sáng kiến kinh nghiệm NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG dạy học môn TIẾNG VIỆT lớp 3

Việc phát huy tính tích cực chủ động, sáng tạo của học sinh là việc làm cấp thiết, đòi hỏi mỗi giáo viên phải đi sâu nghiên cứu tìm hiểu để vận dụng trong quá trình dạy học của mình nói

TaiLieu.VN Page 2

MỤC LỤC

Trang

PHẦN THỨ NHẤT: NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG VIỆT LỚP 3 (PHÂN MÔN TẬP ĐỌC) 4

II THỜI GIAN THỰC HIỆN VÀ TRIỂN KHAI 8

PHẦN THỨ HAI: NỘI DUNG 9

CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG CỦA ĐỀ TÀI 11

CHƯƠNG III: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 13

TaiLieu.VN Page 3

LỜI NÓI ĐẦU

Để đáp ứng được yêu cầu ngày càng đi lên của xã hội, đảm bảo được mục tiêu giáo dục hiện nay Việc phát huy tính tích cực chủ động, sáng tạo của học sinh là việc làm cấp thiết, đòi hỏi mỗi giáo viên phải đi sâu nghiên cứu tìm hiểu để vận dụng trong quá trình dạy học của mình nói chung và với phân môn tập đọc nói riêng Dạy làm sao cho học sinh biết đọc và đọc hiểu được cái hay, cái đẹp trong văn, trong đời sống đối với học sinh tiểu học - đó là một việc làm không dễ Chính vì thế mà tôi đã tập trung chuyên sâu hơn

về việc nghiên cứu cách: "Nâng cao chất lượng dạy học môn Tiếng Việt lớp 3 (Phân môn tập đọc)"

Nhằm cho việc thực hiện dạy phân môn Tập đọc theo phương pháp đổi mới được tốt hơn, đáp ứng được yêu cầu của ngành và của xã hội hiện nay

Tuy đã có nhiều cố gắng song không thể tránh khỏi những hạn chế

Rất mong được sự đóng góp ý kiế của các đồng chí

., ngày tháng năm

TaiLieu.VN Page 4

PHẦN THỨ NHẤT:

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG VIỆT LỚP 3

(PHÂN MÔN TẬP ĐỌC) ĐẶT VẤN DỀ:

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:

Giáo dục là con đường cơ bản nhất để hình thành và hoàn thiện con người mới có nhân cách, có khả năng lao động đáp ứng với yêu cầu phát triển của xã hội Bất cứ một chế độ xã hội nào cũng có nền giáo dục phục vụ cho chế độ xã hội đó Chính vì thế mà mục tiêu giáo dục của Đảng ta đề ra là: "Nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài" Đào tạo được những con người có kiến thức văn hoá, khoa học, có kỹ thuật nghề nghiệp, lao động sáng tạo và có kỷ luật, giàu lòng nhân ái, yêu nước, yêu chủ nghĩa

xã hôịi, sống lành mạnh, đáp ứng được nhu cầu phát triển của đất nước

1 Xuất phát từ mục tiêu của giáo dục đào tạo Đặc biệt mục tiêu của giáo dục tiểu học là góp phần đào tạo những người "Lao động, tự chủ và sáng tạo", những người sẵn sàng thích ứng với những đổi mới kinh tế - xã hội của đất nước, những người năng động, linh hoạt, hài hoà với lối sống ngày càng đa dạng, phức tạp và hoà nhập của xã hội hiện đại Đó cũng là những nét đặc trưng, những điểm mới của mục tiêu giáo dục tiểu học cần phải quán triệt trong đổi mới phương pháp dạy học

2 Nhằm đáp ứng những yêu cầu về đổi mới giáo dục tiểu học như Phó tiến sĩ Đỗ Đình Hoan đã nói: "Mục tiêu mới của giáo dục tiểu học đã nhấn mạnh đến yêu cầu của giáo dục tiểu học là góp phần đào tạo những gười lao động linh hoạt, năng động, chủ động, sáng tạo, thích ứng Yêu cầu này đòi hỏi phải đổi mới phương pháp dạy học ở tiểu học"

