Để thực hiện tốt những mục tiêu cơ bản của mình thì ngành học Mầm non phải không ngừng đổi mới và phát triển về mọi mặt cả về số lượng lẫn chất lượng, cơ sở vật chất cũng như nội dung ch
Trang 1A phÇn më ®Çu
Để thực hiện tốt mục tiêu của xã hội và mục đích của Đảng ta là: “Dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng dân chủ văn minh” thì trước hết nhiệm vụ
của Giáo dục phải Đào tạo ra được những “con người mới xã hội chủ nghĩa” và con người đó phải được phát triển toàn diện
Chính vì lẽ đó mà sự nghiệp giáo dục của những năm gần đây đã được toàn
xã hội quan tâm và chú trọng hơn Đặc biệt là giáo dục Mầm non, là hệ thống đầu tiên của Giáo dục quốc dân Nó là nền tảng đầu tiên trong suốt quá trình giáo dục đào tạo “con người mới xã hội chủ nghĩa” Để thực hiện tốt những mục tiêu cơ bản của mình thì ngành học Mầm non phải không ngừng đổi mới và phát triển về mọi mặt cả về số lượng lẫn chất lượng, cơ sở vật chất cũng như nội dung chăm sóc giáo dục trẻ
Như chúng ta đã biết, giáo dục là một trong những nhiệm vụ quan trọng và cần thiết Muốn thực hiện được nhiệm vụ to lớn này thì trước hết phải kể đến vai trò của gia đình.Vì gia đình là sợi dây của tình yêu thương chăm sóc và kích thích đầu tiên của trẻ Cha mẹ là người “Thầy” đầu tiên và quan trọng nhất Mỗi nhà giáo dục, mỗi một cô giáo là người mẹ thứ hai của con trẻ thì phải làm thế nào để hình thành cho các cháu bước đầu có một đức tính tốt để sau này trẻ trở thành một Công dân tốt
Là một giáo viên Mầm non được phân công phụ trách nhóm trẻ 18-24 tháng, ở độ tuổi này trẻ còn rất bé nhưng đặc điểm sinh lý của trẻ thì lại phát triển rất mạnh Do vậy, trẻ dễ bị tổn thương về tâm lý, tôi nhận thấy rằng: “Việc đưa các cháu vào nề nếp, thói quen” để tham gia mọi hoạt động trong ngày của trẻ là một nhiệm vụ cấp bách hàng đầu trong suốt quá trình phát triển của các cháu Vì trẻ độ tuổi này chưa tách rời bố mẹ, gia đình, những người thân của bé nên khi mới đến trường, nhập lớp trẻ thường biểu hiện thái độ sợ hãi, mọi thứ quanh bé đều lạ lẫm, tránh né bạn, không chấp nhận sự giúp đỡ của cô giáo, thậm chí còn la khóc, không ăn, không ngủ hoặc không tham gia vào mọi hoạt động trong nhóm, có thể trẻ dường như không hoà nhập vào tập thể Vậy! Làm thế nào để nhanh chóng đưa trẻ vào nề nếp, thói quen ngay từ những ngày đầu?
