Câu 1. Cho tam giác ABC vuông tại A. Kẻ tia phân giác trong BD của góc , D thuộc AC. Gọi E là hình chiếu vuông góc của D trên BC. BD cắt AE tại H, tia ED và BA cắt nhau tại F. 1) Chứng minh rằng và . 2) Chứng minh rằng và H là trung điểm AE. 3) So sánh AD và CD. 4) Chứng minh rằng và tam giác BFC cân. 5) Chứng minh rằng và . 6) Gọi I là trung điểm CF, chứng minh rằng B, D, I thẳng hàng. Câu 7. Cho tam giác ABC vuông tại A, góc và . Tia phân giác của góc B cắt AC tại D. Kẻ DE vuông góc với BC tại E. 1) Chứng minh . 2) Chứng minh là tam giác đều. 3) Tính độ dài cạnh AC. Câu 6. Cho tam giác ABC vuông tại A có góc . Tia phân giác trong góc B cắt AC tại D. Qua D kẻ đường vuông góc BC tại E, cắt tia BA tại F. 1) Chứng minh tam giác ABE đều và BD vuông góc AE. 2) Chứng minh rằng tam giác BCD cân và . 3) Chứng minh rằng và tính góc . 4) Gọi I là trung điểm CF. Chứng minh rằng B, I, D thẳng hàng. 5) Biết rằng . Tính các cạnh .
Trang 1Bài toán về tam giác vuông
Hình học 7
Trang 2Bài tập có hướng dẫn và đáp án
Câu 1 Cho tam giác ABC vuông tại A Kẻ tia phân giác trong BD của góc ABC , D thuộc
AC Gọi E là hình chiếu vuông góc của D trên BC BD cắt AE tại H, tia ED và BA cắt nhau tại F
1) Chứng minh rằng ABD EBD và ABBE
2) Chứng minh rằng BDAE và H là trung điểm AE
3) So sánh AD và CD
4) Chứng minh rằng AF CE và tam giác BFC cân
5) Chứng minh rằng AE/ /CF và BDCF
6) Gọi I là trung điểm CF, chứng minh rằng B, D, I thẳng hàng
Hướng dẫn
1) Trước hết do BD là phân giác nên 1
2
ABD EBD ABC
0
90
BD chung ABD EBD ABD EBD c h g n BAD BED
Do ABD EBDABBE
2) Từ chứng minh a ta có ABD EBD AB BE
DA DE
Như vậy B và D đều cách đều A và E nên BD là trung trực của AE
Do đó, BD vuông góc AE tại trung điểm AE, mà theo giả thiết thì BD cắt AE tại H nên H phải là trung điểm AE
Nói cách khác, BD vuông góc AE tại trung điểm H của AE
3) Ta đã chứng minh được ADDE
Xét điểm D và đường thẳng BC ta có DE là đường vuông góc, còn DC là đường xiên
kẻ từ D tới BC Do đó DEDC
Vậy ADDE DC
4) Xét tam giác ADF và EDC có:
0
doi d
Ta có BF AB AF
BC BE EC
Trang 3Mà từ các chứng minh trên ta có ABBE AF; EC suy ra BFBC hay tam giác BFC cân tại B
5) Từ các chứng minh trên ta được BAE và BFC là các tam giác cân có chung góc ở đỉnh B
Do đó các góc đáy bằng nhau, hay
0 180 2
ABC
Mà 2 góc này đồng vị nên AE/ /CF
Từ chứng minh 2 đã có BDAEBDCF
6) Ta có BF BC và ADF EDCDF DC
Như vậy B và D đều cách đều F, C nên BD là trung trực FC
Do đó BD vuông góc CF tại trung điểm CF
Mà I là trung điểm CF nên BD đi qua I hai B, I, D thẳng hàng
Câu 2 Cho tam giác ABC vuông tại A D là chân đường phân giác trong góc B, D thuộc BC
Lấy điểm E trên cạnh BC sao cho BEBA
1) So sánh DA và DE
2) Kẻ đường cao AK của tam giác ABC, K thuộc BC Chứng minh rằng DE/ /AK
3) Gọi H là giao điểm của AE và BD Chứng minh rằng HAHE
4) Tia ED và BA cắt nhau tại F Chứng minh ADF EDC
5) Tam giác BFC là tam giác gì? Vì sao?
