- Hiểu đợc mối quan hệ cung - cầu, vai trò của quan hệ cung - cầu trong sản xuất và lu thông hàng hoá.. - Quan hệ cung - cầu trong sản xuất và lu thông hàng hoá : + Nội dung và biểu hi
Trang 1Baứi 5 CUNG CAÀU TRONG SAÛN XUAÁT VAỉ LệU THOÂNG HAỉNH HOAÙ
( 1 tieỏt )
I MUẽC TIEÂU BAỉI HOẽC:
1.Veà kieỏn thửực:
- Nêu đợc khái niệm cung, cầu
- Hiểu đợc mối quan hệ cung - cầu, vai trò của quan hệ cung - cầu trong sản xuất và lu thông
hàng hoá
- Nêu đợc sự vận dụng quan hệ cung - cầu.
2.Veà kiừ naờng:
- Biết giải thích ảnh hởng của giá cả thị trờng đến cung - cầu của một loại sản phẩm ở địa
phơng
3.Veà thaựi ủoọ:
- Có ý thức tìm hiểu mối quan hệ cung – cầu trong sản xuất và lu thông hàng hoá
II NOÄI DUNG:
1 Troùng taõm:
- Khái niệm cung cầu hàng hoá, dịch vụ :
+ Khái niệm cầu
+ Khái niệm cung
- Quan hệ cung - cầu trong sản xuất và lu thông hàng hoá :
+ Nội dung và biểu hiện của quan hệ cung - cầu trong sản xuất và lu thông
+ Vai trò của quan hệ cung - cầu
- Vận dụng quan hệ cung - cầu qua các đối tợng :
+ Nhà nớc điều tiết quan hệ cung cầu thông qua các chính sách kinh tế, chính sách xã hội và lực lợng kinh tế của nhà nớc
+ Ngời sản xuất kinh doanh vận dụng quan hệ cung cầu thông qua việc ra các quyết định sản xuất - kinh doanh
+ Ngời tiêu dùng (khách hàng) vận dụng quan hệ cung cầu qua các quyết định mua hàng hoá, dịch vụ trên thị trờng
2 Moọt soỏ kieỏn thửực khoự:
-Khi giảng các khái niệm cung và cầu cần lu ý :
+ Trong khái niệm cầu, cần nhấn mạnh cầu có khả năng thanh toán Chỉ có cầu có khả năng thanh toán mới là nhu cầu mà các chủ doanh nghiệp quan tâm Vì cầu có khả năng thanh toán gắn với nhu cầu của các tầng lớp dân c có thu nhập khác nhau và có sức mua khác nhau về số l-ợng và chất ll-ợng của mỗi hàng hoá, đòi hỏi các chủ doanh nghiệp phải đáp ứng Tuy không giảng các yếu tố ảnh hởng đến cầu và cung, nhng GV cần biết số lợng cầu phụ thuộc nhiều yếu tố, trong đó yếu tố trung tâm là yếu tố giá cả Mối quan hệ giữa số lợng cầu và giá cả vận động theo
tỉ lệ nghịch
+ Trong khái niệm cung, cần nhấn mạnh không những số lợng cung hàng hoá đang bán trên thị trờng, mà điều quan trọng là lợng cung hàng hoá mà ngời sản xuất kinh doanh chuẩn bị bán (đang ở trong các kho) khó nắm bắt trực tiếp Điều này có liên quan đến các quyết định mở rộng hoặc thu hẹp quy mô sản xuất kinh doanh của các chủ doanh nghiệp Khác với cầu, số lợng cung phụ thuộc hai nhóm yếu tố gắn với đầu vào và đầu ra của sản xuất Tuy không giảng các yếu tố này, nhng GV cần biết : nhóm yếu tố gắn với đầu ra của sản xuất - giống nh đối với sản l-ợng cầu ; và nhóm yếu tố gắn với đầu vào của sản xuất - không có đối với sản ll-ợng cầu, nên làm cho các yếu tố ảnh hởng đến sản lợng cung khác với cầu Có thể minh hoạ qua sơ đồ sau :
Trang 2Các yếu tố
Các yếu tố