Trang 2Những ngày mà trẻ không muốn rời xa vòng tay yêu thương của bố mẹ đến với
cô giáo và các bạn Theo tôi nghĩ, đây không phải là vấn đề trăn trở của riêng tôi
mà là của tất cả các đồng nghiệp nói chung Do vậy, tôi đã mạnh dạn chọn đề tài
“Một số hình thức rèn luyện nề nếp, thói quen cho trẻ 18-24 tháng” làm sáng
kiến cải tiến kỹ thuật năm học 2011-2012
B PHẦN NỘI DUNG
Trang 3I Cơ sở lý luận:
Trẻ 18-24 tháng tuổi là giai đoạn khởi điểm của việc hình thành và phát triển nhân cách của con người, các mặt phát triển hoà quyện vào nhau, ảnh hưởng lẫn nhau, không tách bạch rõ nét Giai đoạn này cơ thể trẻ hoàn toàn còn non nớt, rất nhạy cảm với tác động bên ngoài, đồng thời cũng là lúc trẻ phát triển rất nhanh về mọi mặt, trẻ rất dễ tổn thương về mặt tâm lý, nhu cầu về cảm giác an toàn rất lớn Do đó, muốn rèn luyện nề nếp thói quen cho trẻ thì ngay từ những ngày đầu trẻ mới vào lớp cô giáo phải làm sao để trẻ cảm nhận được nguồn hạnh phúc, thấy mình được chấp nhận, được yêu mến, cảm giác được an toàn và là thành viên trong cộng đồng mà trẻ đang hoà nhập Bên cạnh đó, quan
hệ của cô giáo đối với trẻ phải giàu cảm xúc thân thiết, yêu thương như quan hệ
mẹ - con, là người thay mẹ dạy trẻ Vậy hoạt động lao động Sư phạm của cô giáo Mầm non đòi hỏi phải rất linh hoạt có sự sáng tạo, nhạy bén, kịp thời để phát hiện và đáp ứng những nhu cầu phát triển của trẻ Hoạt động lao động Sư phạm của cô giáo Mầm non có định hướng, có mục đích để tác động giáo dục vào sự phát triển của trẻ Tác động sư phạm của cô giáo phải luôn luôn thay đổi, phù hợp với nhu cầu phát triển của trẻ có cảm tình, có hứng thú Vì thế, nghệ thuật của cô thể hiện ở chỗ biết hoà nhập vào thế giới trẻ, biết quên mình là người lớn để trở thành người bạn thực sự của trẻ Biết tôn trọng và đồng cảm với trẻ, tạo nên không khí cởi mở, lôi cuốn, thu hút trẻ như thế trẻ dễ nghe theo sự hướng dẫn của cô, biết vâng lời cô giáo một cách tự nguyện, thoải mái và vui vẻ
Từ đó, giúp trẻ có được những hiểu biết nhất định, tạo cho trẻ có đầy đủ điều kiện về thể lực và kiến thức Đồng thời, hình thành và phát triển nhân cách tốt nhất cho trẻ, tạo tiền đề cho trẻ vững vàng, tự tin hơn
Muốn thực hiện những mục tiêu trên thì vấn đề rèn luyện nề nếp, thói quen cho trẻ Mầm non phải được chú trọng thường xuyên, liên tục và không ngừng được đổi mới Vì vậy, đội ngũ giáo viên phải thường xuyên bồi dưỡng, nâng cao trình độ Chuyên môn nghiệp vụ, thường xuyên được tiếp thu đầy đủ các chuyên
đề, tiếp cận với cái mới một cách kịp thời để thực hiện việc chăm sóc- giáo dục trẻ, đặc biệt là rèn luyện nề nếp, thói quen cho trẻ đạt kết quả cao
Trang 4Nếu cứ thực hiện theo phương pháp cũ mà trước kia đã thực hiện thì sẽ không đưa lại hiệu quả cao như mong đợi, tính chủ động tích cực sẽ không phát huy được khả năng sáng tạo của trẻ, đồng thời kết quả về mặt trí tuệ sẽ thấp, nó
sẽ phát triển một cách thụ động.Vì vậy, chỉ có Đổi mới hình thức tổ chức cho trẻ thì mới tạo ra được môi trường hoạt động tốt và tạo ra những cơ hội tốt nhất cho trẻ phát huy khả năng chủ động, sáng tạo một cách triệt để Trẻ mầm non nói chung và trẻ nhà trẻ nói riêng, đặc biệt là trẻ 18-24 tháng tuổi, nếu cô tạo điều kiện cho trẻ được trãi nghiệm dưới nhiều hình thức, thông qua mọi hoạt động hàng ngày ở mọi lúc, mọi nơi thì việc rèn luyện nề nếp, thói quen cho trẻ sẽ được thuần thục hơn, kết quả sẽ đạt cao hơn
