ph-ơng tiện nghiên cứu còn gặp nhiều khó khăn, thời gian nghiên cứu còn ít Vậy tôi đ-a ra 2 mục tiêu để giải quyết đề tài nh- sau:

Mục tiêu 1: Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn từ đó lựa chọn một

số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật đập cầu tấn công thuận tay cho vận động viên đội tuyển nam cầu lông tr-ờng THPT Tr-ng V-ơng

Mục tiêu 2: Thực nghiệm và đánh giá hiệu quả các bài tập đó

Ch-ơng 1 Tổng quan các vấn đề nghiên cứu 1.1 Đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi 16 “ 18:

1.1.1 Đặc điểm tâm lý học thể dục thể thao:

Quá trình tập luyện và thi đấu thể thao ng-ời tập sẽ luôn xuất hiện các trạng thái tâm lý Do đặc điểm tâm lý của ng-ời tập th-ờng biểu hiện ở tính linh động, linh hoạt của hệ thần kinh trung -ơng cao, khả năng nắm bắt cảm giác các hoạt động vận động Do vậy họ có khả năng tiếp thu những động tác kỹ thuật rất nhanh chóng, họ rất sáng tạo năng học tập, nh-ng do thiếu tính kiên trì bền bỉ khi phải khắc phục khó khăn, mệt mỏi trong quá trình tập luyện nên dễ nảy sinh các tâm trạng chán nản, không có hứng thú để thực hiện các bài tập nh-: các bài tập có kỹ thuật động tác phối hợp với nhau phức tạp hoặc những bài tập thể lực với khối l-ợng vận động lớn, thời gian thực hiện các động tác kỹ thuật cần phải đ-ợc chú ý nhiều về thời gian, l-ợng vận động, hình thức và ph-ơng pháp tập luyện cần phải đ-ợc sắp xếp hợp lý Các bài tập này phải mang tính đa dạng, phong phú và hấp dẫn nhằm gây đ-ợc trạng thái h-ng phấn thoải mái trong những giờ tập luyện để

họ có thể hoàn thiện bài tập

1.1.2 Đặc điểm giải phẫu tâm lý:

ở lứa tuổi này nổi bật về cơ sở sinh lý, giới tính đã đ-ợc hoàn thiện đó

là sự biến đổi phức tạp của việc phát triển cơ thể từ hệ tuần hoàn, hệ hô hấp,

hệ x-ơng, hệ cơ và hệ thần kinh

Hệ x-ơng: Ng-ời tập ở lứa tuổi này x-ơng đã tr-ởng thành cả về

chiều dài và dày, phát triển ở các x-ơng có khả năng vận động nhỏ, đàn tính của x-ơng giảm, độ dài do hàm l-ợng Magiê, Photpho, can xi trong x-ơng tăng

Hệ thần kinh: Sự phát triển của hệ thần kinh đã đi tới hoàn thiện,

hoạt động phân tích của não tăng lên, t- duy trừu t-ợng đã hoàn thành tốt

Mức độ tiếp thu kỹ thuật động tác kỹ năng, kỹ xảo đạt tới mức độ cao, rất lợi cho việc hình thành các phản xạ có điều kiện Tuy nhiên ở lứa tuổi này vẫn th-ờng có những biểu hiện nh- dễ chán nản Khi thực hiện một động tác lặp lại nhiều lần, đánh giá ch-a đúng mình Vì vậy đ-a ra các bài tập cần phân tích kỹ thuật, luôn động viên nhắc nhở kịp thời để khích lệ quá

trình học tập tốt hơn

Hệ tuần hoàn: Hệ tuần hoàn của ng-ời tập phát triển hoàn thiện Nhịp

tim của ng-ời tập đã t-ơng đối ổn định (70 lần/nhịp) Huyết áp tối đa của ng-ời tập đạt tới 120mmHg, huyết áp tối thiểu đạt 90mmHg Chứng tỏ sự

co bóp và sự l-u thông máu khá mạnh mẽ

Hệ hô hấp: Sự phát triển các cơ quan hô hấp mạnh, cơ quan s-ờn phát triển nhanh và tần số hơi thở đã dần ổn định và độ sâu hô hấp cao

