Mô tả tóm tắt học phần Học phần cung cấp các vấn đề lý luận cơ bản về tài chính, tiền tệ, tín dụng và ngân hàng như: lý luận cơ bản về tài chính, cấu trúc hệ thống tài chính và thị trư
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC NHA TRANG
Khoa: Kế toán – Tài chính
Bộ môn: Tài chính – Ngân hàng
Học phần tiên quyết: Kinh tế vi mô, kinh tế vĩ mô
Bộ môn quản lý học phần: Tài chính – Ngân hàng
Giảng dạy cho (các) lớp/nhóm: 55 KT 1,2
Thuộc Học kỳ: 1 Năm học: 2014- 2015
2 Mô tả tóm tắt học phần
Học phần cung cấp các vấn đề lý luận cơ bản về tài chính, tiền tệ, tín dụng và ngân hàng như: lý luận cơ bản về tài chính, cấu trúc hệ thống tài chính và thị trường tài chính; lý luận
cơ bản về tiền tệ và lưu thông tiền tệ; khái quát những nội dung cơ bản của các khâu trong
hệ thống tài chính: tài chính nhà nước, tài chính doanh nghiệp, tín dụng và các tổ chức tài chính trung gian, ngân hàng trung ương, chính sách tiền tệ của ngân hàng trung ương, tỷ giá hối đoái và cán cân thanh toán quốc tế
3 Thông tin về giảng viên
Họ và tên: Nguyễn Văn Bảy Chức danh, học vị: Thạc sỹ
Điện thoại: 0946.348.358 - Email: bayxinguyen@gmail.com
Địa chỉ trang web/nguồn dữ liệu internet của giảng viên: Web bộ môn tài chính - ngân hàng Địa điểm, lịch tiếp SV: Tiết 3-4 thứ bảy hàng tuần tại VP BM tài chính - ngân hàng (G1 tầng 2)
4 Mục tiêu và phương pháp dạy - học của các chủ đề
4.1 Mục tiêu và phương pháp dạy - học của các chủ đề lý thuyết
Chủ đề 1: Tài chính và thị trường tài chính
Thuyết giảng, giải thích, minh họa bằng ví dụ
Trang 22 Chức năng của tài
chính
Nắm vững các chức năng của tài chính và mối quan hệ giữa các chức năng này
Thuyết giảng, giải thích, minh họa bằng ví dụ
3 Thị trường tài chính Nắm vững khái niệm về thị
trường tài chính, phân loại và ý nghĩa của từng cách phân loại thị trường tài chính, vai trò của thị trường tài chính với sự phát triển kinh tế
Nắm vững các công cụ tài chính chủ yếu lưu thông trên thị trường tiền tệ và thị trường vốn
Có thể liên hệ với các công cụ đang được giao dịch trên thị trường tài chính Việt Nam
Thuyết giảng Thảo luận nhóm dựa trên vấn đề được giảng viên giao
Chủ đề 2: Tiền tệ và lưu thông tiền tệ
Nội dung
(Kiến thức/Kỹ năng)
Mục tiêu dạy-học Phương pháp dạy – học
1 Khái quát sự ra đời
của tiền tệ
Hiểu được việc ra đời của tiền
là kết quả của phân công lao động xã hội và việc xuất hiện sản xuất, lưu thông hàng hóa
Thuyết giảng kết hợp nhập vai
2 Bản chất, chức năng
của tiền
Hiểu được bản chất của tiền, vai trò của tiền và 3 chức năng quan trọng của tiền trong nền kinh tế và xã hội
Thuyết giảng, giải thích bằng ví dụ kết hợp nhập vai
3 Các hình thái của tiền Nắm vững các hình thái của
tiền, ưu nhược điểm và vì sao các hình thái của tiền ngày càng hoàn thiện trong nền kinh tế
Thuyết giảng, giải thích bằng ví dụ
4 Chế độ lưu thông tiền
tệ
Nắm vững sự hình thành và phát triển của các chế độ lưu thông tiền tệ, đặc điểm của từng chế độ lưu thông tiền tệ trên
Giao bài tập cá nhân để sinh viên làm kết hợp với nghiên cứu tài liệu
5 Một số học thuyết về
cầu tiền tệ, các nhân tố
ảnh hưởng tới cầu tiền tệ
Nắm vững học thuyết tiền tệ, những đặc điểm nổi bật của các học thuyết tiền tệ trên
Thuyết giảng, giải thích bằng ví dụ
6 Cung tiền tệ và các
chủ thể cung ứng tiền
Nắm vững và hiểu nội dung của Khối tiền, những chủ thể nào cung ứng tiền cho nền kinh tế
Thuyết giảng kết hợp ví
dụ
Trang 3và cung ứng tiền như thế nào?