6) Chứng minh rằng BDCF
Hướng dẫn
Trang 41) Trước hết do BD là phân giác nên
2
ABC
BA BE
BD chung ABD EBD c h c g v DA DE ABD EBD
2) Do ABD EBDBEDBAD900 DE BC
Mà AKBCDE/ /AK
3) Từ chứng minh 1 ta được BA BE
DA DE
B, D đều cách đều A, E nên BD là trung trực của AE, suy ra BD phải vuông góc AE tại trung điểm AE
Mà theo giả thiết thì BD cắt AE tại H nên H là trung điểm AE hay HAHE
4) Xét tam giác ADF và EDC có:
0
doi d
5) Ta có BF AB AF
BC BE EC
Mà từ các chứng minh trên ta có ABBE AF; EC suy ra BF BC hay tam giác BFC cân tại B
6) Ta có ADF EDCDF DC
Như vậy BF BC DF; DC nên BD là trung trực của CF, suy ra BDCF
Trang 5Câu 3 Cho tam giác ABC vuông tại A, đường cao AK, K thuộc BC Đường phân giác trong
góc B cắt AC tại D Qua A kẻ đường vuông góc BD tại H và cắt BC tại E
1) Tam giác ABE là tam giác gì? Vì sao?
2) Chứng minh rằng DADE và DB là phân giác góc ADE
3) Chứng minh rằng DE/ /AK và AE là phân giác góc CAK
4) Gọi F là giao điểm của tia ED và BA Chứng minh rằng ACEF và EF BC 5) Chứng minh rằng BD đi qua trung điểm của CF
Hướng dẫn
1) Do BD là tia phân giác nên 1
2
ABH EBH ABC
0
90
AHB EHB
BH chung AHB EHB c g v g n BA BE ABH EBH
Vậy tam giác ABE cân tại B
BD chung
BA BE ABD EBD c g c ABD EBD
Suy ra ADBEDB hay DB là phân giác góc ADE
3) Do ABD EBDBEDBAD900 DE BC
Mà AKBCDE/ /AK
Khi đó ta có KAE DEA (so le trong)
Mà ABD EBDDADE hay tam giác ADE cân tại D nên DEADAE Suy ra KAE DAEDEA hay AE là phân giác góc KAC
0
90
BA BE ABC chung BAC BEF c g v g n AC EF BAC BEF
Tam giác ABC vuông tại A nên ACBCEF ACBC
5) Do BAC BEFBF BC
AD ED DAF DEC ADF EDC c g v g n DF DC ADF EDC
Trang 6
Như vậy, BF BC DF; DC nên BD là trung trực của CF, suy ra BD đi qua trung điểm của CF
Câu 4 Cho tam giác ABC vuông tại A, đường phân giác BD và đường cao AK (D thuộc AC,
K thuộc BC) Kẻ DE vuông góc BC, E thuộc BC Gọi H là giao điểm của AE và BD 1) Chứng minh tam giác ABE cân và H là trung điểm AE
2) Chứng minh DE/ /AK và AE là phân giác góc KAC
3) Gọi G là giao điểm của AK và BD Chứng minh rằng tứ giác ADEG có 4 cạnh bằng nhau
4) Chứng minh GE/ /AC
5) Qua C kẻ đường vuông góc tia BD tại I Chứng minh rằng 3 đường AB, DE, CI đồng quy
Hướng dẫn
0
90
BD chung ABD EBD ABD EBD c h g n BAD BED
Do đó BABE DA; DE hay tam giác ABE cân tại B
Đồng thời, B, D cách đều A, E nên BD là trung trực AE nên BD vuông góc AE tại trung điểm AE Mà theo giả thiết thì BD cắt AE tại H nên H là trung điểm AE
2) DE/ /AK do cùng vuông góc BC
Khi đó ta có KAE DEA (so le trong)
Trang 7Mà ABD EBDDADE hay tam giác ADE cân tại D nên DEADAE Suy ra KAE DAEDEA hay AE là phân giác góc KAC
3) Do BD là trung trực AE như đã chứng minh nên GA GE
DA DE
Mặt khác, từ kết quả chứng minh 2 ta có
0
2
AH chung
KAC HAG HAD
Vậy, AGGEDE AD hay tứ giác ADEG có 4 cạnh bằng nhau
4) Ta có H là trung điểm AE hay HAHE
Cùng kết quả chứng minh 3 ta có
0
90
HA HE
AHD EHG
Mà hai góc này so le trong nên GE/ /AD
5) Ta có DEBC BA; CD CI; AD nên AB, DE, CI là 3 đường cao của tam giác BCD Do đó 3 đường này đồng quy tại 1 điểm