Hệ cơ: ở giai đoạn này đã phát triển hoàn thiện, độ linh hoạt cao, khối

l-ợng cơ tăng lên rất nhanh, đàn tính của cơ tăng, nh-ng cơ tăng không

đồng đều, các nhóm cơ ở thời kỳ này lớn mạnh Do đó hoạt động của cơ khi

thực hiện, các bài tập sẽ tốt hơn

Căn cứ vào đặc điểm sinh lý của lứa tuổi, vận dụng các quy luật tâm sinh lý để tổ chức giảng dạy, huấn luyện sẽ thu đ-ợc kết quả cao Cũng nh- các môn thể thao khác, giáo dục các nhân tố thể lực cho vận động viên cầu lông là một vấn đề cần thiết Song các tố chất thể lực để giáo dục cho học sinh tr-ớc hết phải dựa vào các nguyên tắc giáo dục để cơ thể phát triển toàn diện Sự phát triển không cân bằng sẽ ảnh h-ởng không chỉ đến thành tích của ng-ời tập mà còn ảnh h-ởng đến cuộc sống sau này Đặc điểm môn cầu lông là mức độ hoàn thiện kỹ thuật đều dựa trên mức độ hoàn thiện của các hoạt động tay, các bộ phận khác nh- chân, thân mình nhằm phối hợp hỗ trợ để thực hiện các động tác kỹ thuật

1.2 Cơ sở ph-ơng pháp để lựa chọn các bài tập:

Trong bất kỳ môn thể thao mang tính đối kháng nào, cũng đều có hai mảng hệ thống kỹ thuật cơ bản là hệ thống kỹ thuật tấn công và hệ thống kỹ thuật phòng thủ Ph-ơng châm tấn công luôn đ-ợc các huấn luyện viên và các vận động viên đặc biệt coi trọng trong các trận đấu Mặc dù vậy hệ thống kỹ thuật phòng thủ không vì thế mà coi nhẹ trong quá trình huấn luyện kỹ thuật thể thao Một trong những yêu cầu trong quá trình huấn luyện kỹ thuật tấn công ở các môn thể thao đối kháng và các môn bóng là nâng cao sức nhanh phản ứng vận động Với môn cầu lông trong quá trình tập luyện nâng cao kỹ thuật đập cầu thì việc rèn luyện sức nhanh phản ứng vận động phức tạp có ý nghĩa quyết định Tuy nhiên, để nâng cao đ-ợc kỹ thuật này trong thi đấu cần phát triển toàn diện các tố chất thể lực, tâm lý,

kỹ thuật, chiến thuật khác

1.2.1Giảng dạy và huấn luyện kỹ thuật:

Đỉnh cao của công tác giảng dạy và huấn luyện kỹ thuật cho học sinh

và đội tuyển cầu lông là giúp cho họ thực hiện các hành vi kỹ thuật động tác

ở mức độ tự động hoá Động tác trở thành kỹ sảo, nhằm nâng cao hiệu quả của các kỹ thuật tấn công và phòng thủ, nâng cao khả năng phối hợp hoạt

động của các cơ quan, đảm bảo duy trì trạng thái kỹ thuật ổn định trong quá trình thi đấu Một yêu cầu đối với công tác huấn luyện kỹ thuật là cần áp dụng nhiều biến dạng của kỹ thuật để làm sao cho quá trình thực hiện động tác đánh cầu làm cho đối ph-ơng khó phán đoán đ-ợc ý đồ bên mình

Ngoài việc huấn luyện kỹ thuật cần chú ý đến đặc điểm cá nhân của từng vận động viên để xây dựng “kỹ thuật cá nhân” cho phù hợp giúp họ có thể phát huy đ-ợc hết khả năng của bản thân mình để đạt thành tích thể thao cao nhất

Tố chất con ng-ời th-ờng biểu hiện ở hoạt động thể dục thể thao là sức nhanh, sức mạnh, sức bền, mềm dẻo, khéo léo Mà bản chất của nó là

năng lực thực hiện kỹ thuật động tác có độ chính xác cao của con ng-ời

Do đó trong huấn luyện cần tập trung đến phát triển các kỹ thuật chuyên môn cầu lông để làm cơ sở cho việc tiếp thu và vận dụng kỹ thuật, chiến thuật vào thi đấu đạt kết quả cao nhất Nói cách khác việc tập luyện thể lực chung và thể lực chuyên môn vững chắc là khởi đầu và là nền tảng để thực hiện các kỹ thuật tấn công phát huy đ-ợc sức mạnh tốc độ động tác

