áp dụng phần mềm “ Em tập tô màu” vào giảng dạy Mĩ thuật Phần mở đầu I- Lí do chọn đề tài: Với sự phát triển của khoa học kĩ thuật hiện đại nh- hiện nay, ngành Giáo dục đòi hỏi phải c
Trang 1Mục lục
Nội dung đề mục Trang
3) Thực hiện nghiên cứu vấn đề 9
1) Tiến hành thực nghiệm 10 2) So sánh đối chứng 15 3) Một số vấn đề còn hạn chế 16 4) Những kết luận sau khi tiến hành 17 5) Điều kiện áp dụng 17
Trang 2áp dụng phần mềm “ Em tập tô màu” vào giảng dạy Mĩ thuật
Phần mở đầu
I- Lí do chọn đề tài:
Với sự phát triển của khoa học kĩ thuật hiện đại nh- hiện nay, ngành Giáo dục
đòi hỏi phải có một số đổi mới cao độ về ph-ơng pháp dạy và học, để nâng cao hơn nữa chất l-ợng đào tạo, đồng thời xây dựng những con ng-ời sáng tạo làm chủ khoa học kĩ thuật, đây cũng là đòi hỏi có tính chiến l-ợc của xã hội trong nhiệm vụ đào tạo những con ng-ời mới, những ng-ời vừa có phẩm chất đạo đức, vừa có năng lực chuyên môn Cùng với việc áp dụng công nghệ thông tin vào tr-ờng học nói chung, việc áp dụng công nghệ thông tin vào việc dạy, học là nội dung đang đ-ợc các nhà tr-ờng phổ thông áp dụng Song, việc áp dụng đó đang là vấn đề mới mẻ Để vấn đề này trở nên có hiệu quả và trở thành vấn đề quen thuộc với tất cả mọi ng-ời thi đòi hỏi những ng-ời thực hiện phải thực sự tâm huyết với công việc của mình
Song song với việc học sinh đ-ợc học tập về công nghệ thông tin, việc áp dụng công nghệ thông tin vào việc giảng dạy là vấn đề đ-ợc nhiều giáo viên quan tâm Công nghệ hỗ trợ cho việc trình bày bài giảng phổ thông nhất hiện nay là phần mềm PowerPoint và phần mềm Violet Hai phần mềm này áp dụng đ-ợc cho việc trình bày bài giảng của rất nhiều các môn học khác nhau Song, với đặc thù riêng của môn Mĩ thuật, đặc biệt là phân môn vẽ trang trí thì phần mềm “ Em tập tô màu” của Công ty Công nghệ Tin học Nhà tr-ờng là phần mềm hỗ trợ và kết hợp với hai phần mềm nói trên là rất tốt Tôi đã chọn và áp dụng phần mềm này vào phần khởi
động và phần củng cố bài học môn Mĩ thuật đạt hiệu quả rất cao Vì vậy, tôi đã mạnh dạn trình bày đề tài “ áp dụng phần mềm “ Em tập tô màu” vào giảng dạy Mĩ thuật” mà tôi đã áp dụng rất thành công
Trang 3II- Đối t-ợng và phạm vị nghiên cứu
1- Đối t-ợng:
- Học sinh khối lớp 2, lớp 4 tr-ờng Tiểu học Minh Phú
- Phần mềm “ Em tập tô màu” kết hợp vào trong phần mềm PowerPoint và phần mềm Violet
2- Phạm vi nghiên cứu:
- Tr-ờng Tiểu học Minh Phú – Sóc Sơn – Hà Nội
- Phần mở đầu và phần củng cố môn Mĩ thuât ở Tiểu học
III- Ph-ơng pháp nghiên cứu
- Đọc tài tiệu, trao đổi thông tin
- Kiểm tra học sinh: Trắc nghiệm, vấn đáp, đánh giá kết quả thực hành…
- Dự giờ
Trang 4Phần nội dung
Ch-ơng 1: Cơ sở lí luận
Sự phát triển của khoa học kĩ thuật hiện đại đòi hỏi một số đổi mới cao độ về ph-ơng pháp dạy và học, để nâng cao hơn nữa chất l-ợng thông tin, đồng thời xây dựng những con ng-ời sáng tạo làm chủ khoa học kĩ thuật, đây cũng là đòi hỏi có tính chiến l-ợc của xã hội trong nhiệm vụ đào tạo những con ng-ời mới, những ng-ời vừa có phẩm chất đạo đức, vừa có năng lực chuyên môn