Chủ đề 3: Lạm phát và ổn định tiền tệ
Nội dung
(Kiến thức/Kỹ năng)
Mục tiêu dạy-học Phương pháp dạy – học
1 Khái niệm, phân loại,
đo lường, nguyên nhân
và tác động của lạm
phát
Nắm vững khái niệm về lạm phát, hiểu rõ phương pháp tính CPI, ưu và nhược điểm của phương pháp CPI
Nắm vững cách tính chỉ số LP tại Việt Nam, nguyên nhân cũng như tác động của LP tới nền kinh tế cũng như đời sống
Thuyết giảng, dẫn chứng bằng ví dụ và hình ảnh về lạm phát tại Việt Nam và một số nước trên thế giới Nhấn mạnh nguyên nhân chủ yếu và tác động hai mặt của LP tới nền kinh tế
2 Biện pháp khắc phục
lạm phát
Hiểu được cơ chế tác động tới nền kinh tế khi sử dụng các biện pháp kiềm chế LP, liên hệ được với thực tế của Việt Nam
Thuyết giảng, yêu cầu SV trình bày báo cáo nhóm về lạm phát được GV giao trước đó
3 Một số vấn đề về
giảm phát, thiểu phát
Biết cách vận dụng để giải thích các khoản thu và chi chủ yếu của NSNN, liên hệ thực tế các khoản thu và chi hàng năm của Việt Nam
Thuyết giảng, Thảo luận nhóm, tìm hiểu thực tế
Chủ đề 4: Tín dụng – Lãi suất
Nội dung
(Kiến thức/Kỹ năng)
Mục tiêu dạy-học Phương pháp dạy – học
1 Quá trình ra đời, khái
niệm, đặc điểm, phân
Thuyết giảng, giải thích bằng ví dụ
2 Khái niệm, đặc trưng,
ưu nhược điểm của các
hình thức quan hệ tín
dụng chủ yếu
Nắm vững khái niệm, đặc trưng, ưu nhược điểm của các hình thức quan hệ tín dụng chủ yếu
Thuyết giảng, giải thích bằng ví dụ
3 Khái niệm, phân loại,
lý do tồn tại lãi suất và
Nắm vững khái niệm, phân loại,
lý do tồn tại lãi suất và các nhân
Thuyết giảng, giải thích bằng ví dụ
Trang 4các nhân tố ảnh hưởng
tới lãi suất tín dụng
tố ảnh hưởng tới lãi suất tín dụng Có thể liên hệ thực tế tại Việt Nam và thế giới trong việc
sử dụng công cụ lãi suất điều tiết vĩ mô nền kinh tế
Thảo luận nhóm về cơ chế điều hành lãi suất tại Việt Nam kết hợp với ví dụ về mối quan hệ giữa lãi suất
Thuyết giảng, Thảo luận nhóm, tìm hiểu thực tế
Chủ đề 5: Ngân hàng trung ương và chính sách tiền tệ
Thuyết giảng, giao bài đọc thêm và viết bài tập
cá nhân về mô hình tổ chức của NHTW và mối quan hệ với lạm phát, thất nghiệp
3 Khái niệm, mục tiêu
Thuyết giảng, thảo luận nhóm về thực thi CSTT tại Việt Nam giai đoạn 2007-2012, GV đưa ra những đánh giá khái quát
về việc thực thi CSTT tại
VN
Giao bài tập thảo luận về cân đối Ngân sách của Việt Nam (nội dung chủ
đề 8 tiếp theo)
Chủ đề 6: NHTM và các Định chế tài chính phi ngân hàng
Nội dung
(Kiến thức/Kỹ năng)
Mục tiêu dạy-học Phương pháp dạy – học
1 Khái niệm, đặc điểm, Nắm vững khái niệm, đặc Thuyết giảng, giải thích
Trang 5chức năng của NHTM điểm, chức năng của NHTM bằng ví dụ