đánh cầu cao nhất

1.2.2 Các yếu tố cơ bản trong đánh cầu:

Trong cầu lông hệ thống kỹ thuật cơ bản rất đa dạng bao gồm các nhóm kỹ thuật chính: di chuyển, phòng thủ, phát cầu, tấn công Đặc biệt là nhóm kỹ thuật tấn công Trong đó quan trọng nhất là kỹ thuật đập cầu Điều này đ-ợc chứng minh trong các cuộc thi lớn Tác dụng của kỹ thuật này cho phép vận động viên phát huy toàn diện sự phối hợp của các bộ phận cơ thể, tham gia vào quá trình thực hiện kỹ thuật đập cầu, đồng thời còn cho phép vận động viên kết hợp với 3 yếu tố đặt cơ sở lý luận cho việc xây dựng và lựa chọn các bài tập nâng cao hiệu quả đập cầu

Yếu tố sức mạnh: có thể khẳng định yếu tố sức mạnh là yếu tố cơ

bản quan trọng Việc sử dụng sức mạnh tốt có thể ăn điểm trực tiếp hoặc tạo cơ hội ăn điểm cho những quả tiếp theo Đập cầu đ-ợc biểu hiện trong phối hợp di chuyển tạo nguồn lực nh- bật nhảy, thực hiện kỹ thuật, song thực hiện một đ-ờng cầu với sức mạnh có nghĩa là thực hiện đ-ờng cầu có hiệu quả

Một yêu cầu quan trọng trong khi sử dụng sức mạnh trong các động tác

kỹ thuật cầu lông là cần đ-ợc phát huy với tốc độ tối đa để tình huống bất ngờ, bị động trong quá trình thi đấu Đồng thời phải duy trì đ-ợc sức mạnh

đó trong suốt thời gian dài của quá trình thi đấu phải chỉ trong từng trận đấu

mà trong suốt thời gian diễn biến của một giải

Sức mạnh tốc độ: là một tố chất cần thiết mà không thể thiếu đ-ợc khi

sử dụng kỹ thuật đập cầu Vì sức mạnh tốc độ là khả năng thực hiện động tác với tốc độ nhanh và sự co cơ tối đa Để nâng cao hiệu quả của kỹ thuật

đập cầu trong đánh đơn thì sức mạnh tốc độ là vô cùng quan trọng và không thể không phát triển tố chất này đ-ợc

Muốn có tốc độ ngoài việc học tập kỹ thuật thì ng-ời tập luyện phải trải qua quá trình tập luyện lâu dài Khi sử dụng kỹ thuật cần phải phối hợp

đ-ợc toàn thân cùng với động tác lăng và gấp cổ tay nhanh Tuy nhiên để hoàn thiện sức mạnh tốc độ không những tập luyện với cầu mà phải tập thêm động tác bổ trợ bên ngoài

Yếu tố điểm rơi: là điểm cầu rơi trên toàn bộ sân, sử dụng yếu tố

điểm rơi tốt cũng có thể thắng trực tiếp hoặc tạo cơ hội thắng điểm Sử dụng yếu tố điểm rơi vào thi đấu cũng có ý nghĩa đòi hỏi ng-ời tập mức

độ hoàn thiện kỹ thuật ở mức tự động hoá Chỉ có nh- vậy mới thực hiện

đ-ợc các đ-ờng cầu biến hoá, nh- các đ-ờng cầu dài, ngắn, thẳng chéo… trên toàn sân Đặc biệt là 2 góc cuối sân và hai góc gần l-ới, các đ-ờng cầu nhanh, mạnh dọc biên Nh- vậy để xây dựng các bài tập nâng cao kỹ thuật đập cầu cần phải xây dựng phát triển yếu tố sức mạnh và hoàn thiện

kỹ thuật để thực hiện tốt kỹ thuật kết hợp với yếu tố điểm rơi

1.2.3 Nội dunggiảnh dạy, huấn luyện thể thao:

Giảng dạy,huấn luyện thể thao có quan hệ trực tiếp đến việc xác lập các thành tích thể thao Bởi vậy mục đích của giảng dạy, huấn luyện thể thao là:

Thứ nhất: Phát triển các năng lực thể chất và tinh thần của ng-ời tập

luyện để đạt đ-ợc thành tích thể thao cần thiết

Thứ hai: Là sử dụng hoạt động thể thao nh- một nhân tố để phát triển

hài hoà nhân cách và giáo dục trách nhiệm đối với xã hội Chỉ nh- vậy thể thao mới giữ đ-ợc giá trị xã hội và s- phạm của mình, với mục đích nh- vậy

giảng dạy,huấn luyện thể thao phải giải quyết những nhiệm vụ chung là đào tạo tâm lý, kỹ thuật – chiến thuật và thể lực cho vận động viên

Để đạt đ-ợc thành tích thể thao cao thì ngoài những yếu tố liên quan nh- con ng-ời, điều kiện cơ sở vật chất kỹ thuật, huấn luyện viên thì giảng dạy, huấn luyện thể thao là đảm bảo tính toàn diện

1.2.4 Huấn luyện kỹ thuật – chiến thuật thể thao:

Giảng dạy,huấn luyện kỹ thuật bao gồm giảng dạy,huấn luyện chung

và giảng dạy, huấn luyện chuyên môn Giữa giảng dạy, huấn luyện kỹ thuật chung và giảng dạy, huấn luyện chuyên môn cũng có mối quan hệ chặt chẽ

mà nội dung chủ yếu là vận dụng sự chuyển tốt giữa những tri thức, kỹ năng, kỹ thuật, kỹ xảo vận động Việc hình thành vốn tri thức phong phú và

kỹ năng – kỹ thuật vận động chung sẽ có tác dụng thúc đẩy sự tiếp thu và hoàn thiện kỹ thuật ở môn thể thao lựa chọn, huấn luyện kỹ thuật chuyên môn luôn là định h-ớng cho việc huấn luyện kỹ thuật chung và đòi hỏi sự phát triển và hoàn thiện trình độ điêu luyện thể thao mà yêu cầu của giảng dạy, huấn luyện kỹ thuật chung cũng phải nâng lên một b-ớc t-ơng ứng Huấn luyện chiến thuật thể thao là nghệ thuật tranh tài trong thi đấu thể thao Huấn luyện chiến thuật bao gồm 2 công việc liên quan tới nhau đó

là lập kế hoạch thi đấu hợp lý có tính đến khả năng của vận động viên, đặc

điểm của đối ph-ơng và điều kiện cụ thể của cuộc thi Thực hiện kế hoạch

đó bằng những cách thức đua tranh cụ thể để có thể phát huy đầy đủ khả năng của từng vận động viên hoặc toàn đội để giành thắng lợi

1.2.5 Huấn luyện thể lực :

Là cơ sở để huấn luyện thể lực cho vận động viên phải phù hợp với quy luật chung của giáo dục các năng lực thể chất những năng lực chung và chuyên môn

Giảng dạy,huấn luyện thể lực chung là quá trình giáo dục thể chất toàn diện những năng lực thể chất của học sinh đ-ợc sử dụng nhiều bài tập khác

nhau để nâng cao chức phận của cơ thể, làm phong phú vốn kỹ năng, kỹ xảo cho vận động viên Tuy nhiên do đặc điểm chuyên môn hoá của từng môn thể thao mà huấn luyện thể lực cho từng môn cũng khác nhau

Giảng dạy,huấn luyện thể chất chung và chuyên môn có mối quan hệ biện chứng với nhau, mối quan hệ này thay đổi theo từng năm cũng nh- mỗi thời kỳ của mỗi chu kỳ lớn

1.2.6 Huấn luyện tâm lý chuyên môn và trí thức chohọc sinh và đội tuyển :

Để đạt thành tích trong tập luyện và thi đấu tr-ớc hết phải giáo dục cho học sinh động cơ tập luyện đúng đắn và cao đẹp nh- mong muốn v-ơn tới thành tích thể thao ngày càng cao để làm vinh quang cho tập thể, cho tổ quốc

Nhiệm vụ quan trọng nữa đó là giáo dục cho vận động viên những chuẩn mực về đạo đức thể thao, tuân thủ các luật lệ thi đấu, tinh thần thi

đấu cao thượng “thắng không kiêu, bại không n°n” cách xử sự đúng đắn, thân tình với huấn luyện viên, đồng đội và ng-ời hâm mộ Giáo dục cho học sinh tính cần cù, chịu khó khăn gian khổ, khắc phục những khó khăn trong tập luyện và thi đấu