gắn với đầu vào Tơng tự, trong các yếu tố ảnh hởng đến sản lợng cung, giá cả là yếu tố trung tâm, tạo nên mối quan hệ vận động theo tỉ lệ thuận giữa sản lợng cung với giá cả
- GV cần phân biệt khái niệm giá cả ở Bài 2 với khái niệm giá cả thị trờng ở bài này Sự biến động của giá cả trên thị trờng do nhiều nhân tố quyết định, trong đó cung cầu chỉ là một nhân tố Chẳng hạn, ngoài nhân tố cung cầu còn do các nhân tố khác nh : giá trị, cạnh tranh, tình hình lạm phát tiền tệ, tình hình độc quyền Vì vậy, có thể định nghĩa giá cả thị trờng vừa là sự biểu hiện bằng tiền của giá trị hàng hoá vừa có tính đến cạnh tranh cung cầu và sức mua của tiền tệ
Điều này cho thấy sự khác nhau giữa khái niệm giá cả ở bài 2 và khái niệm giá cả thị tr ờng ở bài này
III.PHệễNG PHAÙP :
ẹaứm thoaùi, thuyeỏt trỡnh, thaỷo luaọn nhoựm, trửùc quan,…
IV PHệễNG TIEÄN DAẽY HOẽC:
Veừ caực sụ ủoà:
Bảng 1 : Nội dung và vai trò của quan hệ cung cầu
1 Cung cầu tác động lẫn nhau
Khi cầu tăng sản xuất mở rộng cung tăng Khi cầu giảm sản xuất giảm cung giảm
2 Cung cầu ảnh h ởng đến giá cả
Khi cung = cầu Giá cả = Giá trị Khi cung > cầu Giá cả < Giá trị Khi cung < cầu Giá cả > Giá trị
3 Giá cả ảnh h ởng đến cung cầu
Khi giá cả tăng sản xuất mở rộng cung tăng
và cầu giảm khi mức thu nhập không tăng Khi giá cả giảm sản xuất giảm cung giảm
và cầu tăng mặc dù thu nhập không tăng
Nội
dung
của
quan
hệ
cung
cầu
1a
Vai
trò
của
quan
hệ
cung
cầu
Là căn cứ để ngời sản xuất và kinh doanh mở rộng hay
thu hẹp sản xuất kinh doanh
Là cơ sở để ngời tiêu dùng lựa chọn khi mua hàng hoá
Là cơ sở để nhận thức vì sao giá cả thị trờng và giá trị
hàng hoá chênh lệch nhau
1b
Sản xuất
Trang 3Bảng 2 : Sự vận dụng quan hệ cung cầu
V TIEÁN TRèNH LEÂN LễÙP :
1 OÅn ủũnh toồ chửực lụựp :
2 Kieồm tra baứi cuừ:
3 Giaỷng baứi mụựi:
Chụù H ụỷ ủũa phửụng em:
- Coự ngửụứi mua vaỷi thỡ coự ngửụứi baựn vaỷi ủeồ ủaựp ửựng nhu caàu ngửụứi mua
- Coự ngửụứi mua gaùo thỡ coự ngửụứi baựn gaùo
- Coự ngửụứi mua thũt thỡ coự ngửụứi baựn thũt
Vieọc mua baựn haứng hoaự ủaừ xuaỏt hieọn ụỷ chụù => quan heọ cung - caàu ủửụùc hỡnh thaứnh
Cung – caàu laứ hai maởt cuỷa quaự trỡnh kinh teỏ hỡnh thaứnh moọt caựch khaựch quan treõn thũ trửụứng Chuựng ta seừ nghieõn cửựu vaỏn ủeà naứy qua noọi dung cuỷa baứi hoùc hoõm nay
Phaàn laứm vieọc cuỷa Thaày vaứ Troứ Noọi dung chớnh cuỷa baứi hoùc
Hoaùt ủoọng 1: ẹaứm thoaùi + Thuyeỏt trỡnh + Trửùc
quan
Muùc tieõu: HS hiểu và nêu đợc các khái niệm cung,
cầu trong sản xuất và lu thông hàng hoá
GV ủaởt vaỏn ủeà:
Trong neàn saỷn xuaỏt haứng hoaự, muùc ủớch cuỷa saỷn
xuaỏt laứ ủeồ baựn, ủeồ tieõu duứng, trong ủoự, saỷn xuaỏt
thửụứng gaộn vụựi cung vaứ tieõu duứng thửụứng gaộn vụựi
caàu Tieõu duứng bao goàm cho saỷn xuaỏt vaứ cho caự
1 Khaựi nieọm cung, caàu:
Nhà
nước
Điều tiết các trờng hợp cung cầu trên thị trờng thông qua các giải pháp vĩ mô thích hợp
thích ứng với các trờng hợp cung cầu.