II Cơ sở thực tiễn:
Ý thức được việc rèn luyện nề nếp, thói quen cho trẻ trong độ tuổi Mầm
non là vô cùng quan trọng Do vậy, trường Mầm non TT Lệ Ninh đã quán triệt
và bồi dưỡng về vấn đề này đến tận đội ngũ Trong năm học 2011-2012 nhà trường cũng đã chú trọng nhiều đến việc rèn luyện nề nếp, thói quen cho trẻ và phổ biến cụ thể đến từng giáo viên
Là giáo viên trực tiếp đứng lớp nhà trẻ 18-24 tháng, qua quá trình thực hiện tôi nhận thấy những thuận lợi, khó khăn sau:
1 Thuận lợi:
- Bản thân luôn nhận được sự quan tâm của cán bộ Chuyên môn Phòng giáo dục và Ban giám hiệu nhà trường cùng với sự lãnh đạo của địa phương và bạn bè đồng nghiệp
- Bản thân tham gia tập huấn đầy đủ các chuyên đề, cập nhật thông tin kịp thời về đổi mới của ngành học Mầm non, trong đó có chuyên đề lễ giáo, chuyên
đề vệ sinh dinh dưỡng
2 Khó khăn:
Bên cạnh những thuận lợi tôi đã nêu ở trên, trong quá trình thực hiện, bản thân tôi gặp không ít những khó khăn nhất định như sau:
Trang 5- Với đặc điểm sinh lý của lứa tuổi này lời nói đang phát triển, vì vậy khả năng giao tiếp về ngôn ngữ của trẻ gặp rất nhiều khó khăn Trẻ sống trong môi trường gia đình được nuông chiều, muốn gì được nấy, tất cả các cháu đều mới nhập học Do đó, khi đến trường tất cả đều hoàn toàn mới, xa lạ với trẻ, trẻ chưa quen với nề nếp thói quen của lớp, tính rụt rè, nhút nhát, cá tính còn nhiều ở trẻ
- Phòng học mượn, nhỏ hẹp và còn tạm bợ nên ảnh hưởng trong việc tổ chức các hoạt động
- Lớp học chỉ một mình tôi đảm nhiệm với số lượng 12 cháu nên khi thực hiện tổ chức hoạt động còn gặp khó khăn trong bao quát trẻ
- Một số phụ huynh nhận thức chưa đồng đều, cho rằng lứa tuổi bé việc rèn luyện nề nếp, thói quen chưa quan trọng đối với trẻ
3 Điều tra thực tiễn:
- Đặc điểm tình hình của lớp:
+Tổng số trẻ: 12 cháu: Trong đó: 6 trẻ nam và 6 trẻ nữ
+Dân tộc: Kinh
Để biết được nề nếp, thói quen ban đầu của trẻ, vào đầu năm học tôi đã tiến hành khảo sát kết quả cụ thể như sau:
Bảng khảo sát kết quả đầu năm về nề nếp, thói quen ban đầu cho trẻ
1 Trẻ có thói quen nề nếp đi học chuyên cần 6/12 - 50%
2 Trẻ có thói quen chào hỏi, lễ phép và vâng lời người
lớn
4/12 - 33,3%
3 Trẻ có thói quen nề nếp vệ sinh sạch sẽ, đúng nơi quy 2/12-16,7%
Trang 6định
4 Trẻ có nề nếp biết ăn sạch sẻ, tự phục vụ bản thân 3/12- 25%
5 Trẻ có thói quen nề nếp giờ ngủ nằm im lặng, biết lấy
và cất gối đúng nơi quy định
2/12-16,7%
6 Trẻ có thói quen nề nếp thu dọn đồ chơi sau khi chơi
xong
2/12-16,7%
7 Trẻ có nề nếp giờ học không nói chuyện, tích cực tham
gia vào hoạt động
2/12-16,7%
8 Trẻ có thói quen nề nếp giờ chơi không tranh giành đồ
chơi, không đánh bạn, đoàn kết với các bạn khi chơi
3/12- 25%
Với kết quả như trên, bản thân tôi luôn băn khoăn suy nghĩ, tìm tòi ra một
số hình thức phù hợp để từng bước nhằm rèn luyện nề nếp, thói quen cho trẻ
18-24 tháng tuổi đạt kết quả cao
III Biện pháp thực hiện:
1 Nghiên cứu tham khảo, tự bồi dưỡng nâng cao trình độ Chuyên môn
và khả năng nắm bắt về việc rèn luyện nề nếp , thói quen cho trẻ 18-24 tháng tuổi.