2 Các nghiệp vụ chủ
yếu của NHTM
Nắm vững các nghiệp vụ chủ yếu của các NHTM Có thể liên
hệ thực tế về nghiệp vụ của các NHTM tại Việt Nam
Thuyết giảng, giải thích bằng ví dụ
3 Khái niệm, đặc điểm
và vai trò của các tổ
chức tài chính phi ngân
hàng
Biết cách vận dụng để giải thích khái niệm, đặc điểm, vai trò của các định chế tài chính phi ngân hàng Biết cách phân biệt sự khác nhau giữa NHTM
và các định chế tài chính trung gian phi ngân hàng Có thể liên
hệ thực tế tại Việt Nam
Thuyết giảng, giải thích bằng ví dụ (có thể đưa thêm bài tập nhóm về sở hữu chéo của NHTM tại Việt Nam, hệ quả và biện pháp khắc phục)
Thuyết giảng, dẫn chứng
ví dụ
4 Cân đối ngân sách -
bội chi ngân sách và các
biện pháp xử lý bội chi
NSNN
Nắm vững, hiểu về cân đối ngân sách, bội chi ngân sách
Nắm vững các biện pháp xử lý bội chi NSNN và hiểu được ưu, nhược điểm của các biện pháp
Thuyết giảng, Thảo luận nhóm, tìm hiểu thực tế Thảo luận về cân đối ngân sách nhà nước, thực trạng
nợ công của Việt Nam…
Trang 6đó
Chủ đề 8: Tỷ giá hối đoái và Cán cân thanh toán quốc tế
Nội dung
(Kiến thức/Kỹ năng)
Mục tiêu dạy-học Phương pháp dạy – học
1 Khái niệm, nội dung cán
cân thanh toán quốc tế
Phương pháp lập cán cân
thanh toán quốc tế Các biện
pháp điều chỉnh cán cân thanh
toán quốc tế khi rơi vào bội
chi
Nắm vững nội dung cán cân thanh toán quốc tế
Phương pháp lập cán cân thanh toán quốc tế Các biện pháp điều chỉnh cán cân thanh toán quốc tế khi rơi vào bội chi Có thể liên hệ thực tế tại Việt Nam
Thuyết giảng, Thảo luận nhóm về những hậu quả của mất cân bằng cán cân thanh toán (đặc biệt là cán cân thương mại của Việt Nam trong thời gian qua)
2 Các khái niệm cơ bản, phân
loại, phương pháp niêm yết và
vai trò của tỷ giá hối đoái
Nắm vững khái niệm cơ bản về tỷ giá hối đoái, phân loại, vai trò của tỷ giá hối đoái, các phương pháp niêm yết tỷ giá và xác định tỷ giá chéo
Thuyết giảng, giao bài tập
cá nhân về chế độ tỷ giá hối đoái của Việt Nam (có thể mở rộng thêm phần bộ
ba bất khả thi) trong phần thảo luận thêm
3 Cơ chế hình thành tỷ giá,
các nhân tố ảnh hưởng đến tỷ
giá hối đoái và các phương
pháp điều chỉnh tỷ giá hối
đoái
Nắm vững cơ chế hình thành tỷ giá, các nhân tố ảnh hưởng và phương pháp điều chỉnh tỷ giá Có thể liên hệ thực tế tại Việt Nam
Thuyết giảng, giải thích thêm bằng ví dụ thực tế của Việt Nam
5 Phân bổ thời gian của học phần
Tự nghiên cứu
Lý thuyết Bài tập
Thảo luận
Trang 7Nhà xuất bản
Địa chỉ khai thác tài liệu
Tài chính
ĐHKT Quốc dân
Thư viện
7 Yêu cầu của giảng viên đối với học phần
- Tham gia đầy đủ các buổi học lý thuyết và thảo luận trên lớp