Giảng dạy, huấn luyện tâm lý chuyên môn đ-ợc thể hiện trong việc giáo dục tính chủ động, sáng tạo tinh thần tự chủ, năng lực v-ợt qua những khó khăn tâm lý trong môn thể thao lựa chọn điều hoà trạng thái tối -u của mình biết điều chỉnh trạng thái tâm lý xấu xuất hiện trong tập luyện và thi

đấu để đạt đ-ợc thành tích thể thao cao, ngoài ra còn trang bị tri thức cho vận động viên

1.2.7 Tập luyện kỹ thuật cầu lông:

Với tính đối kháng của hoạt động thi đấu, những thay đổi mang tính chất tình huống trong hoạt động thi đấu của vận động viên cầu lông mà đòi hỏi vận động viên phải có một hệ thống các kỹ thuật, chiến thuật chuẩn xác

và ổn định Muốn có đ-ợc hệ thống các kỹ- chiến thuật chuẩn xác và ổn

định thì cần phải có quá trình giảng dạy, huấn luyện tốt, giảng dạy ,huấn luyện giỏi, học sinh phải tuân thủ những yêu cầu h-ớng dẫn của giáo viên

và cần đảm bảo thực hiện tốt các nguyên tắc, các yêu cầu của buổi tập

Nguyên tắc tự giác tích cực: là yếu tố chủ yếu có ảnh h-ởng lớn đến

kết quả tập luyện Nguyên tắc này thể hiện lòng ham muốn ý trí nghị lực,

sự chủ động nghiên cứu kỹ thuật tr-ớc, trong và sau khi học Tính tích cực

tự giác của mỗi cá nhân làm cho công tác giảng dạy, huấn luyện đ-ợc thúc

đẩy góp phần nâng cao thành tích thể thao

Tập luyện phải đảm bảo tính th-ờng xuyên có hệ thống Đây là nguyên

tắc cơ bản trong tập luyện thể dục thể thao nói chung và tập luyện kỹ thuật cầu lông nói riêng Việc tập luyện phải liên tục từ ngày này sang ngày khác,

từ tuần này sang tuần khác… Phải tập theo trình tự từ đơn giản đến phức tạp,

từ những động tác đã biết đến những động tác mới ch-a biết Trong quá trình tập luyện cần tránh chạy theo các động tác, bài tập mới hấp dẫn mà bỏ qua những động tác cơ bản, bởi vì kỹ thuật cơ bản tuy đơn giản nh-ng rất quan trọng, nó là nền tảng để tiếp thu, tập luyện kỹ thuật mới, đúng và có hiệu quả cao

Trong tập luyện cần chú trọng việc củng cố và nâng cao tập luyện các bài tập kỹ thuật Các động tác kỹ thuật lúc đầu tập còn bỡ ngỡ, động tác thực hiện có thể không chuẩn xác, nh-ng về sau qua tập luyện sẽ dần trở nên thuần thục chuẩn xác và trở thành kỹ xảo Việc ứng dụng trong thi đấu

sẽ đạt hiệu quả cao

Sự lặp lại một tác động cho thuần thục có khi nhanh có khi chậm tuỳ thuộc vào khả năng từng ng-ời và ph-ơng pháp tập luyện Điều q uan trọng ở đây là học phải kiên trì tập đi tập lại nhiều lần, đồng thời nâng cao dần độ khó cða động tác để có thể hình th¯nh “c°m giác cầu” chính xác Việc lặp lại này chính là quá trình vận động chuyển từ l-ợng thành chất

1.2.8 Các quan điểm về huấn luyện tốc độ nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật đập cầu:

Đập cầu: Là một kỹ thuật khó khi vận động viên thực hiện đập cầu có

hiệu quả cần phải có những tố chất kỹ thuật, sức mạnh, sức nhanh, độ cảm giác cầu Sức mạnh đ-ợc biểu hiện qua sự chịu đựng của học sinh trong thi

đấu, cho nên việc giảng dạy, huấn luyện sức mạnh là quan trọng hàng đầu, không có sức mạnh thì không thể thực hiện đ-ợc các kỹ thuật khác đặc biệt

là kỹ thuật đập cầu

Yếu tố kỹ thuật: Là nhân tố quan trọng nhất vì nếu vận động viên

không có kỹ thuật thì không thể nào thực hiện đ-ợc đập cầu có hiệu quả Vì vậy trong suốt quá trình giảng dạy ,huấn luyện học sinh cần quan tâm huấn luyện kỹ thuật đập cầu