3 Xuất phát từ nhu cầu phát triển tự thân của giáo dục tiểu học trong điều kiện đổi mới kinh tế xã hội hiện nay

4 Bậc tiểu học là một bậc khó nhất về mặt khoa học giáo dục trong tất cả các bậc học đồng thời vai trò của nó lại vô cùng to lớn, đây là bậc học góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống dân cư, góp phần cải thiện chất lượng đội ngũ người lao động

TaiLieu.VN Page 5

Đào tạo được những con người có kiến thức văn hóa, khoa học, có kỹ năng nghề nghiệp, lao động sáng tạo và có kỷ luật, giàu lòng nhân ái, yêu nước yêu chủ nghĩa xã hội, sống lành mạnh, đáp ứng được yêu cầu phát triển của đất nước

Trong cuộc sống xã hội, con người luôn luôn phải giao tiếp với nhau Có nhiều cách để giao tiếp: Giao tiếp qua ngôn ngữ nói, giao tiếp qua cử chỉ, giao tiếp qua ngôn ngữ viết Giao tiếp đảm bảo thông tin hai chiều giữa hai người hoặc hai nhóm người Góp phần tổ chức, điều khiển phối hợp hoạt động của một nhóm người đang hoạt động cùng nhau Có nhiệm vụ giáo dục và phát triển nhân cách, giúp con người lĩnh hội được các chuẩn mực đạo đức của xã hội,nắm được những kinh nghiệm xã hội lịch sử

Ngôn ngữ nói là cơ sở của ngôn ngữ viết, muốn viết đúng và hay thì trước hết phải nói đúng nói hay Trẻ em trước khi đi học đã biết nói những chưa chính xác, chưa mạch lạc nên việc phát triển ngôn ngữ nói và viết trong nhà trường là một việc làm hết sức quan trọng Có thể nói Tiếng Việt là môn học bắt buộc suốt bậc tiểu học Các phân môn của Tiếng Việt gồm có: Tập viết, tập đọc, chính tả, kể chuyện, tập làm văn, LTVC nhằm giúp học sinh sử dụng tiếng mẹ đẻ làm công cụ sắc bén để phục vụ cho giao tiếp và

tư duy Do đó phân môn tập đọc có vị trí đặc biệt quan trọng trong việc dạy và học Tiếng

Việt Chính vì vì lí do đó tôi chọn sáng kiến kinh nghiệm: "Nâng cao chất lượng dạy học môn Tiếng Việt lớp 3 (Phân môn tập đọc)"

* Lịch sử vấn dề nghiên cứu:

Trước đây, phân môn tập đọc chỉ dừng lại ở rèn đọc thông viết thạo khi học hết bậc tiểu học Nhưng sau đó lại chú ý nhiều đến việc giảng nội dung của bài chứ chưa chú ý đến việc đảm bảo song song đọc - hiểu để cảm nhận được nét đẹp của nội dung, giá trị nghệ thuật

Việc học ngày nay bao gồm học chữ, học nghề, học làm người Do đó người học phải coi trọng tới việc học dưới sự hướng dẫn của thầy cô, phải trau dồi giá trị học và năng lực xử lý tình huống

Đọc là một trong 4 kỹ năng thuộc môn Tiếng Việt rèn cho học sinh tiểu học Kĩ năng đọc được rèn luyện tập trung trong tiết tập đọc Trong kỹ ănng đọc được chia ra làm

2 kỹ năng nhỏ đó là kỹ năng đọc thàh tiếng và kỹ năng đọc hiểu Thực tế các tiết dạy trên lớp giáo viên tiểu học vẫn dùng phương pháp làm mẫu khi rèn đọc thành tiếng và phương pháp hỏi đáp khi rèn đọc hiểu, mà lâu nay vẫn bộc lộ những hạn chế nhất định về mặt phương pháp Cách dạy này mang tính áp đặt Học sinh học tập một cách thụ động, nhàm chán mà hiệu quả tiết dạy không cao Bản thân giáo viên cũng rất khó khi học sinh đọc

lớp 3 sẽ có hiệu quả cao hơn

* Đối tượng nghiên cứu:

+ Đối tượng nghiên cứu:

Học sinh lớp 3 trường tiểu học -

- Kỹ năng nghe - đọc của học sinh trong giờ tập đọc lớp 3 và trong thực tế

- Tâm lý và phương pháp giảng dạy trong các giờ tập đọc của giáo viên

* Mục đích nghiên cứu:

"Nâng cao chất lượng dạy học môn Tiếng Việt lớp 3 (phân môn tập đọc)"

* Giả thuyết khoa học:

Phân môn Tập đọc là một phân môn có vị trí quan trọng: là "chìa khoá" mở ra kho tàng kiến thức là công cụ mang lại sự hiểu biết cho con người; là môn học giúp cho con người mở rộng vốn giao tiếp; là nơi ẩn chứa tình cảm về đạo đức cao đẹp của con người Chúng ta phải xác định cho nó một nội dung và phương pháp phù hợp Đó là những kiến thức về văn học, lịch sử, tính nhân văn và kỹ năng nghe, nói, đọc, viết, kỹ năng quan sát, tổng hợp, chọn lựa, diễn tả để học sinh nắm bắt và vận dụng một cách sáng tạo

* Nhiệm vụ nghiên cứu:

- Tìm hiểu và nghiên cứu những vấn đề trên cơ sở lý luận có liên quan đến đề tài

- Tìm hiểu qua thực tế, những nguyên nhân của những bất cập trong việc dạy học của giờ tập đọc lớp 3

- Đề ra được hướng giải quyết cụ thể

-Thực nghiệm đối chứng để nắm bắt được kết quả của việc nghiên cứu

TaiLieu.VN Page 7

* Địa bàn và khách thể nghiên cứu:

- Nhà trường, giáo viên và học sinh lớp 3 trường tiểu học

* Phương pháp nghiên cứu:

Để hoàn thành được SKKN tôi đã sử dụng được một số phương pháp nghiên cứu sau

- Nghiên cứu qua các tài liệu phân tích, phân loại, tổng hợp và nghiên cứu qua thông tin đại chúng

- Nghiên cứu qua thực tế:

Giáo viên: - Chưa thực sự chuyên sâu trong việc nghiên cứu học hỏi

- Tính sáng tạo chưa cao

Học sinh: Khả năng nghe còn hạn chế, do tính hiếu động, mải làm việc riêng hoặc

lơ đãng khi nghe cô hoặc bạn đọc Kĩ năng đọc thì còn nhiều trở ngại và hạn chế hơn: Đọc thành tiếng thì đọc chậm hoặc ngắc ngứ, chưa lưu loát Có những em đọc thông thạo nhưng lại mang dáng vẻ của việc đọc thuộc chữ chứ việc hiểu văn bản đó thì lại rất lúng túng

- Nghiên cứu qua thống kê số liệu: Chất lượng còn hạn chế, nhất là kỹ năng đọc hiểu

- Nghiên cứu qua thăm dò ý kiến

Giáo viên: Chương trình và nội dung các bài tập đọc đọc hay, có tranh ảnh minh hoạ nhưng giáo viên còn lũng túng trong phương pháp dạy làm sao để lôi cuốn được học sinh trong giờ tập đọc

Học sinh: Lúng túng diễn đạt ý hiểu Đại đa số các em đều nhìn sách vở trả lời cả một cụm từ hoặc một câu, một đoạn có trong nội dung của câu hỏi chứ chưa thoát ly sách

để trả lời đúng theo ý hiểu của mình gồi học với tâm trạng gò bó

- Nghiên cứu qua thực nghiệm: Tiến hành dự giờ một tiết khảo sát đối chứng với một tiết dạy có sự đầu tư ở cùng đối tượng đã thấy được sự khác biệt và kết quả học sinh cũng như kết quả của giáo viên

* Đóng góp mới về khoa học SKKN:

- Tập trung vào dạy cách học, đặc biệt là giúp học sinh biết cách tự học

TaiLieu.VN Page 8

- Coi trọng và khuyến khích dạy học trên cơ sở hoạt động dạy học tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh

- Khuyến khích giáo viên sử dụng đúng mức, đúng chỗ, đúng lúc các phương pháp

và hình thức tổ chức dạy học truyền thống cũng như hiện đại để phát huy tối đa các mătỵ mạnh của từng phương pháp và sự phối hợp chựt chẽ giữa các phương pháp