- Hoàn thành các bài tập cá nhân, bài tập nhóm theo yêu cầu của giảng viên
- Chuẩn bị đầy đủ các tài liệu học tập theo yêu cầu của giảng viên môn học
1 Tham gia học trên lớp: lên lớp đầy đủ, chuẩn bị bài
tốt, tích cực thảo luận…
Quan sát, điểm danh
10
20
10
2 Tự nghiên cứu: hoàn thành nhiệm vụ giảng viên
giao trong tuần, bài tập nhóm/tháng/học kỳ…
Chấm báo cáo, bài tập…
cáo
Trang 84 Kiểm tra giữa kỳ Viết, vấn đáp 30
50
thực hành
8.2 Hình thức kiểm tra, thi
Kiểm tra các bài tập cá nhân trên lớp (không sử dụng tài liệu)
TRƯỞNG BỘ MÔN (CÁC) GIẢNG VIÊN
(Ký và ghi họ tên) (Ký và ghi họ tên)
Nguyễn Văn Bảy
Khoa/Viện/TT: Kế toán - Tài chính
Bộ môn: Tài chính – ngân hàng
LỊCH TRÌNH VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY
Họ và tên CBGD: Nguyễn Văn Bảy Chức danh, học vị: Giảng viên
Số tiết:7
Hình thức
day- học Nội dung
Phương pháp giảng dạy
Yêu cầu người học chuẩn bị Ghi chú
Lý thuyết - Khái niệm, bản Diễn giảng, Đọc trước chủ
X
Trang 9(gồm cả giờ
bài tập, thảo
luận)
chất, chức năng của tài chính
- Hệ thống tài chính, các chủ thể tham gia quan hệ tài chính
- Khái niệm, phân loại, các công cụ lưu thông trên thị trường tài chính -Liên hệ thực tế việc sử dụng các công cụ lưu thông trên thị trường tài chính ở Việt Nam
và thế giới
thảo luận nhóm,
PP dạy học dựa trên vấn đề
đề 3 bài giảng TCTT của BM
- Tìm hiểu khái niệm, phân loại, các công cụ lưu thông trên thị trường tài chính -Tìm hiểu thực tế việc sử dụng các công cụ lưu thông trên thị trường tài chính ở Việt Nam
và thế giới -So sánh sự khác nhau của các công cụ lưu thông trên thị trường tài chính
Trang 10Chủ đề 2: Tiền tệ và quy luật lưu thông tiền tệ
Yêu cầu người học chuẩn bị Ghi chú
tệ
- Bản chất, chức năng của tiền tệ
- Cung - cầu tiền
tệ
- Các cơ sở và các con đường để thực hiện việc cung ứng tiền
Diễn giảng, thảo luận nhóm,
PP dạy học dựa trên vấn đề
Đọc trước chủ
đề 1 bài giảng TCTT của BM
- Tìm hiểu bản chất, chức năng của tiền tệ
- Cung - cầu tiền
tệ
- So sánh các hình thái của tiền tệ?
- Cầu tiền tệ có quyết định trực tiếp đến cung tiền
Trang 11Yêu cầu người học chuẩn bị Ghi chú
- Cách tính chỉ số giá (CPI) và tốc
độ lạm phát
- Các biện pháp kiềm chế lạm phát
- Phân tích nguyên nhân, tác đông và biện pháp để kiềm chế lạm phát ở Việt Nam?
Diễn giảng, thảo luận nhóm,
PP dạy học dựa trên vấn đề
Đọc trước chủ
đề 2 bài giảng TCTT của BM
- Tìm hiểu cách tính chỉ số giá (CPI) và tốc độ lạm phát
- Tìm hiểu các
Trang 12biện pháp kiềm chế lạm phát
- Tìm hiểu nguyên nhân, tác đông và biện pháp để kiềm chế lạm phát
- Có phải lạm phát lúc nào cũng
có tác động xấu đến nền kinh tế của một đất nước hay không? Vì sao?