- Luôn học tập và nghiên cứu các văn bản, Chỉ thị, Nghị quyết và “Quy chế nuôi dạy trẻ” của cấp trên đề ra để có kế hoạch chăm sóc giáo dục trẻ được tốt hơn
- Tham gia các buổi tập huấn chuyên môn do Phòng, Cụm liên trường và nhà trường tổ chức
Trang 7- Thường xuyên tìm tòi sách báo, nghiên cứu và tìm hiểu thêm về tầm quan trọng của việc đưa trẻ vào nề nếp, thói quen trong học tập, trong sinh hoạt hàng ngày của trẻ
- Tham gia tốt các đợt thao giảng, dự giờ bạn đồng nghiệp để học hỏi thêm kinh nghiệm về việc rèn luyện nề nếp, thói quen cho bản thân
- Thường xuyên rèn luyện nề nếp, thói quen cho trẻ phù hợp, đúng quy trình của độ tuổi 18-24 tháng
2 Phân nhóm đặc điểm tâm sinh lý của trẻ để có biện pháp thích hợp.
Bên cạnh việc thực hiện chương trình chăm sóc - giáo dục trẻ là vấn đề trọng tâm thì cô giáo cần tiến hành tổ chức để đưa các cháu đi vào nề nếp thói quen ở mọi lúc, mọi nơi Vì thế, mọi hoạt động trong ngày của trẻ tôi đều phải nghiên cứu, lập ra chương trình kế hoạch bồi dưỡng đối tượng theo sự phân nhóm và sắp xếp chỗ ngồi cho từng cháu một cách hợp lý:
- Trẻ hiếu động cá biệt ngồi cạnh cô giáo để dễ quan sát
- Trẻ nhút nhát, chậm chạp ngồi cạnh trẻ mạnh dạn và nhanh nhẹn
- Trẻ khá ngồi cạnh trẻ trung bình
- Trẻ hay nói chuyện ngồi cạnh trẻ ngoan
Cô động viên khích lệ kịp thời sự tiến bộ đối với những trẻ hiếu động, cá biệt khi thấy trẻ ngoan hơn
3 Tăng cường làm và sưu tầm nhiều Đồ chơi đẹp có tính sáng tạo.
Trẻ Mầm non nói chung và trẻ 18-24 tháng tuổi nói riêng đến lớp trẻ được hoạt động dưới nhiều hình thức: “Học mà chơi, chơi mà học”, học ở mọi lúc mọi nơi Vì vậy, muốn nâng cao chất lượng của việc rèn luyện nề nếp, thói quen cho trẻ thì bản thân tôi không ngừng sưu tầm những nguyên vật liệu sẵn có để làm
Đồ dùng, Đồ chơi đảm bảo tính thẩm mĩ, sáng tạo hấp dẫn, đảm bảo tính an toàn cho trẻ sử dụng hợp lí, phù hợp với nội dung, với độ tuổi Đồ dùng, đồ chơi sắp xếp gọn gàng, vừa tầm với trẻ dễ thu hút trẻ vào hoạt động một cách thoải mái
và vui vẽ
Ví dụ: Cháu mới nhập lớp đang còn khóc vì nhớ Bố, Mẹ, nhớ người thân tôi có thể bế cháu đến các góc chơi cho trẻ xem tranh vẽ cảnh: Cô và các
Trang 8bạn đang xếp nhà cho Búp Bê Để trẻ tập trung vào xem tranh mà quên đi nỗi nhớ nhà thì tôi có thể đàm thoại với trẻ, chỉ vào hình ảnh và hỏi trẻ: “Tranh vẽ
về ai đây? Còn đây là ai? Cô giáo và các bạn đang làm gì? Con thấy các bạn chơi có vui không? Bây giờ, cô và con cùng chơi xếp nhà cho em Búp Bê nhé!” Hoặc tôi có thể bế cháu đến đưa cho cháu chơi đồ chơi do chính tay cô làm
ra như cái quạt điện làm từ hộp bạc hà, xê sũi, phim Xquang rất gần gũi với trẻ, tôi hướng dẫn cháu chơi và trò chuyện với trẻ: “Cô bật quạt quay cho mát nhé!
