SÁNG KIẾN KINH NGHIỆMĐ Ề TÀI: "MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO CÔNG TÁC BỒI DƯỠNG CHUYÊN MÔN CHO ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢNG DẠY Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC CÁT LINH"... Về mặt thực
Trang 1SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đ
Ề TÀI:
"MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO CÔNG TÁC BỒI DƯỠNG CHUYÊN MÔN CHO ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢNG DẠY Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC CÁT LINH"
Trang 2vụ chung là dạy và học, giáo dục đào tạo những nhân cách theo mục tiêu đề ra.
Công tác bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên có tầm quan trọng chiến lược, cótính chất quyết định chất lượng giáo dục và dạy học trong nhà trường, bởi lẽ lao động sưphạm là lao động sáng tạo, đòi hỏi người giáo viên phải có kiến thức sâu và toàn diện,luôn bổ sung cái mới nhằm hoàn thiện nghệ thuật sư phạm Tính đa dạng, phức tạp củahoạt động giảng dạy - giáo dục đòi hỏi người lãnh đạo nhà trường phải thường xuyên chú
ý đến việc bồi dưỡng nâng cao trình độ lý luận và nghiệp vụ của giáo viên
Hiện nay chúng ta đang tiến hành đổi mới giáo dục phổ thông, trong đó có giáo dục tiểuhọc, đồng thời tham gia hội nhập kinh tế thế giới, hoà mình vào xu thế toàn cầu hoá, do
đó vấn đề nâng cao trình độ lý luận và nghiệp vụ của giáo viên càng trở nên cấp bách.Một nhà trường mà các giáo viên được thường xuyên bồi dưỡng về chuyên môn, nghiệp
Trang 3vụ thì chất lượng giáo dục mới được nâng cao và theo kịp xu hướng giáo dục của thờiđại.
1.2 Về mặt thực tiễn:
Trong thực tế, nhận thức của giáo viên tiểu học về công tác bồi dưỡng chuyên môn cònhạn chế, chưa đúng, chưa đủ về vị trí, vai trò của công tác này trong nhà trường; hoặcviệc tổ chức triển khai công tác này thiếu sự tuân thủ những nguyên tắc nhất định; nộidung của công tác bồi dưỡng chuyên môn nhiều khi thực hiện chưa đầy đủ, thiếu kếhoạch; biện pháp chỉ đạo triển khai công tác này chưa khoa học, không thường xuyên…
Đó là nguyên nhân thực tiễn dẫn đến kết quả công tác bồi dưỡng chuyên môn cho giáoviên trong các trường tiểu học còn hạn chế
Thực tiễn trong thời gian qua, các trường tiểu học ở địa bàn Hà Nội nói chung và trườngtrường Tiểu học Cát Linh nói riêng đã có nhiều chuyển biến tích cực trong việc dạy - học.Tuy nhiên so với yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực cho sự nghiệp công nghiệp hoá - hiệnđạo hoá đất nước và yêu cầu xây dựng Thủ đô Hà Nội ngang tầm với các nước phát triểntrong khu vực thì chất lượng đội ngũ giáo viên của trường chưa đáp ứng được
Là cán bộ quản lý của nhà trường, chúng tôi rất băn khoăn với công tác quản lý Chúngtôi xác định rằng: công tác bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên sẽ là mắt xíchchủ yếu và quan trọng nhất trong hệ thống công tác quản lý Công tác này được cải tiến
Trang 4và đẩy mạnh sẽ có tác dụng quyết định tạo nên sự chuyển biến cao về chất lượng dạy học
và giáo dục của nhà trường
Vấn đề đặt ra là làm thế nào để giữ vững và phát huy những thành tích dạy học đã đạtđược trong thời gian qua, tiếp tục duy trì danh hiệu trường chuẩn Quốc gia Với suy nghĩ
đó, tôi chọn đề tài "Một số biện pháp chỉ đạo công tác bồi dưỡng chuyên môn cho độingũ giáo viên nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy ở trường Tiểu học Cát Linh "
Là đội ngũ giáo viên trường Tiểu học Cát Linh
3.2 Đối tượng nghiên cứu:
Trang 5Biện pháp chỉ đạo công tác bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên ở trường Tiểuhọc Cát Linh.
