Bài 12: Chính sách tài nguyên và bảo vệ môi trường

- Hiểu đợc trách nhiệm của công dân trong việc thực hiện chính sách tài nguyên và bảo vệ môi trờng.. 2.Veà kiừ naờng: - Biết tham gia thực hiện và tuyên truyền thực hiện chính sách tài

Baứi 12 CHÍNH SAÙCH TAỉI NGUYEÂN VAỉ BAÛO VEÄ MOÂI TRệễỉNG

( 1 tieỏt )

I MUẽC TIEÂU BAỉI HOẽC:

1.Veà kieỏn thửực:

- Nêu đợc tình hình tài nguyên, môi trờng và những phơng hớng cơ bản nhằm bảo vệ tài

nguyên, môi trờng ở nớc ta hiện nay

- Hiểu đợc trách nhiệm của công dân trong việc thực hiện chính sách tài nguyên và bảo vệ môi trờng

2.Veà kiừ naờng:

- Biết tham gia thực hiện và tuyên truyền thực hiện chính sách tài nguyên và bảo vệ môi trờng phù

hợp với khả năng của bản thân

- Biết đánh giá thái độ, hành vi của bản thân và của ngời khác trong việc thực hiện chính sách tài

nguyên và bảo vệ môi trờng

3.Veà thaựi ủoọ:

- Tôn trọng, tin tởng, ủng hộ chính sách tài nguyên và bảo vệ môi trờng của Nhà nớc.

- Phản đối và sẵn sàng đấu tranh với các hành vi gây hại cho tài nguyên, môi trờng

II NOÄI DUNG :

1 Troùng taõm:

Trọng tâm kiến thức của bài này là : Mục tiêu và phơng hớng cơ bản của chính sách tài nguyên và bảo vệ môi trờng của Đảng và Nhà nớc ta

2 Moọt soỏ kieỏn thửực khoự:

- Để HS nắm vững nội dung của chính sách này, trớc hết GV cần giúp cho HS hiểu đợc thế nào là tài nguyên và môi trờng

Về tài nguyên : Hiện có những cách chia khác nhau, nhng thông thờng ngời ta chia tài nguyên ra làm hai loại, đó là tài nguyên có khả năng phục hồi và tài nguyên không có khả năng phục hồi Tài nguyên có khả năng phục hồi là loại tài nguyên mà trong một điều kiện môi trờng nào đó nó

bị tàn phá nhng có thể phục hồi, đợc thay thế sau một thời gian cần thiết và điều kiện môi trờng thích hợp (ví dụ : nớc, không khí, đất )

Tài nguyên không có khả năng phục hồi là loại tài nguyên do quá trình vận động của Trái Đất và tiến hoá tạo nên Nếu tài nguyên đó bị phá hủy do điều kiện môi trờng khắc nghiệt hoặc do con ngời tàn phá thì không thể phục hồi đợc (ví dụ : khoáng sản, nhiên liệu khoáng, các thông tin di truyền)

Về môi trờng : GV giúp HS hiểu đợc rằng ngời ta chia thành môi trờng sinh thái và môi trờng tự nhiên

Môi trờng sinh thái là môi trờng tự nhiên khi có tác động của con ngời

Môi trờng tự nhiên là các điều kiện tự nhiên bao quanh sinh vật, có ảnh hởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến sự tồn tại và phát triển của sinh vật

- Làm rõ hơn "tầm quan trọng đặc biệt" của tài nguyên, môi trờng đối với đời sống con ngời, sinh vật, sự phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội,… nh nh : môi truờng là không gian sinh sống cho con

ng-ời và thế giới sinh vật ; môi trờng là nơi chứa đựng các nguồn tài nguyên cần thiết cho đng-ời sống

và sản xuất của con ngời ; môi trờng là nơi chứa đựng các chất phế thải do con ngời tạo ra trong cuộc sống và hoạt động sản xuất ; môi trờng là nơi lu trữ và cung cấp thông tin cho con ngời

- GV cần giúp HS hiểu nội dung của bảo vệ môi trờng là những hoạt động giữ cho môi trờng trong lành, sạch đẹp, cải thiện môi trờng, bảo đảm cân bằng sinh thái, ngăn chặn, khắc phục các hậu quả xấu do con ngời và thiên nhiên gây ra cho môi trờng, khai thác, sử dụng hợp lí và tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên

III.PHệễNG PHAÙP :

