Sinh trưởng và phát triển một cách tiếp cận mới

Sinh trưởng và phát triển một cách tiếp cận mới Sinh trưởng và phát triển một cách tiếp cận mới Sinh trưởng và phát triển một cách tiếp cận mới Sinh trưởng và phát triển một cách tiếp cận mới Sinh trưởng và phát triển một cách tiếp cận mới

KHOA CHĂN NUÔI - THÚ Y

SINH LÝ SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN

NỘI DUNG CHÍNH

2 CƠ CHẾ KIỂM SOÁT SINH TRƯỞNG VÀ

PHÁT TRIỂN ỨNG DỤNG

3

Khái niệm

• Sinh trưởng (Growth)

– Sinh trưởng là quá trình gia tăng kích thước của tổ chức (mô) bằng cách tăng sinh các tế bào bào mới có cấu trúc tương tự để tạo ra các mô và các cơ quan tổ chức

– Quá trình gia tăng kích thước và trọng lượng tổ chức cơ quan sảy ra trong xuốt quá trình sống (over time of age) – Chỉ tiêu xác định sinh trưởng ngay từ khi mới sinh là

trọng lượng và các chiều đo

– Tỷ l sinh trưởng được kiểm soát bởi nhiều yếu tố: Giới ệ sinh trưởng được kiểm soát bởi nhiều yếu tố: Giới tính, dinh dưỡng, gene,môi trường,giai đoạn sinh lý, sức khỏe

www.themegallery.com

MỞ ĐẦU

Sinh trưởng và phát triển gắn liền với nguyên lý sinh học của năng suất động vật và có nhiều ứng dụng trong chăn nuôi

Mục đích của chăn nuôi là sử dụng kỹ thuật công nghệ để tạo cơ hội cho vật nuôi sinh trưởng tốt, hiệu quả

Nó này gắn liền với nhiều môn học vì sinh trưởng và phát triển được kiểm soát bởi gene và hormone

Quá trình sinh trưởng

• Tăng trưởng bằng tạo thêm tế bào mới Hyperplasia – Tăng sinh tạo thêm nhiều tế bào (cơ)

mitosis

Ch t dinh d ất dinh dưỡng ưỡng ng

Hormones Growth Factors

Gia tăng kích thước n i sinh tế bào Hypertrophy – Gia tăng ội sinh tế bào Hypertrophy – Gia tăng kích thước tế bào bằng cách đồng hóa các chất dinh dưỡng từ môi trường bên ngoài

Các giai đoạn sinh trưởng

• Sinh trưởng trong gia đoạn bào thai – Sinh trưởng phôi,

bào thai và nhau thai

• Sinh trưởng c n khi sinh (ngay trước khi đẻ)ận khi sinh (ngay trước khi đẻ)

• Sinh trưởng sau khi sinh đến trưởng thành thể vóc

Trưởng thành về thể vóc là giai đoạn thể trọng tới hạn và không thể tăng trong trọng thêm̉

Gia tăng v t ch t tích lũy gian bào (kho ng ật chất tích lũy ở gian bào (khoảng ất dinh dưỡng ở gian bào (khoảng ảng không gi a các t bào cell connect space) ữa các tế bào cell connect space) ế bào cell connect space)

– Các dạng mô khác nhau của cơ quan tổ chức đã

bi t hóa hoàn toàn, ổn định về tổ chức học để thực ệ sinh trưởng được kiểm soát bởi nhiều yếu tố: Giới

hi n vai trò chức năng của tổ ấy m t cách hoàn ệ sinh trưởng được kiểm soát bởi nhiều yếu tố: Giới ội sinh tế bào Hypertrophy – Gia tăng

chỉnh

– Sự phát triển của cơ quan tổ chức theo tr t tự từ ận khi sinh (ngay trước khi đẻ)thấp tới cao thể hi n sự tiến b của nó trong m t ệ sinh trưởng được kiểm soát bởi nhiều yếu tố: Giới ội sinh tế bào Hypertrophy – Gia tăng ội sinh tế bào Hypertrophy – Gia tăng chỉnh thể phức tạp trong xuốt đời sống các thể

