Một số biện pháp để nâng cao chất lượng học sinh yếu - kém môn Tiếng Anh

Đây cũng là những điểm mấu chốt tiếp theo để việc dạy và họctrong nhà trường đi vào thực chất, để Ngành giáo dục tự khẳng định đổi mới vì sựphát triển của đất nước, của ngành, xây đắp nề

A ĐẶT VẤN ĐỀ

Đất nước đang chuyển mình trước sự phát triển không ngừng của nhân loại.Ngành Giáo dục - Đào tạo cũng không ngừng lớn mạnh để cung cấp cho xã hộinguồn lực lớn nhất, quý báu nhất, trong đó có nguồn lực trí tuệ - nguồn lực conngười Việt Nam Những chủ nhân tương lai của đất nước phải là những con ngườibiết hành động một cách năng động, sáng tạo, thích ứng nhanh trước sự phát triểncủa khoa học công nghệ, sự biến đổi không ngừng của xã hội Từng người dânViệt Nam hiếu học, mỗi gia đình và toàn xã hội coi trọng học vấn Đảng ta xácđịnh “ Giáo dục là quốc sách hàng đầu” Đổi mới giáo dục đóng vai trò quantrọng cấp thiết trong giáo dục phổ thông.Đổi mới giáo dục là nền tảng, là độnglực thúc đẩy công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước để Việt Nam từng bước vữngvàng khi hội nhập nền kinh tế thế giới, vững vàng trước sự phát triển khoa họccông nghệ của nhân loại

Từ năm học 2002-2003 Bộ giáo dục đào tạo đã thực hiện cuộc cách mạng vềgiáo dục, đổi mới cả nội dung và phương pháp dạy học Năm học 2006-2007 vừaqua là năm đầu tiên ngành GD- ĐT triển khai cuộc vận động lớn “ Nói không vớitiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục” Cuộc vận động này đãđược toàn xã hội hưởng ứng, làm thay đổi nhiều mặt hệ thống giáo dục, đem lạinhững thành công đáng ghi nhận Từ những thành công khi triển khai cuộc vânđộng lớn “ Hai không”, năm học 2007-2008 này, Bộ GD - ĐT thêm vào cuộc vậnđộng đó hai nội dung quan trọng là chống ngồi nhầm lớp của học sinh và vi phạm

đạo đức nhà giáo Đây cũng là những điểm mấu chốt tiếp theo để việc dạy và họctrong nhà trường đi vào thực chất, để Ngành giáo dục tự khẳng định đổi mới vì sựphát triển của đất nước, của ngành, xây đắp nền móng cho ngôi nhà giáo dụcvươn cao.

Đổi mới về mục tiêu và nội dung dạy học đòi hỏi phải có sự đổi mới vềphương pháp dạy học, là quá trình tích cực hoá hoạt động học tập tích cực củahọc sinh dưới sự chỉ đạo hướng dẫn trực tiếp của người giáo viên; học sinh phải

tự giác, chủ động sáng tạo, vận dụng linh hoạt các kiến thức đã thu nhận đượcmột cách có hiệu quả vào thực tế nhằm nâng cao chất lượng trong nhà trường.Nền kinh tế thị trường trong giai đoạn mới đang mở cửa, Tiếng Anh từ lâuđược coi là ngôn ngữ giao tiếp quan trọng, càng quan trọng hơn trong xu hướnghội nhập kinh tế ngày nay bởi học sinh học tốt bộ môn này sẽ có điều kiện sửdụng ngôn ngữ quốc tế để học tập, giao tiếp, trao đổi thông tin Người thầy giáophải nắm vững phương pháp dạy học một cách vững chắc, vận dụng linh hoạt cácthao tác trong quá trình dạy học “ Mỗi thầy cô giáo phải là tấm gương sáng vềđạo đức, tấm gương sáng về tự học và sáng tạo” Coi trọng kỳ vọng rất nhiềunhưng bản thân từng nhà giáo phải nỗ lực thật lớn mới có thể hoàn thiện mìnhtrong nghề dạy học Đặc biệt Tiếng Anh là bộ môn đặc trưng mang những nét đặcthù riêng, học sinh đóng vai trò rất quan trọng trong việc nâng cao chất lượng dạyhọc bộ môn, nhất là việc giảm thiểu tỉ lệ học sinh yếu kém Giáo viên Tiếng Anhphải nỗ lực như thế nào đây để nâng cao chất lượng học sinh yếu kém, thực hiện