 Thaỷo luaọn nhoựm, ủaứm thoaùi, thuyeỏt trỡnh, trửùc quan…

IV PHệễNG TIEÄN DAẽY HOẽC:

 Tranh, ảnh, sụ ủoà, baỷng, bieồu, phim minh hoaù…

 Đầu video, máy chiếu, giấy khổ lớn

V TIẾN TRÌNH LÊN LỚP :

1 Ổn định tổ chức lớp :

2 Kiểm tra bài cũ:

2 Giảng bài mới:

Ở bài trước, chúng ta đã biết dân số tăng quá nhanh không chỉ ảnh hưởng tới chất lượng cuộc sống mà còn gây ra nhiều hậu quả cho vấn đề bảo vệ môi trường, cho việc sử dụng tài nguyên thiên nhiên Bùng nổ dân số, cạn kiệt tài nguyên, ô nhiễm môi trường đã trở thành vấn đề nóng bỏng trên thế giới “Hãy cứu lấy trái đất” đã trở thành mệnh lệnh hành động của con người Ở nước ta hiện nay, tình hình tài nguyên, ô nhiễm môi trường như thế nào? Đảng vàChính phủ đã đề ra mục tiêu và phương hướng cơ bản nào để bảo vệ tài nguyên, môi trường nhằm cải thiện chất lượng cuộc sống, duy trì sự phát triển bền vững? Đó là nội dung chính chúng ta tìm hiểu trong bài hôm nay

Phần làm việc của Thầy và Trò Nội dung chính của bài học

Hoạt động 1: Thảo luận nhóm + Giảng giải +

Trực quan

Mục tiêu: Nêu được tình hình tài nguyên, môi

trường

HS thảo luận nhóm :

Nhóm 1,2: Tài nguyên thiên nhiên nước ta đa

dạng, phong phú như thế nào?

Nhóm 3,4: Những điều đáng lo ngại về

tàinguyên, môi trường ở nước ta hiện nay?

Đại diện 2 nhóm lên trình bày kết quả thảo luận

của nhóm mình

Các nhóm khác nhận xét, bổ sung

GV nhận xét, kết luận kết hợp chiếu phim minh

hoạ

Chuyển ý: Theo em, nguyên nhân nào dẫn đến

thực trạng trên?

HS phát biểu

GV khái quát: Thực trạng trên do hành động

hàng ngày của con người gây ra Xuất phát từ

một nước nông nghiệp nghèo nàn, lạc hậu, văn

hoá thấp đi lên, kiến thức của toàn dân về vấn đề

tài nguyên, môi trường rất ít, lại chưa biết quan

sát, suy gẫm và vận dụng các kiến thức đó Do đó

dẫn đến tình trạng khai thác, sử dụng tài nguyên

bừa bãi, làm ô nhiễm môi trường

GV chiếu đoạn phim minh hoạ về nguyên nhân

1 Tình hình tài nguyên, môi trường ở nước ta

Tài nguyên nước ta vốn rất phong phú , đa dạng nhưng hiện nay rất đáng lo ngại: khoáng sản có nguy cơ cạn kiệt dần; diện tích rừng đang bị thu hẹp; nhiều loài động, thực vật quý hiếm đã bị xoá sổ hoặc đứng trước nguy cơ bị tuyệt chủng; chất lượng đất suy giảm, đất canh tác bị thu hẹp dần…

Môi trường đất, nước, không khí ở nước ta đang bị ô nhiễm ở nhiều nơi

làm cạn kiệt tài nguyên, ô nhiễm môi trường

GV nêu các câu hỏi giúp HS liên hệ thực tế:

- Ở trường, ở lớp, ở nơi các em sinh sống, có

những hành động tác động xấu đến tài nguyên,

môi trường không? Đó là những hành động nào?

- Thái độ của em đối với các hành động đó?

HS phát biểu Các bạn nhận xét, bổ sung

GV khái quát, chuyển ý: Nếu lưu tâm, quan sát,

chúng ta sẽ thấy những hành động phá hoại tài

nguyên, gây ô nhiễm môi trường đang diễn ra

hàng ngày ở nơi chúng ta đang sống, lao động,

học tập,…Tình hình tài nguyên ngày càng cạn

kiệt, môi trường sống ngày càng bị ô nhiễm đã,

đang đe doạ cuộc sống của con người Vậy, mỗi

người phải làm gì để khắc phục và hạn chế những

hành động nêu trên? Để bảo vệ tài nguyên môi

trường, cần có mục tiêu và phương hướng như thế

nào?