Ph-ơng pháp dạy học “ Truyền thống” ch-a thể đáp ứng đ-ợc những đòi hỏi nặng
nề và cấp bách nói trên Với những cố gắng cao nhất của nó, ph-ơng pháp “ Truyền thống” chỉ có thể làm đ-ợc nhiệm vụ chủ yếu là truyền thụ kiến thức và kiểm tra sự tiếp thu theo con đ-ờng tái hiện, học sinh hoàn toàn thụ động Ngay cả bài giảng chú
ý kích thích trí tuệ của học sinh cũng vẫn nằm trong khuôn khổ của lối học cũ Giáo viên khơi gợi t- duy học sinh cũng chỉ nhằm mục đích truyền thụ đ-ợc tốt hơn khối l-ợng kiến thức cần truyền thụ, và việc tìm ra ph-ơng pháp dạy học mới phù hợp với lứa tuổi, với tâm sinh lý của học sinh và áp dụng trong bài giảng luôn đ-ợc những ng-ời tôi rất quan tâm
Hiện nay công nghệ khoa học kĩ thuật không ngừng phát triển khiến cho giáo dục bắt buộc phải đổi mới chính mình và còn phải tiến xa hơn nữa cho phù hợp với sự phát triển của đất n-ớc, của nhân loại Vì vậy giáo dục giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong sự phát triển, là nền tảng vững chắc cho sự đi lên của một đất n-ớc
Việc đổi mới ph-ơng pháp dạy và học luôn đ-ợc Đảng và Nhà n-ớc đặc biệt quan tâm, nh-ng đổi mới sao cho phù hợp với lứa tuổi với điều kiện thì đòi hỏi những ng-ời giáo viên chúng ta phải tự đặt ra những câu hỏi và cùng giải quyết sao cho phù hợp với từng tr-ờng, từng cơ sở
Trang 5Ch-ơng 2: cơ sở thực tiễn
Việc đổi mới ph-ơng pháp dạy học, áp dụng phần mềm vào giảng dạy đã
đ-ợc các n-ớc tiên tiến trên thế giới đã áp dụng từ rất lâu Song Việt Nam cũng đã áp dụng ở những năm gần đây, nh-ng mới chỉ dừng lại ở các tr-ờng Đại học, Trung học phổ thông và một số tr-ờng cấp Tiểu học - Cấp Trung học cơ sở ở thành phố và b-ớc
đầu đã đặt chân về tới nông thôn Ph-ơng pháp sử dụng phần mềm (Em tập tô màu) của Công ty công nghệ Tin học Nhà tr-ờng là ph-ơng pháp -u việt, giúp cho học sinh hiểu và tiếp thu bài giảng một cách có hiệu quả nhất, và đặc biệt đối với phân môn (Vẽ trang trí) Màu sắc, cách vẽ màu vào hình có sẵn (Vở Tập vẽ lớp 2 trang 10)
Lý giải về vấn đề trên, các chuyên gia của Hiệp hội Nghe nhìn Quốc tế cho biết: Nguyên nhân chủ yếu là do cả giáo viên và học sinh không tận dụng đ-ợc tối đa hiệu quả chức năng thị giác và thính giác Họ đã nghiên cứu tại nhiều lớp học ở các n-ớc Châu âu và cho biết: nếu chỉ nghe, học sinh chỉ tiếp nhận và l-u giữ đ-ợc 10 – 13% nội dung thông tin; từ 20 – 40% nếu chỉ nhìn, nh-ng sẽ đạt tới 60 – 80% nếu kết hợp cả hai chức năng trên Ngoài ra nếu các em biết kết hợp giữa nghe, nhìn và thảo luận, trao đổi với giáo viên thì hiệu quả học tập sẽ cao hơn rất nhiều
Vậy làm thế nào để giúp cho học sinh có thể hiểu và tiếp thu bài giảng một cách có hiệu quả nhất? Giải pháp tốt nhất hiện nay là phải đ-a các thiết bị máy tính, các phần mềm ứng dụng, trình chiếu để áp dụng và hỗ trợ vào bài giảng thực tế, với