II THỜI GIAN THỰC HIỆN VÀ TRIỂN KHAI

- Năm học 2009-2010: Nghiên cứu + Thử nghiệm + Vạn dụng

- Năm học 2010-2011: Tiếp tục vận dụng và chính thức viết SKKN

Quan niệm về kỹ năng cho tới nay vẫn còn có những ý kiến khác nhau, xong về cơ bản đã thống nhất cho rằng: Kỹ năng là khả năng thực hiện có kết quả một hành động hay một hoạt động nào đó bằng cách lựa chọn và vận dụng những tri thức, những kinh nghiệm đã có để thực hiện hành động phù hợp với những mục tiêu và những điều kiện thực tế đã cho

Trong nhà trường, kỹ năng nghe, nói, đọc, viết của học sinh thể hiện ở khả năng thực hiện có hiệu quả các hoạt động ngôn ngữ trong học tập và giao tiếp ở tất cả các mặt tiếp nhận tạo lập phát ngôn (ngôn bản) bằng cả hai hình thức tồn tại của ngôn ngữ nói và viết Nghe và nói là khả năng tiếp nhận và tạo lập phát ngôn ở dạng viết Nghe và đọc là hai kỹ năng tiếp nhận phát ngôn nói và viết là hai kỹ năng tạo lập phát ngôn

Mỗi kỹ năng đọc, viết, nghe, nói bao gồm các kỹ năng thành phần Kỹ năng đọc bao gồm: kỹ năng đọc to, rõ ràng, diễn cảm; kỹ năng đọc lướt để tìm ý; kỹ năng đọc thông hiểu các tầng nghĩa của văn bản

Kỹ năng viết gồm: Kỹ năng viết các kiểu chữ, cỡ chữ, kỹ năng sử dụng chính xác

và linh hoạt các dấu câu; kỹ năng rút gọn hay mở rộng thành phần câu; kỹ năng thêm ý mới cho đoạn hoặc bài viết: kỹ năng sắp xếp trình tự câu; kỹ năng xem xét lại bài viết

Kỹ năng nói bao gồm: kỹ năng nói đủ to, rõ ràng; kỹ năng nói thành câu, thành bài;

kỹ năng đặt câu hỏi và trả lời câu hỏi, nói lời cảm ơn, xin lỗi, chào lúc gặp mặt, khi chia tay, nhờ cậy, yêu cầu, giới thiệu về bản thân, gia đình, lớp học kể lại câu chuyện đã đọc, đã nghe, đã chứng kiến

Cho nên việc rèn luyện 4 kỹ năng này là rất cần thiết:

- Cùng diễn đạt một nội dung nào đó bằng phương tiện ngôn ngữ, có thể sử dụng dạng nói hoặc dạng viết tuỳ theo yêu cầu, mục đích, đối tượng, điều kiện, hoàn cảnh giao tiếp Song ngôn ngữ dạng nói và dạng viết có những sự khác biệt Về từ vựng,ngôn ngữ dạng nói thường ngắn gọn và thường không gọt rũa bằng ngôn ngữ dạng viết; về ngữ

TaiLieu.VN Page 10

pháp, cấu trúc ngữ pháp của ngôn ngữ nói miệng thường rắc rối, biến hoá hơn cấu trúc ngữ pháp của dạng viết Hai dạng tồn tại của ngôn ngữ còn khác biệt nhau cả những điểm nằm ngoài bản thân hệ thống ngôn ngữ Muốn dạy đọc và viết có hiệu quả cần dựa trên ngôn ngữ dạng nói Điều đó sẽ giúp trẻ sống cởi mở, tác phong linh hoạt, mạnh dạn, tự tin hơn trong giao tiếp ở môi trường sống và học tập của mình