tốt nội dung chống học sinh ngồi nhầm lớp trong cuộc vận động “ Hai không” của

Bộ GD-ĐT

Là một giáo viên trực tiếp giảng dạy môn tiếng Anh, bản thân tôi đã nhiều đêmtrăn trở làm sao để những học sinh thuộc diện yếu kém có thể biết đọc, biết viết,biết giao tiếp bằng Tiếng Anh những tình huống gần gũi trong cuộc sống Phảichăng những học sinh này là những học sinh yếu lõi không được quan tâm mộtcách thích đáng, do hoàn cảnh gia đình hay do các em lêu lỏng dẫn đến mất gốc,chán nản, không thích học Vì vậy trong phạm vi của đề tài tôi xin đưa ra một

vài kinh nghiệm của mình về “ Một số biện pháp để nâng cao chất lượng học sinh yếu - kém môn Tiếng Anh “

B NỘI DUNG

I CƠ SỞ LÝ LUẬN:

Nghị quyết Trung ương khóa VII của Đảng đã xác định phải “ khuyến khích tựhọc ”phải “áp dụng những phương pháp giáo dục hiện đại để bồi dưỡng cho họcsinh năng lực tư duy, sáng tạo, năng lực giải quyết vấn đề ”

Nghị quyết TW 2 khóa VIII tiếp tục khẳng định “Đổi mới phương pháp giáodục đào tạo, khắc phục lối truyền đạt một chiều, rèn luyện thành nếp tư duy sángtạo của người học Từng bước áp dụng các phương pháp tiên tiến và phương tiệndạy học hiện đại vào quá trình dạy học, đảm bảo điều kiện và thời gian tự học, tựnghiên cứu cho học sinh ”

Luật giáo dục cũng nêu rõ trong điều 28.2 “Phương pháp giáo dục phổ thôngphải phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh; rèn luyện kỹ năngvận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm hứng thúhọc tập cho học sinh ”

Ngành Giáo dục Lệ Thủy đã và đang chỉ đạo một cách tích cực hướng tới sự hoànthiện về đổi mới phương pháp dạy học, thực hiện tốt cuộc vận động hai không vớibốn nội dung của Ngành Giáo dục Trong đó việc chống học sinh ngồi nhầm lớpđang là một vấn đề nóng bỏng và nan giải

Với đối tượng học sinh yếu, đây quả là một bước đột phá đặc biệt hết sức quantrọng mà người giáo viên cần phải chuẩn bị hết sức kỹ càng công việc của mình,đòi hỏi nỗ lực không ngừng của những người làm ngành Giáo dục và của toàn xãhội

Phương pháp nâng cao chất lượng cho học sinh yếu kém lại là một vấn đề hết sứcthiết thực và quan trọng nhằm nâng cao chất lượng dạy học nói chung và bộ mônTiếng Anh nói riêng ở bậc THCS

II TÌNH HÌNH THỰC TIỄN.

1 Tình hình thực tế học sinh.

Từ những năm qua, theo phương pháp đổi mới trong dạy và học, học sinh đượchọc chương trình, sách giáo khoa mới; nhưng đối tượng tiếp nhận vẫn chủ yếu làhọc sinh khá giỏi Đối tượng học sinh yếu chưa nắm chắc kiến thức, học theo tínhthụ động, chờ đợi kết quả của bạn mình đưa ra Nhiều em rất ngại thực hành nói ở

trên lớp, sợ nói ra sẽ bị sai Một số em chưa đọc thông viết thạo, thậm chí khôngthích ghi chép bài học ở trên lớp cũng như không làm bài tập về nhà Phươngpháp học chưa phù hợp với tình hình đổi mới về giáo dục trong giai đoạn mới.