4 Giả thuyết khoa học:
Nếu việc cải tiến xây dựng biện pháp chỉ đạo công tác bồi dưỡng chuyên môn cho độingũ giáo viên ở trường Tiểu học Cát Linh đúng đắn và phù hợp với điều kiện, hoàn cảnhcủa nhà trường thì hoạt động dạy học sẽ có chuyển biến và kết quả sẽ được nâng cao
5 Nhiệm vụ nghiên cứu:
5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn về biện pháp chỉ đạo công tác bồi dưỡng
chuyên môn cho đội ngũ giáo viên ở trường Tiểu học Cát Linh
5.2 Nghiên cứu thực trạng về công tác chỉ đạo bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo
viên ở trường Tiểu học Cát Linh
5.3 Đề xuất tổ chức thực nghiệm biện pháp chỉ đạo công tác bồi dưỡng chuyên môn cho
đội ngũ giáo viên nhằm nâng cao chất lượng dạy học và giáo dục tại trường Tiểu học CátLinh
6 Phương pháp nghiên cứu:
Trang 66.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận: Đọc sách, văn bản để thu nhập tư liệu, thông tin
cần thiết cho chương một của đề tài
6.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
- Điều tra cơ bản (bằng phiếu điều tra) kết hợp với quan sát, đàm thoại, phỏng vấn, tròchuyện để nghiên cứu thực trạng biện pháp chỉ đạo công tác bồi dưỡng chuyên môn chođội ngũ giáo viên ở trường Tiểu học Cát Linh
- Thực nghiệm sư phạm để thử nghiệm biện pháp chỉ đạo công tác bồi dưỡng chuyênmôn cho đội ngũ giáo viên nhằm nâng cao kết quả của hoạt động dạy và học trong nhàtrường Phương pháp này được sử dụng ở chương ba
- Nghiên cứu sản phẩm hoạt động của giáo viên và học sinh (giáo án, sổ sách…) để xácđịnh kết quả công tác dạy - học của giáo viên và học sinh
6.3 Phương pháp nghiên cứu hỗ trợ:
- Thống kê toán học để phân tích số liệu điều tra và thực nghiệm như tính phần trăm, tínhtrung bình
- Trò chuyện của cô giáo với học sinh
7 Phạm vi, giới hạn nghiên cứu:
Trang 7Trong đề tài này, chúng tôi xin được giới hạn phạm vi nghiên cứu trong khuôn khổ một
số biện pháp chỉ đạo công tác bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên ở trườngTiểu học Cát Linh nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả dạy học và giáo dục
Trang 8NỘI DUNG
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO CÔNG TÁC BỒI DƯỠNG CHUYÊN MÔN CHO ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC CÁT LINH.
1.1 Sơ lược lịch sử vấn đề nghiên cứu:
Công tác bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên và một vấn đề sớm được các nhàquản lý và lãnh đạo các trường học chú ý quan tâm Họ đã sử dụng nhiều hình thức khácnhau để bồi dưỡng trình độ và năng lực mọi mặt cho giáo viên, đặc biệt về công tácchuyên môn và nghiệp vụ dạy học Kết quả thi dạy giỏi của giáo viên và kết quả thi họcsinh giỏi của học sinh đã khẳng định những việc đã làm là đúng
Đội ngũ giáo viên của trường Tiểu học Cát Linh có ý thức ham học hỏi, có trách nhiệmvới công tác chuyên môn Ban giám hiệu nhà trường nhận thức rõ vấn đề này nên đã cónhiều biện pháp chỉ đạo công tác này nhằm nâng cao chất lượng dạy và học của nhàtrường Song công tác bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên nhà trường còn chưathực sự khoa học; bởi vậy lãnh đạo nhà trường khuyến khích việc tìm hiểu nghiên cứu để
Trang 9đưa ra những giải pháp hữu hiệu, góp phần đẩy mạnh chất lượng và hiệu quả dạy học củanhà trường.