- Sống giữa cộng đồng ngôn ngữ, khả năng nghe và nói của mỗi người dần hình thành Nhưng theo các nhà ngôn ngữ học, khi con người mới chỉ biết dùng ngôn ngữ của mình Họ mới chỉ sử dụng ngôn ngữ khẩu ngữ theo thói quen và kinh nghiệm cá nhân, phụ thuộc vào những tình huống giao tiếp cụ thể Để thực sự hoà nhập với cộng đồng xã hội mỗi người đều cần phát huy cao nhất khả năng nghe, nói, đọc, viết để có thể tiếp nhận

và tạo lập các ngôn ngữ mang tính xã hội, tính văn hóa, khoa học một cách chủ động, có

kỹ năng, kỹ xảo

- Tình hình dạy tiếng mẹ đẻ trong trường phổ thông nói chung và trường tiểu học nói riêng ở nhiều nước hiện nay có nhiều đổi mới Trước đây nhiều nước trong đó có Việt Nam quan niệm dạy tiếng mẹ đẻ là cung cấp cho học sinh tri thức ngôn ngữ học để trên

cơ sở đó học sinh có thể phát triển các kỹ năng đọc, viết, nghe, nói Thực tế đã chứng minh cách dạy này làm cho học sinh thấy nặng nề khi phải nắm bắt quá nhiều kiến thức

lý thuyết không mấy ích dụng trước những đòi hỏi thiết thực của giao tiếp đời sống Nhiều quốc gia đã phải điều chỉnh lại chương trình

TaiLieu.VN Page 11

CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG CỦA ĐỀ TÀI

Những năm gần đây, do ngày càng nhận thức tầm quan trọng của phương pháp dạy học trong việc nâng cao chất lượng giáo dục, các cấp quản lý đã có định hướng đổi mới phương pháp dạy học vừa kế thừa phương pháp dạy học truyền thống vừa đổi mới phương pháp sao cho học sinh là trung tâm, học sinh là trung tâm, học sinh phải độc lập, sáng tạo và tự phát hiện vấn đề rồi giải quyết vấn đề trong quá trình học tập của mình

Định hướng đổi mới phương pháp dạy học của bộ môn Tiếng Việt là phát huy tính tích cực chủ động của học sinh, tạo cơ hội để có thể rèn luyện cho học sinh cả 4 kỹ năng

sử dụng Tiếng Việt Điểm mấu chốt để giúp học sinh phát huy tính tích cực chủ động,kỹ năng học sinh đã tích luỹ, rèn tập được có liên quan đến nội dung bài học sao cho học sinh tự thấy có nhu cầu bộc lộ, để tạo thế chủ động cho học sinh trong việc tiếp thu bài Muốn vậy giáo viên phải tổ chức các hoạt động sao cho phong phú về hình thức và chất lượng nội dung

Nhưng trong tực tế, giờ tập đọc chưa phải 100% tiết dạy đạt được như vậy Các tiết dạy ứng dụng công nghệ thông tin còn ít Mặc dù cách dạy đó rất hay cuốn hút được học sinh ở hình ảnh sống động nhưng cũng chưa phải đã là có hiệu quả mĩ mãn, bởi mỗi dạng bài, mỗi tiết học, mỗi đối tượng chúng ta phải biết phối hợp hài hoà các phương pháp thì mới tránh được sự nhàm chán Còn các tiết dạytheo phương pháp truyền thống thì tẻ nhạt: Đọc - Hỏi - Trả lời Công việc chính chỉ có vậy

+ Đối với học sinh:

- Đọc chưa biết ngắt nghỉ hơi đúng dẫn đến đọc rời rạc, ngắc ngứ

- Khi nghe bạn đọc thì học sinh chưa thật tập trung, còn khi mình đọc thì chủ yếu là đọc phát ra tiếng đúng

- Phần đọc hiểu thì thực sự là sự khó khăn Câu hỏi dễ thì phụ thuộc hoàn toàn trong sách, đọc cả câu, cả đoạn, thậm chí trả lời còn thừa vì không hiểu, không biết chắt lọc Còn câu hỏi khó thì ngồi chờ bạn phát biểu

+ Đối với giáo viên:

- Nếu là tiết dạy hội giảng hoặc có người dự thi thì quá trình đó là một tiết diễn Còn bình thường thì học sinh luyện đọc đơn thuần Khi tìm hiểu bài thì giáo viên hỏi - học sinh trả lời