2 Thực tế của giáo viên trong cách hướng dẫn học sinh yếu học Tiếng Anh.

Trong những năm thực hiện đổi mới chương trình, sách giáo khoa và phươngpháp dạy học bộ môn Tiếng Anh, giáo viên chỉ chú trọng đến việc đổi mới trong

tổ chức các hoạt động học tập của học sinh, hoàn thiện các bước dạy theo hướngđổi mới chứ chưa thật sự chú trọng hướng dẫn cách học và thực hành cho đốitượng học sinh yếu kém Giáo viên chỉ dừng lại ở mức độ hướng dẫn còn chungchung với tất cả các đối tượng học sinh

3 Cơ sở vật chất trang thiết bị dạy học.

Với yêu cầu đổi mới giáo dục, cơ sở vật chất của nhà trường ngày càng đượctăng trưởng nhanh Song sự thiếu đồng bộ hóa trong các khối lớp học, góp phầnảnh hưởng đến sự tiếp thu bài của học sinh dẫn đến các em có sự chán nản, mệtmỏi cho các em

Trang thiết bị được trang cấp khá đầy đủ nhằm phục vụ tối đa cho mục đíchđổi mới dạy học và sách giáo khoa mới, sử dụng có hiệu quả những trang thiết bịtrên trong giai đoạn đầu đổi mới còn khó khăn nhất là trang thiết bị nghe nhìnchưa được trang cấp đầy đủ, chưa mang tính đặc trưng của bộ môn như phòngnghe nhìn, băng đĩa, máy móc phục vụ dạy và học trên lớp

4 Thực trạng đổi mới phương pháp học tiếng Anh tại đơn vị trường THCS Liên Thuỷ.

Từ năm học 2002- 2003 thực hiện đổi mới giáo dục của Bộ Giáo dục và đàotạo về cả nội dung và phương pháp, bản thân tôi đã chú trọng nhiều về phươngpháp dạy học Đặc biệt là phương pháp để nâng cao chất lượng cho học sinh yếu,kém.Tôi đã xây xựng kế hoạch phụ đạo học sinh yếu - kém dựa trên kế hoạch phụđạo của trường và của phòng GD Số lượng học sinh yếu - kém được tôi phânthành 3 loại: Trung bình - Yếu;Yếu;Yếu- kém; và tôi đã theo dõi cụ thể diễn biếncủa từng học sinh, số lượng học sinh tiến bộ ở cuối học kỳ I so với chỉ tiêu đề rađầu năm Song trong quá trình thực hiện việc đổi mới, chúng tôi vẫn còn lúngtúng nên việc nâng cao chất lượng cho học sinh yếu chưa đạt hiệu quả cao

Vì vậy, chất lượng của học sinh khối 6,7 chưa được như mong muốn Cuốinăm 2006- 2007 chất lượng bộ môn Tiếng Anh c a kh i 6 ủa khối 6 được thể hiện về các ối 6 được thể hiện về các được thể hiện về cácc th hi n v cácể hiện về các ện về các ề các

k n ng nghe, ỹ năng nghe, đọc, viết,… bởi các chỉ số như sau: ăng nghe, đọc, viết,… bởi các chỉ số như sau: đọc, viết,… bởi các chỉ số như sau:c, vi t,ết,… bởi các chỉ số như sau: … bởi các chỉ số như sau: ởi các chỉ số như sau: b i các ch s nh sau:ỉ số như sau: ối 6 được thể hiện về các ư

Chưa nắm được kiến thức vận dụng yếu

Nắm được kiến thức vận dụng khá

Chưa nắm được kiến thức vận dụng yếu

Nắm được kiến thức vận dụng khá

Chưa nắm được kiến thức vận dụng yếu

Nắm được kiến thức vận dụng khá

Chưa nắm được kiến thức vận dụng

yếu

S L

10

62,5

10

40,0

11

64,

35,3

10

58,8 7

41,2

Từ bảng thống kê chất lượng trên ta thấy tỉ lệ học sinh chưa nắm được kiến thứcvận dụng còn yếu ở tất cả các kĩ năng nghe, đọc, viết … còn quá cao.Chứng tỏhọc sinh chưa nắm được phương pháp học tập bộ môn, chưa vận dụng được kiếnthức mà giáo viên đã hướng dẫn để chủ động sáng tạo thể hiện cái tôi của mìnhtrong hoạt động giao tiếp Mặt khác, hoàn cảnh gia đình các em chưa động viênthích đáng, hướng dẫn, định mức thời gian học cho các em

Từ những thực tiễn cấp thiết trên tôi tìm tòi, suy nghĩ làm thế nào để nâng caochất lượng môn học cao hơn Từ đó tôi mạnh dạn đưa ra một số giải pháp nhằmnâng cao chất lượng học sinh yếu kém môn Tiếng Anh ở trường THCS.