1.2 Cơ sở lý luận của đề tài:
1.2.1 Căn cứ khoa học:
* Yêu cầu đổi mới của chương trình và sách giáo khoa Tiểu học:
Trong thời đại công nghệ thông tin và sinh học phát triển như vũ bão, cùng với xu thếtoàn cầu hoá và công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, Đảng ta khẳng định
"Phát triển giáo dục và đào tạo là một trong những động lực thúc đẩy sự nghiệp côngnghiệp hoá, hiện đại hoá, là điều kiện phát huy nguồn lực con người - yếu tố cơ bản đểphát triển xã hội, tăng cường kinh tế nhanh, bền vững" (Văn kiện Đại hội X của ĐảngCộng sản Việt Nam): Yêu cầu đổi mới giáo dục đòi hỏi đội ngũ giáo viên phải được bồidưỡng thường xuyên về mọi mặt để đáp ứng thực tiễn
Theo đường lối đúng đắn của Đảng Cộng sản Việt Nam, Bộ giáo dục và đào tạo đã triểnkhai đổi mới chương trình giáo dục các bậc học, các cấp học, trong đó có cấp tiểu học đểtiến kịp xu thế phát triển của các nước trong khu vực và trên thế giới Năm học 2006 -
2007 ở cấp tiểu học, chúng ta đã thực hiện thay đổi chương trình và sách giáo khoa lớp 5
cả về mục tiêu, nội dung, phương pháp dạy học cũng như cách đánh giá Xét ở cấp tiểuhọc, chúng ta thấy:
Trang 10Nội dung sách giáo khoa mới của bậc tiểu học đã được tinh giản, tập trung vào các kiến
thức, kĩ năng cơ bản, mang tính thiết thực tích hợp được nhiều mặt giáo dục, nhiều mônhọc
Phương pháp dạy học hướng vào người học, lấy người học làm trung tâm; nghĩa là dạy
học phải xuất phát từ người học, vì người học, nhằm giúp họ có đủ kiến thức đáp ứngđược các đòi hỏi của xã hội trên cơ sở phát huy tối đa tính tích cực và sáng tạo của ngườihọc Vì vậy, đổi mới phương pháp dạy học là lựa chọn và kết hợp các phương pháp dạyhọc cổ truyền với phương pháp dạy học hiện đại, phù hợp với từng đối tượng, nhằm pháthuy tối đa tính tích cực, chủ động và sáng tạo của học sinh
Hình thức tổ chức và phương tiện dạy học cũng cần đổi mới cho phù hợp với phương
pháp và nội dung dạy học (dạy theo lớp, theo nhóm và cho từng cá nhân học sinh…)
Đổi mới cách đánh giá kết quả học tập ở các môn học như Toán, Tiếng Việt theo định
lượng thang điểm 10, các môn học còn lai được đánh giá bằng phiếu nhận xét của giáoviên theo các mức: Hoàn thành tốt (A+), hoàn thành (A) và chưa hoàn thành (B)
Trước yêu cầu đổi mới của chương trình và sách giáo khoa, đội ngũ giáo viên cần cótrình độ chuyên môn và nghiệp vụ sư phạm vững vàng Vì vậy, cải tiến việc chỉ đạo sinhhoạt tổ chuyên môn trong nhà trường là công tác thiết thực, cấp bách Điều này góp phầnnâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giáo dục của nhà trường
Trang 11* Nhiệm vụ năm học 2006 - 2007 của Bộ giáo dục và Đào tạo:
Ngày 12/8/2006, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã xác định nhiệm vụ năm học của các trườngtiểu học, trong đó đặc biệt quan tâm việc tăng cường chỉ đạo, kiểm tra, đánh giá chấtlượng đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý Mục 3 của nhiệm vụ chỉ rõ: "Hoàn thiện cơchế quản lý theo hướng tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong hoạt động dạy, nâng cao tinhthần trách nhiệm và đạo đức nghề nghệp của nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục các cấp;phân công, phân cấp hợp lý về trách nhiệm, quyền hạn quản lý nhà giáo và cán bộ quản
lý giáo dục" (trích nhiệm vụ năm học 2006 - 2007 của Bộ giáo dục và đào tạo giao chocác trường tiểu học)
1.2.2 Một số vấn đề lý luận cơ bản của đề tài:
*Khái niệm về đội ngũ giáo viên trong nhà trường tiểu học:
Đội ngũ trong nhà trường tiểu học bao gồm cán bộ, giáo viên, nhân viên, và học sinh:trong đó đội ngũ giáo viên là lực lượng trực tiếp thực hiện công tác chăm sóc giáo dụchọc sinh, vì vậy chất lượng của đội ngũ giáo viên ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượngcông việc của nhà trường
* Mục tiêu của công tác bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên trong nhà trường:
Trang 12Xây dựng một đội ngũ giáo viên về số lượng và vững về chất lượng để có khả năng thựchiện nội dung giáo dục toàn diện được quy định rõ trong kế hoạch giảng dạy của nhàtrường.