Hoạt động 2: Đàm thoại + Giảng giải

Mục tiêu: Nêu được mục tiêu, phương hướng cơ

bản của chính sách tài nguyên và bảo vệ môi

trường

Các câu hỏi đàm thoại:

- Mục tiêu chính sách tài nguyên, bảo vệ môi

trường?

- Nhà nước phải làm gì để thực hiện những mục

tiêu trên?

- Làm thế nào để nâng cao ý thức bảo vệ tài

nguyên, môi trường trong toàn dân? Dẫn chứng

minh hoạ

- Để khai thác hợp lý tài nguyên và bảo vệ môi

trường có hiệu quả, cần coi trọng điều gì? Đây có

phải là những việc làm riêng của một dân tộc,

một quốc gia? Vì sao?

- Cần có biện pháp nào khắc phục tình trạng cạn

kiệt tài nguyên, ô nhiễm môi trường? Nêu ví dụ

minh hoạ

HS lần lượt trả lời các câu hỏi

GV rút ra phương hướng, khắc sâu từng ý

GV kết luận, chuyển ý: Bảo vệ tài nguyên, môi

trường là yêu cầu bức thiết của toàn nhân loại nói

chung và Việt Nam nói riêng, là sự nghiệp của

Đảng, Nhà nước và toàn dân ta

Hoạt động 3: Đóng vai + Thảo luận lớp

Muc tiêu: HS hiểu trách nhiệm công dân đối với

chính sách tài nguyên, bảo vệ môi trường

GV đặt vấn đề:

2 Mục tiêu, phương hướng cơ bản của chính sách tài nguyên và bảo vệ môi trường:

ï Mục tiêu:

Sử dụng hợp lí tài nguyên, bảo vệ môi trường, bảo tồn đa dang sinh học, từng bước nâng cao chất lượng môi trường, góp phần phát triển kinh tế - xã hội bền vững, nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân

ï Những phương hướng cơ bản:

Tăng cường công tác quản lí của Nhà nước về tài nguyên, bảo vệ môi trường

Thường xuyên giáo dục, tuyên truyền, xây dựng ý thức trách nhiệm bảo vệ tài nguyên, môi trường cho người dân

Coi trọng nghiên cứu khoa học và công nghệ, mở rộng hợp tác quốc tế về bảo vệ tài nguyên, môi trường

Chủ động phòng ngừa, ngăn chặn ô nhiễm, cải thiện môi trường, bảo tồn thiên nhiên

Khai thác, sử dụng hợp lí, tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên

Aùp dụng công nghệ hiện đại để khai thác tài nguyên, bảo vệ môi trường…

3 Trách nhiệm của công dân đối với chính sách tài nguyên và bảo vệ môi trường:

Moói chuựng ta ủeàu coự theồ goựp phaàn thửùc hieọn

chớnh saựch taứi nguyeõn, baỷo veọ moõi trửụứng baống

vieọc laứm thieỏt thửùc haứng ngaứy phuứ hụùp vụựi lửựa

tuoồi ẹeồ thaỏy roừ ủieàu ủoự, mụứi caực em cuứng tham

gia troứ chụi ủoựng vai

Tỡnh huoỏng ủoựng vai:

Moọt nhoựm thanh thieỏu nieõn ủang nhaọu vụựi thũt thuự

rửứng quyự hieỏm taùi moọt quaựn nhaọu nhaứ vửụứn ụỷ

ngoaùi oõ thaứnh phoỏ ẹoà aờn thửực uoỏng thửứa bũ vửựt

bửứa baừi …

HS ủoựng vai

Caỷ lụựp nhaọn xeựt, traỷ lụứi caực caõu hoỷi:

- Em taựn thaứnh hay khoõng taựn thaứnh caựch xửỷ lớ

treõn? Vỡ sao?

- Em haừy neõu traựch nhieọm coõng daõn ủoỏi vụựi chớnh

saựch taứi nguyeõn, baỷo veọ moõi trửụứng?

GV nhaọn xeựt, keỏt luaọn

GV giuựp HS lieõn heọ thửùc teỏ baống caựch traỷ lụứi caực

caõu hoỷi:

- Haừy keồ nhửừng hoaùt ủoọng baỷo veọ taứi nguyeõn, moõi

trửụứng maứ em trửùc tieỏp tham gia? YÙ nghúa cuỷa

vieọc laứm ủoự?