sự hỗ trợ của các thiết bị phần mềm, máy tính, giáo viên dễ dàng làm cho bài giảng trở nên sinh động, thú vị bằng việc đ-a vào đó những âm thanh, hình ảnh, màu sắc nh- ý muốn Học sinh có thể tiếp thu bài giảng một cách hết sức trực quan, sinh
động Ví dụ trong môn Mĩ thuật ở bài 6, Vở Tập vẽ in lớp 2 bài (Màu sắc, cách vẽ màu vào hình có sẵn) và bài 18 Vở Tập vẽ in lớp2 bài (vẽ màu vào hình vẽ), giáo viên có thể áp dụng phần mềm (Em tập tô màu) của Công ty công nghệ Tin học Nhà tr-ờng vào bài giảng cho phần khởi động và phần củng cố bài học, với sự thiết kế
đẹp, màu sắc t-ơi sáng, hình ảnh rõ nét, nội dung phong phú và những bản nhạc du d-ơng sẽ gây sự chú ý, hứng thú, sáng tạo cho học sinh trong tiết học, sẽ làm cho tiết
Trang 6học có hiệu quả và học sinh tiếp thu bài giảng nhanh Với bài 6: (Màu sắc và cách vẽ màu vào hình có sẵn) Vở Tập vẽ trang 10, áp dụng vào phần khởi động, thời gian là 1 phút cho mỗi nhóm Giáo viên chia lớp thành 2 nhóm, mỗi nhóm cử ra 2 hoặc 3 em
đại diện tô màu, sau đó giáo viên có thể đ-a lên một bức tranh bằng hình vẽ ngộ nghĩnh trong phần mềm (Em tập tô màu), khi đại diện của nhóm đ-a ra màu sắc tô vào hình cũng là lúc giáo viên thực hiện đổ màu trên máy tính, lúc này học sinh rất phấn khởi, chú ý với một ph-ơng pháp hoàn toàn mới, học sinh sẽ chăm chú yêu thích tiết học của thầy hơn, sau khi 2 đội đã tô màu cho mỗi tranh của mình xong giáo viên đ-a ra lời nhận xét động viên khích lệ học sinh
Qua quá trình giảng dạy ở tr-ờng Tiểu học Minh Phú, tôi thấy các em rất yêu thích học môn Mĩ thuật và đặc biệt là đối với phân môn: (Vẽ trang trí): Tô màu vào hình có sẵn Và tôi có đặt một số câu hỏi với các em: Tại sao em thích học Mĩ thuật?
Đặc biệt yêu thích phân môn (Vẽ trang trí) với các bài: Vẽ màu vào hình có sẵn Tôi nhân đ-ợc câu trả lời rất hồn nhiên và ngây thơ của các em: “ Học Mĩ thuật làm cho
đầu óc bớt căng thẳng, và học Mĩ thuật chúng em đ-ợc bay bổng với trí t-ởng t-ợng của mình về cuộc sống xung quanh, về cách nghĩ, cách nhìn của bản thân mình” Tôi tiếp tục đặt ra một số câu hỏi cho các em nh- sau: Em còn ch-a hài lòng và thoả
đáng ở phần nào đối với phân môn Vẽ trang trí và đối với những bài (Tô màu vào hình có sẵn)? Tôi nhận đ-ợc câu trả lời rất chân tình của các em: “ Thầy cô chuẩn bị
đồ dùng còn sơ sài, các bảng màu sắc thì không có, tranh ảnh màu sắc ch-a đẹp ch-a gây đ-ợc sự chú ý của chúng em”
Và tôi đã tiến hành dạy thử nghiệm sử dụng ph-ơng pháp (Truyền thống) đối với môn Tập vẽ lớp 2 bài 6: Màu sắc, cách vẽ màu vào hình có sẵn Sau khi kiểm tra
bài cũ tôi đã “ cố ý“ bỏ qua phần khởi động và tiến hành cho lớp quan sát nhận xét
luôn, lúc này tôi quan sát rất kĩ thái độ của các em học sinh, có em thì chăm chú quan sát tranh bảng màu sắc trên bảng của thầy, có em lại chú ý trong Vở Tập vẽ in
và có rất nhiều em đã tự tô màu tranh và còn nhiều em nói chuyện ch-a hứng thú, chú
ý tới bài giảng của giáo viên Kết quả đã thu đ-ợc từ giờ dạy thực nghiệm ở các lớp
Trang 72a, 2b, 2c nh- sau:
Loại A+
Hoàn thành:
Loại A
Ch-a hoàn thành: Loại B