TaiLieu.VN Page 12

- Sự sáng tạo việc tổ chức trò chơi trong học tập và sự tham khảo học hỏi còn nhiều hạn chế Một mặtvì không có thời gian.Một phần vì ngại và cũng không biết ở đâu mà sưu tầm để về áp dụng

Với mục đích của đề tài: "Nâng cao chất lượng dạy học môn Tiếng Việt lớp 3 (phânmôn tập đọc)"

- Giáo viên: Thực hiện tốt việc thay sách, chú trọng vào phân môn tập đọc lớp 3 để nâng cao chất lượng dạy học Áp dụng việc tổ chức trò chơi trong học tập vào dạy phân môn Tập đọc để làm thay đổi không khí trong giờ tập đọc không để tình trạng nặng nề,nhàm chán như trước, nhằm nâng cao chất lượng học tập hơn nữa

- Học sinh: Nâng cao chất lượng về cách đọc, cách ứng xử giao tiếp đơn giản, trau dồi thái độ ứng xử có văn hóa, hình thành trách nhiệm trong công việc, bồi dưỡng tình cảm lành mạnh, tốt đẹp qua học tập môn Tập đọc

1 Mục tiêu của phân môn tập đọc lớp 3:

Đối với môn Tiếng Việt ở tiểu học, mục tiêu được đặc biệt chú trọng là hình thành

và phát triển ở học sinh các kỹ năng sử dụng Tiếng Việt (Nghe - Nói - Đọc - Viết) để học tập và giao tiếp trong môi trường hoạt động của lứa tuổi

Bộ sách Tiếng Việt mới đã chú ý đến vấn đề nêu trên Điều này có được là nhờ ở nhiều yếu tố hệ thống chủ điểm dạy học của bộ sách khá phong phú, việc sắp xếp nội dung dạy học đã cố gắng phù hợp với đặc điểm nhận thức của học sinh, hệ thống câu hỏi, bài tập, tạo được hứng thú học tập cho các em ngữ liệu dạy học được lựa chọn công phu

- Cung cấp cho học sinh những kiến thức sơ giản về Tiếng Việt và những hiểu biết

sơ giản về xã hội, tự nhiên và con người, về văn hóa, văn học củ Việt Nam và nước ngoài

- Bồi dưỡng tình yêu Tiếng Việt và hình thành thói quen giữ gìn sự trong sáng, giàu đẹp của Tiếng Việt

2 Nội dung chương trình SGK:

* Nội dung chương trình SGK (phân môn Tập đọc lớp 3) được phân phối như sau: + Nội dung: Truyện văn miêu tả, văn bản khoa học, nghị luận và văn bản thông thường Có tác phẩm văn hóa nước ngoài hoặc nội dung về nước ngoài hoặc người nước ngoài

+ Chương trình: 2 tiết/tuần

+ SGK (chủ điểm): Măng non (tuần 1 và 2: Mái ấm (tuần 3 và 4); Tới trường (tuần

5 và 6); Cộng đồng (tuần 7 và 8); Ôn giữa kỳ I (tuần 9); Quê hương (tuần 10 và tuần 11); Bắc - Trung - Nam (tuần 13 và 13); Anh em một nhà (tuần 14 và 15); Thành thị - nông

TaiLieu.VN Page 14

thôn (tuần 16 và 17); Ôn và KTCK I (tuần 18);BVTQ (tuần 19 và 20); Sáng tạo (tuần 21

và 22); Nghệ thuật (tuần 23 và 24); Lễ hội (tuần 25 và 26); Ôn giữa kỳ II (tuần 27); Thể thao (tuần 28 và 29);Ngôi nhà chung (tuần 30; 31; 32); Bầu trời - Mặt đất (tuần 32;33;34); ôn và KTCH II (tuần 35)

3 Phương pháp dạy học:

Các phương pháp dạy học Tiếng Việt phải hướngtới mục đích tối ưu quá trình dạy học Tiếng Việt, góp phần thực hiện mục đích của giáo dục tiểu học Trong dạy học tập đọc, các phương pháp được dùng phổ biến trong môn Tiếng Việt như phương pháp phân tích ngôn ngữ, phương pháp luyện theo mẫu, phương pháp giao tiếp đều có mặt tích cực

Để xác định nhiệm vụ của dạy học cần làm rõ "Đọc là gì?"