Cô đố con cái gì đây? Ở nhà con có quạt không? Quạt để làm gì? Bây giờ, cô cháu mình cùng bật quạt ru em Búp Bê ngủ nhé! ”
Từ việc chú trọng đến đồ dùng, đồ chơi trang bị cho trẻ hoạt động trong ngày giúp trẻ hứng thú hơn tăng phần tích cực, tạo cho trẻ có giờ hoạt động sinh động hơn và hứng thú hơn Đây cũng là yếu tố góp phần quyết định chất lượng
và khả năng tham gia hoạt động của trẻ đạt kết quả cao hơn
4 Động viên khuyến khích trẻ và nêu gương tốt thông qua các hoạt động trong ngày.
Động viên, khuyến khích giúp cho trẻ thêm tự tin, hy vọng và có lòng tin để
nhìn thẳng vào hoàn cảnh Động viên cũng là một cách giúp đỡ rất hiệu quả làm cho trẻ tăng thêm niềm tin, tính kiên trì và chủ động Khi động viên trẻ, tôi chú
trọng đến các phương pháp như biểu dương, tán thưởng những thành tích trẻ đã đạt được và khuyên bảo tôi dùng lời lẽ khéo léo và thái độ tình cảm để thương
lượng thuyết phục trẻ
Ví dụ: Tôi nói: “ Con chịu khó nhé! Khi nào quen rồi thì con sẽ cảm thấy rất dễ dàng”
Tỏ rõ lòng tin: Tôi tin là trẻ làm được công việc gì thì tôi kiên quyết hướng
dẫn trẻ làm và tỏ rõ cho trẻ thấy được là cô tin tưởng ở trẻ
Ví dụ: Tôi nói: “ Con làm được đấy! Cô biết mà!”
Thiết tha yêu cầu: Khi tôi muốn trẻ làm một công việc nào đó trong hoạt
động hàng ngày của trẻ tại lớp học thì tôi yêu cầu trẻ một cách dịu dàng và có tính mời mọc
Ví dụ như nói: “ Các con ơi, giúp cô với nào!”
Trang 9Trẻ ở giai đoạn này hay tò mò, thích bắt chước do đó mà tôi thường xuyên
nêu gương tốt thông qua các hoạt động của trẻ diễn ra trong ngày Tôi luôn tôn
trọng trẻ và hết sức công bằng khi khen trẻ Khen và chê có tác dụng mạnh đến hành vi vâng lời của trẻ, do vậy tôi thường khen những gương tốt để trẻ bắt chước Ví dụ: Cô khen những trẻ đi học ngoan, đúng giờ, mặc áo quần sạch đẹp, đầu tóc gọn gàng Biết chào cô khi đến lớp, không khóc nhè Nếu có trẻ đi học còn khóc nhè thì cô có thể nói: “Lần sau con đi học ngoan, không uốn mẹ nữa
để được cô khen giống bạn nhé! Khi con ngoan không khóc cô thấy con xinh hơn đấy! Các bạn có thấy bạn ngoan không nào!”