Sức mạnh phản ứng vận động: Đó là sự đáp ứng lại các tín hiệu xuất

hiện đột ngột bằng những hành vi vận động nhất định Nh- vậy trong tập luyện và thi đấu cầu lông, sức mạnh phản ứng vận động phức tạp có ý nghĩa trong thực tế phán đoán cầu đến và đ-a ra các động tác quyết định trong thời gian ngắn nhất

Để giảng dạy, huấn luyện sức nhanh động tác, quan điểm của lý luận

và ph-ơng pháp thể dục thể thao, sử dụng chủ yếu những ph-ơng pháp lặp

đi lặp lại với tốc độ giới hạn và trong thời gian ngắn nhất

Quan điểm chuyên môn: Trong cầu lông ng-ời ta huấn luyện sức nhanh phản ứng vận động bằng các bài tập phản ứng lại tín hiệu tiếng, âm thanh,… theo các thủ thuật chuyên môn

Để giảng dạy, huấn luyện sức nhanh động tác cần giảng dạy hỗ trợ phát triển sức mạnh và giảng dạy toàn diện kỹ thuật động tác ở mức tự động hoá

1.2.9 Cơ sở thực tiễn của kỹ thuật đập cầu thuận tay:

Hiện nay cầu lông đỉnh cao đã thực hiện chiến thuật lấy tấn công làm ph-ơng tiện chính để giành thắng lợi Việc sử dụng kỹ thuật đập cầu trong thi đấu của đội tuyển nam cầu lông tr-ờng THPT Tr-ng V-ơng nói riêng và vận động viên Việt Nam nói chung chứng minh tác dụng của kỹ thuật này, chúng tôi tiến hành quan sát và thu thập số liệu của các trận thi đấu cầu lông trong tỉnh Vĩnh Phúc, giải toàn quốc, giải cầu lông khu vực và giải cầu lông thế giới

Đối t-ợng

Đập cầu Cao sâu Bỏ nhỏ Kỹ thuật

khác

Số l-ợng %

Số l-ợng %

Số l-ợng %

Số l-ợng %

Giải học

sinh tr-ờng 62 39,49 26 16,56 37 23,56 32 20,38 Vận động

viên thi đấu

vô địch toàn

quốc 2012

94 48,20 27 13,84 40 20,51 37 18,97

Ghi chú: Số l-ợng đập cầu tính trong trận đấu

Thông qua bảng số liệu trên chúng tôi rút ra kết luận sau:

Trong tổng số lần đập cầu trung bình mỗi trận đấu của vận động viên (kể cả hai đối t-ợng) đều sử dụng kỹ thuật đập cầu với tỷ lệ cao nhất, giải học sinh tr-ờng THPT là 39,49% ,vận động viên Việt Nam là 48,20% Các vận động viên càng có trình độ cao thì số lần sử dụng kỹ thuật đập cầu càng chiếm tỷ lệ cao trong mỗi trận đấu

Từ đó ta thấy đập cầu là một kỹ thuật tấn công quan trọng nhất trong

hệ thống kỹ thuật tấn công của cầu lông Sử dụng kỹ thuật này có thể ăn

điểm trực tiếp hoặc tạo cơ hội để ăn điểm những quả sau Đối với học sinh yêu cầu phải có sức mạnh nghĩa là tốc độ bay của quả đập phải lớn, có độ cắm tốt và độ chính xác cao

Từ tầm quan trọng của kỹ thuật đập cầu trong tập luyện và thi đấu tr-ớc hết chúng tôi phân tích kỹ thuật đập cầu

T- thế chuẩn bị : vận động viên đứng trong t- thế chân tr-ớc, chân sau,

trọng tâm cao dồn vào chân tr-ớc, l-ng hơi cong, mắt theo dõi cầu, tay phải cầm vợt ở phía tr-ớc mặt, đầu vợt cao ngang trán Góc giữa cẳng tay và cánh tay khoảng 900