Tập đọc là phân môn thực hành, nhiệm vụ quan trọng nhất của nó là hình thành năng lực đọc cho học sinh Năng lực đọc được tạo nên từ 4 kỹ năng đọc bộ phận cũng là

4 yêu cầu về chất lượng của đọc: Đọc đúng - đọc nhanh - đọc có ý thức - đọc hay Cần phải hiểu kỹ đọc có nhiều mức độ và nhiều tầng bậc khác nhau Đầu tiên đọc là giải mã chữ - âm một cách sơ bộ Tiếp theo đọc là phải hiểu nghĩa của từ, tìm được các từ "Chìa khoá" hoặc "Câu trọng yếu, câu chốt", Biết tóm tắt nội dung của đoạn, biết phát hiện ra những yếu tố đánh giá được giá trị của chúng trong việc biểu đạt nội dung Như vậy, lúc này, biết đọc đồng nghĩa với việc có kỹ năng làm việc với văn bản, chiếm lĩnh được văn bản ở các tầng bậc khác nhau

a Đối với giáo viên:

* Giáo viên phải nắm được mục tiêu cụ thể từng giờ tập đọc để xác định được nội dung và hình thức tổ chức cho từng giờ tập đọc

Mục tiêu của giờ học là cái đích mà thầy trò cần đạt được sau giờ học, nó sẽ được

cụ thể hoá thành các nội dung dạy học Để tiến hành dạy một giờ Tập đọc, giáo viên cần

có kỹ năng đầu tiên vô cùng quan trọng, đó là kỹ năng xác định mục tiêu của giờ học nghĩa là xác định được khi giờ học kết thúc: học sinh phải có khả năng gì, kỹ năng gì? hiểu thêm được gì so với trước giờ học Còn mục tiêu của giờ học trong bài soạn, chủ thể phải là học sinh chứ không phải là giáo viên, giáo viên phải có khả năng tự xác định được mục tiêu, nội dung dạy học thì mới có thể chủ động lựa chọn phương pháp dạy học, chủ động tiến hành từng bước lên lớp cho đến khi đạt đến mục đích cuối cùng mỗi giờ học

* Giáo viên phải có kỹ năng đọc thành thục vì một trong 3 phương pháp dạy học quan trọng nhất ở tiểu học là phương pháp luyện đọc theo mẫu Vì vậy không biết làm mẫu thì không thể tiến hành giờ dạy được

TaiLieu.VN Page 15

* Giáo viên phải có sự hiểu biết về chương trình, SGK

* Giáo viên phải tìm hiểu vốn đọc của học sinh, đặc điểm, trình độ của học sinh

* Giáo viên phải biết cách sử dụng phương tiện dạy học trong giừo tập đọc như: bảng phụ, con chữ, phấn mầu, phiếu học tập, đồ chơi phục vụ cho việc dạy và học

Các phương tiện đồ dùng góp phần không nhỏ để tạo ra hiệu quả dạy tập đọc

* Giáo viên phải biết sử dụng câu hỏi và phiếu bài tập không nên dập khuân một cách máy móc vào các câu hỏi đã có trong sách Giáo viên phải xác định đúng mục tiêu bài dạy phải xem xét và đánh giá đúng trình độ nhận thức của học sinh có thể sử dụng câu hỏi mọt cách phù hợp cho từng đối tượng của học sinh

Phương pháp dạy tập đọc mới đòi hỏi chúng ta phải xây đựng giờ học thành một hệ thống việc làm mà việc thực chúng như một logic tất yếu sẽ đem lại kết quả giờ học ở phía học sinh Chính vì vậy bài tập rất quan trọng trong dạy học tập đọc Để tiến hành một giờ dạy, giáo viên cần phải xây dựng được hệ thống bài tập thích hợp Khi xem xét

hệ thống câu hỏi, bài tập chúng ta cũng có thể dễ dàng hình dung đích của giờ dạy, trình

tự lên lớp của giáo viên cũng như dự tính được kết quả củamột giờ tập đọc

Khi xây dựng bài tập đọc hiểu, chúng ta phải xác định được mục đích, cơ sở xây dựng bài tập, phải có lời giải phẫu, phải dự tính được khó khăn, sai phạm của học sinh mắc phải khi giải bài tập và biết chuyển đổi hình thức bài tập khi cần thiết Mục đích của bài tập là những kiến thức, kỹ năng ta cần đem đến cho học sinh Giáo viên phải xây dựng bài tập sao cho đáp án của nó chính là kiến thức cần đạt được, sao cho trong quá trình giải bài tập, học sinh có được kỹ năng chúng ta cần hình thành