GV keỏt luaọn: Taứi nguyeõn, moõi trửụứng coự vai troứ

raỏt quan troùng vụựi ủụứi soỏng cuỷa moói ngửụứi vaứ sửù

phaựt trieồn cuỷa moói quoỏc gia Taứi nguyeõn ngaứy

caứng caùn kieọt, oõ nhieóm moõi trửụứng ngaứy caứng

nghieõm troùng Cửựu laỏy taứi nguyeõn, moõi trửụứng laứ

haứnh ủoọng chung cuỷa toaứn theồ loaứi ngửụứi, laứ traựch

nhieọm cuỷa chuựng ta ủoỏi vụựi hieọn taùi vaứ tửụng lai…

Chaỏp haứnh chớnh saựch vaứ phaựp luaọt veà baỷo veọ taứi nguyeõn vaứ moõi trửụứng

Tớch cửùc tham gia caực hoaùt ủoọng baỷo veọ taứi nguyeõn, moõi trửụứng

Vaọn ủoọng moùi ngửụứi cuứng thửùc hieọn, ủoàng thụứi choỏng caực haứnh vi vi pham phaựp luaọt veà taứi nguyeõn vaứ moõi trửụứng

3 Cuỷng coỏ:

ù Neõu tỡnh hỡnh moõi trửụứng ụỷ nửụực ta hieọn nay vaứ nhaọn xeựt

ù Neõu muùc tieõu, phửụng hửụựng cụ baỷn nhaốm sửỷ duùng hụùp lớ taứi nguyeõn vaứ baỷo veọ moõi trửụứng

ù Giaỷ sửỷ coự moọt ủaứn voi rửứng trong quaự trỡnh di chuyeồn choó ụỷ ủaừ taứn phaự nhieàu vửụứn tửụùc, hoa maứu, nguy hieồm hụn, chuựng ủaừ daóm cheỏt vaứ laứm troùng thửụng nhieàu ngửụứi

Theo em, tỡnh huoỏng treõn neõn xửỷ lớ nhử theỏ naứo?

( Đây là tình huống nhằm đánh giá kĩ năng của HS, GV có thể hớng dẫn HS trả lời nh sau :

ở nớc ta, do bị chiến tranh tàn phá, do con ngời săn bắt động vật quý hiếm, khai hoang, chặt phá rừng một cách bừa bãi nên đã làm cho nơi c trú của voi bị thu hẹp, chia cắt và có nguy cơ bị tuyệt chủng

Câu trả lời là : Con ngời là vốn quý nhất nên phải cứu lấy con ngời, nhng voi rừng đang đứng trớc nguy cơ bị diệt vong, mỗi công dân có trách nhiệm và tìm cách bảo vệ chúng Muốn vậy, chúng

ta phải học cách chung sống với voi, bằng cách phối hợp với các tổ chức quốc tế để hình thành khu bảo tồn voi, trớc mắt chúng ta không đợc khai thác rừng một cách bừa bãi… nh)

ù Traựch nhieọm cuỷa em ủoỏi vụựi vieọc baỷo veọ taứi nguyeõn, moõi trửụứng nhử theỏ naứo?

ù Haừy keồ veà hoaùt ủoọng baỷo veọ taứi nguyeõn, moõi trửụứng maứ em bieỏt hoaởc trửùc tieỏp tham gia vaứ cho bieỏt yự nghúa cuỷa hoaùt ủoọng ủoự ủoỏi vụựi baỷn thaõn

(GV gợi ý cho HS các hoạt động bảo vệ tài nguyên, môi trờng trên thế giới, ở nớc ta hoặc tại địa phơng mà HS c trú… nh GV yêu cầu HS nêu ý nghĩa, tác dụng của các hoạt động đó Hoặc GV có thể yêu cầu HS kể về một hoạt động mà mình trực tiếp tham gia nh một đóng góp nhỏ bé nhng

thiết thực vào việc bảo vệ tài nguyên, môi trờng (chú ý tính vừa sức, phù hợp với điều kiện của

HS nh : trồng cây, làm sạch đẹp cảnh quan, môi trờng… nh)

4 Daởn doứ:

- Giaỷi quyeỏt caực caõu hoỷi vaứ baứi taọp ụỷ SGK

- Tỡm caực hỡnh aỷnh tử lieọu veà taứi nguyeõn, moõi trửụứng ụỷ nửụực ta

- ẹoùc trửụực baứi 13