III CÁC BIỆN PHÁP THỰC HIỆN

1 Nắm đặc điểm tâm - sinh lý của học sinh.

Lứa tuổi học sinh THCS là lứa tuổi hết sức nhạy cảm thuộc vào giai đoạn giữatrẻ em và người lớn, không còn là trẻ em nhưng cũng chưa phải là người lớn, màcác em thích làm người lớn nhưng xử sự như là trẻ con, thích làm theo ý mình,thích cái lạ, thích bạn bè và bắt đầu cảm thấy chán bộ môn Tôi nắm bắt đượcđiểm này ở các em đặc biệt là những em yếu - kém Do đó tôi đã thay đổi phươngpháp học cho các em,vừa học vừa chơi, tạo cho các em không khí nhẹ nhàng thoảimái khi hoạt động nhóm, hoạt động cặp.Với những em có vẻ nhút nhát, chưa tựtin khi hoạt động tập thể , ngại nói tiếng Anh, sợ nói ra dễ bị sai, tôi hỏi học sinhbằng những câu hỏi dễ nhất để khuyến khích và động viên các em

Ví dụ: - gọi những học sinh này khi muốn kiểm tra nghĩa Tiếng Việt của từ đãhọc

- nhắc lại từ, cụm từ hay câu mà các bạn hay cô giáo vừa mới nói xong

- gọi học sinh sửa những lỗi đơn giản như: lỗi chính tả,……

Người giáo viên phải đặt cái “tâm” lên trên hết, bởi chỉ giỏi về chuyên mônthôi chưa đủ mà phải có đức như câu nói của Bác Hồ “ Người có tài mà không cóđức là người vô dụng” Do đó người giáo viên lên lớp phải nắm được đặc điểm

tâm sinh lý của học sinh, hết sức nhẹ nhàng, bình tĩnh, coi học sinh như là ngườicon, người em trong gia đình, cùng trò chuyện tâm sự với các em vào giờ ra chơi

và những lúc rảnh rỗi, tôi luôn dành tình cảm cho học sinh đặc biệt là những họcsinh có hoàn cảnh khó khăn để các em hiểu rằng các em được chia sẽ và cảmthông, giúp các em tránh xa sự mặc cảm từ đó không ngừng phấn đấu vươn lêntrong học tập Tôi đã thực sự cảm thông, chia sẽ với các em, luôn mang trongmình tình cảm “Cô giáo như mẹ hiền”, phấn đấu suốt đời vì sự nghiệp dạy học “Tất cả vì học sinh thân yêu”

2 Đặt tên, phân chỗ ngồi cho học sinh yếu kém:

Đối tượng học sinh yếu luôn có những khía cạnh khác nhau: em thì vì hoàncảnh gia đình nghèo khó, túng thiếu không đủ điều kiện cho việc học hành dẫnđến học kém, em thì do gia đình quá nuông chiều ít quan tâm đến việc học củacác em dẫn đến các em chơi bời, lêu lỏng, không chú tâm vào việc học Có emchăm học song vì thiếu sự đầu tư, chăm sóc, hướng dẫn từ các lớp dưới, dẫn đếnmất gốc

Trong quá trình dạy, tôi thường đặt cho học sinh những cái tên nhí nhảnh,khác nhau từ tên của một số loài trái cây, một số đồ vật, con vật hay màusắc……, vừa tạo không khí vui vẻ, nhẹ nhàng vừa giúp cho các em khắc sâu từvựng, bằng cách đó các em nhớ được từ vựng mà không cần phải mất thời gian đểhọc nhiều

Ví dụ: You are “an orange”; You are “a dog”; Your name is “red”; …etc

Chỗ ngồi của học sinh yếu - kém cũng là một vấn đề quan trọng ảnh hưởngkhông nhỏ đến chất lượng học tập của các em Bởi lẽ khi đến lớp các em khôngnhững chỉ học ở thầy cô, mà còn phải học ở bạn rất nhiều, bạn bè chính là nơi đểcác em luyện tập, giao tiếp, trao đổi thông tin và cả những kiến thức đã lĩnh hộiđược từ thầy cô Do đó bạn giao tiếp theo nhóm hay theo cặp phải là những đốitượng nhằm hỗ trợ hoạt động của các em,các em cùng thi đua với nhau theo từngnhóm hay cặp; hay là các em trở thành những đôi bạn cùng tiến, nhóm bạn cùngtiến

Ví dụ: Với đối tượng học sinh trung bình - yếu, các em sẽ được ngồi cạnhnhững học sinh giỏi của lớp; đối tượng học sinh yếu ngồi cạnh những em khá -giỏi, đối tượng học sinh kém được ngồi cạnh những em khá