Qua tiết dạy thực nghiệm cho thấy số l-ợng bài vẽ của học sinh ch-a đạt còn rất nhiều và điều này chứng tỏ rằng đối với ph-ơng pháp dạy học (Truyền thống) của giáo viên thì kết quả học tập của các em còn ch-a cao
Và tôi lại tiến hành dạy thực nghiệm tiếp với khối lớp 4 bài 1: Vẽ trang trí: Màu sắc và cách pha màu, SGK trang 4 ở bài này áp dụng vào phần khởi động tôi đã cho học sinh chơi trò chơi (Vẽ mắt, mũi, miệng vào khuôn mặt có sẵn) trong phần khởi
động của bài này các em rất hứng thú với cách khởi động của thầy, tiếp theo đến phần quan sát - nhận xét và phần h-ớng dẫn cách vẽ vẫn diễn ra nhịp nhàng, cuối bài
đến phần củng cố nhận xét, tôi đặt một số câu hỏi về nội dung bài vừa học về bảng màu sắc và cách pha màu thì các em trả lời vẫn tốt Và để kiểm tra cách củng cố bài học theo ph-ơng pháp truyền thống xem học sinh có nhớ bài cũ sâu và kĩ không, sau một tuần đến giờ Mĩ thuật tôi có đặt một số câu hỏi về bảng màu sắc và cách pha màu thì rất nhiều em trả lời ch-a đúng Điều này chứng tỏ ph-ơng pháp củng cố bài giảng (Truyền thống) là đ-a những câu hỏi hay treo tranh để củng cố bài học vẫn ch-a thực sự khắc sâu đến trí nhớ của các em
Trang 8Ch-ơng 3: Đề xuất giải pháp
1) Mục đích yêu cầu
Ph-ơng pháp áp dụng phần mềm (Em tập tô màu) của Công ty công nghệ Tin học Nhà tr-ờng vào bài giảng cho phần khởi động và phần củng cố bài học nhằm tiếp cận cho học sinh những công nghệ mới trong giảng dạy, giúp cho các em có cảm giác
“Học mà chơi, chơi mà học”, các em sẽ hứng thú với bài giảng của thầy qua phần khởi động đầy màu sắc, vui t-ơi và phần củng cố ngộ nghĩnh trẻ thơ của phần mềm,
từ đó học sinh rất phấn khởi đầy hào hứng với bài học của thầy qua phần khởi động
và sẽ khắc sâu bài học trong trí nhớ của các em qua phần củng cố bài giảng của thầy trên lớp Nh- thế học sinh sẽ hiểu bài nhanh, sâu ngay trên lớp học, tạo cho các em yêu thích với giờ giảng của thầy hơn Việc xem lại bài ở nhà chỉ là để học sinh hệ thống lại những gì mình đã đ-ợc nghe, nhìn trên lớp và tích trữ thành vốn kiến thức của riêng mình Tuỳ theo điều kiện của từng tr-ờng giáo viên có thể áp dụng phần mềm trên máy tính và cho học sinh quan sát trên máy tính, máy chiếu hoặc in ra giấy
để sử dụng máy chiếu hắt
2) Công tác chuẩn bị
Giáo viên Để áp dụng phần mềm (Em tập tô màu)
vào bài giảng cho phần khởi động và phần
củng cố bài học Giáo viên cần chuẩn bị
bộ phần mềm do Công ty công nghệ Tin
học Nhà tr-ờng cung cấp
Giáo viên phổ biến nội quy học tập
cho học sinh nh-: Nền nếp ra vào lớp, thao
tác sử dụng thiết bị đồ dùng
Đối với giáo viên cần phải đầu t- thời
gian thích đáng để chuẩn bị nghiên cứu,
Học sinh Để học bằng ph-ơng pháp này đòi hỏi học sinh chủ động tích cực tham gia nghiên cứu bài, phát huy tính sáng tạo, góp phần xây dựng bài một cách có hiệu quả
Rèn cho học sinh có tính kỉ luật, có tinh thần hỗ trợ giúp
đỡ nhau trong học tập, thúc
đẩy cho học sinh tiến hành các
Trang 9tìm tòi ph-ơng pháp tạo hứng thú cho học