Ra các quyết định mua hàng thích ứng với các trờng hợp cung cầu để có lợi
Ng ời
tiêu
dùng
Ng ời
sản
xuất
kinh
doanh
Trang 4GV yeõu caàu HS laàn lửụùt traỷ lụứi caực caõu hoỷi:
- Caàu laứ gỡ?
- Theỏ naứo laứ nhu caàu coự khaỷ naờng thanh toaựn? Vớ
duù minh hoaù
- Theỏ naứo laứ cung?
HS phaựt bieồu
GV nhaọn xeựt, keỏt luaọn
GV lửu yự caực noọi dung:
+ Nhu cầu có nhiều loại : nhu cầu cho sản xuất và
cho tiêu dùng cá nhân ; nhu cầu bất kì và nhu cầu
có khả năng thanh toán Cầu có khả năng thanh
toán là cầu khi ngời có nhu cầu sẵn có trong tay
l-ợng tiền đủ để thực hiện nhu cầu đó
Số lợng cầu chịu ảnh hởng bởi nhiều yếu tố Đặc
biệt nhấn mạnh yếu tố giá cả trong mối quan hệ với
số lợng cầu Chúng có quan hệ tỉ lệ nghịch với
nhau Xem đồ thị sau :
P
Ghi chuự : ẹửụứng caàu
P : là giá cả
Q : là số lợng cầu
Q
Q
+ Vụựi khái niệm cung, không nhửừng chỉ số lợng
cung đang bán mà bao gồm cả số lợng cung đang
trong kho chuẩn bị bán
Số lợng cung phụ thuộc vào các yếu tố nh : khả
năng sản xuất ; số lợng và chất lợng các nguồn lực,
các yếu tố sản xuất đợc sử dụng ; năng suất lao
động ; chi phí sản xuất , trong đó mức giá cả là
yếu tố trung tâm
Số lợng cung và mức giá cả có quan hệ tỉ lệ thuận
với nhau
Có thể lấy ví dụ qua đồ thị sau :
P
Ghi chú : P là giá cả
Q là số lợng cung
Đờng cung
Q
Chuyeồn yự: Noọi dung vaứ vai troứ cuỷa moỏi quan heọ
cung-caàu laứ gỡ? Chuựng mang tớnh chuỷ quan hay
khaựch quan vaứ theồ hieọn nhử theỏ naứo trong saỷn
xuaỏt vaứ lửu thoõng haứng hoaự ụỷ nửụực ta hieọn nay?