Yếu lĩnh động tác:Khi thấy đối ph-ơng đánh cầu sang cao trên đầu thì

thân trên nhanh chóng xoay phải, trọng tâm chuyển chân từ tr-ớc ra sau Tay phải cầm vợt đ-a từ tr-ớc lên cao, ra sau, đầu v-ợt chúc xuống Lúc này vai trái hơi cao h-ớng về h-ớng đánh cầu, vai phải hạ thấp ở phía sau T- thế lúc này toàn thân -ỡn hình cánh cung Sau đó nhanh chóng đạp mũi chân phải, duỗi thẳng khớp gối, xoay hông, lật vai Tay phải đ-a vợt từ d-ới lên trên ra tr-ớc Khi tiếp xúc cầu là lúc cơ thể v-ơn lên cao nhất Điểm tiếp xúc cầu và vợt chếch tr-ớc trán một tầm tay với cộng một vợt Trong quá trình thực hiện động tác, trọng tâm lại chuyển từ chân sau ra chân tr-ớc

đồng thời gập nhanh thân ng-ời để phối hợp lực đập cầu Chú ý sử dụng

động tác gập cổ tay khi tiếp xúc cầu để cầu đi cắm hơn

Sau khi tiếp xúc cầu, vợt theo đà đ-a từ trên xuống d-ới, sang trái, thân ng-ời có xu h-ớng bao về tr-ớc thì nhanh chóng b-ớc chân phải lên 1 b-ớc nhỏ để giữ thăng bằng Sau đó lại trở về t- thế chuẩn bị đánh quả cầu sau

Từ việc phân tích trên chúng tôi nhận thấy rằng kỹ thuật đập cầu đóng vai trò quan trọng nhất trong hệ thống kỹ thuật tấn công của cầu lông

=> Từ phân tích cơ sở lý luận trên chúng tôi rút ra kết luận nh- sau:

Muốn phát triển kỹ thuật đập cầu cần phải phát triển các bài tập, phát triển sức mạnh cho các nhóm cơ đùi, l-ng ,vai và cơ tay

Phải tập luyện kỹ thuật ở mức tự động hoá để vận dụng đ-ợc các yếu tố chiến thuật

Phát triển khả năng phán đoán linh hoạt để rút ngắn thời gian chuẩn bị

đập cầu cần phải xây dựng các bài tập phát triển phối hợp kỹ thuật để tăng tốc độ kỹ thuật đập cầu

Còn vấn đề thực tiễn huấn luyện kỹ thuật đập cầu cho vận động viên nh- thế nào chúng ta đi nghiên cứu phần tiếp theo

Ch-ơng 2 ph-ơng pháp và tổ chức nghiên cứu 2.1 Ph-ơng pháp nghiên cứu:

Để giải quyết mục tiêu đề ra trong đề tài này tôi đã sử dụng các ph-ơng pháp nghiên cứu khoa học sau:

Trong quá trình nghiên cứu tôi tiến hành đọc và phân tích tài liệu có liên quan bao gồm:

2.1.1.1 Các tài liệu cơ sở:

a Sách lý luận và ph-ơng pháp thể dục thể thao

b Sách sinh lý học thể dục thể thao

c Sách tâm lý học thể dục thể thao

d Tuyển tập nghiên cứu khoa học thể dục thể thao

e Một số sách học các môn thể thao khác

2.1.1.2 Các tài liệu chuyên môn bao gồm:

a Giáo trình giảng dạy cầu lông

b Ch-ơng trình giảng dạy cầu lông

Việc tham khảo này giúp tôi tìm ra một số nội dung phù hợp với việc nâng cao hiệu quả tập luyện và sử dụng kỹ thuật đập cầu

2.1.2 Ph-ơng pháp phỏng vấn- toạ đàm:

Đây là ph-ơng pháp đ-ợc chúng tôi sử dụng trong quá trình nghiên cứu d-ới hình thức dùng phiếu phỏng vấn nhằm điều tra thực trạng việc sử dụng

các bài tập bổ trợ nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật đập cầu tấn công trong tập luyện và thi đấu tại các đơn vị: Tr-ờng THPT Tr-ng V-ơng, các thầy cô giáo có chuyên môn tốt Mặt khác thông qua hình thức dùng phiếu phỏng vấn chúng tôi có thêm cơ sở thực tiễn để lựa chọn các bài tập ứng dụng trong quá trình nghiên cứu Kết quả của việc sử dụng ph-ơng pháp nghiên cứu n¯y chúng tôi trình b¯y ở phần “kết qu° nghiên cứu”