Cô không nên chê trẻ trước tập thể lớp mà nên gần gũi để góp ý nhỏ với trẻ
về một số nề nếp chưa tốt hay trong lớp còn một vài cháu hay nhõng nhẽo, không nghe lời cô giáo do sự nuông chiều của ông bà, bố mẹ tôi dựa vào lúc
có điều kiện để giúp trẻ có thể học tập, bắt chước gương tốt Tôi đã tranh thủ cơ hội đó để thay đổi trẻ bằng mọi hình thức Từ sự giúp đỡ của cô giáo mà tính nhõng nhẽo của trẻ mất dần Được cô tạo điều kiện giúp đỡ, được rèn luyện mà trẻ đã thực sự hoà nhập vào nề nếp, khuôn khổ của tập thể lớp một cách thoải mái, dễ dàng và tự tin
5 Rèn luyện nề nếp thói quen thường xuyên trong mọi hoạt động, mọi lúc mọi nơi.
Hàng ngày, các cháu đến lớp với các nội dung hoạt động: Giờ ăn, giờ ngủ,
vệ sinh, học tập vui chơi, giờ đón - trả trẻ mọi sinh hoạt đều là những hình thức
để trẻ được rèn luyện Đối với độ tuổi này, để đưa các cháu vào nề nếp thói quen đâu phải là chuyện dễ và đơn giản, không chỉ là ngày một ngày hai mà cả một thời gian dài và liên tục Thực tế các cháu còn rất bé chưa có ý thức được như các anh chị lớn tuổi, điều này cũng là thử thách cho cô giáo Muốn tạo cho trẻ có được thói quen thường xuyên, cô giáo phải thực sự là người mẹ hiền thứ hai của con trẻ, phải luôn nhẹ nhàng, gần gũi, yêu thương trẻ, coi trẻ như con của mình
để uốn nắn trẻ Ngoài ra, thông qua các bài hát, bài thơ, câu chuyện trò chơi có nội dung nói về nề nếp thói quen, tôi cũng có thể lồng ghép đưa vào mọi lúc
Trang 10phần nào giúp trẻ liên hệ tới bản thân mà ngoan hơn và biết vâng lời cô giáo hơn
từ đó có thói quen nề nếp tốt hơn
Ví dụ:
- Rèn cho trẻ thói quen biết chào hỏi thông qua các bài hát như: Bé ngoan, Lời chào buổi sáng, Mẹ yêu không nào, Nu na nu nống; Thông qua bài thơ: Miệng xinh, Chào; Hoặc thông qua câu chuyện: Cháu chào ông ạ!
- Thông qua bài thơ, bài hát giúp trẻ hình thành thói quen thu dọn đồ chơi sau khi chơi xong như: “ Bạn ơi hết giờ rồi
Nhanh tay cất đồ chơi
Nhẹ tay thôi bạn nhé!
Cất đồ chơi đi nào!”
Hoặc: “ Giờ chơi hết rồi
Nào các bạn ơi!
Ta cùng cất dọn
Đồ dùng đồ chơi
Vào nơi quy định.”
- Qua bài thơ, bài hát, câu chuyện rèn cho trẻ thói quen khi ăn, khi ngủ như: Bài hát: Giờ đi ngủ Bài thơ: Giờ ăn Bài thơ: Giờ ngủ
- Rèn thói quen vệ sinh cho trẻ qua bài thơ: “Rửa tay sạch”
6 Tăng cường làm tốt công tác tuyên truyền vận động, phối kết hợp với gia đình.
Thông qua các buổi Hội nghị cha mẹ học sinh hàng tháng và hàng quý hoặc vào giờ đón - trả trẻ hàng ngày và cập nhật các thông tin trên bảng “Những điều cha mẹ cần biết”; Phụ huynh cùng sưu tầm tranh ảnh, những bài thơ, câu chuyện
có nội dung giáo dục phù hợp; Đóng góp nguyên vật liệu cùng làm đồ chơi phục
vụ cho công tác chăm sóc giáo dục trẻ đạt kết quả tốt Thường xuyên chú trọng tuyên truyền rộng rãi với các bậc phụ huynh về sự cần thiết của việc rèn luyện
nề nếp, thói quen cho trẻ ở độ tuổi này Từ đó, phụ huynh cùng phối hợp với giáo viên để trao đổi nắm bắt đặc điểm tình hình của trẻ, tìm nguyên nhân từ đó thống nhất giải pháp thích hợp, kịp thời uốn nắn, rèn luyện trẻ lúc ở nhà cũng