Tuy nhiên cũng theo đặc điểm tình hình học sinh yếu kém của từng lớp mà bốtrí chỗ ngồi cho các em phù hợp với khả năng của từng em; tránh sự mặc cảm, tự

ti về trình độ; nắm chắc vị trí chỗ ngồi của từng học sinh yếu - kém; thườngxuyên kiểm tra, theo dõi sự tiến bộ của các em

3 Dành sự quan tâm thích đáng đối với học sinh yếu kém ở trên lớp:

Đây là một hoạt động khá quan trọng và hết sức cần thiết nhằm nâng cao chấtlượng bộ môn cho học sinh yếu kém Từ trước đến nay mỗi một giáo viên khi lênlớp đều mong muốn được hướng dẫn hết những kiến thức cơ bản của bài họctrong phạm vi của một tiết dạy nên phần lớn đều tập trung cho tất cả các đốitượng mà chưa dành sự quan tâm thích đáng đến đối tượng học sinh yếu kém Bởi

lẽ đối tượng này sẽ làm “ cháy” giáo án nếu chúng ta không biết vận dụng linhhoạt và sáng tạo các phương pháp tổ chức hoạt động trong lớp cho các em.

Trong khi hướng dẫn học sinh tìm hiểu kiến thức bài học, ngoài việc kết hợpnhuần nhuyễn các đối tượng học sinh tôi còn đặc biệt chú ý đến sự tiếp thu củađối tượng học sinh yếu kém bằng cách nhấn mạnh, nói chậm rãi hay nhắc lại kiếnthức cần lưu ý để đối tượng này dễ hiểu bài hơn

Khi kiểm tra, đánh giá tôi cũng dành những câu hỏi dễ, gợi mở để giúp các em

tự tin trả lời câu hỏi

Khi sử dụng đồ dùng dạy học, tôi dùng tranh trái cây, đồ vật , con vật…để họcsinh đọc lên từ tiếng Anh Ngoài tranh ảnh, cards, posters, băng, đài tôi cònhướng dẫn cho các em làm một bảng phụ cá nhân Chỉ bằng một tờ lịch hay mộttấm bìa cũ có bao giấy trong ở ngoài, bài học sẽ trở nên rất hứng thú thông quacác trò chơi như “Bingo”, “Guessing”; hoặc tôi tổ chức cho các em làm bài tậptrắc nghiệm qua trò chơi “ Rung chuông vàng” mà các em thường hay xem ở trêntruyền hình Bằng cách đó sẽ lôi cuốn được tất cả các đối tượng học sinh, đặc biệt

là những em hằng ngày thường tỏ ra nhút nhát cũng tham gia rất sôi nổi

Ví dụ: Unit 4 - English 7: Muốn khắc sâu những tính từ trong dạng câu

“Compliments” từ sáu từ mới: delicious, interesting, bad, wet, great, bright Tôicho học sinh chọn bốn trong sáu từ trên, mỗi em viết vào bảng phụ của mình bốn

từ đã chọn.Giáo viên đọc đáp án, học sinh nghe và đối chiếu kết quả của mình vớiđáp án Học sinh nào đúng với đáp án thì giơ bảng phụ lên và hô to “Bingo” Giáo

viên dán những bảng phụ đúng lên bảng, học sinh dưới lớp dễ dàng đọc thấy đáp

án để kiểm tra

4 Dạy phụ đạo theo lịch của nhà trường:

*Các nguyên tắc mà tôi đã dựa vào để có tiết dạy phụ đạo tốt:

-Giáo viên luôn soạn giáo án chu đáo, chuẩn bị đồ dùng kỹ lưỡng và phù hợp vớinội dung bài soạn

-Tạo sự tự do, thoải mái cho học sinh

(Đây là những buổi học mà học sinh yếu kém cảm thấy tự do trong khuôn phép,thoải mái nhất bởi xung quanh không còn đối tượng để mặc cảm Do đó tôi đãvận dụng điểm này để cho các em luyện tập nội dung bài học một cách nhẹnhàng)

-Củng cố kiến thức cơ bản các em đã được học ở các tiết trước hoặc kiến thức củalớp dưới mà các em bị hỏng

-Đơn giản hoá nội dung bài tập và nâng độ khó từ từ một cách phù hợp với trình