Như vậy để xây dựng được bài tập, phải xây dựng được mục đích và cơ sở của nó

Cơ sở khoa học đảm bảo cho bài tập có khả năng thực thi, có tính vừa sức Tính khoa học đòi hỏi người soạn thảo bài tập phải biết sâu sắc mặt nghĩa và mặt âm thanh của văn bản

để khi ra bài tập ó còn mang tính thú vị lối cuốn được học sinh

* Giáo viên phải tổ chức được các trò chơi trong giờ dạy tập đọc để tránh sự nhàm chán, gây được hứng thú trong giờ học Từ những vấn đề cơ bản đó chúng ta nghiên cứu

cụ thể từng bài dạy để lựa chọn cách thức tổ chức trò chơi cho phù hợp với nội dung, phù hợp thời lượng, phù hợp với thời gian, phù hợp về đối tượng học sinh Đối với lớp 3 ta có thể tổ chức những trò chơi sau:

- Trò chơi tìm nhanh đọc đúng: phù hợp với các bài tập đọc văn bản thông thường, thông tin ngắn gọn như tự thuật, danh sách học sinh, mục lục sách, thời khoá biểu, thời

TaiLieu.VN Page 16

gian biểu, thông báo của thư viện vườn chim, nội quy đảo khỉ, dự báo thời tiết… một học sinh nêu yêu cầu về một thông tin trong bài - học sinh đội bạn phải tìm nhanh được thông tin đó

Ví dụ: Bài DS học sinh: học sinh nêu: STT 9 - học sinh đội bạn phải đọc được tên của gười ở STT đó và các thông tin kèm theo như nam, nữ, ngày sinh… - Trò chơi này rèn thói quen làm việc tập trung, phối hợp nhiều hoạt động để ứng xử kịp thời (tai nghe, mắt nhìn,miệng đọc…)

- Trò chơi đọc thơ truyền điện dành cho bài học thuộc lòng thể thơ Hai đội bốc thăm dành quyền đọc trước Em ở đội 1 đọc dòng hoặc câu thơ đầu theo yêu cầu của trọng tài, đọc xong câu của mình chỉ người ở đội bạn Đội kia cũng tiếp tục truyền điện đối như vậy Với yêu cầu đọc đúng và đọc kịp thời gian không để thời gian chết Nếu điều kiện không đạt được đó xảy ra tức là người đó bị điện giật và đội đó không được quyền chỉ định nữa

- Trò chơi này giúp các em luyện trí nhớ và phản xạ nhanh, kịp thời, góp phần cảm nhận về ý câu thơ trong bài

- Trò chơi đọc văn tiếp sức: GV cần chuẩn bị đồng hồ bấm giây,mỗi thành viên trong đội chỉ đọc một câu liên tiếp nhau không vấp váp, không thừa từ, thiếu, không đọc nhầm sang câu khác; không để thời gian chết khi chuyển tiếp từ người trước sang người sau; thời gian đọc - Căn cứ vào đó mà phân thắng - thua giữa các đội (trò chơi này có thể dùng được ở các bài thuộc văn bản xuôi)

- Trò chơi này giúp cho không khí lớp học sôi nổi; luyện tác phong nhanh nhẹn, tập trung chú ý để phối hợp nhịp nhàng giữa các bạn trong nhóm với nhau khi đọc thành tiếng từng câu tiếp nối Các em phảo chú ý làm việc và đặc biệtlà rèn cho các em cách ngắt câu và hình thành về câu

- Trò chơi đọc thơ tiếp sức cũng dưới hình thức như vậy nhưng dưới dạng văn bản