sinh trong phần khởi động và phần củng
cố
hoạt động học tập và thảo luận theo nhóm một cách tích cực
3) Thực hiện nghiên cứu vấn đề
Về phía các em học sinh:
Để thực hiện và nghiên cứu đề tài này tôi đã làm thực nghiệm nghiên cứu lứa tuổi của các em từ lớp 1 đến lớp 5 tôi thấy các em rất ham học hỏi, muốn khám phá những gì là mới lạ và tôi có làm một số câu hỏi trắc nghiệm với các em: Em có muốn học vi tính không? Em biết gì về máy tính? Các em có muốn áp dụng máy vi tính cho phần khởi động bài mới vầ phần củng cố bài học không? với câu hỏi đặc biệt gây sự chú ý này, 100% cánh tay giơ lên chúng em đồng ý, và còn có một số em ngộ nghĩnh hỏi khởi động giống ở đ-ờng lên đỉnh Olympia hả thầy? Nh- vậy trong tôi đã nảy ra một ý nghĩ nếu áp dụng phần mềm (Em tập tô màu) vào bài: Vẽ trang trí, màu sắc và cách vẽ màu vào hình, có thể giúp các em học tập thật tốt môn Mĩ thuật và đặc biệt đối với phân môn này Cuối cùng tôi hỏi các em: Môn Mĩ thuật có tác dụng nh- thế nào trong cuộc sống của các em? Các em trả lời: “ Nó đem lại cho chúng em về cách nghĩ, cách nhìn, sự vật xung quanh và đặc biệt chúng em luôn đ-ợc sống trong một thế giới hoà bình, trong vòng tay yêu th-ơng của cha mẹ, thầy cô giáo”
Về phía giáo viên Hội đồng Nhà tr-ờng
Tôi cũng có tham khảo ý kiến của họ về việc: “ áp dụng phần mềm (Em tập tô màu) vào phần khởi động và củng cố bài” Tôi đ-a ra ph-ơng pháp và cách làm đã
đ-ợc các đồng nghiệp ủng hộ nhịêt tình
Nh- vậy là tôi hoàn toàn yên tâm với h-ớng nghiên cứu của mình về ph-ơng pháp tôi đã chọn Một ph-ơng pháp phù hợp với điều kiện của tr-ờng và phù hợp với
điều kiện bản thân
Trang 10Ch-ơng 4: thực nghiệm
1) Tiến hành thực nghiệm
Phần tiến hành dạy thực nghiệm tôi đã tiến hành dạy ở khối lớp 2 và khối lớp 4 ở khối lớp 2 dạy bài 6: Màu sắc, cách vẽ màu vào hình có sẵn Vào phần khởi
động tôi có sử dụng phần mềm (Em tập tô màu) nh- giao diện:
Để phần khởi động tạo hứng thú cho học sinh ở phần này tôi cho học sinh chơi trò chơi (Tô màu theo mẫu) phỏng theo truyện tranh cổ tích Tr-ớc khi chơi có h-ớng dẫn cách chơi và cách tô màu trên máy tính Sau đó chia lớp làm 2 đội, mỗi đội cử 1 bạn đại diện lên tô màu trực tiếp trên máy tính, trong khoảng thời gian 1 phút cho mỗi đội, nếu đại diện của đội nào tô nhanh, đúng và đẹp thì đội đó chiến thắng, nh- hình minh hoạ
Trang 11Sau khi mỗi đội thực hiện phần thi của mình xong tôi l-u bài tô màu tranh 2 đội lại và có nhận xét, đánh giá cho mỗi bài cùng công bố đội hoàn thành tác phẩm nhanh, đẹp và đúng theo mẫu, đợi đến cuối giờ tôi sẽ in 2 tác phẩm này ra và tặng cho mỗi đội
Đến phần củng cố bài để nhấn mạnh 3 màu cơ bản là “ Đỏ, vàng, xanh lam” và
3 màu nhị hợp là “ Da cam, xanh lục, tím” tôi vào phần “ Thế giới các loài hoa trọn ra
3 màu cơ bản tô vào bình hoa rồi đặt câu hỏi về màu sắc ở mỗi bộ phận của bình hoa, lúc này học sinh sẽ chỉ ra 3 màu cơ bản trên bình hoa
Bình hoa đ-ợc tô bằng 3 màu cơ bản “ Đỏ, vàng, xanh lam”