Yêu cầu người học chuẩn bị Ghi chú
và bản chất, vai trò, chức năng của quan hệ tín
dụng
- Khái niệm, đặc trưng, ưu nhược điểm của các hình thức quan hệ tín dụng chủ yếu
- Khái niệm, phân loại, lý do tồn tại
Diễn giảng, thảo luận nhóm,
PP dạy học dựa trên vấn đề
Đọc trước chủ
đề 5 bài giảng TCTT của BM
và các bài giảng
có liên quan tại thư viện
Trang 13lãi suất và các nhân tố ảnh hưởng tới lãi suất tín dụng
- Khái niệm, phương pháp xác định lãi đơn, lãi kép
- Làm bài tập:
Trong Bài giảng Tài chính tiền tệ của BMTCNH
Tự nghiên
cứu (ngoài
giờ lên lớp)
- Tìm hiểu quá trình ra đời, khái niệm, đặc điểm, phân loại và bản chất, vai trò, chức năng của quan hệ
tín dụng
- Tìm hiểu khái niệm, đặc trưng,
ưu nhược điểm của các hình thức quan hệ tín dụng chủ yếu
- Tìm hiểu khái niệm, phân loại,
lý do tồn tại lãi suất và các nhân
tố ảnh hưởng tới lãi suất tín dụng
- Tìm hiểu khái niệm, phương pháp xác định lãi đơn, lãi kép
Trang 14- So sánh các hình thái tín dụng?
Chủ đề 5: Ngân hàng Trung ương và chính sách tiền tệ
Số tiết: 6
Hình thức
day- học Nội dung
Phương pháp giảng dạy
Yêu cầu người học chuẩn bị Ghi chú
- Vai trò, chức năng, mô hình tổ chức của NHTW
- Khái niệm, mục tiêu và các công
cụ thực thi CSTT
- Phân tích những công cụ CSTT
mà ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã sử dụng trong năm 2011-
2012
Diễn giảng, thảo luận nhóm,
PP dạy học dựa trên vấn đề
Đọc trước chủ
đề 7 bài giảng TCTT của BM
và phát triển của NHTW
- Tìm hiểu vai trò, chức năng,
mô hình tổ chức của NHTW
- Tìm hiểu khái niệm, mục tiêu và
Trang 15các công cụ thực thi CSTT
-Tìm hiểu những công cụ CSTT
mà ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã sử dụng trong năm 2011-
2012
- Phân biệt sự khác nhau giữa ngân hàng thương mại và ngân hàng
Yêu cầu người học chuẩn bị Ghi chú
- Các nghiệp vụ chủ yếu của NHTM
- Khái niệm, đặc điểm và vai trò của các tổ chức tài chính phi ngân hàng
- Phân biệt sự khác nhau giữa NHTM và các định chế tài chính trung gian phi ngân hàng
- Phân tích hình
Diễn giảng, thảo luận nhóm,
PP dạy học dựa trên vấn đề
Đọc trước chủ
đề 6 bài giảng TCTT của BM
và các bài giảng
có liên quan tại thư viện
Trang 16hình hoạt động của các ngân hàng thương mại
ở Việt Nam trong những năm qua
Tự nghiên
cứu (ngoài
giờ lên lớp)
- Tìm hiểu khái niệm, đặc điểm, chức năng của NHTM
- Tìm hiểu các nghiệp vụ chủ yếu của NHTM
- Tìm hiểu khái niệm, đặc điểm
và vai trò của các
tổ chức tài chính phi ngân hàng
- Tìm hiểu tình hình hoạt động của các ngân hàng thương mại
ở Việt Nam trong những năm qua
- Để có thể tồn tại
và phát triển được thì các ngân hàng thương mại vừa và nhỏ cần phải làm gì?
Chủ đề 7: Ngân sách nhà nước
Số tiết: 5
Hình thức Nội dung Phương pháp Yêu cầu người Ghi chú