* Cơ cầu và đặc điểm của đội ngũ giáo viên trong trường tiểu học:
Chủ yếu gồm cán bộ quản lý, giáo viên Ngoài ra còn có:nhân viên phục vụ giảng dạy vàgiáo dục như: văn thư, thư viện, phụ tá phòng thí nghiệm, giáo vụ…, lực lượng này tuykhông tham gia trực tiếp vào công tác giảng dạy và giáo dục nhưng những đóng góp của
họ là không thể thiếu được để làm nên chất lượng dạy học và giáo dục của nhà trường
* Vai trò và vị trí của đội ngũ giáo viên trong trường tiểu học:
Giáo viên là lực lượng quan trọng nhất của trong nhà trường, là cầu nối học sinh với cáclực lượng xã hội Giáo viên là lực lượng chủ chốt giữ vị trí quan trọng và quyết định chấtlượng của các hoạt động giáo dục ở nhà trường
Chất lượng dạy học và giáo dục của nhà trường phụ thuộc vào trình độ và khả năng củađội ngũ giáo viên là chủ yếu Do vậy công tác bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáoviên cần được quan tâm thích đáng, thực hiện thường xuyên, có kế hoạch
* Đặc điểm của đội ngũ giáo viên trong trường tiểu học:
Giáo viên trong các trường tiểu học đại đa số là nữ, là thành phần giữ nhiều chức năng vànhiệm vụ trong nhà trường cũng như gia đình và xã hội Họ sống rất giàu tình cảm, dễ
Trang 13cảm thông với nhau, hay trao đổi trò chuyện với nhau; công tác giảng dạy rất phù hợp vớiđặc điểm tâm lý và nhân cách của họ Người giáo viên không chỉ là người thầy mà còn làngười mẹ thứ hai của trẻ.
1.3 Cơ sở thực tiễn của đề tài:
Thực tiễn giáo dục của các trường tiểu học trong thành phố Hà Nội đã khẳng định nhậnthức đúng đắn về công tác quản lý và bồi dưỡng chuyên môn - nghiệp vụ cho giáo viên.Công tác bồi dưỡng đội ngũ giáo viên về chuyên môn, nghiệp vụ là một phần kế hoạchtổng thể của nhà trường Giáo viên là một bộ phận trong cơ cấu tổ chức của nhà trường
Do vậy công tác quản lý và bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho độ ngũ giáo viên là rấtcần thiết Hiệu quả của công tác bồi dưỡng và phát triển đội ngũ giáo viên có tác độngquyết định kết quả dạy học và giáo dục của nhà trường tiểu học
Thực tế hoạt động của công tác quản lý và bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũgiáo viên ở trường Tiểu học Cát Linh cho thấy: Đội ngũ giáo viên trường Tiểu học CátLinh rất tích cực, nhiệt tình, có ý thức trách nhiệm tham gia vào các hoạt động học tậpbồi dưỡng chuyên môn Mọi giáo viên luôn ủng hộ các hoạt động của các tổ chuyên môntrong nhà trường Kết quả hoạt động của các tổ chuyên môn trong nhà trường đã đượcBan giám hiệu đánh giá cao Tuy nhiên so với yêu cầu của thực tiễn xã hội thì đội ngũgiáo viên trường Tiểu học Cát Linh vẫn phải cố gắng nhiều Điều này đòi hỏi đội ngũ
Trang 14giáo viên cần được bồi dưỡng về quản lý chuyên môn nghiệp vụ một cách thường xuyên;vấn đề bồi dưỡng phải được xây dựng thành kế hoạch khoa học và chịu sự chỉ đạo củaban giám hiệu nhà trường.