– Cấu tạo và chức năng- Form and function

• “Bi t hóa” tế bào – Tạo ra tính đa dạng sinh học của tế ệ sinh trưởng được kiểm soát bởi nhiều yếu tố: Giới bào với nguyên tắc “cấu tạo đi liền với chức năng”

2) Đ nh nghĩa phát tri n ịnh nghĩa phát triển ển

C -Muscle ơ-Muscle X ươ-Muscle ng-Bone

M -Fat ỡng

Th n kinh CNS ần kinh CNS

 S bi t hóa t o ra các d ng t ự biệt hóa tạo ra các dạng tế ệt hóa tạo ra các dạng tế ạo ra các dạng tế ạo ra các dạng tế ế bào cell connect space)

bào khác nhau và t d ng th c ừ dạng thức ạo ra các dạng tế ức

c u t o đó qui đ nh ch c năng ất dinh dưỡng ạo ra các dạng tế ịnh nghĩa phát triển ức riêng bi t c a các nhóm t bào ệt hóa tạo ra các dạng tế ủa các nhóm tế bào ế bào cell connect space)

2n

2 to 6 cell embryo

BIỆT HÓA TẾ BÀO MÁU

Hồng cầu

Bạch cầu

Tiểu cầu

Lâm ba cầu

Trung tính Ưa kiềm Ưa acid B/C đơn

nhân

Những yếu tố ảnh hưởng đến sinh

trưởng & phát triển

• Sinh trưởng và phát triển là một quá trình sống động dưới sự ảnh hưởng của nhiều yếu tố sinh lý và các yếu tố khác có liên quan, đó

là :

• Dinh dưỡng,

• Trao đổi chất và hô hấp tế bào,

• Điều hòa hormone,

S

S

S

Hormone điều hòa sinh trưởng

Cơ chế: Hormone - Gene (steroid) hormones

3

4

5

Hormone sinh trưởng (GH; Somatotropin )

Là hormone chủ yếu kích thích sinh trưởng đối với tế bào cơ thể

Vai trò Growth Hormone:

kích thích phát triển xương

Kích thích phát triển cơ

Tăng cường đồng hóa protein trong cơ thể

Kích thích dị hóa lipid chuyển thành năng

lượng

Giảm tích lũy carbohydrates

Vai trò Hormone thyroxine

 Vùng dưới đồi - Hypothalamus

 TRH = TSH-releasing hormone

 Tuyến yên

 TSH = thyroid stimulating hormone

 Tuyến giáp

 Sản suất thyroxine

 Nó điều hòa trao đổi chất

và phát triển

 Phát triển xương

 Phát triển trí tuệ

 Kích thích sử dụng năng lượng

 Tăng huyết áp và nhịp tim

 Biệt hóa dây thanh

 Kích thích tiêu hóa

 Kích thích sinh sản

tyrosine +

iodine

thyroxine

Prolactin và hormone sinh trưởng (GH)

Lưỡng thê

Ức chế biến thái

Cá

Cân bằng muối và nước

Sinh trưởng phát triển và Biệt hóa tế bào

growth hormone

same gene family

gene duplication?

LH & FSH

testes or ovaries

Parathyoid & Calcitonin (ở thận và ruột kém tác động hơn Parathyoid)

Nồng độ calcium trong máu

Tuyến Yên Anterior pituitary GnRH

LH FSH

FSH kích thích nang trưng sinh trưởng

FSH (Follicle stimulating

Hormone) do thùy trước tuyến

Yên tiết ra kích thích nang trứng

phát triển thành dạng nang trứng

chín và làm tăng sinh cơ quan

sinh sản và các hoạt động trao

đổi chất khác

VAI TRÒ FSH: KÍCH THÍCH

SINH TRƯỞNG

Thể vàng

Nang trứng phát

triển

Vùng dưới đồi Hypothalamus

-Tuyến Yên Anterior pituitary

Surge of GnRH (from surge center)

Surge center

CÁC GIAI ĐOẠN PHÁT TRIỂN CỦA TUYẾN VÚ

Progesterone kích thích sinh trưởng

tuyến sữa

Tuyến Sữa

Thể vàng