2.1.3 Ph-ơng pháp quan sát s- phạm:

Chúng tôi quan sát ghi chép các buổi tập của các vận động viên đội tuyển nam cầu lông tr-ờng THPT Tr-ng V-ơng để đánh giá mức độ tiếp thu l-ợng vận động và khả năng phối hợp vận động trên cơ sở đó lựa chọn các bài tập phù hợp với đặc điểm của đối t-ợng tập luyện cụ thể

2.1.4 Ph-ơng pháp thực nghiệm s- phạm:

Ph-ơng pháp này chúng tôi sử dụng nhằm mục đích kiểm tra tính hiệu quả và mức độ phù hợp của bài tập lựa chọn trên đối t-ợng nghiên cứu Quá trình thực nghiệm đ-ợc chúng tôi tiến hành nh- sau:

Lấy tổng số 12 học sinhlà đội tuyển nam cầu lông tr-ờng THPT Nguyễn Tr-ng V-ơng và chia thành 2 nhóm: Đối chứng và thực nghiệm, mỗi nhóm gồm 6 học sinh có trình độ t-ơng tự nh- nhau Quá trình thực nghiệm kéo dài trong 7 tuần gồm 30 tiết (thời gian mỗi tiết là 45 phút, mỗi tuần 4 tiết)

2.1.5 Ph-ơng pháp toán học thống kê:

Đ-ợc chúng tôi sử dụng trong quá trình sử lý số liệu đi thu thập đ-ợc Các tham số đặc tr-ng mà chúng tôi quan tâm là: X,  , T, W và đ-ợc tính theo công thức

Chỉ số trung bình cộng: 1

n

i i

x X

W% =

2.2.2 Đối t-ợng nghiên cứu:

Đối t-ợng nghiên cứu: Học sinh đội tuyển nam cầu lông tr-ờng THPT Tr-ng V-ơng – Văn Lâm – H-ng Yên

2.2.3 Địa điểm nghiên cứu:

- Tr-ờng THPT Tr-ng V-ơng – Văn Lâm – H-ng Yên

2.2.4 Thời gian nghiên cứu:

Đề tài tiến hành từ tháng 09/2013 đến tháng 3/2014 đ-ợc chia thành 3 giai đoạn:

Giai đoạn 1: Từ tháng 9/2013 – 11/2013

- Phân tích lý luận và thực tiễn, xác định h-ớng nghiên cứu tên đề tài

- Xác định mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu lập giả thiết khoa học dự báo về các kết quả nghiên cứu

- Viết diễn giải các số liệu bằng lời, đi đến các kết luận và kiến nghị

- Hoàn thiện thành văn bản đánh máy thành quyển

Ch-ơng 3 Kết quả nghiên cứu

A Giải quyết mục tiêu 1: “Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn từ

đó lựa chọn một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kĩ thuật đập cầu tấn công thuận tay cho học sinh và đội tuyển cầu lông tr-ờng THPT Tr-ng V-ơng“

3.1 Đề xuất các bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật đập cầu tấn công thuận tay cho học sinhvaf đội tuyển cầu lông tr-ờng THPT Tr-ng V-ơng- Văn Lâm – H-ng Yên

Căn cứ vào cơ sở lý luận trình bảy ở ch-ơng 1 chúng tôi xây dựng một

số bài tập với mục đích nâng cao hiệu qủa kỹ thuật đập cầu tấn công thuận tay cho học sinh và đội tuyển tr-ờng THPT Tr-ng V-ơng nh- sau:

7 Bật bục 30cm tốc độ tối đa

8 Di chuyển đánh cầu trên l-ới và 2 góc sân bật nhảy đập cầu

9 Bài tập phối hợp 3 b-ớc nhảy đập cầu

3.2.2 Các bài tập phối hợp:

1 Đập cầu chéo sân

2 Đập cầu dọc biên

3 Đập cầu phải trái trên l-ới

4 Đập cầu kết hợp chặn cầu trên l-ới

5 Đập cầu liên tục vào ô quy định có ng-ời phục vụ Tính số lần

6 Phối hợp đập cầu và chặn cầu ngay trên l-ới

7 Một ng-ời đánh nhanh trên l-ới 1 cuối sân bật cầu cao trên l-ới 20cm

8 Hai ng-ời một cầu đánh nhanh phía tr-ớc

9 Phối hợp di chuyển toàn sân đánh cầu

10 Bài tập thi đấu

Kết quả thu đ-ợc tôi trình bày ở bảng 2