Kết luậ n chương: Kết quả nghiên cứu lý luận và thực tiễn của công tác quản lý và bồi
dưỡng đội ngũ giáo viên trong trường Tiểu học là cơ sở khoa học cần thiết để địnhhướng, chỉ đạo cho quá trình nghiên cứu đề tài.
CHƯƠNG 2
NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO CÔNG TÁC BỒI DƯỠNG CHUYÊN MÔN CHO ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC VÀ ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO BỒI DƯỠNG CHUYÊN MÔN CHO ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC CÁT LINH
2.1 Đặc điểm và tình hình của trường Tiểu học Cát Linh :
Trường Tiểu học Cát Linh thành lập thuộc Phòng giáo dục Quận Đống Đa, Thành phố
Hà Nội Trường đóng trên địa bàn phường Cát Linh
Trang 15Ngay từ khi thành lập, trường đã thực hiện học buổi/ngày Trường có lớp với số họcsinh là em Đội ngũ giáo viên, cán bộ và nhân viên gồm người Trong đó, Ban giámhiệu: ; giáo viên: ; tuổi đời bình quân trên tuổi Giáo viên dạy các môn chuyên biệt, nhânviên y tế, bảo vệ, tạp vụ, nhân viên tổ nuôi dưỡng làm theo hợp đồng thời vụ.
Đời sống của giáo viên tương đối ổn định, lương hưởng theo ngạch bậc, bằng cấp và phụcấp nghề 35%
2.2 Nghiên cứu thực trạng công tác bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên:
2.2.1 Mục đích và yêu cầu của nghiên cứu thực trạng:
Việc nghiên cứu thực trạng của đề tài này nhằm mục đích:
- Xác định rõ thực trạng công tác bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên của nhàtrường trong những năm trước
- Phân tích kết quả nghiên cứu thực trạng để tìm hiểu nguyên nhân của thực trạng, làm cơ
sở cần để thực hiện chương ba của đề tài nghiên cứu
Để nghiên cứu thực trạng đạt kết quả tốt, tôi đã tuân thủ nghiêm túc các yêu cầu: Tính kếhoạch, nguyên tắc, linh hoạt, mềm dẻo, dân chủ, tập trung và sự chuẩn bị chu đáo…
2.2.2 Nội dung khảo sát và cách tiến hành:
Nội dung khảo sát:
Trang 16- Khảo sát nhận thức của Ban giám hiệu, giáo viên về công tác bồi dưỡng chuyên môn
cho giáo viên của nhà trường (vai trò, nguyên tắc, khái niệm)
- Khảo sát biện pháp chỉ đạo bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên như: xây dựng
kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo thực hiện, kiểm tra, giám sát, điều chỉnh, đánh giá kết quả vàtổng kết rút ra bài học kinh nghiệm
- Làm thực nghiệm điều tra cơ bản bằng phiếu xin ý kiến Phân tích kết quả thực nghiệmđiều tra và dùng phương pháp thống kê xác xuất trong toán học để đếm số lượng và tínhphần trăm, lập bảng biểu
- Thăm lớp, dự tiết dạy học của giáo viên, dự giờ sinh hoạt chuyên đề và sinh hoạtchuyên môn của các tổ chuyên môn