a Khaựi nieọm caàu:
Caàu laứ khoỏi lửụùng haứng hoaự, dũch vuù maứ ngửụứi tieõu duứng caàn mua trong moọt thụứi kỡ nhaỏt ủũnh tửụng ửựng vụựi giaự caỷ vaứ thu nhaọp xaực ủũnh
b Khaựi nieọm cung:
Cung laứ khoỏi lửụùng haứng hoaự, dũch vuù hieọn coự treõn thũ trửụứng vaứ chuaồn bũ ủửa ra thũ trửụứng trong moọt thụứi kyứ nhaỏt ủũnh, tửụng ửựng vụựi mửực giaự caỷ, khaỷ naờng saỷn xuaỏt vaứ chi phớ saỷn xuaỏt xaực ủũnh
Trang 5Hoaùt ủoọng 2: Thaỷo luaọn nhoựm + Thuyeỏt trỡnh
Muùc tieõu: HS hiểu đợc nội dung biểu hiện và vai
trò của quan hệ cung -cầu
GV chia lụựp thaứnh 4 nhoựm
GV neõu caực caõu hoỷi thaỷo luaọn:
Cung-caàu taực ủoọng laón nhau nhử theỏ naứo? Vớ duù
minh hoaù (Nhoựm 1)
Cung-caàu aỷnh hửụỷng ủeỏn giaự caỷ treõn thũ trửụứng
nhử theỏ naứo? Vớ duù minh hoaù (Nhoựm 2)
Giaự caỷ thũ trửụứng aỷnh hửụỷng ủeỏn cung-caàu nhử
theỏ naứo? Vớ duù minh hoaù (Nhoựm 3)
Phaõn tớch vai troứ cuỷa quan heọ cung-caàu? Vớ duù
minh hoaù (Nhoựm 4)
HS caực nhoựm thaỷo luaọn
ẹaùi dieọn nhoựm baựo caựo keỏt quaỷ thaỷo luaọn
HS caực nhoựm khaực nhaọn xeựt, boồ sung
GV nhaọn xeựt, ruựt ra keỏt luaọn veà noọi dung vaứ vai
troứ cuỷa quan heọ cung - caàu
GV lửu yự:
+ Trong sản xuất và lu thông hàng hoá, sự hoạt
động của quy luật giá trị không chỉ thông qua cạnh
tranh mà còn thông qua quan hệ cung-cầu Nếu quy
luật giá trị ra đời và tồn tại là một tất yếu khách
quan, thì cạnh tranh và cung cầu tồn tại cũng là
một tất yếu khách quan
+ Thông qua phân tích đồ thị sau đây để trình bày
khái quát mối quan hệ cung - cầu :
P Đờng cầu
Đờng cung
Q
Ghi chú : P là giá cả
Q là số lợng cung, cầu
I là điểm cân bằng cung -cầu
Từ đồ thị trên có thể thấy : Trên thị trờng, ngời
mua (thể hiện bằng đờng cầu) và ngời bán (thể
hiện bằng đờng cung) tác động với nhau và họ
gặp nhau (tại điểm I) tạo thành mối quan hệ cung
-cầu Nhử vaọy, quan heọ cung-caàu laứ moỏi quan
heọ taực ủoọng laón nhau vaứ gaởp nhau giửừa cung –
2 Moỏi quan heọ cung – caàu trong saỷn xuaỏt vaứ lửu thoõng haứng hoaự:
a Noọi dung cuỷa quan heọ cung – caàu:
Laứ quan heọ taực ủoọng laón nhau giửừa ngửụứi baựn vụựi ngửụứi mua dieón ra treõn thũ trửụứng ủeồ xaực ủũnh giaự caỷ vaứ soỏ lửụùng haứng hoaự, dũch vuù => Bieồu hieọn:
+ Cung – caàu taực ủoọng laón nhau
+ Cung caàu aỷnh hửụỷng ủeỏn giaự caỷ thũ trửụứng + Giaự caỷ thũ trửụứng aỷnh hửụỷng ủeỏn cung – caàu
b Vai troứ cuỷa quan heọ cung – caàu:
Laứ cụ sụỷ ủeồ nhaọn thửực vỡ sao giaự caỷ treõn thũ
trửụứng vaứ giaự trũ haứng hoaự trong saỷn xuaỏt khoõng khụựp vụựi nhau, tửứ ủoự, buoọc ngửụứi saỷn xuaỏt -kinh doanh mụỷ roọng hoaởc thu heùp hoaùt ủoọng ủeồ coự hieọu quaỷ kinh teỏ cao hụn, ngửụứi tieõu duứng lửùa choùn vieọc mua haứng hoaự phuứ hụùp vụựi nhu caàu vaứ coự hieọu quaỷ kinh teỏ…
I
Trang 6caàu hay giửừa ngửụứi baựn vaứ ngửụứi mua ủeồ cuứng
nhau xaực ủũnh giaự caỷ vaứ saỷn lửụùng haứng hoaự
Mối quan hệ này tồn tại khách quan và trở thành
quy luật cung - cầu trong sản xuất và lu thông hàng
hoá
+ Sửỷ duùng caực sụ ủoà khi giaỷng giaỷi (Baỷng 1a, 1b)
Hoaùt ủoọng 3: Thaỷo luaọn nhoựm + Thuyeỏt trỡnh
Muùc tieõu: HS hiểu đợc sự vận dụng quan hệ cung
-cầu cuỷa Nhà nớc, ngời sản xuất - kinh doanh và
ngời tiêu dùng
GV neõu caõu hoỷi:
- Sửù vaọn duùng quan heọ cung – caàu cuỷa Nhaứ nửụực?