Câu 5 Cho tam giác ABC vuông tại A, đường cao AK (K thuộc BC) Trên cạnh BC lấy điểm
E sao cho BE BA Qua E kẻ đường vuông góc BC cắt cạnh AC tại D
1) Chứng minh rằng BD là tia phân giác góc ABC và DB là tia phân giác góc ADE
Trang 82) Gọi H, G lần lượt là giao điểm của AE, AK với BD Chứng minh tam giác ADG cân
và H là trung điểm DG
3) Chứng minh GEAB và tứ giác ADEG có 4 cạnh bằng nhau
4) So sánh độ dài 3 đoạn AD, CD và DE
5) Biết AB5cm và góc ABC 600 Tính độ dài cạnh BC
Hướng dẫn
0
90
BA BE
BD chung BAD BED c h c g v BAD BED
Do đó ABDEBD hay BD là phân giác góc ABC và ADBEDB hay DB là phân giác góc ADE
2) Ta có DE/ /AK do cùng vuông góc BC nên GAH DEA (so le trong)
Mặt khác, do BAD BEDDADE hay tam giác ADE cân tại D nên
DEADAH Suy ra KAH GAHDEA
AH chung AHD AHG AHD AHG c g v g n DAH GAH
Suy ra AD AG hay tam giác ADG cân tại A
3) Từ các chứng minh trên, ta có BA BE
DA DE
nên BD là trung trực của AE
Do đó BD vuông góc AE tại trung điểm AE, chính là điểm H theo giả thiết
Đồng thời, AHD AHGHDHG
0
2 90
HA HE
AHD EHG
Suy ra HEGHAD mà 2 góc so le trong nên GE/ /AD
Mà ADABGEAB
Ta đã chứng minh được DADE AD; AG
Mà AHD EHGADGE
Vậy ADAG EG DE hay tứ giác ADEG có 4 cạnh bằng nhau
4) Ta đã chứng minh ADDE
Tam giác DEC vuông tại E nên DECD
Trang 9Vậy ADDE CD
5) Lấy F là điểm đối xứng với B qua A
CA chung
AB AF
Suy ra tam giác BCF cân tại C Mà góc ABC900 nên CBF là tam giác đều
Do đó BC2.BA2.5 10 cm
Câu 6 Cho tam giác ABC vuông tại A có góc ABC600 Tia phân giác trong góc B cắt AC
tại D Qua D kẻ đường vuông góc BC tại E, cắt tia BA tại F
1) Chứng minh tam giác ABE đều và BD vuông góc AE
2) Chứng minh rằng tam giác BCD cân và EBEC
3) Chứng minh rằng DF DC và tính góc BCF
4) Gọi I là trung điểm CF Chứng minh rằng B, I, D thẳng hàng
5) Biết rằng AB6cm Tính các cạnh BC BE AC; ;
Hướng dẫn
BD chung BAD BED ABD EBD c h g n BA BE ABD EBD
Do đó tam giác ABE cân tại B, mà góc 0
60
ABC nên trở thành tam giác đều
Trang 10Đồng thời ABD EBD BA BE
DA DE
nên BD là trung trực AE, suy ra BDAE
ABC DBC ABC
DCB ABC Vậy DBC DCB300 nên tam giác BCD cân tại D, suy ra DBDC
DE chung DEB DEC DEB DEC c h c g v EB EC
DB DC
DA DE DAF DEC A F EDC c g v g n DF DC ADF EDC
Đồng thời A FD EDCAF EC , mà BABEBFBC
Như vậy tam giác BFC có BF BC và góc FBC 600 nên là tam giác đều
Vậy BFC 600
4) Từ các chứng minh trên ta có BF BC
DF DC
nên BD là trung trực của CF
Do đó BD vuông góc CF tại trung điểm CF; mà I là trung điểm CF theo giả thiết nên
BD đi qua I, hay B,I, D thẳng hàng
5) Tam giác BFC đều nên BCBF2.BA2.612cm
BC
EBEC cm
Áp dụng định lý Pytago, ta được AC BC2 AB2 122 62 108 6 3cm
Trang 11Bài tập tự luyện
Câu 7 Cho tam giác ABC vuông tại A, góc 0
60
ABC và AB6cm Tia phân giác của góc
B cắt AC tại D Kẻ DE vuông góc với BC tại E
1) Chứng minh ABD EBD
2) Chứng minh ABE là tam giác đều
3) Tính độ dài cạnh AC
Câu 8 Cho tam giác ABC vuông tại A, có 0
30
ACB và AB5cm Tia phân giác góc B cắt AC tại D Gọi E là hình chiếu vuông góc của D trên BC
1) Chứng minh ABD EBD
2) Tam giác ABE là tam giác gì? Vì sao?
3) Tính độ dài cạnh BC
Câu 9 Cho tam giác ABC vuông tại A, đường phân giác BC (D thuộc cạnh AC) Kẻ AE
vuông góc BE tại E, cắt BC tại K
1) Chứng minh rằng tam giác ABK cân
2) Chứng minh rằng DK vuông góc BC
3) Kẻ AH vuông góc BC Chứng minh AK là tia phân giác góc HAC
4) Gọi I là giao điểm của AH và BD Chứng minh rằng IK song song AC
Câu 10 Cho tam giác ABC vuông tại C, có góc CAB600 Tia phân giác trong góc A
cắt cạnh BC tại E Kẻ tia Ex vuông góc AB tại K và tia By vuông góc AE tại D Chứng minh rằng:
1) AK KB
2) ADBC
Câu 11 Cho tam giác ABC vuông tại A Vẽ đường phân giác BC (D thuộc AC) Kẻ
AE vuông góc BD tại E Đường thẳng AE cắt BC tại K
1) Chứng minh rằng ABK là tam giác cân
2) Cho DC10cm KC; 8cm, tính độ dài đoạn DK
3) Vẽ tia Ax sao cho AK là phân giác của góc Cax, tia Ax cắt BD tại I Chứng minh rằng
KI AB
Câu 12 Cho tam giác ABC vuông tại A, đường phân giác BD (D thuộc AC) Kẻ DE
vuông góc BC tại E Gọi F là giao điểm của tia BA và ED Chứng minh rằng:
1) BD là trung trực của AE
2) DF DC
3) ADDC
4) Kẻ BM vuông góc CF tại M Chứng minh rằng B, D, M thẳng hàng
Trang 12Câu 13 Cho tam giác ABC vuông tại A BD là đường phân giác góc B, D thuộc BC
Kẻ DE vuông góc BC, E thuộc BC Gọi F là giao điểm của ED và BA Chứng minh rằng:
1) BD là trung trực của AE
2) DF DC
3) ADDC
4) AE/ /FC
Câu 14 Cho tam giác ABC vuông tại B Vẽ tia phân giác AD, D thuộc BC Từ D kẻ
,
DE AC EAC
1) Chứng minh rằng BDDE AB; AE
2) ED cắt BA tại F, chứng minh rằng BDF EDC
3) Chứng minh rằng AFC là tam giác cân
4) Chứng minh rằng AD vuông góc FC
Câu 15 Cho tam giác ABC vuông tại C, có góc CAB600 Tia phân giác của góc
BAC cắt BC ở E, kẻ EK vuông góc AB, K thuộc AC, kẻ BD vuông góc AE, D thuộc
AE Chứng minh rằng:
1) AK KB
2) ADBC
3) 3 đường AC, EK và BD đồng quy
Câu 16 Cho tam giác MNP vuông tại M, tia phân giác góc N cắt MP tại D Kẻ DE
vuông góc NP, E thuộc NP
1) Chứng minh rằng MND END
2) Chứng minh rằng ND là trung trực của ME
3) Gọi F là giao điểm của MN và DE Chứng minh tam giác NFP cân và ND đi qua trung điểm PF
4) So sánh DM và DP