- Sửù vaọn duùng quan heọ cung – caàu cuỷa ngửụứi saỷn
xuaỏt, kinh doanh?
- Sửù vaọn duùng quan heọ cung – caàu cuỷa coõng daõn?
Caực nhoựm thaỷo luaọn, cửỷ ủaùi dieọn leõn baựo caựo
Caực nhoựm khaực nhaọn xeựt, boồ sung
GV nhaọn xeựt, sửỷ duùng sụ ủoà (Baỷng 2) ủeồ giaỷng
giaỷi, keỏt luaọn
GV keỏt luaọn toaứn baứi:
Sửù hoaùt ủoọng cuỷa quy luaọt giaự trũ bieồu hieọn qua sửù
vaọn ủoọng cuỷa giaự caỷ Treõn thũ trửụứng, giaự caỷ coứn
chũu sửù taực ủoọng cuỷa caùnh tranh vaứ quy luaọt
cung- caàu Quy luaọt naứy toàn taùi khaựch quan, ủoọc
laọp vụựi yự thửực cuỷa con ngửụứi
3 Vaọn duùng quan heọ cung – caàu:
ẹoỏi vụựi Nhaứ nửụực:
Thoõng qua luaọt phaựp, chớnh saựch… ủeồ caõn ủoỏi laùi cung – caàu, oồn ủũnh giaự caỷ vaứ ủụứi soỏng nhaõn daõn
ẹoỏi vụựi ngửụứi saỷn xuaỏt – kinh doanh:
Thu heùp saỷn xuaỏt – kinh doanh nhửừng maởt haứng khi cung lụựn hụn caàu, mụỷ roọng saỷn xuaỏt-kinh doanh nhửừng maởt haứng khi cung nhoỷ hụn caàu
ẹoỏi vụựi ngửụứi tieõu duứng:
Giaỷm mua caực haứng hoaự khi cung nhoỷ hụn caàu ( giaự cao), mua caực haứng hoaự khi cung lụựn hụn caàu ( giaự thaỏp )
3 Cuỷng coỏ:
Theỏ naứo laứ caàu vaứ cung haứng hoaự? Taùi sao caựi maứ ngửụứi baựn vaứ ngửụứi mua quan taõm laùi laứ caàu coự khaỷ naờng thanh toaựn?
Phaõn tớch noọi dung cuỷa quan heọ cung – caàu trong saỷn xuaỏt vaứ lửu thoõng haứng hoaự
Phaõn tớch vai troứ cuỷa moỏi quan heọ cung – caàu
Khi laứ ngửụứi baựn haứng treõn thũ trửụứng, ủeồ coự lụùi, em choùn trửụứng hụùp naứo sau ủaõy:
a) Cung = Caàu
b) Cung > Caàu
c) Cung < Caàu
Khi laứ ngửụứi mua haứng treõn thũ trửụứng, ủeồ coự lụùi, em choùn trửụứng hụùp naứo sau ủaõy:
a) Cung = Caàu
b) Cung > Caàu
c) Cung < Caàu
Em haừy laỏy vớ duù ủeồ minh hoaù veà sửù ủieàu tieỏt cuỷa Nhaứ nửụực, khi treõn thũ trửụứng quan heọ cung – caàu bũ roỏi loaùn aỷnh hửụỷng ủeỏn saỷn xuaỏt vaứ ủụứi soỏng cuỷa nhaõn daõn
Khi nửụực ta laứ thaứnh vieõn cuỷa Toồ chửực Thửụng maùi theỏ giụựi (WTO), theo em, moỏi quan heọ cung – caàu veà haứng hoaự vaứ vieọc laứm seừ dieón ra nhử theỏ naứo?
a) Thuaọn lụùi
Trang 7b) Khó khăn.
c) Vừa thuận lợi vừa khó khăn
Tại sao em lại chọn phương án đó?
4 Dặn dò:
- Giải quyết các câu hỏi và bài tập trong SGK
- Đọc trước bài 6
